Về kiến thức: - Qua nội dung bài học, hớng dẫn và làm cho học sinh nắm đợc những tri thức về các kiểu văn bản: Nhận dạng tự sự, nghị luận, thuyết minh.... - Về tập làm văn: Cho học sinh
Trang 1Kế hoạch môn ngữ văn lớp 9
Nhiệm vụ năm học 2008 - 2009:
-Tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 40/200/QH10 về đổi mới chơng trình Giáo dục phổ thông; gắn kết việc thực hiện Chỉ thị số 06- CT/TW ngày
07/11/2006 của Bộ Chính trị về cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gơng
đạo đức Hồ Chí Minh" với việc thực hiện Chỉ thị số 33/2006/CT – TTg ngày
08/9/2006 của Thủ tớng Chính Phủ về " Về chống tiêu cực và khắc phục bệnh
thành tích trong giáo dục" Tiếp tục đổi mới công tác quản lý giáo dục, tăng
c-ờng hiệu lực quản lý, củng cố nề nếp, kỉ cơng, ngăn chặn, khắc phục các hiện
t-ợng tiêu cực trong thi cử Thực hiện tốt cuộc vận động " Hai không" với 4 nội dung "Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục,
Nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và hiện tợng học sinh ngồi nhầm lớp" và triển khai tốt chủ đề năm học "Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới quản lý tài chính và triển khai phong trào xây dựng trờng học thân thiện, học sinh tích cực"
I Đặc điểm tình hình:
1 Đặc điểm bộ môn:
Môn Ngữ Văn là môn khoa học có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu chung của nhà trờng THCS, có tác dụng giáo dục và hình thành nhân cách cho học sinh về nhiều mặt Đặc biệt là về mặt t tởng, tình cảm,
đạo đức cũng nh về mặt t duy Nó giúp học sinh hiểu đợc cái hay, cái đẹp của nền văn học dân tộc từ xa xa đến nay Nó khác với các môn khoa học khác trong nhà trờng Vì môn Ngữ Văn gồm nhiều phân môn, mỗi phân môn có một chức năng riêng Hớng phấn đấu bao quát của việc thực hiện chơng trình môn Ngữ Văn theo một tinh thần tích hợp Văn - TV - Làm văn Qua đó hình thành cho học sinh năng lực phân tích, bình giá và cảm thụ văn học, năng lực sử dụngTiếng Việt nh một công cụ để t duy giao tiếp với việc hình thành 4 kỹ năng: nghe - nói
- đọc - viết vốn là các quá trình gắn bó hữu cơ và hỗ trợ nhau hết sức đắc lực Do
đó chơng trình môn Ngữ Văn 9 đợc xây dựng theo nguyên tắc chung của việc xây dựng chơng trình Ngữ Văn ở THCS là lấy quan điểm tích hợp làm nguyên tắc chỉ đạo và tổ chức nội dung trong học tập, đa dạng hoá hình thức hoạt động, tăng cờng thực hành, sáng tạo trong tổ chức dạy và học Vì lớp 9 là lớp cuối cấp của vòng 2, đồng thời cũng là lớp cuối cùng của THCS, nên đợc học tập, rèn luyện trong 4 năm học, vừa tạo đợc tâm thế, tiềm lực cho học sinh để lên THPT hoặc đi vào cuộc sống
2 Tình hình học tập bộ môn của học sinh:
- Chất lợng học tập của học sinh cha cao, ý thức học tập của một số học sinh còn yếu, thiếu tự giác trong học tập, lời học bài và làm bài ở nhà, vẫn còn
