Mức độ cần đạt: - Cảm nhận đợc tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trờng đầu tiên trong một đoạn trích truyện có sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm.. Mức độ
Trang 1Ngày soạn: 15 /08/2013
Tiết 1: TễI ĐI HỌC
Thanh Tịnh
-I Mức độ cần đạt:
- Cảm nhận đợc tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trờng đầu
tiên trong một đoạn trích truyện có sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức:
- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch Tụi đi học.
- Nghệ thuật miờu tả tõm lớ trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngũi bỳt Thanh Tịnh
2 Kĩ năng:
- Đọc hiểu đoạn trớch tự sự cú yếu tố miờu tả và biểu cảm.
- Trỡnh bày những suy nghĩ, tỡnh cảm về một sự việc trong cuộc sống bản thõn.
3 Thỏi độ: Biết yờu thương, quý trọng thầy cụ và gắn bú với bạn bố, trường lớp III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn,TLTK
-HS: SGK,soạn bài
IV Các ph ơng pháp/kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng :
- Động não, thảo luận nhóm, viết sáng tạo
V Tiến trỡnh tổ chức dạy học:
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc chuẩn bị sỏch vở, soạn bài của học sinh vào đầu năm học
3.Bài mới:
GV gọi học sinh đọc
-Hs đọc
GV nhận xột cỏch đọc, giọng đọc của học sinh
?Em hóy nờu những nột sơ lược về nhà văn Thanh
Tịnh?
Thanh Tịnh (1911-1988) là bỳt danh của Trần
Văn Ninh, quờ ở tỉnh Thừa Thiờn – Huế, cú gần
50 năm cầm bỳt sỏng tỏc Sự nghiệp văn học của
ụng đa dạng, phong phỳ Thơ văn ụng đậm chất
I Tìm hiểu chung:
1 Đọc
2 Chú thích:
a Tác giả: SGK
Trang 2trử tình đằm thắm, giàu cảm xúc êm dịu, trong
trẻo Nổi bật nhất có thể kể là tác phẩm Quê mẹ
(truyện ngắn, 1941), Ngậm ng ¶i tìm trầm (truyện
ngắn, 1943), đi giữa mùa sen (truyện thơ 1973)
? Em hãy nêu những nét chung về truyện ngắn
Tôi đi học?
- Truyện mang đậm mµu sắc ký và mang tính chất
tự truyện Truyện được kết cấu theo dòng hổi
tưởng của nhân vật Tôi Đó là tâm trạng bì ngỡ
mà thiêng liêng, mới mẻ mà sâu sắc của nhân vật
Tôi trong ngày đầu tiên đi học.
?Truyện ngắn có bao nhiêu nhân vật? Ai là nhân
vât chính? Vì sao em cho là như vậy?
- Trong truyÖn cã nhiÒu n/v
GV cho hs đi tìm hiểu nghĩa các từ khó
- hs tìm hiểu
?Theo em bè côc gåm mÊy phÇn?
Đoạn 1: Từ đầu đến “ rộn rã”: Những biến
chuyển của đất trời cuối thu và hình ảnh mấy em
nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên tíi trường
gợi cho cho Tôi nhớ lại mình cùng những kỷ niệm
trong sáng
Đoạn 2: tiếp theo “ trên ngọn núi”: Cảm nhận
của Tôi trên con đường cùng mẹ tới trường.
Đoạn 3: tiếp theo “ được nghỉ cả ngày”: - Cảm
nhận của Tôi lúc ở sân trường.
Đoạn 4: phần còn lại: Cảm nhận của Tôi trong
lớp học
? Thời gian và không gian của ngày đầu tiên tới
trừơng được Tôi nhớ lại cụ thể như thế nào?
Hs tr¶ lêi
?Vì sao thời gian và không gian ấy lại trở thành
những kỷ niệm sâu sắc trong lòng tác giả?
đất trời cuối thu và hình ảnh mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên tíi trường gợi cho cho Tôi nhớ lại mình cùng những kỷ niệm trong sáng
Đoạn 2: tiếp theo “ trên
ngọn núi”: Cảm nhận của Tôi
trên con đường cùng mẹ tới trường
Đoạn 3: tiếp theo “ được
1 Cảm nhận của Tôi trên
con đường cùng mẹ tới trường.
- Thời gian buổi sáng cuối thu
- Không gian: trên con đường
Trang 3? Em hóy giải thớch vỡ sao nhõn vật Tụi lại cú cảm
giỏc thấy lạ trong buổi đầu tiờn đến trường mặc
dự trờn con đường ấy, Tụi quen đi lại lắm lần?
TL: Bởi vỡ tỡnh cảm và nhận thức của cậu bộ lần
đầu tiờn tới trường đó cú sự chuyển biến mạnh
mẽ Đấy là cảm giỏc tự thấy mỡnh như đó lớn lờn,
vỡ thế mà thấy con đờng làng khụng cũn dài và
rộng như trước và Tụi giờ đõy khụng lội qua
sụng thả diều và khụng ra đồng nụ đựa nữa Tụi
đó lớn
? Chi tiết nào thể hiện từ đõy, người học trũ nhỏ
sẽ cố gắng học hành quyết tõm và chăm chỉ?
HS suy nghĩ sáng tạo.
? Thụng qua những cảm nhận của bản thõn trờn
con đường làng đến trường nhõn vật Tụi đó tự
bộc lộ đức tớnh gỡ của mỡnh?
- Nhõn vật “tụi” đó thể hiện rừ lũng yờu mỏi
trường tuổi thơ, yờu bạn bố, cảnh vật quờ hương,
và đặc biệt là ý chớ học
? Trong cõu văn “í nghĩ thoỏng qua trong trớ tụi
nhẹ nhàng như một làn mõy lướt ngang ngọn
nỳi”, tỏc giả sử dụng nghệ thuật gỡ và phõn tớch ý
nghĩa đó?
Câu văn sử dụng phộp so sỏnh So sỏnh một hiện
tượng vụ hỡnh với một hiện tượng thiờn nhiờn hữu
hỡnh đẹp đẽ Chớnh hỡnh ảnh này đó cho ngời đọc
thấy kỷ niệm của Tụi ngày đầu tiờn đi học thật
cao đẹp và sõu sắc Và qua hỡnh ảnh này tỏc giả
đề cao sự học hành với con người
làng dài và hẹp
- Ghỡ thật chặt hai quyển vở mới trờn tay, muốn thử sức tự cầm bỳt, thước
VI Củng cố, dặn dò:
- Đọc lại văn bản; Xem lại những nội dung đó học.
- Chuẩn bị nội dung bài mới
Rỳt kinh nghiệm giờ dạy:
Trang 4
Ngày soạn: 15/8/2013
Tiết 2: TễI ĐI HỌC
Thanh Tịnh
-I Mức độ cần đạt:
Cảm nhận đợc tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trờng đầu tiên
trong một đoạn trích truyện có sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức:
- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch Tụi đi học.
- Nghệ thuật miờu tả tõm lớ trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngũi bỳt Thanh Tịnh
2 Kĩ năng:
- Đọc hiểu đoạn trớch tự sự cú yếu tố miờu tả và biểu cảm.
- Trỡnh bày những suy nghĩ, tỡnh cảm về một sự việc trong cuộc sống bản thõn.
3 Thỏi độ: Biết yờu thương, quý trọng thầy cụ và gắn bú với bạn bố, trường lớp III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn,TLTK
-HS: SGK,soạn bài
IV Các ph ơng pháp/kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng :
- Động não, thảo luận nhóm, viết sáng tạo
V Cỏc bước lờn lớp:
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc chuẩn bị sỏch vở, soạn bài của học sinh vào đầu năm học
3.Bài mới:
? Vỡ sao khi vào lớp học, nhận gỡ khỏc khi trong
lũng Tụi lại cảm thấy nỗi xa mẹ thật lớn, và Tụi cú
những cảm bước vào lớp?
