Văn 7 soạn theo CKTKN

 Bố cục: 2 phần:  Em hãy tóm tắt nội dung của văn bản bằng vài câu ngắn gọn Trả lời câu hỏi:Tác giả viết về cái gì, việc gì?. Để văn bản có tính liên kết người viếtngười nói phải làm

1/ Kiến thức: Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối

với con nhân ngày khai trừơng; Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với trẻ em

2/ Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng cảm thụ tác phẩm.

3/ Thái độ:Giáo dục tình cảm gia đình, ý thức học tập.

- Đọc văn bản, trả lời câu hỏi phần Đọc -hiểu văn bản

-Xem lại khái niệm về văn bản nhật dụng đã học ở lớp 6

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1/ Ổn định tình hình lớp: ( 1’) Kiểm tra sĩ số.

2/ Kiểm tra bài cũ : ( 2’) Kiểm tra sách vở của HS.

3/ Giảng bài mới:

Tiến trình bài dạy:

Hoạt động của GV Hoạt động của

HS

Nội dung

Hoạt động1(5):Tìm hiểu chung

-Mục tiêu:HS nắm được nd văn bản,đại ý của bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

 Văn bản này thuộc loại văn bản gì?  Văn bản

nhật dụng

I-Đọc-tìm hiểu chú thích:

1/ Đọc và tìm hiểu chú thích:

 Thế nào là văn bản nhật dụng? HStrả lời

GV:Hướng dẫn HS đọc và đọc mẫu- Đọc

giọng trầm lắng, tập trung diễn đạt tâm

trạng của người mẹ

Gọi HS đọc ,GV uốn nắn, sữa chữa

Em nhận thấy từ Hán - Việt nào xuất hiện

trong phần chú thích?

Từ đó được giải thích như thế nào ?

Theo dõi nội dung văn bản em hãy cho

biết văn bản này nhằm:

- Kể chuyện nhà trường, chuyện đưa con

đến trường

- Hay biểu hiện tâm tư người mẹ?

 Nếu thế nhân vật chính là ai ?

Tự sự là kể người ,kể việc.Biểu cảm là

bộc lộ trực tiếp cảm nghĩ con người Vậy

CTMR thuộc kiểu văn bản nào?

 Tâm tư của mẹ được biểu hiện trong 2

phần nội dung văn bản:

-Nỗi lòng yêu thương của mẹ

-Cảm nghĩ của mẹ về vai trò của xã hội và

nhà trường trong việc giáo dục trẻ em

?Em hãy xác định hai phần nội dung đó

 Biểu hiện tâm tư người mẹ

Người mẹ

Kiểu văn bản biểu cảm

 Bố cục: 2 phần:

 Em hãy tóm tắt nội dung của văn bản

bằng vài câu ngắn gọn

( Trả lời câu hỏi:Tác giả viết về cái gì, việc

gì? )

Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ

trong đêm không ngủ trước ngày khai

HStrả lời

2/ Đại ý: Tâm trạng

của người mẹ trongđêm không ngủ trước ngày khai trường đầu tiên của con

trường lần đầu tiên của con

Hoạt động 2(20): Tìm hiểu chi tiết

-Mục tiêu: Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

 Tìm những chi tiết thể hiện tâm trạng

của hai mẹ con?

Mẹ : khơng tập trung được vào việc gì;

trằn trọc, khơng ngủ được; nhớ về buổi khai

trừơng đầu tiên; nơn nao, hồi hộp, chơi

vơi,hốt hoảng

Con: hăng hái thu dọn đồ đạc, ngủ ngon.

HSthảo luận II-Tìm hiểu văn

 Vì sao mẹ khơng ngủ được? Gợi: lo lắng,

nghĩ về ngày khai trừơng của mình, hay

 Ngày khai trừơng đã đê lại dấu ấn sâu

đậm trong tâm hồn mẹ , chi tiết nào nĩi lên

điều đĩ?

 Cứ nhắm mắt lại…dài và hẹp; Cho nên

ấn tượng … bước vào

HStrả lời

 Vì sao ngày khai trừơng lớp một để lại

dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn mẹ?

 Ngày đầu tiên đến trừơng, bước vào một

mơi trừơng hồn tồn mới mẻ, một thế giới

 Từ dấu ấn sâu đậm của ngày khai trừơng,

điều mà mẹ mong muốn cho con ở đây là

gì?

 Mong cho những kỉ niệm đẹp về ngày

khai trừơng đầu tiên sẽ theo con suốt đời

HSthảo luận

 Với những trăn trở, suy nghĩ, mong

muốn của mẹ, em cảm nhận đây là ngừơi

mẹ như thế nào?

HS suy nghĩ phát biểu

->Tấm lòng yêu thương con, tình cảm đẹp sâu nặng đối với con

 Trong văn bản có phải mẹ đang nói với

con không? Theo em, mẹ đang tâm sự với

ai? Cách viết này có tác dụng gì?

Không nói với ai cả Nhìn con gái đang

ngủ mẹ tâm sự với con nhưng thật ra là

đang nói với chính mình Làm nổi bật tâm

trạng tâm tư tình cảm sâu kín khó nói bằng

lời trực tiếp như: vui , nhớ, thương

HS suy nghĩ phát biểu

 Câu văn nào trong bài nói lên vai trò và

tầm quan trọng của nhà trừơng đối với thế

hệ trẻ? Hãy đọc.Em hiểu câu văn này có ý

nghĩa gì khi gắn với sự nghiệp giáo dục?

“Ai cũng biết… hàng dặm sau này”

Không được sai lầm trong giáo dục vì

giáo dục quyết định tương lai của một đất

nước

HStrả lời

*Chuyển: Không chỉ có lo lắng, hồi tửơng

mà mẹ còn không biết bao là suy nghĩ khi

cổng trừơng mở ra

2/.Suy nghĩ của mẹ khi “Cổng trừơng

mở ra”:

 Kết thúc bài văn ngừơi mẹ nói:”Bước

qua … mở ra”, em hiểu cái thế giới kì diệu

đó là gì? suy nghĩ (câu nói) của người mẹ

một lần nữa nói lên điều gì?

HS tuỳ ý trả lời(có thể : tri thức, tình cảm bạn bè thầy cô)

“Đi đi con … bước qua cánh cổng trừơng là một thế giới kì diệu sẽ được

mở ra ”

->Vai trò to lớn cùa nhà trường đối với cuộc sống con người

Hoạt động 3(9):Tổng kết.

 Với tất cả suy nghĩ và tâm trạng của

người mẹ em hiểu tác giả muốn nói về vấn

đề gì qua tác phẩm này?

Tình cảm yêu thương của

mẹ đối với con

và vai trò của

Ghi nhớ (sgk.-tr.9)

nhà trừơng đối với cuộc sống

-Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ -HS đọc

Hoạt động 4(3) :Luyện tập.

- Hãy nói về kỉ niệm của em trong ngày

khai trừơng đầu tiên?

-Đọc bài Trường học

Cho HS đọc thêm

- HS tùy ý trả lời

III- Luyện tập.

4:Củng cố.(3)

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kién thức vừa học

-Phương pháp: Hỏi đáp

 - Em có suy nghĩ gì sau khi học xong

văn bản “Cổng trường mở ra” của Lí Lan?

HS trình bày nội dung ghi nhớ

5/ Hướng dẫn về nhà1)

*Bài cũ: -Viết đoạn văn kể về những kỉ niệm trong ngày khai trừơng đầu tiên

-Nắm chắc suy nghĩ, tâm trạng của người mẹ và vấn đề mà văn bản muốn nói đến *Bài mới:Chuẩn bị cho bài: “Mẹ tôi”

+Đọc văn bản; Trả lời các câu hỏi

+Tìm hiểu về thái độ và tâm trạng của bố

IV.RÚT KINH NGHIỆM

1/ Kiến thức: Hiểu biết và thấm thía những tình cảm thiêng liêng,sâu nặng của mẹ đối

với con cái

2/ Kĩ năng:Rèn luyện kĩ năng cảm nhận tác phẩm.