Trang 2tình trạng học sinh cha đọc thông thạo, còn mắc nhiều lỗi sai về chính tả , chiếm gần 1/3 số học sinh trong toàn khối Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn nhiều em yêu thích và say mê học môn Ngữ Văn Số lợng SGK để học tập bộ môn của học sinh đầy đủ 100% số học sinh có SGK tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tiếp cận với bài học
3 Kết quả khảo sát đầu năm:
Xếp loại
Lớp
Sĩ
4 Về đội ngũ giáo viên:
Đối với môn Ngữ Văn 9 tình hình giảng dạy có sự thuận lợi Toàn khối 9
có 02 giáo viên đảm nhiệm, vì thế có sự thống nhất trong toàn khối Bên cạnh
đó giáo viên trực tiếp tham gia giảng dạy bộ môn thay sách giáo khoa lớp 9 đã kinh qua giảng dạy bộ môn Ngữ Văn ở các lớp 6, 7, 8 Cộng vào đó sự nhiệt tình trong công tác của giáo viên việc cải tiếng phơng pháp soạn giảng nâng cao chất lợng trong từng giờ dạy, phát huy tính tích cực của học sinh luôn đợc tiến hành thờng xuyên
II Nhiệm vụ bô môn:
1 Về kiến thức:
- Qua nội dung bài học, hớng dẫn và làm cho học sinh nắm đợc những tri thức về các kiểu văn bản: Nhận dạng tự sự, nghị luận, thuyết minh Đồng thời nắm đợc những tri thức thuộc các lĩnh hội và tạo lập các kiểu văn bản đó
- Về tập làm văn: Cho học sinh nắm đợc những kiến thức về Hội thoại gồm (các phơng châm hội thoại, xng hô trong hội thoại)
- Về từ vựng gồm: Thuật ngữ, sự phát triển của từ vựng, trau dồi vốn từ
- Về ngữ pháp gồm: Các thành phần câu, liên kết câu và đoạn văn, nghĩa của câu
- Về một số bài ôn tập tổng kết Tiếng Việt (Ôn tập Tiếng Việt 9), tổng kết
về từ vựng, tổng kết về Ngữ Pháp Qua đó học sinh nắm đợc các quy tắc chi phối việc sử dụng Tiếng Việt để giao tiếp nhà trờng cũng nh ngoài xã hội
Trang 3- Qua hệ thống về văn bản SGK hớng dẫn học sinh tìm hiểu cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật và miêu tả trong văn bản thuyết minh để trịnh bày các tri thức khách quan về con ngời, sự vật, phơng pháp Nhằm làm cho bài văn thuyết minh thêm sinh động, hấp dẫn
Đặc biệt học sinh nắm vững hơn kiến thức về kiểu văn bản tự sự (Miêu tả trong văn bản tự sự, nghị luận trong văn bản tự sự, đối thoại và độc thoại, ngời kể
và ngôi kể trong văn bản tự sự) Về văn bản nghị luận với các hình thức nghị luận chủ yếu (Nghị luận xã hội: Về một sự việc, hiện tợng đời sống, về một vấn
đề t tởng, đạo lý) Nghị luận văn học ( Phân tích nhân vật văn học, phân tích một
đoạn thơ, bài thơ) bên cạnh đó các em tiếp tục nắm vững kiến thức về văn bản hành chính (Biên bản, hợp đồng, th (điện) chúc mừng, thăm hỏi)
2 Về kỹ năng:
- Trọng tâm của việc rèn luyện kỹ năng Ngữ Văn cho học sinh là làm cho học sinh có khả năng nghe, đọc, nói, viết Tiếng Việt khá thành thạo theo các kiểu văn bản và có kỹ năng sơ giản về phân tích tác phẩm văn học, bớc đầu có kỹ năng cảm thụ và bình giá văn bản
- Đồng thời làm cho học sinh có khả năng vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế, đặc biệt trong quá trình tạo lập văn bản
