PhÇn II: Tù luËn (8 ®iÓm) Câu 1( 4 điểm) :So sánh đuợc sự giống nhau và khác nhau
III. Tìm hiểu văn bản 1- Huế- Cái nôi của dân ca
- Huế là một trong những cái nôi dân ca nổi tiếng ở nước ta.
- Dân ca Huế mang đậm bản sắc tâm hồn và tài hoa của vùng đất Huế.
- Rất nhiều điệu hò trong lao động sản xuất: Hò trên sông, lúc cấy cày, chăn tằm, trồng cây, hò đa linh, hò giã gạo, ru em, giã vôi, giã điệp, bài chòi, bài tiệm...
- Nhiêù điệu lí: Lí con sáo, lí hoài xuân, lí hoài nam...
- Tất cả đã thể hiện lòng khát khao nỗi mong chờ hoài vọng tha thiết của tâm hồn Huế.
->Dùng phép liệt kê kết hợp với lời giải thích, bình luận.
=>Ca Huế phong phú về làn điệu, sâu sắc thấm thía về ND tình cảm và mang đậm những nét đặc trưng của miền đất và tâm hồn Huế.
4. Củng cố ( 2’)
Nêu cảm nhận của em sau khi học xong văn bản?
GV: Khái quát kiến thức 5. Hướng dẫn học bài (1’)
- Học thuộc ghi nhớ, làm tiếp phần luyện tập.
So sánh dan ca và sinh hoạt văn hóa dân gian các vùng miền khác nhau trên đất nước mà em biết để thấy cái độc đáo của ca Huế trên sông Hương.
Viết cảm tưởng của em sau khi trực tiếp thưởng thức một buổi sinh hoạt âm nhạc dân gian địa phương.
*****************************
Ngày soạn:1/4/2012 Ngày giảng: / 4/2012
Tiết 118- Văn bản:
Ca Huế trên sông Hương
(Hà Ánh Minh)
I. Mục tiêu
Hiểu vẻ đẹp và ý nghĩa văn háo xã hội của Huế. Từ đó có thái độ và hành
động tích cực bảo tồn và phát triển di sản văn hoá dân tộc
* Trọng tâm kiến thức kĩ năng:
1. Kiến thức
Hiểu được giá trị văn hóa, nghệ thuật xứ Huế và vẻ đẹp con người xứ Huế.
2. Kĩ năng
- Đọc – hiểu văn bản nhật dụng viết về di sản văn hóa dân tộc.
- Phân tích văn bản nhật dụng.
II. Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài 1. Kĩ năng giao tiếp.
2. Kĩ năng ra quyết định.
3. Kĩ năng tự nhận thức
4. Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm III. Phương pháp- kĩ thuật dạy học
- Phương pháp: Đàm thoại, phân tích , bình, đọc - Kĩ thuật: Kĩ thuật động não, trình bày một phút IV. Đồ dùng dạy học
1. GV: Giáo án, tư liệu tham khảo, máy chiếu 2. HS: Đọc và soạn bài theo câu hỏi
V. Các bước lên lớp
1. ổn định tổ chức ( 1’) 2. Kiểm tra ( 2’)
Em hãy nêu những nét đặc sắc về ND và nghệ thuật của VB Những trò lốhay là Va – ren và Phân Bội Châu?
3. Tiến trình tổ chức các hoạt độngng
Hoạt động của thầy-trò Tg Nội dung
* Hoạt động 1. Khởi động
Nếu như những văn bản nhật dụng ở lớp 6: Động Phong Nha, Cầu Long Biên- Chứng nhân lịch sử chủ yếu muốn giới thiệu những danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử thì Ca Huế trên sông H- ơng lại giúp người đọc hình dung một cách cụ thể một sinh hoạt văn hóa rất đặc trưng, nổi bật ở xứ Huế mộng mơ.
HĐ2. HD tìm hiểu văn bản
MT: - Hiểu được giá trị văn hóa, nghệ thuật xứ Huế và vẻ đẹp con người xứ Huế.
GV: Đây là văn bản nhật dụng kết hợp nhiều phương thức như nghị luận, miêu tả, biểu cảm: Phần 1 dùng phương thức nghị luận chứng minh, phần 2 kết hợp miêu tả với biểu cảm.
1’
30’ I. Đọc và thảo luận chú thích II. Bố cục:
III. Tìm hiểu văn bản 1- Huế- Cái nôi của dân ca 2- Những đặc sắc của ca Huế
- Ca Huế hình thành từ dòng ca nhạc dân gian và ca nhạc cung đình, nhã nhạc trang trọng uy nghi...
=>Ca Huế có sự kết hợp 2 tính chất dân gian và cung đình, trong đó đặc sắc nhất là nhạc cung đình tao nhã.