3/ Thái độ:Giáo dục tình cảm gia đình.

- kiểm tra sĩ số,tác phong HS

-Chuẩn bị kiểm tra bài cũ

2/ Kiểm tra bài cũ : (5’)

Câu hỏi: Văn bản “cổng trừơng mở ra” để lại trong em suy nghĩ gì?

Trả lời: Tấm lòng yêu thương con, tình cảm đẹp sâu nặng đối với con; Vai trò to lớn

cùa nhà trường đối với cuộc sống con người

3/ Bài mới:

Trong cuộc đời mỗi chúng ta,người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao và thiêng liêng.Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức được điều đó.Thường thìcó những lúc ta mắc lỗi lầm thì ta mới nhận ra tất cả.Bài văn “Mẹ tôi” sẽ cho ta một bài học như thế

Tiến trình bài dạy:

GV: Hướng dẫn HS đọc -giọng đọc phải bộc lộ

rõ tâm tư tình cảm của người cha với con

GV: Đọc mẫu,gọi HS đọc

GV: Nhận xét,uốn nắn, sửa chữa

* Lệnh: Em hãy dựa vào chú thích SGK để giải

nghĩa các từ : lễ độ , cảnh cáo, quằn quại,

trưởng thành, hối hận.Phân biệt đâu là từ ghép,

đâu là từ láy ?

*Chuyển ý: Muốn biết rõ hơn về các từ

ghép, từ láy này, ta sẽ học ở tiết sau.Còn bây

HS đọc theo yêu cầu của GV

HS dựa vào SGK, giải thích từng từ

-Từ ghép: lễ độ,cảnh cáo, trưởng thành, hối hận

2.-Đọc và tìm hiểu chú thích :

giờ chúng ta tìm hiểu chúng trong việc biểu đạt

ý nhgiã của văn bản Mẹ tôi

 Em hãy nêu đại ý của văn bản Mẹ tôi?

Văn bản là một bức thư của người bố gửi cho

con để giáo dục con lòng yêu thương mẹ

-Từ láy: quằn quại

3.Đại ý:

Văn bản là một bức thư của người bố gửi cho con để giáo dục con lòng yêu thương mẹ

Hoạt động 2(12): Tìm hiểu chi tiết.

- Nguyên nhân bố viết thư cho En-ri-cô?

En-ri-cô đã phạm lỗi vô lễ với mẹ khi cô giáo

đến thăm, bố đã viết thư để bộc lộ thái độ cũa

mình

Thảo luận: Vì sao văn bản lại có tên là “Mẹ

tôi”?

Mượn hình thức bức thư để hình ảnh người

mẹ hiện lên một cách tự nhiên; người viết thư

dễ dàng bày tỏ tình cảm của mình với mẹ

 Qua bức thư em thấy thái độ của bố đối với

En-ri-cô như thế nào?

Thái độ tức giận, buồn bã, nghiêm khắc ,

chân tình

HS trả lời - Buồn bã, tức

giận,nghiêm khắc, chân tình

 Dựa vào đâu em biết được điều đó? (chi tiết

nào)

 Sự hỗn láo … một nhát dao đâm vào tim bố;

bố không thể nào nén được cơn giận; con mà lại

xúc phạm đến mẹ con ư?; thật đáng xấu hổ và

có thái độ đó với mẹ

 Cảm nhận của em về mẹEn-ri-cô?  Yêu thương

con rất mực.

 Chi tiết nào nói lên điều đó?

 Thức suốt đêm vì con; bỏ một năm hạnh

phúc để tránh cho con một giờ đau đớn

 Suy nghĩ của riêng em trước thái độ của

En-ri-cô với mẹ?

HS tự do trả lời (đáng trách, không nên có thái độ như vậy…)

 Từ đó nói lên suy nghĩ riêng em về nhũng lời

dạy của bố?

HS tự do trả lời

 Theo em điều gì khiến En-ri-cô” xúc động vô

cùng” khi đọc thư bố? (kết hợp phần trắc

nghiệm sgk)

chọn:a,c,d

 Qua những điều bố nói trong bức thư, ông

mong muốn điều gì ở con?

-> Mong con hiểu được công lao sự, hi sinh vô

bờ bến của mẹ

 Trước tấm lòng yêu thương, hi sinh của mẹ

dành cho En-ri-cô, bố đã khuyên con điều gì?

-Không bao giờ được thốt

ra lời nói nặng với mẹ

- Thành khẩn xin lỗi mẹ

2 Lời khuyên nhủ của bố đối với En-ri-cô:

-Không bao giờ được thốt ra lời nói nặng với mẹ.-Thành khẩn xin lỗi mẹ

 Em hiểu được điều gì qua lời khuyên nhủ

của bố?

HS trả lời tự do

-> Lời khuyên nhủ chân tình, sâu sắc

Thảo luận: Vì sao bố không nói trực tiếp mà

viết thư?

*Chuyển ý: Có những tình cảm sâu kín mà

người ta khó trực tiếp nói ra được mà phải dùng

thư từ để trao đổi, giãi bày Thêm nữa vối người

mắc lỗi, nếu ta nói trực tiếp có khi lại đánh mất

đi lòng tự trọng của họ Đây là điều các em cần

lưu ý trong giao tiếp vói mọi người

 Hãy xác định các phương thức biểu cảm

của văn bản trong các phương thức sau đây:

a.Tự sự b.Miêu tả

Thể hiện tình cảm một cách tế nhị, kín đáo Viết thư là cách nói riêng với người mắc lỗi

c.Biểu cảm d.Tự sự và biểu cảm.

 Đọc xong thư bố,En-ri-cô có cảm xúc như

thế nào? Hãy chọn những lí do nêu trong SGK

Hoạt động 3(10): Tổng kết

- Bức thư để lại trong em ấn tượng sâu sắc nào

về những lời nói của bố?

-Gọi HS đọc ghi nhớ

 HS dựa phần ghi nhớ phát biểu

-HS đọc phần ghi nhớ

Ghi nhớ ( tr12)

 - Em hãy tìm những câu ca dao,

những bài hát ngợi ca tấm lòng cha mẹ dành cho

con cái, con cái dành cho cha mẹ

- Hướng dẫn đọc thêm: Thư gửi mẹ; Vì sao hoa

cúc có nhiều cánh nhỏ

Trình bày nội dung ghi nhớ

-Công cha như núi…đạo con

-Công cha như núi ngất trờiNghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông

*Bài mới: Chuẩn bị cho bài: “ Từ ghép ”

Ôn lại các khái niệm từ đơn, từ ghép, từ láy

IV.RÚT KINH NGHIỆM

2 Kỹ năng :Rèn luyện kĩ năng sử dụng từ ghép trong đặt câu, viết văn.

3 Thái độ:Giáo dục HS lòng yêu thích ngôn ngữ tiếng Việt.

- Kiểm tra sĩ số, tác phong HS.

2.Kiểm tra bài cũ (5’)

Câu hỏi:

a Thế nào là từ đơn, từ phức? Cho ví dụ

b Thế nào là từ ghép, từ láy? Cho ví dụ

Đáp án:

a -Từ đơn là từ chỉ có 1 tiếng; nhà, cây, áo …

-Từ phức có 2 tiếng trở lên; quần áo, học sinh, nhanh nhẹn …

b -Từ ghép là một kiểu của từ phức bằng cách ghép các tiếng có quan hệ nghĩa với nhau; nhà trường, học sinh, cá bạc má …

- Từ láy là một kiểu của từ phức bằng cách ghép các tiếng có quan hệ láy âm với nhau

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1(10):Tìm hiểu các loại từ ghép.

-Mục tiêu:HS nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép: chính phụ và đẳng lập

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ,phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 10p

- GV:Treo bảng phụ ghi 2

VD,cho HS đọc VD1ab

 Trong các từ ghép sau: bà

ngoại, thơm phức tiếng nào là

tiếng chính, tiếng nào là tiếng

phụ?