- Cảm nhận nỗi xa mẹ thật lớn khi sắp hàng vào
lớp học thể hiện người học trũ nhỏ bắt đầu thấy
được sự lớn lờn của mỡnh khi đi học
- Tụi đó nhận thấy một mựi hương lạ xụng đến,
nhỡn lờn tường thấy lạ và hay hay, nhỡn bàn ghế
chỗ ngồi như là của mỡnh, nhỡn bạn bố chưa quen
II.Tỡm hiểu văn bản
3- Cảm nhận của Tụi trong
lớp học.
- Cảm nhận nỗi xa mẹ thật lớn khi sắp hàng vào lớp học thể hiện người học trũ nhỏ bắt đầu thấy được sự lớn lờn của mỡnh khi đi học
- Cảm thấy lạ và hay hay.-Tự lạm nhận mọi vật là của
Trang 5nhưng không cảm thấy xa lạ chút nào Nhân vật
Tôi cảm thấy lạ khi lần đầu được vào lớp học, một
ngôi trường sạch sẽ, ngăn nắp Song Tôi vẫn cảm
thấy không xa lạ với bàn ghế, bạn bè vì bắt đầu ý
thức được rằng rồi đây sẽ gắn bó với mình mãi
mãi Cảm giác ấy thể hiện tình cảm trong sáng hồn
nhiên nhưng cũng sâu sắc của cậu học học trò nhỏ
ngày nào
? Ngồi trong lớp học, vừa đưa mắt nhìn theo cánh
chim, nhưng nghe tiếng phấn thì Tôi chăm chú
nhìn thầy viết rồi lẩm nhẩm đọc theo Những chi
tiết ấy thể hiện điều gì trong tâm hồn của nhân vật
Tôi?
- Khi nhìn con chim vỗ cánh bay lên và thèm
thuồng, nhân vật Tôi mang tâm trạng buồn khi từ
giã tuổi ấu thơ vô tư, hồn nhiên để bắt đầu “lớn
lên” trong nhận thức của mình Khi nghe tiếng
phấn, Tôi trở về với cảnh thật vòng tay lên bàn lên
bàn và Tất cả chi tiết ấy thể hiện lòng yêu thiên
nhiên, cảnh vật, yêu tuổi thơ và ý thức về sự học
hành của người học trò nhỏ
?“Những cảm giác trong sáng” nảy nở của Tôi
trong ngày đầu tiên đi học đối với trường lớp, thầy
cô, bạn bè đã thể hiện điều gì trong tâm hồn Tôi?
Từ đó, chúng ta cảm thấy được điều gì trong tâm
vật Tôi mang tâm trạng buồn
khi từ giã tuổi ấu thơ vô tư, hồn nhiên để bắt đầu “lớn lên”
-Tất cả chi tiết ấy thể hiện lòng yêu thiên nhiên, cảnh vật, yêu tuổi thơ và ý thức về
sự học hành của người học trò nhỏ
-“Những cảm giác” đẹp đẽ của nhân vật tôi đã thể hiện
rõ sự trân trọng với sách vở bàn ghế, bạn bè, thầy cô, cảnh vật, tinh yêu quê hương,
bố mẹ, trường lớp và tuổi thơ của mình
- Đồng thời thể hiện rõ tâm hồn giàu cảm xúc với tuổi thơ, tình tyêu đối với quê hương, trường lớp và quá khứ của nhà văn Thanh Tịnh
4- Đặc săc nghệ thuật:
- Truyện ngắn được bố cục theo dòng hồi tưởng, cảm
nhận của nhân vật Tôi theo
Trang 6- Bản thân tình huống truyện.
- Tình cảm ấm áp trìu mến của những người lớn
đối với các em nhỏ lần đầu tiên đến trường
- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trường và cách so
sánh giàu sức gợi cảm của tác giả
Toàn bộ truyện toát lên chất trữ tình thiết tha, êm
dịu
?Hãy nhắc lại nội dung, nghệ thuật truyện ngắn
- Hs trả lời
trình tự thời gian của buổi tựu trường
- Sự kết hợp hài hòa giữa kể, miêu tả, bộc lộ tâm trạng cảm xúc.Chính sự kết hợp trên tạo nên chất trử tình trong tác phẩm
III/- Tổng kết – Ghi nhớ:
- Ghi nhớ sgk
IV Cñng cè, dÆn dß:
- Đọc lại truyện và nắm bắt nội dung
-Tiếp tục tìm hiểu diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” và những nét đặc sắc về nghệ thuật của truyện - Chuẩn bị bài Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ Rút kinh nghiệm giờ dạy: ………
………
………
Trang 7
Ngày soạn : 18/08/2013
Tiết 3: CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ
I.M ức độ cần đạt :
- Phân biệt đợc các cấp độ khái quát về nghĩa của từ
- Biết vận dụng hiểu biết về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ vaof đọc – hiểu và tạo lập văn bản
Biết yờu quý và cú ý thức trong việc giữ gỡn và phỏt huy tiếng Việt
III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn,bảng phụ
2.Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc chuẩn bị sỏch vở, soạn bài của học sinh vào đầu năm học
3.Bài mới:
GV yờu cầu học sinh quan sỏt vào SGK.
- Hs quan sỏt
? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn
nghĩa của cỏc từ thỳ, chim,cỏ?
? Vỡ sao?
- Phạm vi nghĩa của từ động vật bao hàm nghĩa
của 3 từ thỳ, chim, cỏ.
? Nghĩa của từ thỳ rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa
của cỏc từ voi, hươu?
I Từ ngữ nghĩa rộng và từ ngữ nghĩa hẹp:
1 Vớ dụ.
- Rộng hơn
- Phạm vi nghĩa của từ động vật
Trang 8? Nghĩa của từ chim rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa
của cỏc từ tu hỳ, sỏo? Vỡ sao?
? Nghĩa của từ cỏ rộng hơn hay hẹp hơn nghĩa
của cỏc từ cỏ rụ, cỏ thu?
? Vỡ sao?
? Nghĩa của cỏc từ thỳ, chim, cỏ rộng hơn nghĩa
của những từ nào, đồng thời hẹp hơn nghĩa của
- Nghĩa của từ thỳ rộng hơn.
- Nghĩa của từ chim rộng hơn.
- Nghĩa của từ cỏ rộng hơn.
2 Ghi nhớ: (SGK T10)
II LUYỆN TẬP.
Bài 1:Làm theo mẫu:
Bài 2: a.Chất đốt b Nghệ thuật.
c Thức ăn d Nhỡn e Đỏnh
Bài 3: e mang: xỏch, khiờng,
1 Củng cố: Nắm đợc cấp độ khỏi quỏt về nghĩa từ ngữ.
2 Dặn dò: - Học kĩ cỏc nội dung đó học; Học thuộc nội dung phần ghi nhớ
- Hoàn thiện cỏc bài tập; Chuẩn bị nội dung bài: Tớnh thống nhất về chủ đề của văn bản
Rỳt kinh nghiệm giờ dạy:
Ngày soạn: 22.08 2013
Tiết 4: TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ VĂN BẢN
Trang 9- Đọc - hiểu và cú khả năng bao quỏt toàn bộ văn bản.
- Trỡnh bày một văn bản núi, viết thống nhất về chủ đề
3 Thỏi độ:
- Hs có thái độ học tập đúng đắn nội dung của bài học
III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn,bảng phụ
2.Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc chuẩn bị sỏch vở, soạn bài của học sinh vào đầu năm học
3.Bài mới?
Trang 10HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Hướng dẫn tìm hiểu khái
niệm chủ đề của văn bản.
? Qua văn bản “Tôi đi học”, tác
giả nhớ lại những kỉ niệm sâu
sắc nào
trong thời thơ ấu của mình?
- H/s trả lời
? Sự hồi tưởng ấy gợi những ấn
tượng gì trong lòng tác giả?
liên quan đến tâm trạng của tác
giả trong ngày tựu trường đầu
tiên Đó chính là chủ đề của văn
bản Vậy chủ đề của văn bản là
gì?