3 Về giáo dục t tởng, tình cảm.
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu thích học tập bộ môn, nâng cao ý thức giữ gìn sự giàu đẹp của Tiếng Việt và tinh thần yêu quý các thành tựu văn học dân tộc và văn học thế giới Có ý thức và biết ứng xử giao tiếp trong gia đình, nhà trờng và xã hội Yêu quý những giá trị chân - thiện - mỹ và khinh ghét những cái sấu xa, độc ác, tàn bạo bất công đợc phản ánh trong các văn bản
III Chỉ tiêu phấn đấu:
IV Biện pháp thực hiện:
1 Với thầy:
- Thực hiện nghiêm túc, đủ và đúng chơng trình
Trang 4- Cải tiến phơng pháp soạn giảng theo hớng tích hợp, phát huy tính tích cực chủ động học tập của học sinh nâng cao chất lợng giờ dậy
- Có ý thức học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, nghiên cứu SGK, SGV và t liệu tham khảo để nâng cao chất lợng giờ dậy
- Bài giảng cần thể hiện rõ và tập trung vào những nội dung có tính tích hợp
- Tăng cờng dự giờ, thăm lớp, rút kinh nghiệm cho bản thân
2 Đối với trò:
- Có ý thức học tập bộ môn, có đầy đủ SGK, vở ghi
- Chuẩn bị bài trớc khi đến lớp, soạn bài và đọc trớc bài ở nhà đặc biệt học thuộc bài cũ trớc khi đến lớp
- Có phơng pháp học tập phù hợp, thờng xuyên rèn luyện kỹ năng dùng từ,
đặt câu, vận dụng và việc rèn luyện kỹ năng viết văn
- Tìm hiểu sách báo, t liệu có sổ tay văn học
- Tham gia các buổi ngoại khoá văn học
Trang 5V kế hoạch cụ thể:
1 Phần văn:
Tên
cụm
bài
văn
bản
Mục tiêu cơ bản Kiến thức cơ bản
Đồ dùng giảng dậy
Phơng pháp giảng dậy
T liệu tham khảo
Thực hành thực tế
Kiểm tra
Văn
bản
Nhật
Dụng
- Giúp cho học sinh
nắm đợc những giá trị
nội dung và phơng
thức biểu đạt của một
số văn bản Nhật dụng
đề cập đến các chủ đề:
Truyền thống và hội
nhập, chống chiến
tranh, bảo vệ hoà bình,
quyền con ngời cụ thể
là quyền trẻ em
- Rèn kỹ năng đọc,
hiểu văn bản, kỹ năng
phân tích tác phẩm
văn học
- Cung cấp cho học sinh cảm nhận đợc cái đẹp phong cách Hồ Chí Minh kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ
đại bình dị
- Học sinh hiểu đợc cuộc chạy đua vũ trang và nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất và nhiệm vụ của mọi ngời là ngăn chặn nguy cơ đó và đấu tranh cho một thế giơí hoà bình
- Hình
ảnh tranh minh hoạ ngôi nhà sàn của Bác ở Phủ Chủ tịch
- Hớng dẫn học sinh đọc, kiểu cấu trúc văn bản và
đọc hiểu nội dung Qua phát vấn câu hỏi tổ chức h-ớng dẫn học sinh học tập, trao đổi, thảo luận để rút ra giá trị và nghệ thuật của văn bản
- SGK, SGV
- Một số mẩu
cuộc sống và hoạt động của Bác
- Một số t liệu qua sách, báo
về chống chiến tranh bảo vệ hoà bình về
chăm sóc và bảo vệ của trẻ
em
- Tổ chức ngoại khoá
thi tìm hiểu
về phong cách Hồ Chí Minh qua mẩu chuyện ngắn
chuyện
- Su tầm t
chống chiến tranh bảo vệ hoà bình
-Miệng
Trang 6- Giáo dục học sinh
lòng kính yêu Bác, tự
hào về Bác Lòng yêu
quý hoà bình, có ý
thức học tập và rèn
luyện tốt
- Cho học sinh thấy đợc tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em và