GV: Tiếng phụ bổ sung nghĩa

cho tiếng chính làm cho nghĩa

phức (phụ)

Tiếng chính đứng trước,tiếng phụ đứng sau

Các từ ghép đó được gọi là từ ghép chính phụ

 VD: Vui lòng, yêu đời,

vở nháp …Vui lòng: vui(chính) lòng(phụ)

Yêu đời: yêu(chính) đời(phụ)

Vở nháp: Vở(chính) nháp(phụ)

HS dựa vào ghi nhớ trả lời

HS đọc ví dụ 2Không xác định được vì các tiếng trong từ ghép có nghĩa ngang nhau

Các từ ghép đó được gọi là từ ghép đẳng lập

Từ ghép có các tiếng bình đẳng với nhau về mặt

I/ Các loại từ ghép:

1.Ví dụ 1:

a- Bà ngoại:

bà (chính) ngoại(phụ)-Thơm phức:

Thơm (chính) Phức (phụ) ->Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau ( Từ ghép chính phụ) VD:vui lòng,yêu đời, vở nháp

b-Ví dụ 2:

Trong từ ghép:

“Quần áo,trầm bổng” các tiếng không phân ra tiếng chính ,tiếng phụ( Từ ghép đẳng lập)

ghép đẳng lập?

 Tìm một số từ ghép đẳng

lập trong hai văn bản đã học

Qua 2 bài tập,em hãy cho

biết từ ghép có mấy loại ,nêu

khái niệm vàcấu tạo từng

loại?

Gọi HS đọc ghi nhớ

ngữ pháp

VD Hỗn láo, tức giận, buồn thảm, dũng cảm, che chở, khôn lớn, trưởng thành …

 Dựa vào ghi nhớ trả lời

nghĩa của từ đơn bà, thơm

với từ ghép bà ngoại, thơm

phức?

 Nghĩa từ ghép chính phụ

có tính chất gì? Rút ra kết

luận về?

? So s¸nh nghÜa cña tõ quÇn

¸o, trÇm bæng víi nghÜa cña

Nghĩa của từ ghép

chính phụ có tính chất

phân nghĩa Nghĩa từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa tiếng chính

+ QuÇn ¸o: Trang phôc nãi chung

+ TrÇm bæng: ¢m thanh lóc trÇm, lóc bæng nghe rÊt ªm tai

Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa

2.Từ ghép đẳng lập:

-Quần áo:Trang phục nói chung.

-Trầm bổng: Âm thanh lúc trầm lúc bổng

->Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa và có nghĩa khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó

- Nghĩa của từ ghép đẳng

lập có gì khác với nghĩa từ

ghép chính phụ?

Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó

HS dựa vào ghi nhớ 2 trả lời

-Làm việc theo nhóm ,đại diện nhóm trả lời-BT1:

+Đẳng lập: suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu đuôi

+Chính phụ: lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà

ăn, cười nụ …-BT2:

Bút chì,thước kẻ, mưa ngâu ,làm quen,ăn bám,trắng xoá,vui tai,nhát gan

Gọi HS đọc và làm BT7

=> từ ghép chỉ phẩm chất nghề nghiệp (có tay nghề giỏi)

*Bài cũ: - Hoàn tất các bài tập vào vở

-Nắm được cấu tạo và nghĩa 2 loại từ ghép

*Bài mới:Chuẩn bị cho bài: Liên kểt trong văn bản

+ Tính liên kết của văn bản

+Các phương tiện liên kết trong văn bản

IV- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

Tiết 4

LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức : Giúp HS thấy được muốn đạt đựoc mục đích giao tiếp thì văn bản

phải có tính liên kết Sự liên kết ấy thể hiện trên cả hai mặt: hình thức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa

2 Kỹ năng : Biết vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được

những văn bản có tính liên kết

3 Thái độ:Giáo dục ý thức trong giao tiếp, nói viết.

II CHUẨN BỊ :

1/Chuẩn bị của GV: -Soạn giáo án, sách tham khảo, một số ví dụ

2/Chuẩn bị của HS:Đọc lại các văn bản đã học, soạn bài theo câu hỏi Sgk.

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định tình hình lớp (1 phút )

2 Kiểm tra bài cũ (3 phút) Kiểm tra việc chuẩn bị của HS

3 Giảng bài mới:

: Giới thiệu bài mới

Trong quá trình tạo lập văn bản nhiều khi ta dùng từ, đặt câu, dựng đoạn một cách hợp lí, đúng ngữ pháp; nhưng khi đọc văn bản thì thấy rời rạc không có sự thống nhất, vì sao xảy

ra điều đó hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Hoạt động 1(10):Tính liên kết và

phương tiện liên kết trong văn bản.

-Mục tiêu:Giúp HS thấy được muốn đạt

đựoc mục đích giao tiếp thì văn bản phải

có tính liên kết

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh

hoạ, phân tích,nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 20p

-

-GV hướng dẫn HS tìm hiểu tính liên kết và

phương tiện liên kết trong văn bản.

?Đọc đoạn a và trả lời câu hỏi SGK

trang 17?

Trong ví dụ a đó là những câu không thể

hiểu rõ được

?Lí do nào để En-ri-cô không hiểu ý bố?

Chúng ta điều hiểu rằng văn bản sẽ

không thể hiểu rõ khi câu văn sai ngữ

pháp

?Trường hợp trên có phải sai ngữ pháp

không?

Văn bản trên sai ngữ pháp nên không

hiểu được khi nội dung ý nghĩa của các

câu văn không thật chính xác rõ ràng

?Muốn cho đoạn văn có thể hiểu được

thì nó phải có tính chất gì?

Chỉ có câu văn chính xác,rõ ràng đúng

ngữ pháp thì vẫn chưa đảm bảo sẽ làm nên

văn bản.Mà các đoạn văn đó phải nối liền

nhau.Như vậy văn bản muốn hiểu được thì

-

-Trong ví

dụ a đó là những câu không thể hiểu rõ được

Hs suy nghi trả lời

I.Tính liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản.

1.Tính liên kết trong văn bản.

-

-Xét ví dụ:

không thể nào không liên kết.Giống như

có 100 đốt tre thì chưa thể thành cây tre

trăm đốt.Muốn có cây tre trăm đốt thì trăm

đốt tre phải liền nhau

?Thế nào là liên kết trong văn bản?

GV hướng dẫn HS tìm hiểu mục 2 SGK

?Đọc đọan văn a mục 1 SGK trang 17

cho biết do thiếu ý gì mà trở nên khó

hiểu.Hãy sữa lại?

Văn bản sẽ không thể hiểu rõ nếu thiếu

nội dung ý nghĩa văn bản không được liên

kết lại

?Đọc đoạn văn b chỉ ra sự thiếu liên kết

của chúng?Giữa đoạn b và đoạn trong

“cổng trường mở ra” bên nào có sự liên

kết,bên nào không có sự liên kết?

Đoạn b không có sự liên kết mà thiếu

sót mấy chữ “ còn bâu giờ” và chép nhằm

chữ “con” thành “đứa trẻ”

Bên cạnh sự liên kết về nội dung,ý nghĩa

văn bản cần phài có sự liên kết về hình

nghĩa văn bản không được liên kết lại

-

-(1)– (4) – (2) – (5) – (3)

-Liên kết là một trong những tính chất quan trọng nhất của văn bản,làm cho văn bản có nghĩa trở nên dễ hiểu

2.Phương tiện liên kết trong văn bản.

Để văn bản có tính liên kết người viết(người nói) phải làm cho nôi dung của các câu,các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau,các đoạn đó bằng phương

ngữ(từ,câu…)thích hợp. -

-II.Luyện tập.