I.Chủ đề của văn bản:
1.Tìm hiểu văn bản “Tôi đi học”
- Kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên với tâm trạng hồi hợp, bỡ ngỡ
-Tác giả thấy lòng rộn rã, bâng khuâng như đang được sống lại những ngày tuổi thơ trong sáng ấy
-Văn bản xoay quanh việc kể lại những kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học với nhiều tâm trạng khác nhau
- Tâm trạng của nhân vật tôi
2 Ghi nhớ ý 1, sgk/12
? Căn cứ vào đâu em biết văn
bản Tôi đi học” nói lên những
kỉ niệm của tác giả về buæi đầu
tiên đế
(Chú ý nhan đề, các từ
ngữ, các câu trong văn bản viết
về những kỉ niệm lần đầu tiên
II.Tính thống nhất về chủ đề của văn bản:
- Những kỉ niệm của tác giả về buồi đầu tiên đến trường ? thể hiện ở
- Nhan đề : Tôi đi học
- Các câu đều nhắc đến kỉ niệm của buổi tựu trường đầu tiên trong đời
- Văn bản Tôi đi học tập trung tô đậm '”Cảm giác
trong sáng'' nảy nở trong lòng'' nhân vật ''tôi'' ở buổi đến trường đầu tiên trong đời bằng nhiều chi tiết nghệ thuật khác nhau
+ Hôm nay tôi đi học.
+ Hằng năm cứ vào cuối thu lòng tôi lại nao nức những niệm mơn man của buổi tựu trường + Tôi quên thế nào đươc những cảm giác trong sáng âý
+ Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt
Trang 11
IV Cñng cè, dÆn dß:
1 Cñng cè: - Nắm vững thế nào là tính thống chất về chủ để của văn bản, tác dụng của tính thống nhất này Làm các bài tập Trong SB
2 DÆn dß: - Häc bµi, chuẩn bị bài mới : Trong lòng mẹ.
Rút kinh nghiệm giờ dạy:
………
………
………
Ngày soạn: 26/8/2013
Trang 12- Khái niệm thể loại hồi kí.
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ
- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật
- ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng
2.Kĩ năng:
- Bớc đầu biết đọc – hiểu một văn bản hồi kí
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong văn bản tự
sự để phõn tớch tỏc phẩm truyện
3.Thái độ:
Đồng cảm với nỗi đau tinh thần của chú bé Hồng
III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn,bảng phụ
-HS: SGK,soạn bài
IV Các ph ơng pháp / kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng :
Động não, thảo luận nhóm, viết sáng tạo
V.Cỏc bước lờn lớp:
1 Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ:
1.Phõn tớch dũng cảm xỳc thiết tha, trong trẻo của nhõn vật ''tụi'' trong truyện ngắn “Tụi đi học”
2.Nột đặc sắc nghệ thuật và sức cuốn hỳt của tỏc phẩm “Tụi đi học” là gỡ?
Trang 13? Nêu những hiểu biết của em vê tác giả ?
Nguyờn Hồng (1918-1982), quờ ở Nam Định , sống
trong một xúm lao động nghốo - Nguyờn Hồng được
coi là nhà văn của những người lao động cựng khổ
? Nêu xuất xứ của văn bản ?
“Trong lũng mẹ” trớch trong tập “Những ngày thơ
ấu” (1938) Tỏc phẩm gồm 9 chương, "Trong lũng
mẹ" là chơng 5
Gv:Hớng dẫn học sinh tìm hiểu các từ khó trong SGK
?Văn bản có thể chia làm mấy phần ? Em hãy nêu nội
dung chính cảu từng phần?
?Cảnh ngộ của bộ Hồng cú gỡ đặc biệt?
- Cha mất sớm mẹ phải đi tha hơng cầu thực
- Mẹ do nghốo tỳng phải bỏ con để đi tha hương cầu
thực
- Hai anh em Hồng phải sống nhờ nhà người cụ ruột
Chỳng khụng được thương yờu lại cũn bị hắt hủi, xỳc
9 chương, "Trong lũng mẹ"
là chương 5
c.Từ khó: (SGK) d- Bố cục đoạn trớch:
Văn bản chia làm hai phần
- Phần 1 từ đầu đến
“và mày cũng cũn phải cú
họ, cú hàng, người ta hỏi
đến chứ?” : Cuộc đối thoại
giữa người cụ cay độc và chỳ bộ Hồng ; ý nghĩ, cảm xỳc của chỳ về người mẹ bất hạnh
- Phần 2 (đoạn cũn lại) :
Cuộc gặp lại bất ngờ với
mẹ và cảm giỏc vui sướng cực điểm của chỳ bộ Hồng
II.Tìm hiểu văn bả n:
1- Hoàn cảnh của bộ Hồng:
- Mồ cụi cha
- Mẹ phải đi “tha hơng cầu thực”
IV Hớng dẫn các hoạt động tiếp nối:
1.Củng cố: Nắm đợc đôi nét về tác giả, xuất xứ của văn bản, nội dung phần 1.
Trang 142.DÆn dß: Häc bµi – ChuÈn bÞ cho tiÕt häc sau
Rút kinh nghiệm giờ dạy:
Ngày soạn: 26.08.2013
Tiết 6: TRONG LÒNG MẸ
Trang 15(Trớch: Những ngày thơ ấu - Nguyờn Hồng )
- Khái niệm thể loại hồi kí
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ
- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của
nhân vật
- ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng
2.Kĩ năng:
- Bớc đầu biết đọc – hiểu một văn bản hồi kí
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong văn bản tự
sự để phõn tớch tỏc phẩm truyện
3.Thái độ:
Đồng cảm với nỗi đau tinh thần của chú bé Hồng
III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn,bảng phụ
-HS: SGK,soạn bài
IV Các ph ơng pháp / kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng:
Động não, thảo luận nhóm, viết sáng tạo
V.CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1 ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ:
? Nêu những hiểu biết của em vê tác giả Nguyên Hồng ? Đoạn trích “ Trong lòng mẹ”
3.Bài mới:
? Mở đầu đoạn trớch, người cụ bộ Hồng đó hỏi Hồng
những gỡ? Với thỏi độ như thế nào?
?hóy phõn tớch ý đồ cõu hỏi đú của người cụ?
- Giọng điệu vừa cay nghiệt vừa ngoa ngoắt Điều đỏng
chỳ ý ở đõy bà cụ cười hỏi chứ khụng lo lắng hay nghiờm
II.Tìm hiểu văn bản: 1.
2- Nhõn vật người cụ :
-Thỏi độ: cười hỏi->rất kịch
Trang 16nghị hỏi lại càng khụng õu yếm hỏi Rừ ràng trong lời núi
đú chứa đựng sự giả dối, mỉa mai thậm chớ ỏc độc
? Bộ Hồng cảm nhận được điều gỡ trong lời núi đú?
- Bộ Hồng đó nhận ra những ý nghĩ cay độc và trong
giọng núi và trờn nột mặt khi cười rất kịch của cụ Núi
đến mẹ tụi, cụ tụi chỉ cú ý gieo rắc ruồng rẫy mẹ
?Bé Hồng đã trả lời ngời cô nh thế nào ?
Khụng! Chỏu khụng muốn vào Cuối năm thế nào mợ
chỏu cũng về.
? Trước cõu trả lời thụng minh dứt khoỏt của bộ Hồng, bà
cụ cú thỏi độ như thế nào?
- Trước cõu trả lời thụng minh dứt khoỏt của bộ Hồng, bà
cụ khụng chịu buụng tha, giọng vẫn “ngọt”:
Sao lại khụng vào? Mợ mày phỏt tài lắm, cú như dạo
trước đõu?
? Trong những lời lẽ của người cụ, theo em chỗ nào thể
hiện sự cay độc nhất? Vỡ sao?
Mày dại quỏ, cứ vào đi, tao chạy cho tỉền tàu Vào mà bắt
mợ mày may vỏ sắm sửa cho và thăm em bộ chứ.
? Trạng thỏi của bộ Hồng lỳc này như thế nào? Cũn bà
cụ?
- Đến đõy, bộ Hồng phẩn uất, nức nở, nước mắt rũng rũng
rớt xuống hai bờn mộp rồi chan hũa đầm đỡa ở cằm và ở
cổ Rồi cười dài trong tiếng khúc, hỏi lại Bà cụ vẫn tươi
cười kể chuyện, miờu tả tỉ mỉ hỡnh dỏng người mẹ bộ
Hồng với vẻ thớch thỳ: tỡnh cảnh tỳng quẫn, ăn vận rỏch
rưới, người gầy rạc.