Theo dõi phần thứ nhất của văn bản.
H: Xứ Huế nổi tiếng nhiều thứ, nhưng ở đây tác giả chú ý đến sự nổi tiếng nào của Huế?
H: Vì sao tác giả lại quan tâm đến dân ca Huế?
H: Tác giả cho thấy dân ca Huế mang những đặc điểm hình thức và nội dung nào?
GV: Cho HS nghe một bài điệu lí
H: Em có nhận xét gì về đặc điểm ngôn ngữ trong phần văn bản này?
H: Qua đó, tác giả đã chứng minh được những giá trị nổi bật nào của dân ca Huế?
H: Ngoài ca Huế, em còn biết những vùng dân ca nổi tiếng nào của nước ta?
- Dân ca quan họ Bắc Ninh, dân ca đồng bằng Bắc Bộ, dân ca các dân tộc miền núi phía Bắc và Tây nguyên.
H: Địa phương em đang sống có những làn diệu dân ca nào? Hãy kể tên các làn điệu ấy?
HS: Liên hệ dân ca của dân tộc mình Theo dõi phần thứ 2 của VB.
H: Tác giả nhận xét gì về về sự hình thành của dân ca Huế?
H: Qua đó em thấy tính chất nổi bật nào của ca Huế?
H: Tại sao nói ca Huế là một thứ tao nhã?
HS: Thảo luận nhóm ( 3’)
- Vì ca Huế thanh tao, lịch sự, nhã nhặn, trang trọng và duyên dáng từ nội dung
- Không gian yên tĩnh bỗng bừng lên những âm thanh của dàn hòa tấu... du d- ương trầm bổng, réo rắt. Nhạc công dùng những ngón đang chau chuốt... Tiếng đàn lúc khoan lúc nhặt làm nên tiết tấu xao động tận đáy hồn người.
->Liệt kê dẫn chứng để làm rõ sự phong phú của cách diễn ca Huế
Ca Huế thanh lịch, tinh tế, có tính dân tộc cao trong biểu diễn.
- Thưởng thức ca Huế trên thuyền, giữa sông Hương, vào đêm trăng gió mát.
->Cách thưởng thức vừa dân dã, vừa trang trọng.
- Không gian như lắng đọng. Thời gian như ngừng lại. Con gái Huế nội tâm thật phong phú và âm thầm, kín đáo, sâu thẳm.
đến hình thức; từ cách biểu diễn đến cách thưởng thức; từ ca công đến nhạc công; từ giọng ca đến trang điểm, ăn mặc…
GV: Chiếu cho HS xem hình ảnh minh họa
H: Đoạn văn nào trong bài cho ta thấy tài nghệ chơi đàn của các ca công và âm thanh phong phú của các nhạc cụ?
Đàn bầu Trống
Đàn tranh Đàn nguyệt Đàn nhị Sáo
H: Em có nhận xét gì về đặc điểm ngôn ngữ trong đoạn văn này?
H: Qua đó ta thấy nét đẹp nào của ca Huế được nhấn mạnh?
H: Người dân xứ Huế thưởng thức ca Huế bằng cách nào?
-Thưởng thức ca Huế trên thuyền, giữa sông Hương, vào đêm trăng gió mát.
H: Em thấy có gì độc đáo trong cách thưởng thức ca Huế?
- Khi viết lời cuối văn bản:
=>Ca Huế làm giàu tâm hồn con người, hướng tâm hồn đến những vẻ đẹp của tình người xứ Huế.
H: Tác giả muốn người đọc cảm nhận sự huyền diệu nào của ca Huế trên sông Hương?
* Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết rút ra ghi nhớ ( 3’)
H: Sau khi học xong văn bản này, em hiểu thêm những vẻ đẹp nào của Huế?
- Nội dung: Ca Huế là hình thức sinh hoạt văn hóa truyền thống, một sản phẩm văn hóa phi vật thể rất đáng trân trọng, cần được bảo tồn và phát triển.
Con người Huế: thanh lịch, tao nhã, kín đáo, giàu tình cảm.
H: Nêu những biện pháp nghệ thuật đặc sắc?
- Viết theo thể kí; sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu biểu cảm, thẫm đẫm chất thơ; Miêu tả âm thanh, cảnh vật, con người sinh động.
H: Tác giả đã viết Ca Huế trên sông H- ương với sự hiểu biết sâu sắc, cùng với tình cảm nồng hậu, điều đó đã gợi tình cảm nào trong em?
- Yêu quí Huế, tự hào về Huế, mong được đến Huế để được thưởng thức ca Huế trên sông Hương.
* Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập(5’)
Viết cảm tưởng của em sau khi trực tiếp thưởng thức một buổi sinh hoạt âm nhạc dân gian địa phương.
IV.Ghi nhớ: sgk (104 )