Bài 1: Sắp sếp các câu

theo thứ tự:

(1) – (4) – (2) – (5) –

-Về hình thức ngôn ngữ,những câu liên

kết trong bài tập có vẻ rất “liên kết

nhau”.Nhưng không thể coi giữa nhũng

câu ấy đã có một mối liên kết thật

sự,chúng không nói về cùng một nội dung

?Điền từ thích hợp vào bài tập 3?

?Giải thích tại sao sự liên kết bài tập 4

không chặt chẽ?

Hai câu văn dẫn ở đề bài nếu tách khỏi các

câu khác trong văn bản thì có vẻ như rời

rạc,câu trước chỉ nói về mẹ và câu sau chỉ

nói về con Nhưng đoạn văn không chỉ có

hai câu đó mà còn có câu thứ ba đứng tiếp

sau kết nối hai câu trên thành một thể

thống nhất làm cho đoạn văn trở nên liên

kết chặt chẽ với nhau.Đo đó hai câu văn

vẫn liên kết với nhau không cần sửa chữa

-

-(3)

Bài 2: Về hình thức ngôn

ngữ,những câu liên kết trong bài tập có vẻ rất

“liên kết nhau”.Nhưng không thể coi giữa nhũng câu ấy đã có một mối liên kết thật sự,chúng không nói về cùng một nội dung

Bài 3: Điền vào chổ

trống

Bà ,bà ,cháu ,bà ,bà ,cháu ,thế là

Bài 4: Hai câu văn dẫn ở

đề bài nếu tách khỏi các câu khác trong văn bản thì có vẻ như rời rạc,câu trước chỉ nói về mẹ và câu sau chỉ nói về con Nhưng đoạn văn không chỉ có hai câu đó mà còn

có câu thứ ba đứng tiếp sau kết nối hai câu trên thành một thể thống nhất làm cho đoạn văn trở nên liên kết chặt chẽ với nhau.Đo đó hai câu văn vẫn liên kết với nhau không cần sửa chữa

-

5 Hướng dẫn về nhà: (2’)

*Bài cũ: - Hoàn tất các bài tập vào vở

-Nắm được tính liên kết và các phương tiện liên kết trong văn bản

*Bài mới:Chuẩn bị cho bài: ”Cuộc chia tay của những con búp bê”

+Đọc văn bản; Trả lời các câu hỏi

+Tình cảm của các nhân vật trong cuộc chia tay

+Vấn đề được đề cập đến trong văn bản

IV.RÚT KINH nGHIỆM

2/ Kĩ năng: -Rèn luyệ kĩ năng cảm nhận tác phẩm.

3/ Thái độ:-Giáo dục lòng cảm thông, chia sẻ.

2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)

-Câu hỏi: Học xong văn bản” Mẹ tôi” em có suy nghĩ gì?

-Trả lời: Phải kính trọng, yêu thương cha mẹ vì đó là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình cảm đó

3/ Giảng bài mới:

Giới thiệu bài mới.

Duyệt của tổ trưởng

Trẻ em thỡ được nõng niu “như bỳp trờn cành” Thế nhưng vẫn cú khụng ớt cỏc bạn nhỏ

rơi vào hoàn cảnh gia đỡnh bất hạnh Nhưng điều đỏng quớ ở đõy là giữa nỗi đau đú họ vẫn biết chia xẻ, yờu thương nhau và giành cho nhau những tỡnh cảm tốt đẹp Văn bản “Cuộc chia tay của những con bỳp bờ” sẽ cho ta thấm thớa hơn về điều đú

Hoạt động của thầy Hoạt động

- Truyện ngắn đợc trao giải nhì trong cuộc

thi thơ văn viết về quyền trẻ em tổ chức tại

Thuỵ Điển 1992 của tg Khánh Hoài

- Hướng dẫn HS đọc: Phõn biệt rừ giữa

cỏc lời kể cỏc đối thoại,diễn biến tõm lý

nhõn vật người anh,em qua cỏcchặng

2 Tác phẩm:

-Truyện ngắn đợc trao giải nhì trong cuộc thi thơ văn viết về quyền trẻ em tổ chức tại Thuỵ Điển 1992 của tg Khánh Hoài

+ Từ đầu -> nh vậy : chia búp bê

+ Tiếp -> cảnh vật : chia tay lớp học

+ Còn lại : anh em chia tay

? Em hãy tóm tắt lại nội dung của câu

chuyện ?

* Tóm tắt

Gia đình Thành rất khá giả Anh em rất

yêu thơng nhau Nhng vì bố mẹ li hôn nên

2 anh em phải chia tay nhau theo bố hoặc

mẹ Chúng phải chia những món đồ chơi

HS suy nghĩ trả lời

Lờn bảng túm tắt

và cả 2 con búp bê rất thân thiết cha bao

giờ xa nhau

Việc đó khiến Thuỷ rất buồn tủi Vì thơng

anh, nó qđ để con Vệ Sĩ ở lại Trớc lúc đi

với mẹ Thuỷ qđ để cả con Em Nhỏ lại với

con Vệ Sĩ để chúng ko phải xa nhau nh 2

anh em họ Hai anh em đến trờng chào cô

giáo, chia tay cô và các bạn Tình cảm

thầy trò, bạn bè lu luyến xúc động

Hai anh em chia tay nhau, em theo mẹ về

quê còn anh ở lại với bố

 Truyện viết về ai, về việc gỡ?

-Truyện viết về cuộc chia tay đầy xút xa,

cảm động của hai anh em Thành -Thuỷ khi

bố mẹ li hụn

?Ai là nhõn vật chớnh trong truyện ? Vỡ

sao em xỏc định như vậy ?

-Truyện viết về cuộc chia tay đầy xút xa,

cảm động của hai anh em Thành -Thuỷ khi

bố mẹ li hụn.

-Nhõn vật chớnh: Thành và Thuỷ,vỡ mọi sự

việc của cõu chuyện đều cú sự tham gia

của cả hai

? Theo em VB thuộc thể loại nào ?

Thể loại: Là văn bản nhật dụng viết về

quyền trẻ em

 Văn bản CCTCNCBB được viết theo

phương thức biểu đạt nào mà em đó

học ?

Tự sự xen miờu tả và biẻu cảm(Kể

chuyện là chủ yếu)

 Hai bức tranh trong SGK minh hoạ

cho cỏc sự việc nào của truyện?

 Minh họa cho sự việc chia bỳp bờ và

chia tay anh em

Cỏc em thảo luận suy nghi

bố mẹ li hụn

Hoạt động 2(15) Phõn tớch chi tiết.

- Câu chuyện được kể theo ngôi thứ

II.Tìm hiểu văn bản:

1.Ý nghĩa nhan đề:

-Cuộc chia tay của những con búp bê hay đó cũng là cuộc chia tay của Thành và Thuỷ

Nhan đề gợi lên tình huống

và nội dung ý nghĩa của truyện

4:Củng cố bài học.(3”)

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kién thức vừa học

-Phương pháp: Hỏi đáp

-Thời gian: 2p

? Kể tóm tắt cuộc chia tay của anh em

Thành ,Thuỷ ? Nhan đề của truyện?

HS trả lời Tóm tắt theo bố cục,nêu đại

ý,ý nghĩa nhan đề

5/Hướng dẫn về nhà:( 1’ )

*Bài cũ: -Hiểu nhan đề của truyện?

- Kể tóm tắt cuộc chia tay của anh em Thành ,Thuỷ

*Bài mới: Chuẩn bị bài học tiếp văn bản CCTCNCBB

+ Đọc lại văn bản, trả lời các câu hỏi 5,6,7 phần Đọc-hiểu văn bảnCCTCNCBB.IV.RÚT KINH NGHIỆM:

Tiết 6

CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP Bª

(Ti ếp theo) Khánh Hoài

I-MỤC TIÊU:

Giúp HS:

1/ Kiến thức:Hiểu nội dung bài, cảm thụ tác phẩm

2/ Kĩ năng: -Rèn luyệ kĩ năng cảm nhận tác phẩm.