? Trước lời miờu tả tỉ mỉ hỡnh dỏng người mẹ bộ Hồng với
vẻ thớch thỳ, cổ họng bộ Hồng nghẹn ứ khúc khụng ra
tiếng thỡ thỏi độ bà cụ như thế nào?
Hạ giọng ngậm ngùi thơng xót ngời đã khuất
Từ việc phõn tớch này ta cú thể rỳt ra kết luận gỡ về người
cụ?
=> Hs trả lời
-Giọng điệu: rất “ngọt”-nhỡn chằm chặp,vỗ vai khuyờn bảo
-ngõn dài hai tiếng “em bộ”
=>Người đàn bà lạnh lựng độc ỏc thõm hiểm hạng người sống tàn nhẫn, khụ hộo cỏ tỡnh mỏu mủ ruột rà
- Cụ là người đại diện cho cỏi đạo lý bất nhõn của xó hội phong kiến
đó vựi dập biết bao số phận phụ nữ
? Thử phõn tớch những ý nghĩ của chỳ bộ khi trả lời người
cụ?
2 Nhõn vật chỳ bộ Hồng:
Trang 17- Mới đầu, nghe cô gợi ý thăm mẹ, chú nhận ra ngay
những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt
của cô, chú cúi đầu không đáp và sau đó trả lời dứt khoát
Điều đó cho thấy bé Hồng rất thông minh xuất phát từ sự
nhạy cảm và yêu thương kính trọng mẹ
- Sau lời hỏi thứ hai của người cô, lòng chú bé thắt lại,
khóe mắt đã cay cay Đến khi người cô mỉa mai, nhục mạ
thì chú bé không còn nén nỗi phẩn uất, nước mắt ròng
ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hòa đầm đìa ở cằm
và ở cổ và cười dài trong tiếng khóc để hỏi lại cô Điều đó
thể hiện sự kiềm nén nỗi đau xót, tưc tưởi đang dâng lên
trong lòng
? Khi tr¶ lêi ngêi c« bÐ H«ng tá ra lµ ngêi nh thÕ nµo?
Hs:Hãy đọc đoạn “Nhưng đến ngày giỗ đầu thầy tôi
giữa sa mạc”
? Nếu người ngồi trên xe không ơhải là mẹ bé Hồng thì
điều gì xảy ra?
- Nếu không phải là mẹ thì sẽ là một trò cười cho lũ bạn
Hơn nữa làm cho bé Hồng thẹn và tủi cực khác gì cái ảo
ảnh của dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm của
người bộ hành ngả gục giữa sa mạc
? Phân tích cái hay cña hình ảnh so sánh người mẹ với
hình ảnh dòng nước
- So sánh này rất hay nói được bản chất khát khao tình mẹ
của bé Hồng như người bộ hành giữa sa mạc khát khao
gặp nước và bóng râm
?Khi gọi Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi! Bé Hồng có biết chắc là
mẹ mình không? Có nghĩ đến khả năng bị lầm không?
Điều đó cho ta biết gì về tình cảm của bé Hồng?
- Khi gọi Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi! Bé Hồng không biết chắc
là mẹ mình vì chỉ thoáng thấy một bóng người giốn mẹ
Bé cũng không kịp nghĩ đến khả năng bị lầm Sự tức thì
đuổi theo và gọi bối rối cho thấy bé Hồng rất khát khao
gặp mẹ Sự phản ứng tự nhiên bật ra sau quá trình dồn
nén tình cảm mà lý trí không kịp phân tích, kiểm soát
a- Khi trả lời người cô:
-cười đáp và từ chối dứt khoát
-im lặng ,lòng thắt lại,khoé mắt cay cay…
=> Bé Hồng rất thông minh, nhạy cảm và yêu thương kính trọng mẹ
b- Trong lòng mẹ: -Tiếng gọi “Mợ ơi!
->khao khát gặp mẹ
Trang 18(Hs) Hãy đọc đoạn kể về việc chú bé Hồng ngồi trong xe
với mẹ (Đọc đoạn văn)
? Thử phân tích những chi tiết tả bé Hồng khi gặp mẹ để
thấy khả năng miêu tả tâm lý tinh tế của Nguyên Hồng?
- Tác giả miêu tả ngắn gọn Chú bé thở hồng hộc, trán
đẫm mồ hôi, chân ríu lại, òa lên khóc rồi cứ thế nức nở
? Phân tích cảm giác của bé Hồng khi ngồi trong lòng mẹ
Cảm giác nào là ấn tượng mạnh mẽ nhất?
- Thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, không phải do miệt
nhọc mà do xúc động hết sức mãnh liệt Chân ríu lại cũng
do xúc động mãnh liệt Bé Hồng không khóc ngay khi
nhận ra mẹ mà đợi đến khi mẹ xoa đầu hỏi, tức là nhận
được sự âu yếm của mẹ thì niềm xúc động vui sướng mới
vỡ ra thành tiếng khóc mãn nguyện
?Biểu hiện nào đã thể hiện sâu sắc nhất rình mẫu tử?
- Biểu hiện rõ nhất sâu sắc nhất tình mẫu tử được thể hiện
trong tiếng gọi (mợ ơi!), ở hành động (thở hồng hộc, trán
đẫm mồ hôi, ríu cả chân lại, đầu ngã vào cánh tay mẹ), ở
cảm xúc (cảm giác ấm áp thấy êm dịu vô cùng)
? Hãy trình bày ngắn gọn nội dung đoạn trích!
? Hồng trong câu chuyện có điều gì làm em chú ý ? -Em
có cảm nghĩ gì về nhân vật này ? -Qua đoạn truyện nhà
văn muốn nói gì với người đọc ?
GV Yêu cầu HS đọc ghi nhớ
- BÐ kh¸t khao gÆp mÑ.
-Trong lòng mẹ:cảm giác ấm áp,mơnman,êm dịu vô cùng
=>yêu mẹ mãnh liệt ,khao khát yêu thương
III/- Tổng kết
*Ghi nhí: (SGK)
IV Cñng cè, dÆn dß:
1.Cñng cè:- Nắm vững nội dung diễn biến của đoạn truyện
- Nắm vững các đặc điểm và các chi tiết cho thấy đặc điểm đó ở 2 nhân vật chú
bé Hồng và người cô Nhận xét đánh giá về từng nhân vật Tiết 07 TV
2 DÆn dß: - Chuẩn bị bài : “Trường từ vựng”.
Rút kinh nghiệm giờ
Ngày soạn: 28/08/2013
Tiết 7: TRƯỜNG TỪ VỰNG
I.Mức độ cần đạt:
Trang 19- Hiểu thế nào là trờng từ vựngvà xác lập đợc một số trờng từ vựng gần gũi.
- Biết cách sử dụng các từ cùng trờng từ vựng để nâng cao hiệu quả diễn đạt
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức:
- Khỏi niệm trường từ vựng
2 Kỹ năng: - Tập hợp cỏc từ cú chung nột nghĩa vào cựng một trường từ vựng.
- Vận dụng kiến thức về trường từ vựng để đọc - hiểu và tạo lập văn bản
-Xem lại nội dung cỏc bài về nghĩa của từ ở chương trỡnh lớp 7
IV Các ph ơng pháp / kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng:
Động não, thảo luận nhóm, viết sáng tạo
IV.CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1.Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là cấp độ khỏi quỏt nghĩa của từ ? Cho vớ dụ về những cấp độ khỏi quỏt khỏc nhau về nghĩa của từ?
3.Bài mới:
Trang 20HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
Tìm hiểu khái niệm.
GV: Cho HS đọc đoạn văn của Nguyên
Hồng
HS đọc
? Các từ in đậm trong đoạn văn của
Nguyên Hồng có nét chung gì về nghĩa?
- Hs trả lời
? Những từ trên có nét chung về nghĩa nên
chúng được xếp vào một trường từ
vựng.Vậy, thế nào là trường từ vựng ?