sự quan tâm của cộng
đồng Quốc tế với vấn đề
đó
Văn
bản tự
sự văn
học
Trung
đại
Việt
Nam
- Cho học sinh nắm
vững giá trị nội dung
t tởng và giá trị nghệ
thuật của các tác phẩm
Văn học Trung Đại
Việt Nam bao gồm:
Một số thể loại
chínhvà các tác giả,
tác phẩm tiêu biểu nh:
+ Truyện truyền kỳ
(Chuyện ngời con gái
Nam Xơng - Nguyễn
Dữ)
+ Truyện ký ('Đoạn
chuyện cũ trong Phủ
Chúa Trịnh Vũ Trung
tuỳ bút của Phạm
Đình Hổ)
- Cung cấp cho học sinh nắm đợc giá trị nội dung t tởng và gía trị nghệ thuật của các tác phẩm văn học Trung Đại Việt Nam qua từng giai đoạn văn học:
+ Từ TK XVI - đến TK XVIII
+ Từ cuối TK XVIII - đến cuôí TK XIX
- Thể hiện cuộc sống xã
hội thời phong kiến và số phận của con ngời trong xã hội đầy dẫy những bất công thấy những bất công
Thấy đợc phẩm hạnh tốt
đẹp và cuộc đời đầy khổ
đau ngang trái của ngời
chân dung tác giả: : Nguyễn Du, Nguyễn
Đình Chiểu
- Trạnh minh hoạ
ảnh:
Quang Trung trong trận
đại phá
Quân Thanh
- Hớng dẫn học sinh tìm hiểu cấu trúc văn bản
- Tóm tắt nội dung chính của các tác phẩm
- Phân tích bình giảng giá trị nội dung và nghệ thuật của các tác phẩm và các đoạn trích hoạ
-SGK, SGV
- T liệu về các tác giả, tác phẩm, văn thơ
Trung Đại Việt Nam
- T liệu về tác gia Nguyễn Du/
- T liệu về tác giả Nguyễn
Đình Chiểu
- Học thuộc lòng các tác phẩm thơ
- Su tầm tác phẩm
Truyện Kiều của tác giả Nguyễn
Du
- Su tầm và chép cá tác phẩm thơ
của Nguyễn
Đình Chiểu
- Su tầm tác phẩm
Truyền Kỳ Mạn Lục
-Miệng
- 15' -45'
Trang 7+ Tiểu thuyết Chơng
hồi (Trích Hồi th IV
-HOàng Lê Nhất
Thống Trí - Phạm
Đình Hổ)
+ Truyện thơ (các
trích đoạn truyện Kiều
của Nguyễn Du và
Lục vân Tiên của
Nguyễn Đình Chiểu)
phụ nữ trong xã hội Phong Kiến (chuyện ngời con gái Nam Xơng - Truyện Kiều)
- Phản ánh chân thực cuộc sống xa hoa của Vua chúa
và bọn tay sai bóc lột nhân dân thời Lê Trịnh
- Ca ngợi vẻ đẹp của hình
ảnh anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ qua chiến công thần tốc đại phá
quân Thanh
- Thể hiện khát vọng hành
đại giúp đời, trọng nghĩa kinh tài, thủy chung, ân nghĩa của con ngời thông qua hình ảnh Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga
của Nguyễn Dữ Tổ chức ngoại khoá thi
đọc, ngâm Kiều của Nguyễn Du
- Thi đọc
Nguyễn
Đình Chiểu
phẩm Lục Vân Tiên
Cụm
văn
bản
thơ
hiện
đại
- Học sinh hiểu đợc
giá trị của các tác
phẩm thơ hiện đại Việt
Nam (từ sau 1945)
gồm các bài (10, 11,
12, 22, 23) và các tác
- Học sinh cảm nhận đợc giá trị nội dung nghệ thuật cuả các tác phẩm thơ hiện
đại Việt Nam từ sau 1945
- 1954, từ 1954 - 1975 và sau năm 1975 gồm 11 bài
chân dung một
số tác phẩm tiêu biểu
- Hớng dẫn học sinh đọc -tìm hiểu cấu trúc văn bản
Đọc - hiểu nội dung văn bản
- Su tầm t liệu
về tác phẩm văn học hiện
đại Việt Nam (từ sau 1945
đến nay)
Tổ chức ngoại khoá
đọc diễn cảm, ngâm
chuyện
Miệng
- 15' -45'
Trang 8Nam
về sau
CMT8
/ 1945
đến
nay.