3/ Thái độ:-Giáo dục lòng cảm thông, chia sẻ.

II- CHUẨN BỊ:

1/Chuẩn bị của GV:

-Nghiên cứu SGK,SGV,STK để nắm được mục tiêu và nội dung bài học.Soạn giáo

án

-Đọc tài liệu có nội dung liên quan đến bài học.

2/Chuẩn bị của HS: -Đọc văn bản,trả lời câu hỏi phần nội dung bài.

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1/ Ổn định tình hình lớp:( 1’)

2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)TT văn bản CCTCNCBB?

3/ Giảng bài mới:

: Giới thiệu bài mới.

-Gìơ trước chúng ta học xong tiết 1 hôm nay chúng ta học sang tiết 2

Hoạt động của thầy Hoạt động

của trò

Nội dung cần đạt

Hoạt động 1(25):Phân tích chi tiết

- Đọc qua văn bản,em có nhận xét gì về

tình cảm của hai anh em Thành ,Thuỷ?

Họ rất mực gần gũi thương yêu,chia sẻ

và luôn quan tâm đến nhau

 Hãy tìm những chi tiết để thấy hai

anh em Thủy, Thành rất mực gần gũi,

thương yêu,chia sẻ và quan tâm lẫn

nhau?

Thủy vá áo cho anh ; Chiều nào Thành

cũng đón em đi học về, dắt tay nhau vừa

đi vừa trò chuyện ; Hai anh em nhường đồ

chơi cho nhau khi chia tay

 Hai anh em rất thương nhau nhưng

không được ở gần nhau, vì sao?

Vì bố mẹ li hôn

 Khi thấy anh chia hai con búp bê Vệ

Sĩ và Em Nhỏ ra hai bên, Thuỷ đã nói và

hành động như thế nào?

 Thuỷ tru tréo giận dữ: “Anh lại chia rẽ

con Vệ Sĩ với con Em Nhỏ ra à? Sao anh

ác thế?”

 Khi Thành đặt con Vệ Sĩ cạnh Em

Nhỏ, Thuỷ nói như thế nào?

 Thuỷ nói: “Nhưng như vậy lấy ai gác

đêm cho anh?”

 Em thấy lời nói và hành động của

Thuỷ có gì mâu thuẫn?

 Vừa giận dữ vừa thương anh nên bối

rối sau khi tru tréo

 Theo em có cách nào để giải quyêt

cho mâu thuẫn này?

Gia đình Thành, Thủy phải đoàn tụ, hai

anh em không phải chia tay nhau

 Kết thúc truyện Thuỷ đã lựa chọn

cách giải quyết nào ?

HS trả lời

HS trả lời

HS suy nghĩ trả lời

⇒Lòi nói và

hành động mâu thuẫn nhau

HS suy nghĩ trả lời

Ii.Tìm hiểu văn bản: 1.Ý nghĩa nhan đề: 2.Cuộc chia tay của hai anh em:

Thành,Thuỷ rất mực gần gũi, thương yêu.Chia sẻ và luôn quan tâm đến nhau

-Bố mẹ li hôn ⇒Thành

và thuỷ phải chia tay

-Khi thành chia hai con

Vệ Sĩ và Em Nhỏ Thuỷ giận dữ.Mặt khác Thuỷ bối rối sau khi tru tréo

⇒Lòi nói và hành

động mâu thuẫn nhau

-Cách giải quyết mâu thuẫn:Gia đình đoàn tụ

 Để con Em Nhỏ lại bên Vệ Sĩ

 Hình ảnh hai con búp bê của anh em

Thành ,Thuỷ luôn đứng cạnh nhau

mang ý nghĩa tượng trưng ì?

 Tình anh em bền chặt không gì có thể

chia rẽng

 Chi tiết này gợi cho em suy nghĩ gì ?

 Ước muốn gia đình đoàn tụ

-Cho HS đọc lại đoạn 2

 Chi tiết nào trong cuộc chia tay của

Thủy với lớp học làm cô giáo bàng

hoàng?

Em Thuỷ sẽ không đi học nữa, mẹ sắm

cho em một thúng hoa quả để ra chợ ngồi

bán”

 Chi tiết trên, văn bản muốn đề cập

đến điều gì về quyền trẻ em?

Nói lên một sự thật trong đời sống xã

hội, có ý nghĩa giáo dục không chỉ cho

những bậc cha mẹ mà còn đề cập đến

quyền lợi của trẻ em là phải được nuôi

dạy, yêu thương và đến trường

 Chi tiết nào làm em cảm động nhất?

Cô giáo Tâm tặng cho Thủy quyển vở

và cây bút nắp vàng; khi nghe Thủy cho

biết em không được đi học nữa , cô thốt

lên “Trời ơi!”, cô tái mặt và nước mặt và

nước mắt giàn giụa”

Thảo luận: Giải thích vì sao khi dắt Thuỷ

ra khỏi trường, Thành lại có tâm trạng “

kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình

thườngvà nắng vẫn vàng ươm trùm lên

cảnh vật”.

Trong khi mọi việc đều diễn ra bình

Các em thảo luận suy nghi

và trả lời

HS trả lời

Thảo luận nhóm

-Thuỷ sẽ không được

đi học nữa,mẹ sắm cho

em một thúng hoa quả

để ra chợ ngồi bán

thường,cảnh vật rất đẹp cuộc đời vẫn bình

yên,… ấy thế mà Thành và Thủy lại phải

chịu đựng sự mất mát đổ vỡ quá lớn Nói

cách khác Thành thấy kinh ngạc vì trong

hồn mình đang nổi dông bão mà bên ngoài

đất trời, mọi người vẫn ở trạng thái “bình

thường”

GV: Diễn biến tâm lí này được tác giả

miêu tả rất chính xác Nó làm thêm nỗi

buồn sâu thẳm, trạng thái thất vọng bơ vơ

của nhân vật

 Vấn đề về đời sống xã hội được đề cập

đến? Và suy nghĩ của em?

Dựa vào ghi nhớ trả lời

⇒ Cần yêu thương và

quan tâm đến quyền lợi trẻ em, đừng làm tổn hại đến những tình cảm

nổi rõ nội dung, tư tưởng truyện?

Cá nhân suy nghĩ trả lời:

- Cách kể bằng con mắt và những suy nghĩ

của người trong cuộc, giúp tác giả thể hiện

một cách sâu sắc những tình cảm, tâm

trạng nhân vật

- Lời kể chân thành giản dị, không có

xung đột dữ dội,ồn ào… phù hợp với tâm

trạng nhân vật và có sức truyền cảm

 Qua câu chuyện này tác giả muốn

nhắn gửi với chúng ta điều gì? Cá nhân suy

4 Nghệ thuật:

Lời kể chân thành giản

dị, không có xung đột

dữ dội,ồn ào… phù hợp với tâm trạng nhân vật

và có sức truyền cảm

5.Ý nghĩa:

Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quantrọng.Mọi người nên

-Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và

quan trọng, nên bảo vệ và giữ gìn

nghĩ trả lời: bảo vệ và giữ gìn

 Văn bản CCTCNCBB là câu chuyện

về những cuộc chia tay

( chia tay búp bê, chia tay lớp học, chia

tay anh em ).Theo em, đó có phải là

những cuộc chia tay bình thường

không ? Vì sao ?

- Đó có phải là những cuộc chia tay

không bình thường

- Vì những người tham gia vào cuộc chia

tay này đều không có lỗi Đó là những

cuộc chia tay không đáng có

 Viết về những cuộc chia tay không

đáng có Văn bản này toát lên một thông

điệp về quyền trẻ em Theo em đó là

thông điệp nào ?