Nhấn mạnh: cơ sở để hình thành trường từ
vựng là đặc điểm chung về nghĩa Không
có đặc điểm chung về nghĩa thì không có
trường.từ vựng
? Tìm các từ trong trường từ vựng ''dụng cụ
nấu nướng”, trường “chỉ số lượng''?
Lưu ý HS một số điều theo gợi ý của
? Các trường trên cùng biểu thị chung về
đối tượng nào? Vậy chúng thuộc trường
Ví dụ: gương mặt, nước da, gò má, cánh tay, đùi đều có nét nghĩa chung
là chỉ bộ phận cơ thể con người
- xoong, nồi, chảo
- một, hai, ba, trăm ngàn, triệu
2: Lưu ý:
a- Một trường từ vựng có thể bao gồm nhiều trường từ vựng nhỏ hơn.
* Các từ trong các trường:
- Bộ phận của mắt : lòng đen, lòng trắng, con ngươi, lông mày, lông mi,
- Đặc điểm của mắt : đờ đẫn, sắc, lờ đờ tinh anh, toét, mù, lòa,
- Cảm giác của mắt : chói, quáng, hoa cộm,
- Bệnh về mắt : quáng gà, thong manh, cận thị ,viễn thị
- Hoạt động của mắt : nhìn trông, thâý, liếc , nhòm.
*Các trường trên lại thuộc trường “mắt”
b- Một trường từ vựng có thể bao gồm những từ khác biệt nhau về từ loại
Trang 21IV Củng cố và dặn dò:
1 Củng cố - Cho HS đọc lại ghi nhớ
- Chốt lại nội dung bài học
2.Hướng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc lòng phần ghi nhớ
- Làm tất cả các bài tập vào vở
- Tìm một bài thơ hoặc một đoạn có sử dụng sự chuyển đổi trường từ vựng và chỉ rõ tác dụng của nó
- Chuẩn bị bài mới: Bố cục của văn bản.
Rút kinh nghiệm giờ dạy:
………
………
………
Trang 22
Ngày soạn: 28/8/2013
Tiết 8: BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN
I Mức độ cần đạt:
- Nắm đợc yêu cầu của bố cục về văn bản
- Biết cách xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tợng phản ánh, ý
đồ giao tiếp của ngời viết và nhận thức của ngời đọc
- Sắp xếp cỏc đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc hiểu văn bản
3.Thái độ:
- Có ý thức tìm và xây dựng bố cục của văn bản
III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn,bảng phụ
-HS: SGK,soạn bài
IV Các ph ơng pháp / kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng :
- Thảo luận – trao đổi; Thực hành viết tích cực
V.CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1.Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ:
(?) Thế nào là trờng từ vựng? Cho ví dụ minh họa?
TL:Trờng từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa.VD:Bộ phận của ngời: đầu, cổ,thân
3.Bài mới:
* ễn lại kiến thức bố cục ba phần của văn bản
Trang 23- Đoạn 2 : C«ng lao, uy tÝn va tÝnh c¸ch cña «ng
- Ba phần mỗi phần đều có chức năng, nhiệm vụ
riêng nhưng phải phù hợp với nhau và có chung
nhiệm vụ thể hiện chủ đề
? Bố cục của văn bản gồm mấy phần? Nhiệm vụ
của từng phần là gì? Các phần của văn bản quan
hệ với nhau như thế nào ?
HS tr¶ lêi
- phần 2 : thân bài
- phần 3 kết bài
- Ba phần mỗi phần đều có chức năng, nhiệm vụ riêng nhưng phải phù hợp với nhau và có chung nhiệm vụ thÓ hiện chủ đề
* Tìm hiểu cách bố trí sắp xếp nội dung phần
thân bài của văn bản
? Phần Thân bài văn bản Tôi đi học của Thanh
Tịnh kÓ về những sự kiện nào? Các sự kiện ấy
được sắp xếp theo thứ tự nào?
? Văn bản Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng chủ
yếu trình bày diễn biến tâm trạng của cậu bé
Hồng Hãy chỉ ra những diễn biến của tâm trạng
cậu bé trong phần Thân bài?
? Khi tả người, vật, con vật, phong cảnh, em sẽ
II Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản:
- Sắp xếp theo sự hồi tưởng những kỉ niệm Các cảm xúc lại được sắp xếp theo thứ tự thơi gian : những cảm xúc trên đường đến trường, những cảm xúc khi bước vào lớp học
- Sắp xếp theo sự liên tưởng đối lập những cảm xúc về cùng một đối tượng trước đây và buổi tựu trường đầu tiên
- T×nh thương mẹ và thái độ căm ghét cực độ những cổ tục đã đày đoạ mẹ mình của bé Hồng khi nghe bà cô cố tình bịa chuyện nói xấu mẹ em
- Niềm vui sướng cực độ của bé Hồng khi được ở trong lòng mẹ
- Có thể sắp xếp theo thứ tự không gian (tả phong cảnh),
Trang 24lần lượt miờu tả theo trỡnh tự nào.? Hóy kể một
số trỡnh tự thường gặp mà em biết ?
-Cú thể sắp xếp theo thứ tự khụng gian (tả
phong cảnh), chỉnh thể - bộ phận (tả người, vật,
con vật) hoặc tớnh cảm , cảm xỳc (tả người)
? Từ cỏc bài tập trờn và bằng những hiểu biết của
mỡnh, hóy cho biết cỏch sắp xếp nội dung phần
Thõn bài của văn bản?
GV: Hớng dẫn học sinh làm phần luyện tập
GV: Gọi học sinh đọc cầu của bài tập
chỉnh thể - bộ phận (tả người, vật, con vật) hoặc tớnh cảm , cảm xỳc (tả người)
- Nội dung phần Thõn bài thường được trỡnh bày theo thứ
tự + Theo trỡnh tự thời gian và khụng gian
+ Theo sự phỏt triển của sự việc
+ Theo mạch suy luận
III Luyện tập:
1 Bài tập lb Gợi ý trả lời a) Trỡnh bày ý theo thứ tự khụng gian : xa - gần - tận nơi -
xa dần , b) Trỡnh bày ý theo thứ tự thời gian: Lỳc chiều về, lỳc hoàng hụn
c) Hai luận cứ được sắp xếp theo tầm quan trọng của chỳng đối với luận điểm cần chứng minh
- Làm cỏc bài tập cũn lại và bài tập trong Sỏch bài tập
- Soạn bài mới Tức nước vỡ bờ
Rỳt kinh nghiệm giờ dạy:
Ngày soạn: 31.8.2013
Trang 25Tiết 9: TỨC NƯỚC VỠ BỜ
( Trớch Tăt đốn )
- Ngụ Tất Tố -
I.Mức độ cần đạt:
- Biết đọc – hiểu một đoạn trích trong tác phẩm truyện hiện đại.
- Thấy đợc bút pháp hiện thực trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn Ngô Tất Tố
- Hiểu đợc cảnh ngộ cơ cực của ngời nông dân trong xã hội tàn ác, bất nhân dới chế độ cũ; thấy đợc sức phản kháng mãnh liệt, tiềm tàng trong những ngời nông dân hiền lành và quy luật của cuộc sống: có áp bức – có đấu tranh
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1.Kiến thức:
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tức nớc vỡ bờ.
- giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm Tắt đèn.
- Thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện và xây dựng nhân vật
2.Kĩ năng:
- Tóm tắt văn bản truyện
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong văn bản tự sự
để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hớng hiện thực
3.Thái độ:
Có thái độ nhìn nhận đúng đắn những cái thiện và cái ác trong văn bản.
III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn,bảng phụ
-HS: SGK,soạn bài
IV.Các ph ơng pháp / kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng:
Động não, thảo luận nhóm, Viết sáng tạo.
V.CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
(?)Bố cục của văn bản thờng gồm mấy phần? Nêu nội dung của từng phần? TL: Ghi nhớ (SGK trang 25)
Trang 26Gv hướng dẫn đọc.
Lưu ý đọc cú sắc thỏi biểu cảm nhất la lời
đối thoại của nhõn vật
?C hị Dậu đó chăm súc người chồng ốm
yếu của mỡnh như thế nào?