phẩm ngắn hiện đại
Việt Nam các bài (13,
14, 15, 27,28)đợc sáng
tác trong thời kỳ
kháng chiến chống mỹ
và sau năm 1975 của
các tác giả thuộc
nhiều thế hệ
- Giáo dục học sinh
lòng yêu nớc, lòng
căm thù giặc ngoại
xâm
- Luyện kỹ năng đọc
hiểu văn bản và phân
tích tác phẩm văn học
thơ đợc sáng tác thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, chống Pháp và sau năm
1975 Các bài thơ này đề cập đến nhiều đề tài, chủ
đề khác nhau, thể hiện sự phong phú trong đời sống tình cảm, t tởng con ngời Việt Nam thời hiện đại trong sự đa dạng về hình thức thể loại
- Cung cấp cho học sinh nắm vững giá trị, nội dung
và nghệ thuật của các tác phẩm truyện ngắn hiện đại (từ sau 1945 đến nay)
Tập trung thể hiện đời sống t tởng, tình cảm của con ngời Việt Nam và hiện thực đất nớc Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến (chống Pháp,
Mỹ )và sau 1975 với những phong cách nghệ
Xuân Diệu, Huy Cận, Chính Hữu, Kim Lân, Nguyễn Minh Châu
- Tranh phóng to trong văn bản
"Đồng Chí";
"Bếp Lửa"
và phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của các tác phẩm
- Tóm tắt các
truyện ngắn
- Cho học sinh thảo luận
nhóm
- Su tầm một
số tác phẩm thơ Xuân Diệu,
Duật
- Su tầm truyện
Nguyễn Minh
Lân, Nguyễn Quang Sáng
Trang 9thuật và bút pháp khác nhau của các cây bút thuộc nhiều thế hệ nh:
Làng - Kim Lân : Chiếc
l-ợc ngà - Nguyễn Quang Sáng ; Lặng Lẽ Sa Pa -Nguyễn Thành Long; Bến Quê - Nguyễn Minh Châu
Văn
học
n-ớc
ngoài
- Cho học sinh làm
quen với các tác giả;
Lỗ Tấn, Tago, La
phông ten, Đi - Phô,
G.Mô pát - xăng Gắc
lân đơn và các tác
phẩm văn thơ nớc
ngoài thuộc nhiều nền
văn học: Trung Quốc,
Nga, Anh, Pháp, Mỹ
- Giáo dục cho học
sinh lòng yêu văn học
nớc ngoài
- Luyện kỹ năng phân
tích, so sánh tổng hợp
- Học sinh hiểu đợc nội dung t tởng và giá trị hiện thực của một số tác phẩm văn thơ nớc ngoài tiêu biểu nh; Cố Hơng, Bố của
Xi mông Năm đợc tinh thần phê phán sâu sắc XHPK và niền tin của các nhà văn
- Thấy đợc niềm khao khát hạnh phúc của những con ngời bình thờng và tinh thần lạc quan đã giúp con ngời chiến thắng nỗi cô đơn và sợ hãi để trở về
- Tranh
ảnh của các tác giả nớc ngoài
- Hớng dẫn tập tóm tắt các tác phẩm truyện nớc ngoài
- Tìm hiểu nội dung văn bản, phân tích kết hợp với bình giảng
- Học thuộc thơ
- Truyện ngắn
Cố Hơng cua
Lỗ Tấn
- Truyện G
Môpát xăng
- Truyện ngắn Giắc lân đơn , truyện của Đi phô
- Tác phẩm thơ
của La Phông Ten
- Truyện ngắn của Mác xim Gor ki
khoá tìm hiểu truyện ngắn Cố
H-ơng của Lỗ Tấn
- Kể chuyện con chó bấc cảu Giắc lân
Đơn
- Kể chuyện Rô bin xơn ngoài đảo hoang (Đi phô)
Miệng
- 15' -45'
Trang 10VHNN với VHVN
cùng thời kỳ;
với cộng đồng (Bố của Xi mông, Rô bin sơn ngoài
đảo hoang)
- Học sinh thấy đợc yêu
mẹ và tình yêu thiêng liêng luôn luôn là những tình cảm thiêng liêng khát vọng muôn đời của mỗi con ngời qua bài thơ Mây
và Sóng
- Cảm nhận đợc những nhận xét tinh tế, trí tởng t-ợng tuyệt vời khi miêu tả
tâm hồn của Chó Bấc, thể hiện tình cảm thơng yêu sâu sắc đối với loài vật của nhà thơ
Văn
bản
nghị
luận
- Cung cấp cho học
sinh một số văn bản
Nghị luận Việt Nam
và nớc ngoài Trong
đó có hai văn bản
Nghị luận văn học và
hai văn bản Nghị luận
- Học sinh làm quen với nhà văn Nguyễn Đình Thi trong lĩnh vực lý luận, phê bình, các em thấy đợc sức mạnh, khả năng kỳ diệu của văn học đối với đời sống con ngời
- Hớng dẫn học sinh phân tích phơng pháp lập luận của các tác giả thông qua
- Su tầm truyện ngắn và các tác phẩm văn học của Nguyễn
Đình Thi
- Thi su tầm tác phẩm văn học của Nguyễn
Đình Thì
Miệng