- Không thể đẩy trẻ em vào tình cảnh bất

hạnh

- Người lớn và xã hội phải chăm lo và bảo

vệ hạnh phúc của trẻ em

Thảo luận nhóm trả lời:

Cá nhân suy nghĩ trả lời:

5/Hướng dẫn về nhà:( 1’ )

*Bài cũ: - Nắm được nội dung, ý nghĩa của văn bản

*Bài mới: Chuẩn bị cho bài: Bố cục trong văn bản

IV.RÚT KINH NGHIỆM:

Tiết 7

BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN

I-MỤC TIÊU:Giúp HS:

1/ Kiến thức: -Tầm quan trọng của bố cục trong văn bản Thế nào là một bố cục

rành mạch hợp lí Tính phổ biến và sự hợp lí của dạng bố cục ba phần, nhiệm vụ mỗi phần trong bố cục

2/ Kĩ năng: -Rèn luyện kĩ năng tạo lập văn bản có 3 phần Mở bài, Thân bài, Kết bài

đúng hướng hơn, đạt kết quả tốt hơn

3/ Thái độ:-Có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản.

II- CHUẨN BỊ:

1/Chuẩn bị của GV:

-Nghiên cứu SGK,SGV,STK để nắm được mục tiêu và nội dung bài học.Soạn giáo án -Đọc tài liệu có nội dung liên quan đến bài học.

2/Chuẩn bị của HS:Bài soạn : Đọc,trả lời câu hỏi.

III-CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1/ Ổn định tình hình lớp:( 1’)

2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)

Câu hỏi: Thế nào là liên kết trong văn bản? Có những phương tiện liên kết nào?

Trả lời: Liên kết là một tính chất quan trọng của văn bản, làm cho văn bản trở nên có

nghĩa, dễ hiểu

Làm cho nội dung của các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau Kết nối các câu, các đoạn bằng phương tiện ngôn ngữ (từ, câu, ) thích hợp

3/ Giảng bài mới:

: Giới thiệu bài mới.

Bố cục trong văn bản không phải là vấn đề hoàn toàn mới đối với chúng ta Tuy nhiên trên

thực tế,vẫn có nhiều HS không quan tâm đến việc xây dựng bố cục khi làm bài Bài học này giúp ta thấy rõ tầm quan trọng của bố cục trong văn bản, giúp ta xây dựng một những

Em phải làm đơn xin gia nhập đội, hãy

cho biết trong lá đơn đó em viết những nội

dung gì?

-Đơn gửi ai? Tên tuổi, địa chỉ, nghề nghiệp

của người viết đơn , nêu yêu cầu ,nguyện

1/ Bố cục của văn bản:

a.Bài tập:

-Nội dung trong đơn cần được sắp xếp theo một trật tự trước sau một cách

cũng được không?Vì sao?

-Không được, như thế sẽ gây khó hiểu

?Hai câu chuyện trên rõ bố cục chưa?

-So với văn bản Ngữ Văn 6 văn bản như

-Cách kể ấy khiến cho câu chuyện không

nêu bật được ý nghĩa phê phán mà còn buồn

cười

?Các ý ở văn bản này có gì thay đổi?

-Sự thay đổi làm cho câu chuyện mất đi yếu

tố bất ngờ,khiến cho những tiếng cười không

bật ra được,và câu chuyện không tập trung

vào việc phê phán

?Khi thực hiện một văn bản các phần,các

đoạn phải sắp sếp như thế nào?

-Các phần các đoạn trrong văn bản phải

được sắp sếp theo một trình tự hợp lí trước

sau

HS cùng bàn luận suy nghĩ

-Vì nội dung văn bản chưa liền nhau

Theo nhóm trả lời

ràng.Không thể tuỳ tiện muốn ghi nội dung nào trước cũng được

b.Ghi nhớ:

-Bố cục là sự bố trí,sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự,một hệ thống rành mạch và hợp lí

2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.

-Các điều kiện để

bố cục được rành mạch và hợp lí.+ Nội dung các phần các đoạn trong văn bản phải thống nhất,chặt chẽ với nhau.Đồng thời giữa chúng phải có

sự phân biệt rạch ròi

+Trình tự sắp sếp

-Mở bài không chỉ đơn thuần là sự thông

báo đề tài mà văn bản còn phải cố gắng làm

cho người đọc(người nghe) có thể đi vào đề

tài một cách dễ dàng,tự nhiên,hứng thú và ít

nhiều hình dung bước đi của bài

-Thân bài:

-Kết bài không chỉ có nhiệm vụ nhắc lại đề

tài hay đưa ra những lời hứa hẹn,nêu cảm

tưởng… mà phải làm cho văn bản để lại ấn

tượng tốt đẹp cho người đọc

HS trả lời

HS cùng bànluận suy nghĩ

các phần,các đoạn phải giúp cho người viết(người nói)dễ dàng đạt được mục đích giao tiếp đã đặt ra

3 Các phần của

bố cục.

Văn bản được xây dựng theo một bố cục gồm 3 phần:mở bài, thân bài, kết bài

Hoạt động 2(17):Luyện tập

?Ghi lại bố cục của truyện “cuộc chia tay

của những con búp bê”?Nhận xét về bố cục

của văn bản?

-Các bố cục ấy,dù đã rành mạch và hợp lí,thì

cũng không hẳn là bố cục duy nhất và không

phải bao giờ bố cục cũng gồm 3 phần.Vì thế

vẫn có thể sáng tạo,theo bố cục khác

?Bố cục bài tập 3 rành mạch chưa?

- Bố cục văn bản báo cáo chưa thật rành

mạch và hợp lí.Các điểm 1,2,3 ở cthân bài thì

mới kể việc học tốt chú chưa phải là trình bày

kinh nghiệm học tập.Trong khi đó điểm 4 lại

không nói về học tập

Sau những thủ tục chào mừng hội nghị và tự

giời thiệu mình,bản báo cáo nên lần lược trình

II-Luyện tập

-Bài 2: GV hướng dẫn HS kể lại bố cục như SGK rồi kể lại

-Bài 3

bày kinh nghiệm học tập của bạn đó,sau đó

nêu : nhờ rút ra những kinh nghiệm như thế

mà việc học tập của bạn đã tiến bộ như thế

nào.Cuối cùng người báo cáo có thể nói lên

nguyện vọng muốn được nghe các ý kiến trao

đổi góp ý cho bản báo cáo và chúc hội ngị

5/Hướng dẫn về nhà(1):

*Bài cũ: - Hoàn tất các bài tập vào vở

- Học phần ghi nhớ

*Bài mới: Chuẩn bị cho bài: Mạch lạc trong văn bản

+ Đọc, trả lời các câu hỏi

Tìm hiếu về tính mạch lạc trong văn bản

IV.RÚT KINH NGHIỆM:

Ti ết 8

MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN

I-MỤC TIÊU:

Giúp HS:

1/ Kiến thức: Có những hiểu biết bước đấu về mạch lạc trong văn bản và sự cần

thiết phải làm cho văn bản có tính mạch lạc

2/ Kĩ năng: -Rèn luyện kĩ năng tạo lập văn bản mạch lạc.

3/ Thái độ:-Có ý thức chú ý đến mạch lạc trong các bài tập làm văn.

II- CHUẨN BỊ:

1/Chuẩn bị của GV:

-Nghiên cứu SGK,SGV,STK để nắm được mục tiêu và nội dung bài học.Soạn giáo

án

-Đọc tài liệu có nội dung liên quan đến bài học.

2/Chuẩn bị của HS: Bài soạn: Đọc, trả lời các câu hỏi trong SGK/31,32.

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1/ Ổn định tình hình lớp:( 1’)

2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)

-Câu hỏi: Một bố cục như thế nào được coi là rành mạch và hợp lí?