- Nhắc lại tỡnh thế của chị Dậu khi bọn tay
sai ‘’sầm sập tiến vào’’, giữa lỳc chị Dậu
vừa ‘’rún rộn’’ bưng bỏt chỏo, đang hồi
hộp ‘’chờ xem chồng chị ăn cú ngon
miệng khụng’’, chị Dậu một mỡnh đứng
ra đối phú với ‘’lũ ỏc nhõn’’ đú Lỳc này,
tớnh mạng của anh Dậu phụ thuộc cả vào
sự đối phú của chị
? Chị Dậu đối phú với bọn tay sai để bảo
vệ chồng bằng cỏch nào?
- Hs trả lời
? Hóy tỡm những chi tiết thể hiện ngụn
ngữ của chị Dậu qua từng diễn biến?
- ễng – chỏu tụi – ụng Mày – bà
? Em cú nhận xột gỡ về ngụn ngữ của chị?
Ngụn ngữ cựng với hành động đó thể hiện
a Tác giả: (SGK)b.Tác phẩm:
(SGK)c.Từ khó:
(SGK)3.Bố cục:
- Chia làm 2 phầnP1: “Từ đầu… Ngon miệng hay không” Chị Dởu ân cần chăm sóc chồng
ốm yếu giữa vụ su thuế P2: Đoạn còn lại: Cuộc đối mặt với bọn Cai Lệ – Ng-
ời nhà lý trởng.Chị Dởu vùng lên cự lại
II.Tìm hiểu chi tiết:
1 Chị Dởu chăm sóc chồng:
-Hành động: mỳc chỏo,quạt…
-Cử chỉ: rún rộn, chờ xem chồng ăn cú ngon miệng khụng?
=> Chăm sóc chồng chu đáo => Là ngời phụ nữ đảm đang, hết lòng thơng yêu chồng con, tính tình vốn dịu dàng, tình cảm…
2 Diễn biến tõm lớ, hành động chị Dậu
- Chị Dậu “van xin tha thiết”
- ễng – chỏu tụi – ụng Mày – bà
- Chị van xin không đợc đã vùng lên chống cự lại bọn chúng – ở đâu có áp bức thì ở đó có đấu tranh
Trang 27diễn biến nội tõm của chị như thế nào?
- Ban đầu chị cố khơi gợi từ tõm và
lương tri của “ụng cai”.Tức quỏ khụng thể
chịu được chị mới liều mạng cự lại, bằng
lý lẽ đứng dậy với lũng căm thự ngựn
ngụt bốc cao, trừng trị chỳng
GV: Hướng dẫnHS thảo luận nhúm:
Cỏc nhúm thảo luận sau đú cử đại diện
trỡnh bày
Nhúm 1: Tỡm những hỡnh ảnh , chi tiết
miờu tả cảnh chị Dậu đỏnh lại tờn cai lệ và
người nhà lý trưởng và hỡnh ảnh miờu tả
bộ dạng hai tờn tay sai Nhận xột về cỏc
hỡnh ảnh này ?
Nhúm 2: Nờu cảm nghĩ của người đọc khi
đọc đến những dũng này ? Vỡ sao cú được
những cảm nghĩ như thế ?
- Đoạn văn đặc biệt sống động và toỏt
lờn một khụng khớ hào hứng rất thỳ vị
‘’làm cho độc giả hả hờ một chỳt sau
khi đọc những trang rất buồn thảm’’
Nhúm 3: Do đõu chị Dậu cú được sức
mạnh như thế ? Qua đoạn này ta thấy chị
Dậu là người như thế nào ?
Nhúm 4: Kết thỳc cảnh này , anh Dậu núi:
“U nú khụng được thế ! Người ta đánh
mỡnh khụng sao, mỡnh đỏnh người ta thỡ
mỡnh phải tự, phải tội’’ cũn chị Dậu lại núi
:” Thà ngồi tự để chỳng nú làm tỡnh làm
tội mói thế, tụi khụng chịu được…” Vỡ sao
cú ý kiến khỏc nhau như thế?
? Qua phân tích trên em thấy chị Dởu là
ngời phụ nữ nh thế nào ?
?Em hiểu “Cai lệ” là người thế nào trong
xó hội cũ?
? Em hiểu thế nào là thuế sưu?
- Sức mạnh của lũng căm hờn – đú cũng là sức mạnh của lũng yờu thương.
- Chị Dậu mộc mạc, hiền dịu, đầy vị tha, sống khiờm nhường, biết nhẫn nhục
chịu đựng, nhưng vẫn cú một sức sống mạnh mẽ, một tinh thần phản khỏng tiềm tàng; một thỏi độ
=> Là ngời phụ nữ thơng chồng, thơng con hết mực
3- Tờn cai lệ:
Trang 28? Hỡnh ảnh tờn cai lệ được tỏc giả khắc
họa qua những chi tiết nào?
- Gừ đầu roi xuống đất, cai lệ thột bằng
giong khàn khàn …: Thằng kia…
- Trợn ngược hai mắt hắn quỏt: Mày đinh
núi…
- Giọng vẫn hầm hố: Nếu khụng cú tiền
nộp sưu cho ụng bõy giờ …
- Ta này! Tha này! Vừa núi hắn vừa bịch
…? Em cú nhận xột gỡ về ngụn ngữ của
hắn?
? Những chi tiết ấy đó lột tả được những
nột bản chất gỡ của tờn cai lệ ?
-Nhà văn đó cảm nhận được xu thế ‘’tức
nước vỡ bờ’’ và sức mạnh to lớn khụn
lường của sự ‘’vỡ bờ’’ đú Và khụng phải
quỏ lời nếu núi rằng cảnh ‘’Tức nước vỡ
bờ’’ trong đoạn trớch đó dự bỏo cơn bóo
tỏp quần chỳng nụng dõn nổi dậy sau này
Nhà văn Nguyễn Tuõn đó núi rằng Ngụ
Tất Tố, với Tắt đốn đó ‘’xui người nụng
dõn nổi loạn’’ quả khụng sai
?Hóy chứng minh nhận xột của nhà nghiờn
cứu phờ bỡnh văn học Vũ Ngọc Phan :
‘’Cỏi đoạn chi Dậu đỏnh nhau với tờn cai
lệ là một đoạn tuyệt khộo’’
- Việc tạo dựng tỡnh huống như thế nào ?
- Việc miờu tả ngoại hỡnh, hành động,
ngụn ngữ, tõm lớ nhõn vật cú gỡ đỏng chỳ ý
?
- Nghệ thuật kể chuyện, ngụn ngữ tỏc giả
và ngụn ngữ đối thoại… đặc sắc như thế
nào ?
Chỳ ý nờu rừ những gỡ khiến cho đoạn
văn được coi là ‘’’tuyệt khộo’’
? Hóy nờu nghệ thuật đặc sắc của đoạn
- Cai lệ là một viờn cai chỉ huy một tốp lớnh ở nụng thụn thời trước CM, thường được bọn quan lại cho phộp sử dụng bạo lực để dàn ỏp người dõn theo lệnh của chớnh quyền
-Tàn bạo, khụng chỳt tớnh người là bản chất , tớnh cỏch của hắn
- Hung dữ, độc ác, tàn nhẫn, táng tận lơng tâm
4 Về nhan đề của đoạn trớch : Tức
nước vỡ bờ
- ‘’tức nước vỡ bờ’’ và sức mạnh to
lớn khụn lường của sự ‘’vỡ bờ’’ đú
5.Giỏ trị nghệ thuật của đoạn trớch:
- Đoạn văn tuyệt khộo:
- Sự dồn nộn, “ tức nước’’ để đến
Trang 29- Hs trả lời
? Nội dung đoạn trớch phản ỏnh điều gỡ?
Hs đọc nội dung phần ghi nhớ
‘’vỡ bờ’’ được Ngụ Tất Tố diễn tả rất
tự nhiờn, hợp lớ
- Nghệ thuật diễn tả cõu chuyện, hành động cũng thật tài tỡnh, sinh động Chỳ ý cỏch diễn tả theo lối tăng tiến động tỏc, lời núi của nhõn vật cai lệ và chị Dậu Đoạn văn này sống động như một màn kịch ngắn
Nhõn vật được khắc hoạ rất chõn thực, sinh động, rừ nột, thể hiện sự diễn biến tõm lớ của nhõn vật chi Dậu rất hợp lớ
III.Tổng kết:
* Ghi nhớ: (SGK)
IV.Củng cố và dặn dũ:
1.Củng cố: Nắm vững nội dung, nghệ thuật của đoạn trớch
Quan đoạn trớch tỏc giả Ngụ Tất Tố phờ phỏn, ca ngợi điều gỡ ?
2.Dặn dò: Chuẩn bị bài mới “Xõy dựng đoạn văn trong văn bản”
Rỳt kinh nghiệm giờ dạy:
Ngày soạn: 01.9.2013
Tiết 10: XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
Trang 30Có ý thức xây dựng đoạn văn trong văn bản.
III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn,bảng phụ
-HS: SGK,soạn bài
IV Các ph ơng pháp / kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng :
Phân tích tình huống giao tiếp, thực hành viết tích cực, thảo luận, trao đổi.
V.CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
?Nêu những hiểu biết của em về chị Dậu trong văn bản “Tức nớc vỡ bờ”
- Là một ngời phụ nữ thơng chồng, thơng con hết mực
3.Bài mới:
HĐ của GV & HS Nội dung cần đạt
GV: Cho HS đọc thầm văn bản về Ngụ Tất Tố và
trả lời cõu hỏi 1 và 2 trong SGK
Phân tích tình huống giao tiếp
? Văn bản trờn gồm mấy ý? Mỗi ý được viết
? Hóy khỏi quỏt cỏc đặc điểm cơ bản của đoạn
văn và cho biết thế nào là đoạn văn?
I Thế nào là đoạn văn ?
- Văn bản trờn gồm hai ý Mỗi
ý viết một đoạn văn
- Chữ viết hoa đầu cõu thứ nhất lựi đầu dũng Kết thỳc đoạn văn là dấu chấm xuống dũng
- Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nờn văn bản
- Bắt đầu từ chỗ viết hoa lựi đầu dũng, kết thỳc bằng dấu
Trang 31. chấm xuống dũng
- Biểu đạt bằng một ý tương đối hoàn chỉnh
Phân tích tình huống giao tiếp
? Đọc đoạn thứ nhất của văn bản trờn và tỡm cỏc
từ ngữ cú tỏc dụng duy trỡ đối tượng trong đoạn
văn?
? Vậy từ ngữ chủ đề là gỡ?
GV: Đọc đoạn thứ hai của văn bản
Thảo luận, trao đổi
?í khỏi quỏt bao trựm cả đoạn văn là gỡ?
? Cõu nào trong đọan văn chứa đựng ý khỏi quỏt
2.Cõu chủ đề:
- Đỏnh giỏ những thành cụng của Ngụ Tất Tố trong việc tỏi hiện thực trạng nụng thụn VN trước CM thỏng tỏm 1945 và khẳng định phẩm chỏt tốt đẹp của người lao động chõn chớnh
- Tắt đốn là tỏc phẩm tiờu biểu nhất của Ngụ Tất Tố
* Nhận xột cõu chủ đề:
- Về nội dung: Cõu chủ đề thường mang ý khỏi quỏt của đoạn văn.
- Về hỡnh thức: Ngắn gọn, thường đủ hai thành phần chớnh
- Về vị trớ: Đứng ở đầu hoặc cuối đoạn văn
Trang 32? Hóy phõn tớch và so sỏnh cỏch trỡnh bày ý của
hai đoạn văn trong văn bản nờu trờn
(Gợi ý : Đoạn thứ nhất cú cõu chủ đề khụng?
Yếu tố nào duy trỡ đối tượng trong đoạn văn?
Quan hệ ý nghĩa giữa cỏc cõu trong đoạn văn như
thế nào? Nội dung của đoạn văn được triển khai
theo trỡnh tự nào? Cõu chủ đề của đoạn thứ hai đặt
ở vị trớ nào? ý của đoạn văn này được triển khai
theo trỡnh tự nào?)
GV Cho đọc đoạn (b) SGK “Cỏc tế bào thành
phần tế bào” Đoạn văn cú cõu chủ đề khụng ?
HS trả lời
?í đoạn văn được triển khai theo trỡnh tự nào ?
- Đoạn văn triển khai đi từ cỏc ý diễn giải cụ thể
dẫn đến kết luận – Quy nạp
?Như vậy: theo cỏc đoạn đó được phõn tớch, đoạn
văn cú thể trỡnh bày nội dung theo những cỏch
nào?
GV: Gọi hs đọc nội dung phân ghi nhớ trong SGK
GV:Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập
?Văn bản có thể chia thanh mấy ý ? mỗi ý đợc
chia thành mấy đoạn văn?
-Đoạn thứ hai cõu chủ đề được đặt ở đầu đoạn văn í của đoạn văn được trỡnh bày theo thứ tự từ khỏi quỏt đến chi tiết (Tỏc phẩm tiờu biểu – nội dung hiện thực, mối xung đột giai cấp , bộ mặt giai cấp thống trị- nhõn vật điển hỡnh , chị Dậu- tài năng khắc họa nhõn vật của tỏc giả)
- Cõu chủ đề của đoạn văn nằm ở cuối đoạn
- Đoạn văn triển khai đi từ cỏc
ý diễn giải cụ thể dẫn đến kết luận – Quy nạp
* Rỳt ra cỏc cỏch trỡnh bày nội dung trong đoạn văn :
- Trỡnh bày theo cỏch diễn dịch - Trỡnh bày theo cỏch quy nạp
- Trỡnh bày theo cỏch song hành:
* Ghi nhớ: (SGK)
II Luyện tập:
1.Bài tập 1:
- Văn bản gồm 2 ý, mỗi ý đợc diễn đạt thành 1 đoạn
Trang 33GV: Cho hs đọc yêu câu của bài tập 2
? Phân tích cách trình bày nội dung trong các
đoạn văn ?
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 3:
? Hãy viết một đoạn văn theo cách diễn dịch; sau
đó biến đổi đoạn văn diễn dịch thành đoạn văn
quy nạp?
Yêu cầu: Viết đoạn văn theo cách diễn dịch sau
đó biến đổi đoạn văn diễn dịch thành đoạn văn
quy nạp
Gợi ý:
+ Câu chủ đề ( đã cho trớc)
+ Các câu triển khai:
- Câu 1: khởi nghĩa Hai Bà Trng
- Câu 2: chiến thắng của Ngô Quyền
- Câu 3: chiến thắng của Nhà Trần
dùng để nối với các câu chủ đề với các câu triển
khai ở phía trớc nh: vì vậy, cho nên, do đó, tóm
Chuẩn bị cho bài viết số 1
Rỳt kinh nghiệm giờ dạy:………
Trang 34
Ngày soạn: 01/09/2013
Tiết 11-12: Viết bài tập làm văn số 1(tại lớp)
I.Mục đích yêu cầu:
Ôn lại kiểu bài tự sự đã học ở lớp 6, có kết hợp với kiểu bài biểu cảm đã học ở lớp 7 Luyện tập viết bài văn và đoạn văn
-GV nhận xột giờ kt và thu bài
IV.Dặn dũ: -Về nhà tiếp tục ụn tập
-Chuẩn bị bài “Lóo Hạc”
Tỏng số cõu
Tổng số điểm
Tỉ lệ %
1220
1220
2.Văn bản “Tụi đi
học”
Cõu 2: nắm được chủ đề của truyện ngắn
Trang 35Tổng số điểm
Tỉ lệ %
110
110
hợp cỏc phương thức ts+mt+bc để viết một bài văn ts hoàn chỉnh
Tổng số cõu
Tổng số điểm
Tỉ lệ %
1770
1770
Tổng cõu
Tổng điểm
Tỉ lệ %
1220
1110
1770
310100
ĐỀ KIỂM TRA
Cõu 1: Thế nào là chủ đề của văn bản? Trỡnh bày bố cục của một văn bản?