-Trả lời: Nội dung các phần và các đoạn trong văn bản phải thống nhất chặt chẽ với

nhau; đồng thời giữa chúng phải có sự phân biệt rạch ròi; Trình tự xếp đặt các phần các đoạn phải giúp người viết (người nói) dễ dàng đạt được mục đích giao tiếp đã đặt ra

3/ Giảng bài mới:

Ngoài các yêu cầu về bố cục ra, văn bản cũng cần phải mạch lạc để người đọc nghe thấy

dễ hiểu và hứng thú Tiết học này ta sẽ tìm hiểu về mạch lạc trong văn bản

- Tuần tự đi qua khắp các phần các

đoạn trong văn bản

_ - Thông suốt liên tục,không đứt đoạn

 Trong văn bản, mạch lạc là sự tiếp

nối của các câu, các ý theo trình tự hợp

lí Em có đồng ý hay không? Tại sao?

?Thế nào là mạch lạc trong văn bản?

I-Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản:

1/ Mạch lạc trong văn bản:

-Mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo trình tự hợp lí

2/ Các điều kiện để một văn bản có tính

 Cho biết toàn bộ sự việc trong văn

bản xoay quanh sự việc chính nào?

-Tấm lòng và tình cảm của hai anh em khi

buộc phải chia tay

 “Sự chia tay” và “những con búp bê”

đóng vai trò gì trong truyện?

-Làm nên đề tài của câu chuyện

 Hai anh em Thành và Thủy có vai

trò gì trong truyện?

-Nhân vật chính làm nên câu chuyện

- Yêu cầu HS tự đọc câu b

 Theo em đó có phải là chủ đề liên

kết các sự việc nêu trên thành một thể

Hai anh em buộc phải chia tay nhưng

hai con búp, tình cảm hai anh em thì

không và toàn bộ câu chuyện đều xoay

quanh chủ đề đó

 Điều kiện đầu tiên để có tính mạch

lạc trong văn bản là gì?

Các phần, các đoạn, các câu trong văn

bản đều nói về một đề tài,biểu hiện một

chủ đề chung xuyên suốt.

- Yêu cầu HS tự đọc câu c

 Các đoạn ấy được nối với nhau theo

mối liên hệ nào?

 Có cả bốn mối liên hệ

 Vậy một điều kiện tiếp theo cho tính

mạch lạc là gì?

 Các phần, các đoạn, các câu trong văn

bản được tiếp nối theo một trình tự rõ

ràng, hợp lí, trước sau hô ứng nhau nhằm

-Làm nên đề tài của câu chuyện

HS suy nghĩ trả lời

HS suy nghĩ trả lời

mạch lạc:

a.Bài tập: Văn bản

“cuộc chia tay của những con búp bê”-“Sự chia tay” và

“những con búp bê” làm nên đề tài của câu chuyện

-Toàn bộ câu chuyện đều xoay quanh chủ

đề đó

-Các đoạn trong văn bản được nối với nhau theo mối liên

hệ thời gian,không gian,tâm lí,ý nghĩa

làm cho chủ đề liền mạch và gợi được

nhiều hứng thú cho người đọc (người

nghe)

 Xác định mối liên hệ giữa các đoạn?

Hãy chỉ ra?

GV: Một văn bản không chỉ có bốn mối

liên hệ như trên, các đoạn có thể có các

mối liên hệ khác miễn hợp, tự nhiên

 Vậy theo em, một văn bản có tính

mạch lạc cần có các điều kiện gì ?

(Ghi nhớ SGK- tr.32 )

?Tìm hiểu tính mạch lạc trong bài tập ?

+ Ý tứ chủ đạo, toàn đoạn: sắc vàng trù

phú, đầm ấm của làng quê vào mùa đông,

giữa ngày mùa

+ Trình tự thể hiện chủ đề: Câu đầu giới

thiệu bao quát về sắc vàng trong thời gian

(mùa đông, giữa ngày mùa) và trong

không gian (làng quê).Sau đó tác giả nêu

những biểu hiện của sắc vàng trong không

gian và thời gian đó Hai câu cuối là nhận

2-Bài tập 2

-Không cần , như thế

sẽ làm cho văn bản phân tán

Chủ đề xuyên suốt xoay quanh cuộc chia tay của 2 đứa trẻ và hai con búp bê

4.Củng cố bài học.(5)

- Em hiểu như thế nào là mạch lạc trong

văn bản?

 Một văn bản có tính mạch lạc cần có

điều kiện gì?

Dựa vào ghi nhớ SGK- tr.32

Dựa vào ghi nhớ SGK- tr.32

+Tìm hiểu khái niệm ca dao, dân ca

IV:RÚT KINH NGHIỆM:

I-MỤC TIÊU:

1/ Kiến thức:

- Hiểu được khái nệm ca dao – dân ca

- Nắm được nội dung, ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao có chủ đề tình cảm gia đình

2/ Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng đọc, cảm nhận ca dao.

3/ Thái độ: Giáo dục tình cảm gia đình.

II-CHUẨN BỊ:

1/Chuẩn bị của GV:

- Nghiên cứu SGK, SGV, STK để nắm được mục tiêu và nội dung của bài học

- Đọc thêm các tài liệu có nội dung liên quan đến bài học Soạn giáo án.

Duyệt của tổ trưởng

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1/ Ổn định tình hình lớp: ( 1’)

2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)

Câu hỏi: Văn bản “ Cuộc chia tay của những con búp bê” tác giả muốn nói với chúng ta

điều gì?

Trả lời: Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng.Mọi người nên bảo vệ và giữ

gìn

3/ Giảng bài mới:

Mỗi người đều được sinh ra và lớn lên trong chiếc nôi gia đình Mái ấm gia đình dẫu có đơn sơ đến đâu cũng là nơi nuôi dưỡng suốt cuộc đời ta Bởi thế tình yêu gia đình như nguồn mạch chảy mãi trong lòng mỗi con người Bài học này sẽ giúp em cảm nhận rõ hơn điều đó

 Thế nào là ca dao, dân ca?

GV: Ca dao, dân ca thuộc loại trữ tình phản

ánh thế giới tâm hồn của con người

- Nghe thực hiện

- Đọc theo yêu cầu của GV

- Đọc các chú thích

dân ca và cả những bài thơ dân gian mang phong cách nghệ thuật chung với lời thơ dân ca

-Dân ca: những sáng tác kết

hợp lời và nhạc

2.Đọc và tìm hiểu chú thích:

Hoạt động 2(22) Tìm hiểu chi tiết.

-II.Tìm hiểu văn bản.

1.Nội dung:

 Lời của từng bài ca dao là lời của ai, nói

về ai? Tại sao em khẳng định như vậy?

B1:Lời của mẹ ru con,nói với con, nội

dung bài ca dao nói lên điều đó

B2:Lời người con gái lấy chồng xa quê nói

với mẹ và quê mẹ; lời ca hướng về mẹ và quê

mẹ, không gian “ngõ sau”, “bến sông”

thường gắn với tâm trạng người phụ nữ

B3:Lời cháu con nói với ông bà hoặc người

thân; đối tượng của nỗi nhớ là ông bà

B4:Có thể là lời của ông bà, cha mẹ, cô bác

nói với con cháu hay của anh em ruột thịt nói

với nhau; nội dung câu hát nói lên điều đó

- GV yêu cầu HS đọc lại bài 1

 Bài ca dao này đã sử dụng biện pháp tu

* Bài1:

 Nhận xét của riêng em về hai hình ảnh:

“núi ngất trời”, “biển rộng mênh mông”?

Gợi: Được miêu tả như thế nào? Xuất hiện

như thế nào trong câu ca dao? Những điều đó

có tác dụng gì?

 Hai hình ảnh được miêu tả bằng những

định ngữ chỉ mức độ và được nhắc lại hai

lần -> Hai hình ảnh to lớn, cao rộng và vĩnh

hằng ấy mới diễn tả công ơn của cha mẹ

HS trả lời

 Câu ca dao mang âm điệu gì? Âm điệu

ấy giúp thể hiện điều gì?

 Lời ru gần gũi, ấm áp, thiêng liêng -> bài

ca như lời tâm tình thành kính, sâu lắng

 Lời ru gần gũi, ấm áp, thiêng liêng -> bài ca như lời tâm tình thành kính, sâu lắng

-Âm điệu lời ru, biện pháp

so sánh

 Nhận xét về ngôn ngữ của bài ca dao?  Giản dị

mà sâu sắc

 Tìm những câu ca cũng nói về công cha

nghĩa mẹ như bài 1?

 “Ơn cha nặng lắm … chín tháng cưu

mang” “ Công cha như núi …đạo

con”;“Ngày nào em bé … ngày ước ao”

HS trả lời

 Như vậy, tình cảm mà bài 1 muốn diễn

tả là gì?

-> Công lao trời biển của cha mẹ đối với con

và bổn phận, trách nhiệm của con trước công

lao to lớn ấy

HS cùng suy nghĩ

-> Công lao trời biển của cha mẹ đối với con và bổn phận, trách nhiệm của con trước công lao to lớn ấy

- GV yêu cầu HS đọc bài 2 - HS đọc * Bài 2:

 Tiếng nói tâm trạng của người con gái

trong bài ca dao này là gì?

 Nỗi buồn, xót xa, nhớ quê, nhớ mẹ

 Cảm nhận của em về thời gian trong bài

ca dao này?

Gợi:Tại sao là “chiều chiều”? Thời gian đó

gợi lên điều gì?

 Nhiều buổi chiều Đây là thời gian gợi

buồn gợi nhớ, chiều là lúc mọi người đoàn tụ

còn người con gái này lại bơ vơ nơi xứ

người

HS cùng suy nghĩ

 Không gian “ngõ sau” gợi cho em suy

nghĩ gì? Biện pháp nghệ thuật gì được vận

dụng cho hình ảnh này?

 “Ngõ sau” gợi sự vắng vẻ, heo hút làm

tăng lên cảm giác cô đơn khi xa quê.“Ngõ

sau” là hình ảnh ẩn dụ

-Hình ảnh ẩn dụ

-Hình ảnh ẩn dụ

 Cứ từng chiều xuống, ra đứng ở ngõ

sau, cô gái có những nỗi niềm gì?

GV: nói thêm về thân phận người phụ nữ

trong xã hội phong kiến Bài ca dao chỉ có

hai câu ngắn gọn,mộc mạc thế mà đau khổ,

yêu thương nhức buốt

Nỗi nhớ về mẹ, về quê nhà, nỗi đau buồn

tủi của kẻ là con phải xa cách cha mẹ Có thể,

có cả nỗi nhớ về một thời con gái đã qua, nỗi

đau về cảnh ngộ khi ở nhà chồng

Học sinh cùng thảo luận

 Nội dung bài ca dao thứ hai? Tâm trạng,

nỗi buồn xót

xa, sâu lắng của người con gái lấy chồng xa quê, nhớ mẹ

->Tâm trạng, nỗi buồn xót

xa, sâu lắng của người con gái lấy chồng xa quê, nhớ mẹ

 Bài 3 nói lên tình cảm gì?

 Nỗi nhớ và sự kính yêu đối với ông bà

 Nỗi nhớ

và sự kính yêu đối với ông bà

 Nói về ông bà bài ca dao dùng cụm từ “

ngó lên” giúp thể hiện điều gì?

 Sự trân trọng, tôn kính

 Sự trân trọng, tôn kính

 Bài ca dao đã sử dụng biện pháp nghệ

thuật nào?

 So sánh : “ nuộc lạt mái nhà” với nỗi nhớ

 So sánh : “ nuộc lạt mái nhà” với nỗi nhớ

 Tác dụng của biện pháp so sánh?

GV: hình thức so sánh bao nhiêu… bấy nhiêu

được sử dụng rất nhiều trong ca dao GV

minh họa

Gợi nỗi nhớ da diết , không nguôi

 Nhận xét về âm điệu?

 Âm điệu lục bát diễn tả tình cảm sâu lắng

 Âm điệu lục bát diễn tả tình cảm sâu lắng

 Nội dung bài ca dao 3?

 Diễn tả nỗi nhớ và sự kính yêu, biết ơn

đối với ông bà

HS suy nghĩ cùng trả lời

-> Diễn tả nỗi nhớ và sự kính yêu, biết ơn đối với ông bà

 Tình cảm gì được nói trong bài 4?  Tình anh

em ruột thịt

 Tình cảm thân thương ấy được diễn tả

như thế nào?

Gợi: lần lượt nhận xét cách thể hiện tình cảm

đó trong từng câu lục bát? Câu lục bát hai có

biện pháp tu từ nào? Tác dụng?

 Câu 1 : anh em khác với “người xa”, có

tới ba chữ cùng Như vậy anh em là hai

nhưng một; Câu 2 : sử dụng biện pháp từ so

sánh, biểu hiện sự gắn bó thiêng liêng của

tình anh em

HS suy nghĩ cùng trả lời

-Nghệ thuật so sánh

 Bài ca dao muốn nhắc nhở chúng ta

điều gì?

 Anh em phải biết hòa thuận và nương tựa

vào nhau

 Nội dung bài ca dao 4?

Biểu hiện sự gắn bó thiêng liêng của anh

em ruột thịt

Biểu hiện

sự gắn bó thiêng liêng của anh em ruột thịt

->Biểu hiện sự gắn bó thiêng liêng của anh em ruột thịt

2 Nghệ thuật:

3.Ý nghĩa:

 Như vậy tình cảm gia đình được đề cập

đến trong chùm ca dao này là gì?

 Tình cảm đối với cha

mẹ, ông bà, anh em

 Biện pháp nghệ thuật nào là chủ yếu

trong 4 bài ca dao?

 Những bài ca dao ấy cũng nói về tình

cảm gì? Qua đây chúng ta có thể nói như

thế nào về tình cảm ấy của con người Việt

Nam ?

Tình cảm gia đình => Tình cảm gia đình là

một trong những tình cảm thiêng liêng nhất

đối với mỗi con người

- HS đọc phần đọc thêm

4:Củng cố.(4)

 Em nào có thể đọc thuộc lòng chùm ca

dao vừa học? Trong chùm ca dao ấy,em

thích nhất bài nào?Vì sao?

HS đọc thuộc lòng;

Phát biểu suy nghĩ cá nhân

5.Hướng dẫn về nhà:( 1’)

*Bài cũ: - Nắm được nội dung, ý nghĩa từng bài ca dao.

-Học thuộc lòng 4 bài ca dao.

-Sưu tầm thêm một số câu ca dao nói về tình cảm gia đình

*Bài mới: Chuẩn bị cho bài: Những câu hát về tình quê hương, đất nước, con người.

+ Đọc, trả lời câu hỏi sgk

+Tìm hiểu ý nghĩa từng bài ca dao

IV- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

2/ Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng đọc, cảm nhận ca dao.

3/ Thái độ: Giáo dục tình yêu quê hương, đất nước, con người.

II-CHUẨN BỊ :

1/Chuẩn bị của GV:

- Nghiên cứu SGK, SGV, STK để nắm được mục tiêu và nội dung của bài học

- Đọc thêm các tài liệu có nội dung liên quan đến bài học Soạn giáo án.

2/Chuẩn bị của HS: bài soạn theo yêu cầu hướng dẫn của GV.

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1/ Ổn định tình hình lớp:( 1’)

2/ Kiểm tra bài cũ: (5’)

*Câu hỏi: Ca dao, dân ca là gì? Đọc thuộc lòng bốn bài ca dao đã học

*Trả lời: Ca dao: lời thơ của dân ca và cả những bài thơ dân gian mang phong

cách nghệ thuật chung với lời thơ dân ca; Dân ca:những sáng tác kết hợp lời và nhạc

3/ Giảng bài mới:

Giới thiệu bài mới.

I-li-a Ê-ren-bua đã từng nói: “ Lòng yêu nước ban đầu là lòng yêu những cái tầm thường nhất: yêu cái phố nhỏ đổ ra bờ sông…” Quả thật trong mỗi con người chúng ta