Cõu 2: Em hóy nờu chủ đề của văn bản “Tụi đi học” của Thanh Tịnh
Cõu 3: Kể lại kỉ niệm ngày đầu tiờn đi học
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM:
Cõu 1: mỗi ý đỳng được 1 điểm
Cõu 2: nờu đỳng chủ đề văn bản được 1đ
Cõu 3: -bài viết đảm bảo đỳng kiểu bài và nờu được cỏc ý sau:
Dàn bài
Mở bài:(0,5đ) Giới thiệu sơ lợc về ngày đầu tiên đi học
Thân bài:(6đ) Xác định trình tự kể :
-Theo thời gian, không gian
- Theo các diễn biến của sự việc
- Theo diễn biến tâm trạng
Kết bài (0,5đ): Tình cảm của mình với buổi đầu tiên tới trờng
Rỳt kinh nghiệm
………
Ngày soạn: 04.9.2013
Tiết 13: LÃO HẠC
Trang 36- Thấy đợc nghệ thuật viết truyện bậc thầy của nhà văn Nam Cao qua truyện ngắn
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựng tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện, khắc hoạ hình tợng nhân vật
2.Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt đợc tác phẩm truyện viết theo khuynh hớng
hiện thực
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong văn bản tự
sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hớng hiên thực
3.Thái độ:
Biết cảm thông, chia sẻ với những ngời trong cảnh ngộ nh lão Hạc
III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn, tltk
-HS: SGK,soạn bài
IV.Các ph ơng pháp / kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng :
Động não, thảo luận nhóm, Viết sáng tạo.
V.CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra vở soạn bài của học sinh
3.Bài mới:
Trang 37GV: Hớng dẫn phân biệt giọng đọc của các nhân
vật
GV: Đọc mẫu- Gọi hs đọc- nhận xét
?Nêu những hiểu biết của em về tác giả Nam Cao?
-Nam Cao (1915 – 1951) tờn thật là Trần Hữu Tri là
nhà văn hiện thực xuất sắc với nhiều tỏc phẩm văn
xuụi viết về người nụng dõn bị vựi dập và trớ thức
nghốo sống mũn mỏi, bế tắc trong xó hội cũ Sau
cỏch mạng thỏng Tỏm, ụng đi theo khỏng chiến và
dựng ngũi bỳt phục vụ cỏch mạng ễng hy sinh trờn
đường cụng tỏc ở vựng địch hậu
?Nêu xuất xứ tác phẩm Lão Hạc?
GV: Hớng dẫn hs tìm hiểu các từ khó trong SGK
?Văn bản có thể chia làm mấy phần?
- Chia làm 3 phần
? Chỉ ra nội dung của từng phần?
P1: Từ đầu thế nào rồi cũng xong: Lão Hạc sang
nhờ ông giáo
P2: Tiếp chỉ có Binh T hiểu: Cuộc sống của Lão
Hạc sau đó, thái độ của Binh T và ông giáo khi biết
việc lão Hạc xin bả chó
P3: còn lại: Cái chết của lão Hạc
?Tình cảnh của lóo Hạc ntn?
- Nhà nghốo, vợ chết, con trai phẫn chớ bỏ đi đồn
điền cao su Lóo sống cụ độc, chỉ biết làm bạn với
con chú Vàng mà lóo gọi thõn mật là cậu Vàng
?Tại sao lóo Hạc lại gọi con chú của mỡnh là cậu
Vàng?
- Lóo thương yờu con chú
- Đõy là con vật gắn liền với kỷ niệm về đứa con
trai yờu quý của lóo và cũng cú lẽ sống cụ độc nờn
con chú trở thành người bạn thõn thiết
? Cậu Vàng được lóo Hạc đối xử như thế nào?
I.Tìm hiểu chung:
c.Từ khó: SGK3.Bố cục:
- Lóo cho nú ăn trong một
Trang 38?Yờu thương cậu Vàng như vậy, nhưng sao lóo
phải bỏn cậu Vàng?
- Sau trận ốm cuộc sống khốn khổ lại càng khốn
khổ Lóo nuụi thõn chẳng nổi huống chi nuụi chú,
và cơ bản hơn lóo muốn giữ tài sản lại cho con
(H)Cuộc bán cậu vàng đã lu lại trong tâm trí lão
Hạc nh thế nào?
Nó có biết gì đâu thế mà lão đối xử với tôi thế
này à
- Lóo cảm thấy như mỡnh đang lừa một con chú
?Cỏi mà lóo Hạc nhớ nhất trong chuyện bỏn cậu
Vàng là gỡ?
- Tiếng kờu ư ử của con chú nhỡn lóo như trỏch lóo
đó lừa nú vậy
? Bộ dạng, cử chỉ của lóo Hạc lỳc kể lại với ụng
giỏo chuyện bỏn cậu Vàng như thế nào? Điều ấy
thể hiện điều gỡ trong tớnh cỏch lóo Hạc?
? Nhà văn đó sử dụng từ ngữ gỡ để miờu tả bộ dạng
cử chỉ của lóo Hạc lỳc kể lại với ụng giỏo chuyện
bỏn cậu Vàng?
- Nhà văn đó sử dụng từ tượng thanh tượng hỡnh cú
gợi tả sinh động: ầng ậng nước, múm mộm, hu hu
khúc
?Qua phân tích trên gợi lên hình ảnh lão Hạc nh thế
nào
Hs trả lời
?Lóo Hạc nhờ cậy ụng giỏo những việc gỡ?
? Vậy việc tiếp theo lão làm là gì?
? Mảnh vờn và món tiền gửi có ý nghĩa nh thế
nào với lão Hạc?
Món tiền mang ý nghĩa danh dự của kẻ làm ngời
?Từ đó toát lên phẩm chất nào của lão Hạc?
cỏi bỏt, gắp thức ăn cho nú như cho con trẻ, cú gỡ ngon lóo cũng chia cho nú
* Bán cậu vàng
- Sau khi bỏn chú xong lóo Hạc gặp ụng giỏo “Lóo cố làm ra vẻ vui vẻ Nhưng trụng lóo cười như mếu và đụi mắt lóo ầng ậng nước,” rồi “ Mặt lóo đột nhiờn co rỳm lại Những vết nhăn xụ lại với nhau, ộp cho nước mắt chảy ra Cỏi đầu lóo ngoẹo về một bờn và cỏi miệng múm mộm của lóo mếu như con nớt Lóo hu hu khúc ” và cuối cựng lóo núi
“Thỡ ra tụi già bằng này tưổi đầu rồi cũn đỏnh lừa một con chú”
- Cừi lũng đang vụ cựng đau đớn, xút xa õn hận vỡ phải bỏn đi con vật mỡnh yờu quý
và đú là vật kỷ niệm của đứa con trai
* Lóo Hạc nhờ cậy ụng giỏo hai việc:
- Nhờ ụng giỏo trụng coi mónh vườn để trao lại con trai lóo
- Gởi mún tiền để hàng xúm
lo ma chay cho lóo khi lóo chết
Trang 39? Cũng từ đó hiện lên một số phận con ngời nh thế
nào?
=>Là ngời tự trọng.Coi trọng bổn phận làm cha, coi trọng danh giá lam ngời
2.Dặn dò: Học bài + Chuẩn bị cho tiết 14
Rỳt kinh nghiệm giờ dạy:
………
………
………
Trang 40
- Thấy đợc nghệ thuật viết truyện bậc thầy của nhà văn Nam Cao qua truyện ngắn
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựng tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện, khắc hoạ hình tợng nhân vật
2.Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt đợc tác phẩm truyện viết theo khuynh hớng
hiện thực
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong văn bản tự
sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hớng hiên thực
3.Thái độ:
Biết cảm thông, chia sẻ với những ngời trong cảnh ngộ nh lão Hạc
III Chuẩn bị: -GV: SGK,bài soạn, tltk
-HS: SGK,soạn bài
IV.Các phơng pháp / kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng:
Động não, thảo luận nhóm, Viết sáng tạo.
III.CÁC BƯỚC LấN LỚP:
1.Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra vở soạn bài của học sinh
3.Bài mới:
I Đọc- Chú thích: