van 7HKII-soan theo CKTKN

-Văn nghị luận là văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc,người nghe một tư tưởng,quan điểmnào đó.Muốn thế,văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng,có lí lẽ,dẫn chứng thuyết phục Nhữn

Trang 1

Trờng THCS Sơn Kim Giáo án: Ngữ Văn 7

Tuần 20: Ngày soạn 08 /01/2011

Tiết 73 Học Kì II

TỤC NGỮ VỀ THIấN NHIấN VÀ LAO ĐỘNG

SẢN XUẤT

I Mục đớch yờu cầu :

1-Kiến thức: Nắm đợc khái niệm tục ngữ Nội dung t tởng, ý nghĩa triết lý và hình thức nghệ thuật

của những câu tục ngữ trong bài học

2-Kĩ năng: Đọc hiểu, phân tích những lớp nghĩa của câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản

xuất.Vận dụng đợc ở mức độ nhất định một số câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất vào đờisống

3- Thái độ: Yêu tục ngữ Việt Nam.

II Chuẩn bị của thầy trũ:

- Ph ương phỏp: Đàm thoại , diễn giảng, phỏt vấn

- Thày: SGK + SGV + giỏo ỏn

- Trũ: SGK+ Vở ghi

III Tiến trỡnh lờn lớp

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ : Ca dao là gỡ?

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.

-Mục tiờu:Tạo tõm thế và định hướng chỳ ý cho hs

-Phương phỏp: thuyết trỡnh

3 Giới thiệu bài mới.

Hoạt động của giáo viên Hoạt động

của học sinh

Ghi bài

Hoạt động 2: I Giới thiệu chung

-Mục tiờu: Nắm đợc khái niệm tục ngữ Đọc hiểu tục ngữ.

-Phương phỏp: Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ,phõn tớch,nờu và giải quyết vấn đề

?Dựa vào SGK cho biết thế nào là tục

ngữ ?

-Tục ngữ là những cõu núi dõn gian thể hiện

kinh nghiệm của nhõn dõn ( tự nhiờn,lao

động sản xuất,xó hội ) được nhõn dõn vận

dụng vào đời sống , suy nghĩ và lời ăn tiếng

- Loại 2 : cõu5,6,7,8 tụcngữ về LĐSX

I Đọc - hiểu chung

1 Khỏi niệm

- Tục ngữ là những cõu núi dõn gian thểhiện kinh nghiệm của nhõn dõn đượcnhõn dõn vận dụng vào đời sống , suynghĩ và lời ăn tiếng núi hàng ngày

2 Đọc bài 3.Phõn loại

- Loại 1 : cõu 1,2,3,4 tục ngữ về TN-Loại 2 : cõu 5,6,7,8 tục ngữ về LĐSX

Hoạt động 3:II Đọc - hiểu chi tiết.

-Mục tiờu: Nội dung t tởng, ý nghĩa triết lý và hình thức nghệ thuật của những câutục ngữ trong bài học

-Phương phỏp: Vấn đỏp, giải thớch

Trang 2

Trêng THCS S¬n Kim Gi¸o ¸n: Ng÷ V¨n 7

Câu 1

?Câu tục ngữ 1 mang ý nghĩa gì ?

?Cơ sở thực tiễn của kinh nghiệm trong

câu tục ngữ ?

Quan sát sự lặp đi lặp lại của ngày tháng

?Kinh nghiệm được áp dụng vào trường

- Cơ sở thực tiễn: trời nhiều sao thì ít mây,do

đó sẽ nắng.Trời ít sao thì nhiều mây vì vậy

thường có mưa

- Kinh nghiệm áp dụng : dự đoán thới tiết

- Gía trị : giúp quan sát bầu trời

Câu 3

?Đọc câu 3 và cho biết nghĩa,cơ sở thực

tiễn,kinh nghiệm,giá trị?

- Cơ sở thực tiễn : khi trời sắp có bão , lượng

hơi nước trong không khí tăng lên.Lớp nước

ấy lọc ánh sáng mặt trời tạo nên những ráng

mây màu vàng như mỡ gà

- Kinh nghiệm : được áp dụng vào việc dự

đoán thời tiết trong điều kiện thiếu thông tin

- Gía trị :giúp con người có ý thức giữ gìn

nhà cửa,hoa màu,tài sản

?Đọc câu 4 cho biết nghĩa, cơ sở thực

tiễn,kinh nghiệm ,giá trị?

-Cơ sở thực tiễn: quan sát của cha ông, kiến

là loại côn trùng rất nhạy cảm với thời

tiết,khi sắp có mưa kiến rời tổ để tránh ngập

lụt

- Kinh nghiệm : được áp dụng vào việc dự

đoán thời tiết

-Giá trị : có ý thức chủ động phòng chống

bão

HS cùng b nànluận suy nghĩ

HS chia nhãmtr¶ lêi

HS cùng b n ànluận suy nghĩ

Đất đai rất quí,quí như vàng

II Đ ọc – hiểu chi ti ết

Câu 1 : tháng năm ( âm lịch )đêm ngắn ,

ngày dài; tháng mười (âm lịch )đêmdài,ngày ngắn

Câu 2: Đêm nào trời nhiều sao,ngày hôm

sau sẽ có nắng,ít sao sẽ mưa

Câu 3 : khi thấy trên trời có ráng mây

màu mỡ gà thì biết sắp có bão

Câu 4 : Vào tháng bảy khi thấy kiến bò

lên cao là sắp có bão

Câu 5 : đất đai rất quí,quí như vàng

Trang 3

?Đọc cõu 5 cho biết nghĩa,cơ sở thực

tiễn,kinh ngghiệm giỏ trị?

- Cơ sở thực tiễn :đất là nơi con người sinh

sống và nuụi sống con người

- Kinh nghiệm : ỏp dụng khi ta cần đề cao giỏ

- Cõu tục ngữ giỳp con người cú ý thức khai

thỏc hoàn cảnh thiờn nhiờn

?Đọc cõu 7 và nhận xột về cỏc mặt?

- Cơ sở thực tiễn: Mựa màng tốt là kết hợp

những yếu tố trờn

- Kinh nghiệm được ỏp dụng rộng rói hoàn

toàn đỳng trong việc trồng lỳa

- Kinh nghiệm giỳp con người cú ý thức về

đú là ruộng

HS cựng b n ànluận suy nghĩ

Cõu 6 : Nờu lờn lợi ớch của cỏc cụng việc

làm ăn,lợi nhiều là cỏ,vườn,sau đú làruộng

Cõu 7 : núi lờn tầm quan trọng của 4 yếu

tố đối với nghề trồng lỳa

Cõu 8: Tầm quan trọng của hai yếu tố

- Tục ngữ thường dựng vần lưng ,gieo vần ở

giữ cõu làm cho lời núi cú nhạc điệu dễ

nhớ,dễ thuộc

- Cỏc vế thường đối xứng nhau cả về hỡnh

thức và nội dung thể hiện sự sỏng tỏ trong

cỏch suy nghĩ và diễn đạt

- Tục ngữ là lơỡ núi giàu hỡnh ảnh khiến cho

lời núi trở nờn hấp dẫn,hàm sỳc và giàu sức

thuyết phục

HS đọc ghi nhớ trong SGK

III.Đặc điểm về hỡnh thức

-HS đọc ghi nhớ trong SGK

Hoạt động 5:Củng cố.

Trang 4

Trờng THCS Sơn Kim Giáo án: Ngữ Văn 7 -Mục tiờu:HS khỏi quỏt và khắc sõu kiến thức vừa học.

-Phương phỏp: Hỏi đỏp

4 Củng cố :

4.1.Đọc lại 8 cõu tục ngữ và giải thớch nghĩa cõu 7?

4.2.Nờu đặc điểm và hỡnh thức của tục ngữ?

5 Dặn dũ: Học thuộc bài cũ ,dọc soạn trước bài mới “ chương trỡnh địa phương “ SGK.

Tuần 20: Ngày soạn: 09 /01/ 2011

Tiết 74

CHƯƠNG TRìNH ĐịA PHƯƠNg

Phần văn và tập làm văn

1-Kiến thức: Giúp học sinh biết cách su tầm ca dao tục ngữ theo chủ đề và bớc đầu biết chọn lọc

sắp xếp ý ,tìm hiểu ý nghĩa của chúng

Tăng thêm hiểu biết và tình cảm gắn bó với địa phơng ,quê hơng mình

Rèn luyện tính thích tìm hiểu và đức tính kiên trì của học sinh ghi chép và thảo luận

Nắm đợc nội dung-nghệ thuật một số bài ca dao

2- Kĩ năng: Phân tích yếu tố nghệ thuật, nội dung.

3- Thái độ: Yêu ca dao, tục ngữ địa phơng mình

- Ph ương phỏp: Đàm thoại , diễn giảng

- Thày: SGK văn học Hà Tĩnh + SGV + giỏo ỏn

- Trũ: SGK+ Vở ghi Các câu ca dao ,tục ngữ của địa phơng

2 Kiểm tra bài cũ : 1 Em hiểu thế nào là tục ngữ ?

A Là những câu nói ngắn gọn ,ổn định ,có nhịp điệu, hình ảnh

B Là những câu nói thể hiện kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt

C Là một thể loại văn học dân gian

D Cả 3 ý trên

2 Nhận xét nào sau đây giúp phân biệt rõ nhất tục ngữ và ca dao ?

A Tục ngữ là những câu nói ngắn gọn ,còn ca dao ,câu đơn giản nhất cũng phải là một cặp lục bát (6/8)

B Tục ngữ nói đến kinh nghiệm lao động sản xuấtcòn ca dao nói đến t tởng tình cảm của con

ng-ời

C Tục ngữ là những câu nói ngắn gọn ,ổn định ,thiên về lí trí ,nhằm nêên những nhận xét khách quan còn ca dao là thơ trữ tình ,thiên về tình cảm ,nhằm phô diễn nội tâm con ngời

D Cả A,B,C đều sai

HS trình bày -GV nhận xét cho diểm và vào bài mới

3 bài mới.

Hoạt động 2: I Tìm hiểu chung

- Mục tiờu: Kĩ năng đọc bài.

GV hớng dẫn học sinh đọc bài

To, rõ ràng, gây đợc cảm xúc cho ngời nghe

I-Học sinh đọc bài:

HS nêu GV bổ sung

Trang 5

-Quê hơng tôi có núi Nầm sông phố

-Bao giờ ngàn Hống hết cây Sông Lam hết

n-ớc ,Tiên Điền mới hết quan

Dân ca

Bài: “Dận mà thơng”

Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết.

-Mục tiờu: Nắm đợc một số bài ca dao ở Hà Tĩnh (Nghệ Tĩnh) về nội dung-nghệ thuật -Phương phỏp: Vấn đỏp, giải thớch

Mặc áo lụa Hạ, uống chè Hơng Sơn

- Bao giờ ngàn Hống hết cây Sông Lam hết

n-ớc ,Tiên Điền mới hết quan

- Công anh làm rể chơng Đài

Một năm ăn hết mời hai vại cà

Giếng đâu thì dắt anh ra

K o anh chết khát với cà nhà emðo anh chết khát với cà nhà em

III Nội dung – Nghệ thuật Nghệ thuật

- Hỏi cha mẹ , ông bà, nghệ nhân địa phơng

- Lục tìm sách báo ở địa phơng vd: “ca dao dân ca xứ nghệ”, “Từ điển địa phơng xứ nghệ”

- Hớng dẫn cách su tầm

- Mỗi h/s có một cuổn vở su tầm, đợc câu nào thì chép vào đó

- Sau khi đủ số lợng thì phân loai ca dao- dân ca và tục ngữ ra 2 phần riêng biệt

- Ca dao- dân ca, tục ngữ phải đợc sắp xếp theo thứ tự A B C…

Bài mới: - Xem và chuẩn bị trớc bài ''Tìm hiểu chung về văn nghị luận ''

Tuần 20: Ngày soạn: 11 /01/ 2011

Tiết 75:

Trang 6

TèM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN

1-Kiến thức: Khái niệm văn bản nghị luận, nhu cầu nghị luận trong đời sống.

2-Kĩ năng: Nhận biết văn bản nghị luận khi đọc sách báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu, kĩ

hơn về kiểut văn bản quan trọng này

3- Thái độ: Yêu văn nghị luận.

2 Kiểm tra bài cũ : Tự sự là gỡ?

Ghi bài

Hoạt động 2: I Bài học.

-Mục tiờu: Khái niệm văn bản nghị luận, nhu cầu nghị luận trong đời sống Những đặc điểm

chung của văn bản nghin luận

? Đọc yờu cầu mục 1a và trả lời cõu hỏi?

GV cho HS nờu thờm cõu hỏi tương tự bằng cỏch ghi

thờm một cõu vào giấy nhỏp GV kiểm tra xem HS nờu

được vấn1 đề khụng

? Gặp cỏc vấn đề và cõu hỏi loại đú ,em cú thể trả lời

bằng kiểu văn bản biểu cảm hay khụng?Vỡ sao?

Tất nhiờn là phải trả lời bằng văn nghị luận.Khi trả lời

phải dựng lớ lẽ ,sử dụng khỏi niệm thỡ mới trả lời thụng

suốt

Vớ dụ : núi hỳt thuốc lỏ cú hại , rồi kể người hỳt thuốc

lỏ bị ho lao , …điều khụng thuyết phục,vỡ cú rất nhiều

người vẫn đang hỳt .Cỏi hại khụng thấy ngay trước

mắt,cho nờn phải phõn tớch,cung cấp số liệu….thỡ người ta

mới hiểu và tin được

? Hóy chỉ ra cỏc văn bản nghị luận thường gặp trờn bỏo

chớ,đài phỏt thanh ?

Xó luận,bỡnh luận,phỏt biểu ý kiến

?Khi nào người ta cú nhu cầu nghị luận?

HS trả lời

Xóluận,bỡnhluận,phỏtbiểu ý kiến

I.Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận

1 Nhu cầu nghị luận

-Trong đời sống ta thường gặpvăn nghị luận dưới dạng cỏc ýkiến nờu trong cuộc họp,cỏcbài xó luận,bỡnh luận,bài phỏt

Trang 7

?Đọc văn bản và trả lời câu hỏi?

BHồ viết nhằm mục đích kêu gọi nhân dân xóa nạn mù chữ

 Bác nêu ra tình trạng và nguyên nhân tham gia xóa

nạn mù chữ

 Bác nêu về sự cần thiết phải biết đọc,biết viết và

nhiệm vụ của người biết chữ cũng như người chưa

biết chữ như thế nào

 Bác chú ý đến phụ nữ là người cần phãi học thể

hiện ở luận điểm:”phụ nữ lại càng phải học “

Để thuyết phục vì sao dân ta ai cũng phải biết đọc,biết

viết,bài viết đã nêu lí lẽ:

 Biết đọc ,biết viết là quyền lợi bổn phận của người

dân

 Có kiến thức mơí tham gia vào việc xây dựng nước

 Muốn có kiến thức trước hết phải biết đọc,biết viết

chữ quốc ngữ

Để thuyết phục về khả năng thực hiện xóa mù chữ,phải

biết nêu các lí lẽ

 Người biết chữ dạy người chưa biết chữ

 Người chưa biết chữ phải gắng sức học

? Tác giả thực hiện mục đích bằng văn gì?Vì sao?

Tác giả không thể dùng văn miêu tả và kể chuyện với

mục đích đã nêu ra với bài viết vì mục đích bài viết là xác

lập cho người đọc một tư tưởng ,một quan điểm về xóa mù

chữ và khả năng thực thi mục đích đó

?Văn nghị luận viết ra nhằm mục đích gì?

-Văn nghị luận là văn được viết ra nhằm xác lập cho người

đọc,người nghe một tư tưởng,quan điểmnào đó.Muốn

thế,văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng,có lí lẽ,dẫn

chứng thuyết phục

Những tư tưởng,quan điểm trong bài văn nghị luận phải

hướng tới giải quyết những vấn đề đặt ra trong đời sống thì

mới có ý nghĩa

BHồ viếtnhằm mụcđích kêu gọinhân dânxóa nạn mùchữ

HS cùngbàn luận suynghĩ

biểu ý kiến trên báo chí…

2 Thế nào là văn bản nghị luận

-Văn nghị luận là văn đượcviết ra nhằm xác lập cho ngườiđọc, người nghe một tưtưởng,quan điểmnào đó.Muốnthế,văn nghị luận phải có luậnđiểm rõ ràng,có lí lẽ,dẫn chứngthuyết phục

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học

-Phương pháp: Hỏi đáp

1 Củng cố:

4.1 Khi nào con người có nhu cầu nghị luận?

4.2 Thế nào là văn bản nghị luận ?

2 Dặn dò :

Học bài cũ, đọc soạn trước tiết 2 tiếp theo

Trang 8

Tuần 21: Ngày soạn: 12 /01/2011

Tiết 76:

TèM HIỂU CHUNG VỀ VĂN NGHỊ LUẬN(tiếp)

1-Kiến thức: Những đặc điểm chung của văn bản nghi luận HS làm bài tập

2-Kĩ năng: Nhận biết văn bản nghị luận khi đọc sách báo, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu, kĩ hơn

về kiểut văn bản quan trọng này

3- Thái độ: Yêu văn nghị luận

2 Kiểm tra bài cũ : Văn nghị luận viết ra nhằm mục đớch gỡ?

Ghi bài

Hoạt động 2: I ễn bài

-Mục tiờu: Khái niệm văn bản nghị luận, nhu cầu nghị luận trong đời sống

GV cho học sinh ụn lại

?Khi nào người ta cú nhu cầu nghị luận?

-Trong đời sống ta thường gặp văn nghị luận dưới dạng cỏc

ý kiến nờu trong cuộc họp,cỏc bài xó luận,bỡnh luận,bài

phỏt biểu ý kiến trờn bỏo chớ…

?Văn nghị luận viết ra nhằm mục đớch gỡ?

-Văn nghị luận là văn được viết ra nhằm xỏc lập cho người

đọc,người nghe một tư tưởng,quan điểmnào đú.Muốn

thế,văn nghị luận phải cú luận điểm rừ ràng,cú lớ lẽ,dẫn

chứng thuyết phục

Những tư tưởng,quan điểm trong bài văn nghị luận phải

hướng tới giải quyết những vấn đề đặt ra trong đời sống thỡ

mới cú ý nghĩa

HS trả lời

HS cựngbàn luận suynghĩ

I.Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận

1 Nhu cầu nghị luận

2 Thế nào là văn bản nghị luận

-Văn nghị luận là văn được viết ra nhằm xỏc lập cho ngườiđọc, người nghe một tư tưởng,quan điểm nào đú.Muốnthế,văn nghị luận phải cú luận điểm rừ ràng,cú lớ lẽ,dẫn chứngthuyết phục

Trang 9

Hoạt động 3 Luyện tập.

-Mục tiờu:HS khỏi quỏt và khắc sõu kiến thức vừa học

? Đọc bài văn và trả lời cõu hỏi?

1/ Đõy là văn nghị luận về:

 Mục đớch là thuyết phục chỳng ta cần luyện thúi

quen tốt trong đời sống

 Bài viết đó dựng lớ lẽ để giải thớch thế nào là thúi

xấu,thế nào là thúi quen tốt

 Bài viết đó dựng dẫn chứng về cỏc thúi quen xấu

?Hóy tỡm bố cục của bài văn trờn?

2/ Bài văn chia thành 3 phần:

 MB : (2 cõu đầu ) khỏi quỏt thúi quen và giớớ

thiệu một vài thúi quen tốt

 TB : (tiếp theo……nguy hiểm ) trỡnh bày những

thúi quen xấu cần loại bỏ

 KB : ( cũn lại ) đề ra hướng phấn đấu của mỡi

người,mỡi gia đỡnh

? Sưu tầm văn nghị luận?

3/ HS tự làm

?Văn bản sau là văn bản tự sự hay nghị luận?

4/ Bài văn “Hai biển hồ “ là một văn bản nghị luận Bài

văn kể chuyện để nghị luận”Hai biển hồ “ cú ý nghĩa tượng

trưng cho hai cỏch sống của con người:ớch kỉ và chan

hũa.Bài văn nờu lờn một chõn lớ cuộc đời:con người phải

biết chan hũa,chia sẽ với mọi người thỡ mới thực sự cú

hạnh phỳc

HS trả lờitheo nhóm

II Luyện tập Bài 1 Văn bản:

Cần tạo ra thói quen tốt trong

đời sống xã hội (Sgk- T 9.10 )

- Mục đích: Xác lập cho ngời

đọc(nghe) một quan điểm, t ởng: Cần tạo ra

t ý kiến đề xuất: Bỏ thói quen

xấu, tạo thói quen tốtTạo nếp sống đẹp, văn minh

lại thói quen của mình để loại

bỏ thói quen xấu, phát huy thóiquen tốt để góp phần tạo ra nếpsông văn minh

Bài 3 Bài 4 Văn bản:

Biển và hồ (Sgk-Tr10-11)

Là văn bản nghị luận- thôngqua việc kẻ về biển Chết vàbiển Ga-li-lê để bàn về 2 cáchsống của con ngời(Sử dụnghình ảnh ẩn dụ: Hai biểnhồNhằm đa ra qua điểm về 2cách sống của con ngời )

4.Củng cố:

4.1 Khi nào con người cú nhu cầu nghị luận?

4.2 Thế nào là văn bản nghị luận ?

5.Dặn dũ :

Trang 10

Học bài cũ,đọc soạn trước bài mới “Tục ngữ về con người và xó hội “ SGK trang

Tuần 21 Ngày soạn: 15 /01/

2-Kĩ năng: Củng cố bổ sung thêm hiểu biết về tục ngữ Đọc hiểu phân tích các lớp nghĩa của tục

ngữ về con ngời và xã hội Vận dụng ở mức độ nhất định tục ngữ về con ngời và xã hội trong đời sống

3- Thái độ: Yêu tục ngữ Việt Nam

2 Kiểm tra bài cũ :? Đọc thuộc lũng những cõu tục ngữ giờ trước?

Tuùc ngửừ laứ nhửừng lụứi vaứng yự ngoùc, laứ sửù keỏt tinh kinh nghieọm, trớ tueọ cuỷa nhaõn daõn qua bao

ủụứi Ngoaứi nhửừng kinh nghieọm veà thieõn nhieõn vaứ lao ủoọng saỷn xuaỏt, tuùc ngửừ coứn laứ kho baựu nhửừng

kinh nghieọm daõn gian veà con ngửụứi vaứ XH Dửụựi hỡnh thửực nhửừng nhaọn xeựt, lụứi khuyeõn nhuỷ, tuùc

ngửừ truyeàn ủaùt raỏt nhieàu baứi hoùc boồ ớch, voõ giaự trong caựch nhỡn nhaọn giaự trũ con ngửụứi, trong caựch

hoùc, caựch soỏng vaứ ửựng xửỷ haống ngaứy

Hoạt động 2: Tìm hiểu chung

-Mục tiờu: Học sinh đọc bài, tìm hiểu nội dung

-Phương phỏp: Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ

Gọi HSđọc 9 cõu tục ngữ SGK trang 12?

? 9 cõu tục ngữ trờn mang ý nghĩa chung

như ythế nào?

GV cho HS thảo luận nghĩa của cỏc cõu tục

Hoạt động 3:Phân tích chi tiết.

-Mục tiờu: Nội dung của tục ngữ về con ngời và xã hội.Đặc điểm hình thức của tụcngữ về con ngời và xã hội

Trang 11

-Phương phỏp: Vấn đỏp, giải thớch.Minh hoạ, nêu vấn đề

GV cho HS thảo luận nghĩa của cỏc cõu

tục ngữ,giỏ trị và một số trường hợp ứng

dụng

?Cho biết nghĩa và giỏ trị cõu tục ngữ số 1?

Người quớ hơn của, khẳng định và coi trọng

giỏ trị con người

Ứng dụng:phờ phỏn thỏi độ xem người

hơn của,an ủi trường hợp “của đi thay

người”,đặt con người lờn mọi thứ của cải

? Đọc cõu 2 và cho biết nghĩa,cõu tục ngữ

muốn răng dạy điều gỡ?

-Răng và túc biểu hiện tỡnh trạng sức

khỏe,tớnh tỡnh và tư cỏch con người Thể hiện

cỏch nhỡn nhận đỏnh giỏ con người :hỡnh

thức biểu hiện nội dung

?Cõu 3 nhắc nhở con người điều gỡ?

- Dự đúi vẫn ăn uống sạch sẽ,thơm tho

- Dự nghốo khổ thiếu thốn phải sống trong

sạch cao quớ,khụng làm tội lỗi xấu

? Cõu 4 cho biết nghĩa đen và nghĩa búng?

Thể hiện suy nghĩ giản dị,sõu sắc về việc bồi

dưỡng,rốn luyện nhõn cỏch văn húa

Cõu 5,6 GV hướng dẫn HS khi thảo luận

cõu hỏi 3.

? Cõu 7 khuyờn nhủ con người điều gỡ?

? Cõu 8 nhắc nhở con người điều gỡ?

- Khi hưởng thành quả phải nhớ cụng người

gõy dựng

- Khuyờn nhủ con người phải biết ơn người

đi trước,biết ơn là tỡnh cảm đẹp thể hiện tư

tưởng coi trọng cụng sức con người

? Nghĩa cõu 9 nhằm khẳng định điều gỡ?

Một người khụng thể làm nờn việc lớn,nhiều

người họp sức lại thỡ cú thể làm việc cao cả

HS cựng b nànluận suy nghĩ

Cõu 9: Một

người khụngthể làm nờnviệc

lớn,nhiềungười họpsức lại thỡ cúthể làm việc

khẳng địnhsức mạnhđoàn kết

II.Tỡm hiểu văn bản 1.Nghĩa và giỏ trị những cõu tục ngữ Cõu1: Người quớ hơn của, khẳng định và coi

trọng giỏ trị con người

Ứng dụng: phờ phỏn thỏi độ xem người hơncủa,an ủi trường hợp “của đi thay người”,đặtcon người lờn mọi thứ của cải

Cõu 3 :- Dự đúi vẫn ăn uống sạch sẽ,thơm tho

- Dự nghốo khổ thiếu thốn phải sống trongsạch cao quớ, khụng làm tội lỗi xấu

Cõu 4 :Nhắc nhở con người trong đời sống

phải học rất nhiều điều,ứng xử một cỏch lịch

sự tế nhị,cú văn húa

Cõu 7: - Khuyờn nhủ con người phải biết

thương yờu người khỏc

- Tục ngữ là một triết lớ,là một bài học về tỡnhcảm

Cõu 8 :- Khi hưởng thành quả phải nhớ cụng

người gõy dựng

- Khuyờn nhủ con người phải biết ơn người

đi trước,biết ơn là tỡnh cảm đẹp thể hiện tưtưởng coi trọng cụng sức con người

Cõu 9: Một người khụng thể làm nờn việc

lớn,nhiều người họp sức lại thỡ cú thể làm việccao cả khẳng định sức mạnh đoàn kết

2.So sỏnh 2 cõu 5 và 6

Trang 12

Thành cụng ,thành cụng đại thành cụng”

“Hũn đỏ to,hũn đỏ nặng

Một người nhắc,nhắc khụng đặng

Hũn đỏ to,hũn đỏ nặng

Nhiều người nhắc,nhắc lờn đặng”

? So sỏnh 2 cõu 5,6 nờu một vài cặp cú nội

dung tương tự ?

_ Tục ngữ cú nhiều trường hợp tương tự

+Mỏu chảy ruột mềm

+ Bỏn anh em xa mua lỏng giềng gần

quả,ăn “= hưởng thụ .Những hỡnh ảnh ấy

giỳp cho sự diễn đạt giản dị ,dể hiểu,sỳc tớch

thõm thỳy về lũng biết ơn

- Cõu 9 :núi về con người và cuộc sống.Cỏch

núi đối lập vừa phủ định sự lẻ loi vừa khẳng

trong giao tiếp

+ Qủa :trỏi cõy,kết quả cụng việc,sản

- “Khụng thầy đố mày làm nờn” khẳng địnhvai trũ quan trọng cụng ơn to lớn của thầy,phải biết trọng thầy

- “Học thầy khụng tày học bạn” học ở bạn làmột cỏch học bổ ớch và bạn gần gũi dể traođổi học tập

Hai cõu tưởng chừng mõu thuẫn nhaunhưng thực ra bổ sung ý nghĩa cho nhau Haicõu khẵng định hai vấn đề khỏc nhau

3.Những đặc điểm trong tục ngữ

- Cõu 1 :mặt người với mặt của = khẳng định

sự quớ giỏ của con người

- Cõu 6 : nhấn mạnh tầm quan trọng của việchọc bạn

- Cõu 7 : nhấn mạnh đối tượng cần thươngyờu: hóy thương yờu đồng loại như bản thõn

Trang 13

Trờng THCS Sơn Kim Giáo án: Ngữ Văn 7 -Mục tiờu:HS khỏi quỏt và khắc sõu kiến thức vừa học.

1-Kiến thức :Khỏi niệm cõu rỳt gọn Tỏc dụng của việc rỳt gọn cõu Cỏch dựng cõu rỳt gọn

2-Kĩ năng :Nhận biết và phõn tớch cõu rỳt gọn Rỳt gọn cõu phự hợp với hoàn cảnh giao tiếp

3- Thái độ: Biết vận dụng vào đời sống

- Trũ: SGK+ Vở ghi Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ

2 Kiểm tra bài cũ : ? Đọc thuộc lũng những cõu tục ngữ ?

Ruựt goùn caõu laứ 1 trong nhửừng thao taực bieỏn ủoài caõu thửụứng gaởp trong noựi hoaởc vieỏt, nhaốm laứmcho caõu goùn hụn Thao taực ruựt goùn caõu coự theồ ủem laùi nhửừng caõu vaộng thaứnh phaàn chớnh cuừng coựtheồ laứm cho vaờn baỷn trụỷ neõn coọc loỏc, khieỏm nhaừ Vỡ vaọy, tieỏt hoùc hoõm nay, chuựng ta seừ tỡm hieồucaựch ruựt goùn caõu vaứ taực duùng cuỷa thao taực naứy ủeồ sửỷ duùng ủuựng tỡnh huoỏng giao tieỏp cuù theồ, traựnhnhửừng taực duùng tieõu cửùc maứ caõu ruựt goùn coự theồ gaõy ra

Ghi bài

Hoạt động 2: Thế nào là rỳt gọn cõu

-Mục tiờu: Khỏi niệm cõu rỳt gọn.Tỏc dụng của việc rỳt gọn cõu

-Phương phỏp: Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ.

Nhận xột cấu tạo hai cõu mục 1 SGK trang 14?

? Tỡm xem trong hai cõu đó cho cú từ ngữ nào

khỏc nhau?

I.Thế nào là rỳt gọn cõu

Trang 14

Trêng THCS S¬n Kim Gi¸o ¸n: Ng÷ V¨n 7Câu b có thêm từ chúng ta

? Từ chúng ta đóng vai trò gì trong câu?

Chúng ta, người Việt Nam học ăn

?Vì sao chủ ngữ trong câu a có thể được lược bỏ?

GV cho HS thảo luận

* Đây là câu tục ngữ đưa ra một lời khuyên cho

mọi người hoặc nêu ra một nhận xét chung về đặc

điểm của người Việt Nam ta

? Tìm thành phần câu bị lược bỏ và giải thích

-Làm cho câu gọn hơn,nhưng vẫn đảm bảo được

lượng thông tin truyền đạt

? Thế nào là rút gọn câu? Rút gọn câu nhằm mục

đích gì?

- Khi nói hoặc viết,có thể lược bỏ một số thành

phần của câu,tạo thành câu rút gọn

- Việc lược bỏ một số thành phần câu thường nhằm

những mục đích như sau:

+ Làm cho câu gọn hơn,vừa thông tin được

nhanh,vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện

trong câu đứng trước

Ví dụ : - Ăn cơm chưa?

- Rồi !

+ Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của

chung mọi người(lược bỏ chủ ngữ)

Ví dụ: chết trong hơn sống đục

HS đọc

GV cho HSthảo luận

a Thành phầnlược bỏ là vịngữ

b Lược bỏ cảchủ ngữ lẫn vịngữ

HS trả lời cánhân

HS đọc ghinhớ

-Khi nói hoặc viết,có thể lược

bỏ một số thành phần củacâu,tạo thành câu rút gọn

- Việc lược bỏ một số thànhphần câu thường nhằm nhữngmục đích như sau:

+Làm cho câu gọn hơn,vừathông tin được nhanh,vừa tránhlặp những từ ngữ đã xuất hiệntrong câu đứng trước

+ Ngụ ý hành động, đặc điểmnói trong câu là của chung mọingười(lược bỏ chủ ngữ)

Hoạt động 3: II.Cách dùng câu rút gọn

GV cho HS làm vào giấy nháp.

- Các câu điều thiếu chủ ngữ

- Không nên rút gọn vì: rút gọn như vậy làm cho

câu khó hiểu.Văn cảnh không cho phép khôi phục

Đọc mục 2SGK trang 15

II.Cách dùng câu rút gọn

Trang 15

Trêng THCS S¬n Kim Gi¸o ¸n: Ng÷ V¨n 7chủ ngữ một cách dễ dàng.

- Không biến câu nói thànhmột câu nói cộc lốc khiếm nhã

a Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà

Dừng chân đứng lại trời non nước

Chủ ngữ là “ta”(nhân vật trữ tình trong bài thơ)

b Đồn rằng:quan tướng có danh

Chủ ngữ là “mọi người,người ta”

* Ban khen rằng “Âý mới tài”

Ban cho cái áo với hai đồng tiền

Chủ ngữ là “ vua “

* Đánh giặc là chạy trước tiên

Trở về gọi mẹ mổ gà khao quân

Chủ ngữ là “quan tướng”

?Trong thơ ca,ca dao vì sao có nhiều câu rút

gọn?

* Trong thơ ca có nhiều câu rút gọn bởi thơ ca,ca

dao chuộng lối diễn đạt súc tích,vả lại số chữ trong

một dòng thơ được qui định rất hạn chế

Bài 3.

?Đọc câu chuyện BT3 cho biết vì sao người

khách và cậu bé hiêủ nhầm nhau?

?Qua câu chuyện rút ra bài học gì?

Bài học được rút ra: phải cẩn thận khi dùng câu rút

gọn,vì dùng không đúng có thể gây hiểu lầm

HS l m b iàn àntập

Trong thơ ca

có nhiều câurút gọn bởithơ ca,ca daochuộng lốidiễn đạt súctích,vả lại sốchữ trong mộtdòng thơ đượcqui định rấthạn chế

III.Luyện tập 1/ Câu rút gọn

-Câu rút gọnCâu b,c là câu rút gọn chủ ngữ Rút gọn như vậy làm cho câugọn hơn

2/ Các câu rút gọn

3/ Đọc chuyện và trả lời câu

hỏi Cậu bé và người khách trongchuyện hiểu lầm nhau,vì khicậu bé trả lời người khách, đãdùng 3 câu rút gọn khiến ngườikhách hiểu sai nghĩa

Trang 16

?Đọc truyện BT4 và cho biết chi tiết nào cú tỏc

dụng gõy cười và phờ phỏn?

-Trong cõu chuyện ,việc dựng cỏc cõu rỳt gọn của

anh chàng phàm ăn điều cú tỏc dụng gõy cười và

phờ phỏn vỡ rỳt gọn đến mức khụng thể hiểu được

và thụ lỗ

là”bố chỏu”

4/Trong cõu chuyện ,việc

dựng cỏc cõu rỳt gọn của anhchàng phàm ăn điều cú tỏcdụng gõy cười và phờ phỏn vỡrỳt gọn đến mức khụng thểhiểu được và thụ lỗ

Học bài cũ Đọc soạn trứoc bài mới” đặc điểm của văn bản nghị luận” SGK trang 18

Tuần 22 Ngày soạn 18 /01/ 2011

Tiết 79

ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN

1-Kiến thức: Đặc điểm của văn bản nghị luận với cỏc yếu tố luận điểm, luận cứ và lập luận gắn bú

mật thiết với nhau

2-Kĩ năng: - Biết xỏc định luận điểm, luận cứ và lập luận trong một văn bản nghị luận

- Bước đầu biết xỏc định luận điểm, xõy dựng hệ thống luận điểm, luận cứ và lập luậncho một đề bài cụ thể

3- Thái độ: Yêu văn nghị luận.

- Phương phỏp: Đàm thoại , diễn giảng

2 Kiểm tra bài cũ :? Thế nào là văn bản nghị luận?

Giụựi thieọu baứi: ễÛ tieỏt hoùc trửụực, caực em ủaừ bieỏt ủửụùc theỏ naứo laứ vaờn baỷn nghũ luaọn ễÛ tieỏt hoùc naứy, caực em seừ tỡm hieồu caực yeỏu toỏ noọi dung cuỷa vaờn baỷn nghũ luaọn Qua caực thuaọt ngửừ luaọn ủieồm, luaọn cửự, laọp luaọn ẹoự laứ noọi dung cuỷa tieỏt hoùc hoõm nay

Ghi bài

Trang 17

Hoạt động 2: I T×m hiÓu chung

-Mục tiêu: Đặc điểm của văn bản nghị luận với các yếu tố luận điểm, luận cứ và lập luận.

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ

GV giới thiệu về luận điểm cho HS

? Đọc văn bản “chống nạn thất học” cho

biết luận điểm chính?

? Đầu đề của bài văn có phải là luận điểm

chính không?

- Luận điểm nêu ra dưới dạng tiêu đề bài

viết,được cụ thể hóa thành câu :“Cần phải

cấp tốc chống nạn thất học”

-Luận điểm đó là vấn đề chủ yếu cần được

giải thích và chứng minh trong bài văn

Nó được triển khai một cách thuyết

phục do lập luận rành mạch,có hệ thống,vừa

có lí lẽ,vừa có dẫn chứng với lời văn giản

dị,thiết tha kêu gọi

? Luận điểm là gì

GV giới thiệu sơ lược luận cứ

? Em hãy nêu ra lụân cứ trong văn bản

“chống nạn thất học”và cho biết luận cứ

đóng vai trò gì?

a Luận cứ trong MB: “ xưa kia Pháp

cai trị nước ta chúng thi hành chính

sách ngu dân”

b Luận cứ ở phần TB:

- Một trong những công việc phải

thực hiện cấp tốc hiện nay là nâng

cao dân trí

- Những người đã biết chữ dạy những

người chưa biết chữ

- Những người chưa biết chữ phải

ĐVĐ,GQVĐ,KTVĐ cho bài văn nghị

luận.Nó có sức thuyết phục cao vì nó đặt

được v/đ có ý nghĩa thgực tiễn(luận cứ đầu )

vừa nêu ý nghĩa cấp thiết của v/đ đề ra giải

pháp cụ thể(luận cứ trong TB ) cuối cùng là

lời kêu gọi động viên

? Khi làm văn nghị luận ta sử dụng luận cứ

HS trả lời

I.Luận điểm,luận cứ và lập luận

Mỗi bài văn nghị luận điều có luậnđiểm,luận cứ và lập luận.Trong bài văn

có thể có một luận điểm chính và mộtluận điểm phụ

Luận điểm là linh hồn của bàiviết,nó thống nhất các đoạn văn thànhmột khối.Luận điểm phải đúngđắn,chân thật,đáp ứng nhu cầu thực tếthì mới có sức thuyết phục

2 Luận cứ

-Luận cứ là lí lẽ,dẫn chứng đưa ra làm

cơ sở cho luận điểm.Luận cứ phải chânthật,đúng đắn,tiêu biểu thì mới khiếncho luận điểm có sức thuyết phục

3.Lập luận

Trang 18

-Bài văn nhỡn từ tổng quỏt là bài văn nghị

luận cútớnh chất kờu gọi,động viờn nhõn dõn

nờn lập luận đi từ thực tiễn đến giải phỏp giải

quyết và kết luận bằng lời kờu gọi

? Lập luận như vậy tuõn hteo trật tự gỡ?Cú

ưu điểm gỡ ?

- Trong từng phần của bài lập luận luụn

kết hợp lớ lẽ và dẫn chứng,cú khi rất cụ

thể,toàn diện như dẫn chứng về cỏc bịờn

phỏp “người biết chữ dạy người khụng biết

-Lập luận là cỏch nờu luận cứ để dẫnđến luận điểm.Lập luận phải chặtchẽ ,hợp lớ thỡ bài văn mới cú sứcthuyết phục

* HS đọc ghi nhớ trong SGK

Hoạt động 3: II.Luyện tập

-Mục tiờu: HS biết làm bài tập.

-Phương phỏp: Vấn đỏp, giải thớch Minh hoạ, nêu vấn đề

?Tỡm luận điểm,luận cứ và lập luận trong

bài “cần tạo ra thúi quen tốt trong đời

sống”Nhận xột sức thuyết phục của bài

văn?

Luận điểm,luận cứ và cỏch lập luận trong bài

“cần tạo ra thúi quen tốt trong đời sống”

_ Luận điểm là tiờu đề của bài

_ Luận cứ :

+ Cú thúi quen tốt và thúi quen xấu

+ Cú người phõn biệt được thúi quen xấu

nhưng vỡ thúi quen nờn khú bỏ

+ Tạo nờn thúi quen tốt là rất khú nhưng

nhiễm thúi quen xấu thỡ rất dễ

* Cỏch lập luận cú sức thuyết phục vỡ đi từ

khớa niệm cơ bản(thúi quen tốt,thúi quen

xấu) đến dẫn chứng sõu xa,cụ thể ( cú ý phờ

phỏn)cỏc thúi quen xấu tứ đú nờu lời kờu gọi

động viờn

II.Luyện tập

Tỡm luận điểm,luận cứ và lập luậntrong bài “cần tạo ra thúi quen tốt trongđời sống”

4.Củng cố

Trang 19

Trờng THCS Sơn Kim Giáo án: Ngữ Văn 7 4.1 Thế nào là luận điểm?

4.2 Khi làm bài nhười ta sử dụng luận cứ,lập luận để làm gỡ?

ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN VÀ VIỆC LẬP í CHO

BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

1-Kiến thức: Đặc điểm và cấu tạo của đề bài văn nghị luận, cỏc bước tỡm hiểu đề và lập ý cho một đề

văn nghị luận

2-Kĩ năng: Nhận biết luận điểm, biết cỏch tỡm hiểu đề và cỏch lập dàn ý cho bài văn nghị luận So

sỏnh để tỡm ra sự khỏc biệt của đề văn nghị luận với cỏc đề tự sự, miờu tả, biểu cảm

3- Thái độ: Tích cực trong làm văn nghị luận

2 Kiểm tra bài cũ :?Thế nào là luận điểm,luận cứ và lập luận?

Giụựi thieọu baứi: Vụựi vaờn baỷn tửù sửù, mieõu taỷ, bieồu caỷm… trửụực khi laứm baứi, ngửụứi vieỏt phaỷi tỡm hieồu

kú caứng ủeà baứi vaứ yeõu caàu cuỷa ủeà Vụựi vaờn nghũ luaọn cuừng vaọy Nhửng ủeà vaờn nghũ luaọn, yeõucaàu cuỷa baứi vaờn nghũ luaọn vaón coự nhửừng ủaởc ủieồm rieõng Tieỏt hoùc hoõm nay, Chuựng taseừ tỡm hieồu veà ủeà vaờm nghũ luaọn vaứ vieọc laọp yự cho baứi vaờn nghũ luaọn

Hoạt động 2: Tỡm hiểu đề văn nghị luận

-Mục tiờu: : Đặc điểm và cấu tạo của đề bài văn nghị luận, cỏc bước tỡm hiểu đề và lập ý

cho một đề văn nghị luận

Đọc cỏc đề văn nghị luận và trả lời cõu hỏi

SGK trang

? Cỏc đề văn trờn cú thể xem là đề bài ,đầu

đề khụng ?Nếu dựng làm đề văn cú dược

Đọc cỏc đề văn nghị luận

và trả lời cõu

I.Tỡm hiểu đề văn nghị luận 1.Nội dung và tỡnh chất của đề văn nghị luận

Trang 20

không?

- Các đề văn này cung cấp đề bài cho

bài văn nên có thể dùng làm đề bài,đầu đề

của bài văn.Thông thường,đề bài của một bài

văn thể hiện chủ đề của nó

? Căn cứ vào đâu để nhận ra các đề trên là

đề văn nghị luận?

- Đó là một đề văn nghị luận,bởi mỗi đề

văn nêu ra một khái niệm,một vấn đề lí

luận(đề 1,2…) một nhận định,một quan

điểm,một tư tưởng(đề 4,5,6,7) chỉ có dùng

các thao tác nghị luận(giải thích,phân

tích,chứng ninh,bình luận) thì mới giải quyết

được các vấn đề trên

? Tính chất của đề văn có ý nghĩa gì đ/v

việc làm văn?

-Tính chất của đề văn như( lời

khuyên,tranh luận,giải thích) có ý nghĩa định

hướng cho bài viết,chuẩn bị cho người viết

thái độ,giọng điệu

?Đề văn nghị luận nêu ra nội dung và tính

chất gì?

Tìm hiểu đề văn “ chớ nên tự phụ”

GV hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi SGK

trang 22.

? Đề nêu vấn đề gì?

- Đề nêu một tính xấu của con người và

khuyên người ta từ bỏ tính xấu đó

? Đối tượng và phạm vi nghị luận ở đây là

gì?

- Đối tượng và phạm vi nghị luận ở đây là

phân tích cái xấu,tác hại của thói tự phụ và

khuyên mọi người không nên tự phụ

? Khuynh hướng tư tưởng của chủ đề là

khẳng định hay phủ định?

- Khuynh hướng của đề là phủ định

? Đề này đòi hỏi người viết phải làm gì?

- Đề này đòi hỏi người viết phải giaỉ thích rõ

thế nào là tính tự phụ,phân tích những tác hại

và biểu hiện của nó, phải có thái độ phê phán

và thói tự phụ khẳng đinh sự khiêm tốn

- Đề nêu mộttính xấu củacon người vàkhuyên người

ta từ bỏ tínhxấu đó

-Khuynhhướng của đề

là phủ định

-Đề văn nghị luận bao giờ cũng nêu ramột v/đ để bàn bạc vàđòi hỏi ngườiviết bày tỏ ý kiến của mình đ/v đềđó.Tính chất của đề như: ca ngợi,phântích,khuyên nhủphản bác…đòi hỏi bàilàm phải vận dụngcác phương phápphù hợp

2.Tìm hiểu đề văn nghị luận

-Yêu cầu của việc tìm hiểu đề là xácđịnh đúng vấn đề, phạm vi,tính chấtcủa bài nghị luận để la,2 bài cho khỏisai lệch

II.Lập ý cho bài văn nghị luận

Trang 21

Hoạt động 3: Lập ý cho bài văn nghị luận

- Mục tiờu: Cỏc bước tỡm hiểu đề và lập ý

cho một đề văn nghị luận

Cho đề văn “chớ nờn tự phụ”

? Xỏc định luận điểm cho đề “chớ nờn tự

phụ”?

- Tự phụ là một thúi xấu của con ngừời

- Mọi người nờn từ bỏ thúi tự phụ và hóy rốn

luyện đức tớnh khiờm tốn

* Luận điểm chớnh thành cỏc luận điểm phụ:

+ Tự phụ khiến bản thõn con người khụng

tự biết mỡnh

+ Tự phụ luụn đi kốm với thỏi độ coi

thường, khinh bỉ người khỏc

+ Tự phụ khiến bản thõn bị mọi người chờ

trỏch và xa lỏnh

Tỡm luận cứ cho luận điểm trờn?

- Tự phụ là gỡ? – là đỏnh giỏ cao bản thõn

HS đọc ghinhớ

-Lập ý cho bài văn nghị luận là xỏc lậpluận điểm,cụ thể húa luận điểm chớnhthành cỏc luận điểm phụ,tỡm luận cứ vàcỏch lập luận cho bài văn

Hoạt động 4: III.Luyện tập.

-Mục tiờu: HS biết làm bài tập.

- Đối tượng và phạm vi nghị luận là bàn về

ớch lợi của sỏch và thuyết phục mọi người cú

thúi quen đọc sỏch

- Khuynh hướng tư tưởng của đề là khẳng

định

- Đũi hỏi người viết phải giải thớch được

“sỏch là gỡ”,phõn tớch và chứng minh ớch lợi

của việc đọc sỏch từ đú khẳng định “sỏch là

người bạn lớn của con người”và nhắc nhở

mọi người phải cú thỏi độ đỳng đối với sỏch

2 Lập ý cho đề bài:

a Xỏc định luận điểm:

HS chia nhómtrả lời

III.Luyện tập.

Tỡm hiểu đề và lập ý “sỏch là ngườibạn lớn của con người

Trang 22

Trờng THCS Sơn Kim Giáo án: Ngữ Văn 7 Khẳng định việc đọc sỏch là tốt,là

cần thiết,khụng cú gỡ để thay thế được

b Tỡm luận cứ:

Dựng lớ lẽ và dẫn chứng để xõy dựng cỏc

ý sau:

-Sỏch là kết tinh của nhõn loại

- Sỏch là một kho tàng kiến thức phong

phỳ,gần nhu vụ tận,khỏm phỏ và chiếm lĩnh

mọi lĩnh vực của đời sống

- Sỏch đem lại cho con người lợi ớch,thừa

món nhu cầu hưởng thụ va phỏt triển tõm

hồn,trớ tuệ của con người

c Xõy dựng lập luận

- Bắt đầu từ việc nờu lờn lợi ớch của việc đọc

sỏch

- Đi đến kết luận khẳng định “sỏch là người

bạn lớn của con người” và nhắc nhở mọi

người cú thúi quen đọc sỏch

HS cựng b n ànluận suy nghĩ

4.Củng cố

4.1 Đề văn nghị luận nờu ra vấn đề gỡ?

4.2 Tỡm hiểu đề văn nghị luận là làm gỡ ?

4.3 Lập ý cho bài văn nghị luận là làm gỡ?

5 Dặn dũ

Học bài cũ.Đọc soạn trước bài mới “Tinh thần yờu nước của nhõn dõn ta” SGK trang 24

Tuần 22: Ngày soạn 23/01/2011

Tiết 81

TINH THẦN YấU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA

1-Kiến thức: Nột đẹp truyền thống yờu nước của nhõn dõn ta Đặc điểm nghệ thuật văn nghị luận Hồ

Chớ Minh qua văn bản

2-Kĩ năng: - Nhận biết văn bản nghị luận xó hội Đọc – hiểu văn bản nghị luận xó hội Chọn, trỡnh bày

dẫn chứng trong tạo lập văn bản nghị luận chứng minh

3- Thái độ: Giáo dục lòng yêu nớc.

- Thầy: SGK + SGV + giỏo ỏn

- Ph ương phỏp: Đàm thoại , diễn giảng Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ

Trang 23

2 Kiểm tra bài cũ :? Đọc thuộc lũng những cõu tục ngữ giờ trước

Sau chieỏn thaộng Bieõn Giụựi vaứ Trung Du, ủaùi hoọi ẹaỷng laàn 2 ủaừ dieón ra taùi chieỏn khu Vieọt Baộc vaứomuứa xuaõn 2/ 1951, chuỷ tũch HCM ủaừ trỡnh baứy trửụực ủaùi hoọi ẹaỷng baỷn baựo caựo chớnh trũ Vaờn baỷn

“Tinh thaàn yeõu nửụực cuỷa nhaõn daõn ta” laứ moọt phaàn nhoỷ trong baỷn baựo ủửụùc coi nhử moọt kieồu

maóu veà vaờn chửựng minh, tieõu bieồu cho phong caựch chớnh luaọn cuỷa HCM: Ngaộn goùn suực tớch, caựchlaọp luaọn chaởt cheừ, lớ leừ huứng hoàn, daón chửựng (lũch sửỷ, XH) vửứa cuù theồ vửứa khaựi quaựt.Baựo caựo chớnhtrũ aỏy

Ghi bài

-Mục tiờu: HS nắm xuất xứ văn bản, đọc bài.

HOAẽT ẹOÄNG 1: Hửụựng daón HS tỡm hieồu

xuaỏt xửự vaứ ủoùc vaờn baỷn, theồ loaùi.

? Thoõng qua chuự thớch, HS neõu xuaỏt xửự vaờn

baỷn.

=> GV nhaọn xeựt, choỏt laùi nhử chuự thớch

- GV ủoùc moọt ủoaùn vaứ hửụựng daón HS ủoùc

caực ủoaùn coứn laùi :

Gioùng maùch laùc, roừ raứng, dửựt khoaựt nhửng

vaón theồ hieọn tỡnh caỷm

- GV nhaọn xeựt caựch ủoùc cuỷa HS

-GV yeõu caàu HS ủoùc thaàm caực chuự thớch

SGK

-GV kieồm tra vaứi tửứ khoự (muùc chuự thớch:

Hoứm, kieàu baứo, ủieàn chuỷ…)

(?) Baứi vaờn vieỏt theo theồ loaùi gỡ ?

-GV nhaọn xeựt phaàn trỡnh baứy cuaỷ HS

-GV ruựt ra keỏt luaọn: Nghũ luaọn chửựng minh

-Yeõu caàu HSủoùc chuự thớch(*)

HS trả lời

I XUAÁT XệÙ :

-Baứi vaờn trớch trong Baựo caựo Chớnh trũcuỷa Chuỷ tũch Hoà Chớ Minh taùi ẹaùi hoọilaàn thửự II, thaựng 2 naờm 1951 cuỷaẹaỷng lao ủoọng Vieọt Nam

-Mục tiờu: Nột đẹp truyền thống yờu nước của nhõn dõn ta Đặc điểm nghệthuật văn nghị luận Hồ Chớ Minh qua văn bản

HOAẽT ẹOÄNG 2: Hửụựng daón HS phaõn tớch

1.Vaỏn ủeà nghũ luaọn:

“ Daõn ta coự …… cuỷa ta”

Trang 24

-Hỏi :

? Bài văn nghị luận vấn đề gì?

“ Dân ta có …… của ta”

-GV hoàn chỉnh kiến thức :

+ Vấn đề chính trị, xã hội

+GV liên hệ đến hoàn cảnh đất nước ( cuộc

kháng chiến chống Pháp )

*Bước 2 : Hướng dẫn HS tìm hiểu bố cục của

bài nghị luận

-Hỏi :

? Tìm hiểu bố cục 3 phần bài văn và lập

dàn ý theo trình tự lập luận trong bài?

+MB (Nêu vấn đề): :“ Dân ta có … và lũ

cướp nước”

Tinh thần yêu nước là truyền thống quý

báu của nhân dân ta Đó là sức mạnh to lớn

trong cuộc chiến đấu chống xâm lược

+TB (GQVĐ): :“ Lịch sử ta … nồng nàn

yêu nước” Chứng minh tinh thần yêu nước

trong lịch sử và trong cuộc kháng chiến

hiện tại

+KB:(KTVĐ): :“Tinh thần … Kháng

chiến”

Nhiệm vụ của Đảng là làm cho tinh thần

yêu nứơc của nhân dân được phát huy

mạnh mẽ trong mọi công việc kháng chiến

?Tác giả đã đưa ra dẫn chứng nào để

chứng minh cho nhận định trong bài?

- Lập luận nổi bật là cách lựa chọn và trình

bày dẫn chứng để chứng minh

- Tinh thần yêu nước biểu hiện các tấm

gương anh hùng được kể theo trật tự thời

gian

- Tinh thần yêu nước của đồng bào trong

cuộc kháng chiến(những việc làm biểu hiện

tình yêu nước).Dẫn chứng nêu tồn diện ở

mọi lứa tuổi ,mọi miền,mọi tầng lớp trong xã

hội

?Điểm đặc sắc trong nghệ thuật diễn đạt

của bài văn?

GV cho HSthảo luậnnhóm ( 1 bàn /nhóm )

-GV yêu cầuđại diện nhómtrình bày ;nhóm khácnhận xét , bổsung

GV cho HSthảo luậnnhóm ( 1 bàn /nhóm )

- Nghệ thuật

so sánh và liệtkê

2 Bố cục của bài nghị luận.

+KB:“Tinh thần … Kháng chiến”

3.Nghệ thụât lập luận trong bài.

- Lập luận nổi bật là cách lựa chọn vàtrình bày dẫn chứng để chứng minh

- Tinh thần yêu nước biểu hiện các tấmgương anh hùng được kể theo trật tựthời gian

- Tinh thần yêu nước của đồng bàotrong cuộc kháng chiến(những việc làmbiểu hiện tình yêu nước).Dẫn chứngnêu tồn diện ở mọi lứa tuổi ,mọimiền,mọi tầng lớp trong xã hội

4.Điểm đặc sắc trong nghệ thuật diễn đạt.

Trang 25

?Tỡm những cõu trong bài thể hiện hai

điểm trờn,phõn tớch giỏ trị của chỳng ?

-Lấy hỡnh ảnh so sỏnh “một làn súng vụ cựng

mạnh mẽ” với “tinh thần yờu nước”sức mạnh

tinh thần yờu nước

- So sỏnh “tinh thần yờu nước” với “cỏc thứ

của quớ”

 Hỡnh dung hai trạng thỏi của tinh thần

yờu nước:

+ Bộc lộ mạnh mẽ ra ngoài

+ Tỡm tàng kớn đỏo bờn trong

- Thủ phỏp liệt kờ thể hiện sự phong phỳ với

nhiều biểu hiện đa dạng của tinh thần yờu

nước trong nhõn dõn

Đọc văn bản từ “đồng bào ta ngày

nay……nồng nàn yờu nước”

?Tỡm cõu mở đoạn,kết đoạn?

a.Cõu mở đoạn: đồng bào ta ngày nay

cũng rất xứng đỏng vớớ tổ tiờn ta ngày trước

b Cõu kết đoạn :những cử chỉ cao

quớ… nồng nàn ỵờu nước

?Cỏc dẫn chứng được sắp sếp theo cỏch

nào?

Được sắp sếp theo thủ phỏp liệt kờ

? Sự việc và con người được liờn kết theo

mụ hỡnh “từ… đến”cú quan hệ vớớ nhau

như thế nào?

Cú mối liờn hệ hợp lớ,được sắp sếp theo

cựng một bỡnh diện như:lứa tuổi,địa bàn cư

- Nghệ thuật so sỏnh và liệt kờ

giàu sức thuyết phục trong lịch sử dõn tộc và

cuộc khỏng chiến chống thực dõn Phỏp xõm

lược, bài văn đó làm sỏng tỏ một chõn lý :

“Dõn ta cú một lũng nồng nàn yờu nước Đú

là một truyền thống quý bỏu của ta”

Trang 26

 Bài văn là một mẫu mực về lập luận, bố

cục và cỏch dẫn chứng của thể văn nghị luận

4.Củng cố

4.1.Nờu bố cục của bài?

4.2.Nghệ thuật lập luận trong bài như thế nào?

5.Dặn dũ

Học bài cũ.Đọc soạn trước bài mới “cõu đặc biệt” SGK trang 27

Ngày soạn: 24/01/ 2011

Tiết 82:

CÂU ĐẶC BIỆT

1- Kiến thức: Khỏi niệm cõu đặc biệt Tỏc dụng của việc sử dụng cõu đặc biệt trong văn bản

2- Kĩ năng: Nhận biết cõu đặc biệt Phõn tớch tỏc dụng cảu cõu đặc biệt trong văn bản.

3- Thái độ: Sử dụng cõu đặc biệt phự hợp với hoàn cảnh giao tiếp

- Ph ương phỏp: Đàm thoại , diễn giảng Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ

2 Kiểm tra bài cũ : Thế nào là rỳt gọn cõu?

Giụựi thieọu: ễÛ tieỏt ruựt goùn caõu caực em ủaừ naộm ủửụùc kieồu caõu ruựt goùn Hoõm nay caực em seừ tỡm hieồu

theõm kieồu caõu ủaởc bieọt ủeồ tửứ ủoự phaõn bieọt caõu ủaởc bieọt khaực caõu ruựt goùn nhử theỏ naứo veà caỏu taùo

cuừng nhử veà taực duùng ủeồ coự theồ sửỷ duùng ủuựng 2 kieồu caõu naứy

-Mục tiờu: Khỏi niệm cõu đặc biệt Tỏc dụng của việc sử dụng cõu đặc biệt trong văn bản Nhận

biết cõu đặc biệt Phõn tớch tỏc dụng cảu cõu đặc biệt trong văn bản

GV ghi VD lờn bảng

GV đọc 3 cõu SGK trang 27 HS thảo luận

và lựa chọn.

? Caõu: “ OÂi, em Thuy ỷ!” coự phaỷi laứ caõu ruựt

I.Thế nào là cõu đặc biệt

1 Tỡm hieồu VD (SGK/27)

Trang 27

gọn không? Vì sao?

-Câu trên là câu đặc biệt vì không có chủ

ngữ và vị ngữ.( không thể khôi phục thành

phần bị lược bỏ

GV diễn giảng giúp HS phân biệt giữa câu

đặc biệt,câu bình thường và câu rút gọn.

VD : _ Bạn ăn cơm chưa ?

_ Chưa  rút gọn

_ Thế sao  đặc biệt

? Bài tập nhanh: Xác định câu đặc biệt

trong 2 đoạn văn sau:

1 Rầm Mọi người ngoảnh lại nhìn Hai

chiếc xe máy đã tông vào nhau.Thật khủng

khiếp!

2 Hai chiếc xe máy đều lạng lách, phóng

nhanh vượt ẩu Bỗng một tiếng rầm

khủng khiếp vang lên Chúng đã tông vào

nhau

? Thế nào là câu đặc bịêt?

Hướng dẫn HS tìm hiểu tác dụng của câu

đặc biệt.

-GV yêu cầu HS :

? Đọc các ví dụ đã chuẩn bị ở bảng phụ

? Xác định câu đặt biệt

? Nêu tác dụng của từng câu đặc biệt trong

mỗi ví dụ?( thực hiện bằng cách đánh dấu

(X) vào bảng.

-GV gọi HS nhận xét và kết luận

? Câu đặc biệt cĩ tác dụng như thế nào?

HS suy nghĩ,phân tích ,xác định ,trình bày

-HS nhận xétvà nêu ý kiếncá nhân -HS thựchiện bài tậpáp dụng theogợi ý

-Suy luận ,trình bày-Nhận xét

-lắng nghe

-HS đọc ghinhớ SGK

-Câu : Ôâââi , em Thủy !

-> Câu đặc biệt-> Không cấu tạo theo mô hình C- V

thời gian, nơi chốn

-Câu 2:Tiếng reo Tiếng vỗ tay

 Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sựvật, hiện tượng

-Câu 3: Trời ơi !

 Bộc lộ cảm xúc

-Câu 4: Sơn! Em Sơn ! Sơn ơi ! Chị An ơi !

III.Luyện tập

1/ Tìm câu

Trang 28

-Viết đoạn văn ngắn ( 4-> 5 câu )

-Chủ đề : Tả cảnh quê hương

-Yêu cầu : CoÙ sử dụng câu đặc biệt

-GV yêu cầu HS trình bày

định yêu cầunhững bàitập

-HS chú ýlắng nghe ,giải bài tậptheo hướngdẫn của GV

-Phân tích ,rút ra kếtluận

-Thực hànhviết đoạn văntheo hướngdẫn của GV

2/ Tác dụng câu đặc biệt

Bài 3: Thực hành viết đoạn văn ( 4-> 5

câu ) -Chủ đề : Tả cảnh quê hương-Yêu cầu : CoÙ sử dụng câu đặc biệt

Trang 29

Trờng THCS Sơn Kim Giáo án: Ngữ Văn 7Tiết 83:

2- Kĩ năng: Viết bài văn nghị luận cú bố cục sẵn Sử dụng cỏc phương phỏp lập luận

3- Thái độ: Yờu văn nghị luận

- Ph ương phỏp: Đàm thoại, diễn giảng.Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ

2 Kiểm tra bài cũ : ?Thế nào là văn nghị luận?

Giụựi thieọu: Trong vaờn nghũ luaọn, boỏ cuùc vaứ laọp luaọn coự moỏi quan heọ nhử theỏ naứo? Khaựi nieọm veà boỏcuùc thỡ quaự quen thuoọc nhửng khaựi nieọm veà laọp luaọn laứ mụựi nhửng laứ phoồ bieỏn Khoõng bieỏt laọp luaọnthỡ khoõng laứm ủửụùc vaờn nghũ luaọn Trong tieỏt hoùc hoõm nay, chuựng ta seừ tỡm hieồu veà vaỏn ủeà naứy

của học sinh Ghi bài

-Mục tiờu: Bố cục chung của bài văn nghị luận Phương phỏp lập luận Mối quan hệ giữa

bố cục và lập luận

HS đọc bài “tinh thần yờu nước của nhõn dõn ta” và

trả lời cõu hỏi SGK trang 30

? Bài văn cú mấy phần?Mỗi phần cú mấy đoạn?Mỗi

đoạn cú những luận điểm nào?

vấn đề trong cỏc cuộc khỏng chiến chống ngoại xõm

b GQVĐ :chứng minh truyền thống yờu nước anh

hựng của dõn tộc

* Trong quỏ khứ lịch sử(3 cõu )

- Cõu 1 : giới thiệu khỏi quỏt và chuyển ý

- Cõu 2 : liệt kờ dẫn chứng,xỏc định tỡnh cảm,thỏi độ

HS ủoùc

*Boỏ cuùc:

Goàm coự3 phaàn

I.Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận.

1.Tỡm hieồu baứi vaờn

“Tinh thaàn yeõu nửụực

cuỷa nhaõn daõn ta”

*Boỏ cuùc:

Goàm coự 3 phaàn

-Phaàn I : MB ( ủoaùn 1 ) -Phaàn II : TB ( ủoaùn 2,3 ) -Phaàn III : KB ( ủoaùn 4 )

Trang 30

- Câu 3 : xác định tình cảm,thái độ ghi nhớ cơng lao

* Trong cuộc K/C chống Pháp hiện tại

- Câu 1:khái quát và chuyển ý

- Câu 2,3,4 :liệt kê dẫn chứng

Theo các mặt khác nhau,két nối bằng các cặp quan

hệ từ : từ đến

- Câu 5 : khái quát nhận định,đánh giá

c KTVĐ :

- Câu 1 : so sánh khái quát giá trị tinh thần yêu nước

- Câu 2,3 : hai biểu hiện khác nhau của tinh thần yêu

nước

- Câu 4: xác định nhiệm vụ và bổn phận của chúng ta

 Để cĩ 15 câu tác giả đã sử dụng một câu nêu vấn đề

và 13 câu làm rõ vấn đề

* Đĩ chính là bố cục và lập luận

? Cho biết các phương pháp lập luận cĩ trong bài?

Hàng ngang 1 :quan hệ nhân quả

Hàng ngang 2 :quan hệ nhân quả

Hàng ngang 3 : tổng - phân - hợp

Hàng ngang 4 : suy luận tương đồng

Hàng dọc 1: suy luận tương đồng theo tác giả

Hàng dọc 2 :suy luận tương đồng

Hàng dọc 3 : quan hệ nhân quả so sánh suy lí

 Mỗi quan hệ giữa bố cục và lập luận đã tạo thành

mạng lưới liên lết của văn bản nghị luận trong đĩ

phương pháp lập luận là chất keo gắn bĩ các phần,các ý

giữa bố cục

? Bố cục gồm mấy phần?nhiệm vụ của từng phần?

? Để xác định lập luận và nối kết các phần người viết

cần sử dụng gì ?

HS suy nghĩtrả lời

- Theo hàngngang:

- Theo hàngdọc:

HS đọc ghinhớ

* Phương pháp lập luận :

- Theo hàng ngang:

+(1) (2) : Quan hệ nhân quả

-+(3): Tổng- phân- hợp +( 4): Suy luận tương đồng.

- Theo hàng dọc:

+(1) (2) : Suy luận tương đồng theo thời gian.

+(3):Nhân quả, so sánh, suy lí

a-Bài văn nêu tư tưởng : mỗi người phải biết học tập

những điều cơ bản nhất thì mới trở nên tài giỏi ,thành

đạt

-Tư tưởng thể hiện ở những luận điểm

+ Ít người biết học cho thành tài ( câu đầu mang luận

điểm này )

+ Chỉ cĩ chịu khĩ học tập những điều cơ bản mới cĩ

thể thành tài ( câu chuyện vẽ trứng của Đơ Vanh Xi )

b-Bố cục gồm 3 phần :

- Mở bài : Câu dầu “ Ở đời cĩ nhiều người đi học,

nhưng ít ai biết học cho thành tài”

- Thân bài : Danh hoa  Phục Hung

-HS lần lượtđọc và xácđịnh yêu cầunhững bàitập

-HS chú ýlắng nghe ,

II.Luyện tập.

Bài tập a-Bài văn nêu tư tưởng :

mỗi người phải biết học tậpnhững điều cơ bản nhất thìmới trở nên tài giỏi ,thànhđạt

b-Bố cục gồm 3 phần :

Trang 31

Trờng THCS Sơn Kim Giáo án: Ngữ Văn 7 + Cõu chuyện Đơ vanh _ Xi vẽ tứng đúng vai trũ

minh họa cho luận đểm chớnh

+ Phộp lập luận là suy luận nhõn quả

- Kết bài : Phần cũn lại

+ Phộp lập luận suy luận cụ thể - khỏi quỏt

+ Kết hợp suy luận nhõn quả Nhõn là cỏch học, quả

là thành cụng

giaỷi baứi taọptheo hửụựngdaón cuỷa GV

4.Củng cố

4.1.Bài văn nghị luận cú mấy phần?

4.2 Cho biết mỗi phần nờu vấn đề gỡ?

LUYỆN TẬP VỀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN

TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

1-Kiến thức: Đặc điểm của luận điểm trong văn nghị luận.Cỏch lập luận trong văn nghị luận

2-Kĩ năng: Nhận biết được luận điểm, luận cứ trong văn bản nghị luận.Trỡnh bày được luận điểm,

luận cứ trong bài làm văn nghị luận

3- Thái độ: Yờu văn nghị luận

- Ph ương phỏp: Đàm thoại , diễn giảng.Vấn đỏp, giải thớch, minh hoạ

2 Kiểm tra bài cũ : Bài văn nghị luận cú mấy phần? Cho biết mỗi phần nờu vấn đề gỡ?

Giụựi thieọu: Thửùc chaỏt trong cuoọc soỏng, caực em ủaừtửứng laọp luaọn Nhửng laọp luaọn trong ủụứi soỏng haống ngaứy thửụứng mang tớnh caỷm tớnh, tớnh haứm aồn khoõng tửụứng minh coứn trong nghũ luaọn ủoứi hoỷi

Trang 32

Trờng THCS Sơn Kim Giáo án: Ngữ Văn 7coự tớnh lớ luaọn chaởt cheừ, tửụứng minh Tuy giửừa 2 loaùi vaón coự caựi chung laứ laọp luaọn Do ủoự neỏu hieồu roừ caựch laọp luaọn trong ủụứi soỏng thỡ seừ coự ớch cho naờng lửùc laọp luaọn trong vaờn nghũ luaọn Qua tieỏt luyeọn taọp hoõm nay, caực em seừ hieồu saõu hụn veà phửụng phaựp laọp luaọn trongvaờn nghũ luaọn.

Hoạt động 2: I.Lập luận trong đời sống.

-Mục tiờu: Đặc điểm của luận điểm trong văn nghị luận

GV giỳp HS nhận biết lập luận trong đời sống.

GV đọc cỏc VD trong mục 1 SGK 32 và nờu cõu hỏi

HS trả lời.

?Trong cỏc cõu SGK trang 32 bộ phận nào là luận

cứ,bộ phận nào là kết luận,thể hiện tư tưởng của

người núi?Mối quan hệ giữa luận cứ và lập luận

như thế nào?Vị trớ giữa luận cứ và kết luận cú thể

thay thế cho nhau khụng?

a.Hụm nay trời mưa,chỳng ta khụng đi chơi cụng

viờn nữa

- Luận cứ : Hụm nay trời mưa

- Kết luận : Chỳng ta khụng đi chơi cụng viờn

nữa

- Quan hệ và kết luận : quan hệ điều kiện nhõn

quả

- Cú thể thay đổi: “ chỳng ta khụng đi chơi cụng

viờn nữa,vỡ hụm nay trời mưa”

b.Em rất thớch đọc sỏch,vỡ qua sỏch em học được

nhiều điều

- Luận cứ: vỡ qua sỏch em học được rất nhiều

điều

- Kết luận : em rất thớch đọc sỏch

- Quan hệ nhõn quả

- Thay đổi “vỡ qua sỏch em học được nhiều

điều ,nờn em rất thớch đọc sỏch”

c.Trời núng quỏ,đi ăn kem đi

- Luận cứ: trời núng quỏ

- Kết luận : đi ăn kem đi

- Quan hệ nhõn quả

HS trả lời cỏnhõn

HS laứm baứi

I.Lập luận trong đời sống.

1 Lập luận là đưa ra luận cứnhằm dẫn dắt người đọc,ngườinghe đến một kết luận

2.Bổ sung luận cứ

Trang 33

e Nước ta cò nhiều cảnh đẹp nên………

?Viết tiếp kết luận cho cácluận cứ nhằm thể hiện tư

tưởng,quan điểm của người nói?

a ………ra hiệu sách đi

b ………hôm nay nên nghỉ các việc khác

c……….mà sao chẳng gương mẫu tí nào

d……… chúng ta phải góp ý để bạn sữa

chửa

e……… nên ngày nài cũng thấy có mặt ở

sân

3.Các kết luận cho luận cứ

Hoạt động 3 II.Lập luận trong văn nghị luận

-Mục tiêu: Cách lập luận trong văn nghị luận

-Phương pháp: Hỏi đáp, thuyết trình

?Luận điểm trong văn nghị luận nêu vấn đề gì?

-Luận điểm trong văn nghị luận là những kết luận có

tính khái quát,có ý nghĩa phổ biến đối với xã hội

Ví dụ “sách là người bạn lớn của con người”là một

kết luận có tính khái quát,có ý nghĩa phổ biến đối với

xã hội ,mang tính nhân loại

?So sánh lập luận trong đời sống và lập luận trong

xã văn nghị luận ?

Lập luận trong đời sống thường đi đến những kết

luận thu hẹp trong phạm vi giao tiếp của cá nhân hay

tập thể nhỏ

Ví dụ “đi ăn kem đi”việc rất thường của cá nhân.

Do luận điểm có tầm quan trọng nên phương pháp

lập luận trong văn nghị luận đòi hỏi phải khoa học và

chặt chẽ

?Hãy lập luận cho luận điểm “sách là người bạn

lớn của con người” và trả lời các câu hỏi SGK

trang 34?

-Vì sao nêu ra luận điểm này ?Con người không chỉ

có nhu cầu về đời sống vật chất mà cón có nhu cầu

vô hạn về đời sống tinh thần.Sách là món ănquí cho

đời sống con người

- Luận điểm có những nội dung gì ?

+ Sách là kết tinh trí tuệ của nhân loại

+ Sách giúp ích nhiều cho con người

- Luận điểm có cơ sở thực tế không ?Việc đọc sách là

1 tực tế lớn của xã hội

- Luận điểm có tác dụng động viên nhắc nhở mọi

người

?Rút ra 1 kết luận làm thành luận điểm của em và

lập luận cho luận điểm đó?

a-Truyện “thấy bí xem voi”

Ví dụ “đi ăn

kem đi”việcrất thường của

cá nhân

II.Lập luận trong văn nghị

luận.

1 Luận điểm trong văn nghịluận là những kết luận có tínhkhái quát,có ý nghĩa phổ biếnđối với xã hội

2.Lập luận cho luận điểm

“sách là người bạn lớn của con người”

3.Kết luận làm thành luậnđiểm

a-Truyện “thấy bói xem voi”

Trang 34

- Kết luận : muốn hiểu biết đầy đủ về 1 sự vật,sự

việc,phải nhận xột toàn bộ sự vật sự việc ấy

- Lập luận :

+ Khụng hiểu biết toàn diện thỡ chưa kết luận

+ Nhận biết sự vật từ nhiều gúc độ

Thực tế cho thấy thầy búi chỉ nhỡn ở gúc độ đó

kết luận thỡ là khụng hiểu và đành giỏ sai sự vật

b-Truyện”ếch ngồi đỏy giếng”

- Kết luận : tự phụ kiờu căng ,chủ quan sẽ dẫn đến

b-Truyện“ếch ngồi đỏy giếng”

4.Củng cố

Trong đời sống người ta lập luận như thế nào?

Lập luận trong văn nghị luận cú tớnh chất ra sao?

5.Dặn dũ

Học bài cũ Đọc soạn trước bài mới”Sự giàu đẹp của Tiếng Việt” SGK trang 34

Tuần 24: Ngày soạn 06 /02/ 2011

Tiết 85

SỰ GIÀU ĐẸP CỦA TIẾNG VIỆT

1-Kiến thức: Sơ giản về tỏc giả Đặng Thai Mai Những đặc điểm của tiếng Việt.Những điểm nổi bật

trong nghệ thuật nghị luận của bài văn

2-Kĩ năng: Đọc – hiểu văn bản nghị luận Nhận ra được hệ thống luận điểm và cỏch trỡnh bày luận

điểm trong văn bản.Phõn tớch được lập luận thuyết phục của tỏc giả trong văn bản

3- Thái độ: Yờu tiộng việt.

2 Kiểm tra bài cũ : ?Kiểm tra bài soạn của học sinh?

Trang 35

Giụựi thieọu: Tieỏng Vieọt- tieỏng meù ủeỷ cuỷa chuựng ta laứ 1 ngoõn ngửừ ntn? Coự nhửừng phaồm chaỏt gỡ? Giaựo

sử ẹaởng Thai Mai coự nhửừng suy nghú rieõng veà vaỏn ủeà haỏp daón vaứ lớ thuự naứy qua baứi nghieõn cửựu

daứi “Tieỏng Vieọt, moọt bieồu hieọn huứng hoàn cuỷa sửực soỏng daõn toọc” (Tuyeồn taọp ẹaởng Thai Mai taọp

2)-1967 Caực em coự theồ tỡm thaỏy caõu traỷ lụứi ủớch ủaựng vaứ saõu saộc qua baứi “ Sửù giaứu ủeùp cuỷa Tieỏng

Vieọt” laứ ủoaùn trớch ngaộn ụỷ phaàn ủaàu baứi nghieõn cửựu cuỷa giaựo sử

-Mục tiờu: Sơ giản về tỏc giả Đặng Thai Mai.

HOAẽT ẹOÄNG 1: Hửụựng daón HS tỡm hieồu taực giaỷ vaứ

xuaỏt xửự vaờn baỷn

-GV yeõu caàu HS ủoùc chuự thớch (*) SGK

-GV yeõu caàu HS neõu nhửừng neựt chớnh veà taực giaỷ , taực

phaồm :

+Queõ quaựn ?

+Neựt noói baọt veà taực giaỷ?

+Xuaỏt xửự ? Theồ loaùi ?

-GV nhaọn xeựt phaàn trỡnh baứy cuỷa HS

-GV hửụựng daón HS ruựt ra keỏt luaọn, ghi baỷng

HOAẽT ẹOÄNG 2: Hửụựng daón HS ủoùc vaờn baỷn

-GV ủoùc maóu moọt ủoaùn vaứ hửụựng daón HS ủoùc caực ủoaùn

coứn laùi

-ẹoùc vaờn baỷn: Gioùng roừ raứng, maùch laùc, nhaỏn gioùng

nhửừng caõu mụỷ ủaàu, keỏt luaọn (in nghieõng) chuự yự caõu daứi.

-GV cho HS ủoùc thaàm chuự thớch SGK vaứ kieồm tra vieọc

ủoùc chuự thớch cuỷa HS

HS trả lời

I ẹOẽC – HIEÅU CHUNG

1.Taực giaỷ:

+ Queõ ụỷ Ngheọ An + Laứ nhaứ vaờn , nhaứ nghieõn cửựuvaứ hoaùt ủoọng xaừ hoọi coự uy tớn

2 Xuaỏt xửự:

Vaờn baỷn“Sửù giaứu ủeùp cuỷaTieỏng Vieọt” laứ ủoaùn trớch ụỷphaàn ủaàu cuỷa baứi nghieõn cửựu

daứi Tieỏng Vieọt, moọt bieồu hieọn huứng hoàn cuỷa sửực soỏng daõn toọc ,in laàn ủaàu vaứo naờm 1967.

-Mục tiờu: Những đặc điểm của tiếng Việt Những điểm nổi bật trong nghệ thuật nghịluận của bài văn

-Phương phỏp: Vấn đỏp, giải thớch

HOAẽT ẹOÄNG 3: Hửụựng daón HS ủoùc – hieồu vaờn baỷn

*Bửụực 1 : Hửụựng daón HS tỡm hieồu luaọn ủieồm chớnh vaứ boỏ

cuùc:

-Hoỷi : + Luaọn ủieồm chớnh cuỷa baứi vaờn laứ gỡ ? Em haừy

tỡm caõu vaờn mang luaọn ủieồm ?

-Luaọn ủieồm “Tieỏng Vieọt coự ủaởc saộc cuỷa moọt thửự tieỏng

ủeùp, moọt thửự tieỏng hay ”

-Luaọn cửự : Giaỷi thớch veà ủaởc tớnh “ ủeùp” vaứ “ hay” cuỷa

tieỏng Vieọt

-> Chửựng cửự thuyeỏt phuùc , laọp luaọn chaởt cheừ

b n luàn ậnsuy nghĩ

II ẹOẽC–HIEÅU CHI TIEÁT

*Luaọn ủieồm “Tieỏng Vieọt coự ủaởcsaộc cuỷa moọt thửự tieỏng ủeùp, moọtthửự tieỏng hay ”

1 Boỏ cuùc cuỷa baứi vaờn

Trang 36

+Theo em, văn bản này bố cục chia làm mấy phần ?

+Em hãy nêu nội dung chính từng phần ?

-Phần 1: “Người Việt Nam … thời kì lịch sử ”

Nêu nhận định tiếng việt là một thứ tiếng “đẹp” ,một

thứ tiếng “hay” và giải thích nhận định ấy

-Phần 2:Phần còn lại Chứng minh cái đẹp và sự giàu

có phong phú (cái hay)của tiếng Việt

*Bước 2 : Hướng dẫn HS giải thích nhận định

-Hỏi :+ Hãy cho biết nhận định “Tiếng Việt có đặc sắc

của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay”, đã được giải

thích như thế nào ?Tiếng Việt đẹp và hay như thế nào

*Bước 2 : Hướng dẫn HS tìm hiểu trình tự lập luận

*Tiếng Viết rất đẹp.

-Hỏi : Để chứng minh cho vẽ đẹp của tiếng việt tác giả

đã đưa ra những chứng cứ nào theo trình tự lập luận

nào ?

Gợi ý:

+Tiếng việt đẹp như thế nào ?

+Tác giả đưa ra mấy dẫn chứng thực tế ?

+Tiếp theo tác giả chứng minh và giải thích vẽ đẹp của

tiếng việt ở những phương diện nào?

-GV nhận xét phần trình bày của HS

-GV giảng , chốt vấn đề trên

* Tiếng Việt rất hay

-Hỏi :Tiếp theo tiếng việt là một thứ tiếng hay như thế

nào ?

(Ma-ket-tinh, in-ten-et,com- pu-tơ,hội thảo, giao lưu )

-GV nhận xét phần trình bày của HS

-GV giảng , chốt :

+ Phong phú và dồi dào về cấu tạo từ ngữ và hình thức

diễn đạt

+Từ ngữ mới tăng nhanh để diễn tả những khái niệm

mới,hình ảnh mới, cảm xúc mới

+Ngữ pháp uyển chuyển chính xác hơn

+Khonâg ngừng đặt ra những từ mới ,cách nói mới…láng

giềng

*Nghệ thuật nghị luận:

-Hỏi: Những ưu điểm nổi bật trong nghệ thuật nghị

luận của bài văn này là gì ?

+Kết hợp giải thích ,chứng minh, bình luận

+Lập luận chặt chẽ (đưa ra nhận định ngay ở phần mở

nhãm tr¶ lêi

GV nhậnxét phầntrình bàycủa HS

HS cùng

b n luàn ận suy nghĩ

-GV nhận xét phần

Gồm 2 phần : -Phần 1: “Người Việt Nam

… thời kì lịch sử

-Phần 2:Phần còn lại

2.Sự giàu có và khả năng

phong phú của Tiếng Việt.

-Tiếng việt rất đẹp: Ngữ âm, hệthống nguyên âm và phụ âmphong phú, giàu thanh điệu ,…

-Tiếng Việt rất hay : Tế nhị ,uyển chuyển , có khả năng diễnđạt tư tưởng , tình cảm,

3.Nghệ thuật nghị luận:

-Kết hợp giải thích,chứngminh,bình luận

-Lập luận chặt chẽ, dẫn chứngthuyết phục…

Trang 37

Trờng THCS Sơn Kim Giáo án: Ngữ Văn 7baứi ,tieỏp ủoự giaỷi thớch mụỷ roọng nhaọn ủũnh aỏy,sau cuứng

duứng chửựng cửự ủeồ chửựng minh )

+Sửỷ duùng bieọn phaựp mụỷ roọng caõu

+Daỏu hieọu duứng ngoaởc ủụn ,gaùch ngang, daỏu phaồy 

chuự thớch

HOAẽT ẹOÄNG 4: Hửụựng daón HS toồng keỏt:

-Hoỷi :Taực giaỷ ủaừ chửựng minh sửù giaứu ủeùp cuỷa Tieỏng

Vieọt baống caựch naứo ?

+Taực giaỷ ủaừ sửỷ duùng nhửừng phửụng dieọn naứo ủeồ chửựng

minh?

-GV nhaọn xeựt phaàn trỡnh baứy cuỷa HS

- GV hửụựng daón HS ruựt ra keỏt luaọn nhử phaàn ghi nhụự

-GV goùi HS ủoùc vaứ thửùc hieọn ghi nhụự SGK

-GV nhaỏn maùnh noọi dung phaàn ghi nhụự.

trỡnh baứy cuỷa HS

Hoạt động 4 Tổng kết

? Nhắc lại nội dung, nghệ thuật của bài?

- Bằng những lý lẻ, dẫn chứng chặt chẽ và toàn diện, bài

văn đó chứng minh sự giàu cú và đẹp đẽ của tiếng Việt trờn

nhiều phương diện ; ngữ õm, từ vựng, ngữ phỏp Tiếng

Việt, với những phẩm chất bền vững và khả năng sỏng tạo

trong quỏ trỡnh phỏt triển lõu dài của nú, là một biểu hiện

hựng hồn sức sống của dõn tộc

Học bài cũ.Đọc soạn trước bài mới “Thờm trạng ngữ cho cõu”SGK trang 39

Tuần 24: Ngày soạn 08 /02/ 2011

Trang 38

2-Kĩ năng: Nhận biết thành phần trạng ngữ của cõu Phõn biệt cỏc loại trạng ngữ

3- Thái độ: Yêu tiếng việt

2 Kiểm tra bài cũ : -Theỏ naứo laứ caõu ủaởc bieọt ? Cho vớ duù minh hoùa ?

- Caõu ủaởc bieọt coự nhửừng taực duùng gỡ ? Cho vớ duù minh hoùa vaứ phaõn tớch vớ duù ?

Giụựi thieọu”: Beõn caùnh caực thaứnh phaàn chớnh laứ chuỷ ngửừ vaứ vũ ngửừ, trong caõu coứn coự sửù tham giaự cuỷa caực thaứnh phaàn khaực, chuựng seừ boồ sung yự nghúa cho noàng coỏt caõu Moọt trong nhửừng thaứnh phaàn ủoự traùng ngửừ qua baứi “ Theõm traùng ngửừ cho caõu”

Hoạt động 2:I- Đặc điểm của trạng ngữ

-Mục tiờu: Một số trạng ngữ thường gặp.Vị trớ của trạng ngữ trong cõu

Đọc và trả lời cõu hỏi

?Xỏc định trạng ngữ trong mỗi cõu trờn?

1) Dưới búng tre

2) Đó từ lõu đời

3) Đời đời kiếp kiếp

4) Từ nghỡn đời nay

?Trạng ngữ trờn bổ sung cho cõu nội dung gỡ?

1 Bổ sung thụng tin về địa điểm

2,3,4 Bổ sung thụng tin về thời gian

?Cỏc trạng ngữ giữ vị trớ nào trong cõu?

Đứng ở đầu,giữa cuối cõu

GV tỡm thờm một số vớ dụ về nguyờn nhõn,mục

đớch,phương diện cỏch thức diễn đạt.

?Trạng ngữ cú vai trũ gỡ trong cõu?

?Cú thể chuyển cỏc trạng ngữ núi trờn sang

những vị trớ nào trong cõu?

Cú thể đảo lại cỏc vị trớ

_ Đời đời,kiếp kiếp tre ở với người

_ Tre, đời đời, kiếp kiếp ăn ở với người

?Về ý nghĩa trạng ngữ thờm vào cõu để làm gỡ?Về

hỡnh thức trạng ngữ đứng ở vị trớ nào trong cõu?

_ Về ý nghĩa : trạng ngữ được thờm vào cõu để

xỏc định thời gian,nơi chốn,nguyờn nhõn,cỏch thức

diễn ra sự việc nờu trong cõu

HS ủoùc

HS trả lời cỏnhõn

I Đặc điểm của trạng ngữ

1-Vớ dụ

2-Ghi nhớ

Trang 39

Trêng THCS S¬n Kim Gi¸o ¸n: Ng÷ V¨n 7_ Về hình thức:

+ Trạng ngữ cĩ thể đứng ở đầu câu,cuối câu

hay giữa câu

+ Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường

cĩ một quãng nghĩ khi nĩi hoặc một dấu phẩy khi

viết

HS đọc ghinhớ SGKT 39

Hoạt động 3 II.- Luyện tập

-Mục tiêu: Nhận biết thành phần trạng ngữ của câu Phân biệt các loại trạng ngữ

-Phương pháp: Hỏi đáp, thuyết trình

?Hãy cho biết trong câu nào,cụm từ mùa xuân là

trạng ngữ?Đĩng vai trị gì?

Trong 4 câu

a.“Mùa xuân” :CN-VN

b.“Mùa xuân”: trạng ngữ

c.“Mùa xuân”: Phụ ngữ trong CĐT

d Mùa xuân: câu đặc biệt

?Tìm trạng ngữ cho các đoạn trích dưới đây ?

a Như báo trước mùa xuân về của một thức

quà thanh nhã và tinh khiết.trạng ngữ

cách thức

b Khi đi qua những cánh đồng xanh,mà hạt

thĩc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa cịn

tươi.trạng ngữ nơi chốn

_ Trong cái vỏ xanh kia trạng ngữ nơi

chốn

_ Dưới ánh nắng trạng ngữ nơi chốn

c Với khả năng thích ứng với hồn cảnh lịch

sử như chúng ta vừa nĩi trên đây.trạng ngữ

cách thức

4.1 Về ý nghĩa trạng ngữ được thêm vào câu làm gì?

4.2 Về cách thức trạng ngữ giữ vị trí nào trong câu?

5.Dặn dị

Học bài cũ.Đọc soạn trứoc bài mới “tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh” SGK trang41

Tuần 24 Ngày soạn 09/02/ 2011

Tiết 87

TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN

Trang 40

CHỨNG MINH(t1)

1-Kiến thức: Đặc điểm của phộp lập luận chứng minh trong bài văn nghị luận.Yờu cầu cơ bản về luận

điểm, luận cứ của phương phỏp lập luận chứng minh

2-Kĩ năng: Nhận biết phương phỏp lập luận chứng minh trong văn bản nghị luận Phõn tớch phộp lập

luận chứng minh trong văn bản nghị luận

3- Thái độ: Nhận biết đỳng phương phỏp lập luận chứng minh trong văn bản nghị luận.

2 Kiểm tra bài cũ : Kieồm tra vieọc chuaồn bũ vieọc soaùn baứi cuỷa hoùc sinh.

Giụựi thieọu baứi: Trong vaờn nghũ luaọn, chửựng minh laứ caựch sửỷ duùng lớ leừ, daón chửựng ủeồ chửựng toỷ moọtnhaọn ủũnh, luaọn ủieồm naứo ủoự laứ ủuựng ủaộn Trong tieỏt hoùc hoõm nay, chuựng ta cuứng tỡm hieồu veà pheựplaọp luaọn chửựng minh ủeồ naộm ủửụùc muùc ủớch, tớnh chaỏt vaứ caực yeỏu toỏ cuỷa theồ loaùi naứy

Hoạt động 2: I.Mục đớch và phương phỏp chứng minh

-Mục tiờu: Đặc điểm của phộp lập luận chứng minh trong bài văn nghị luận.Yờu cầu cơ bản về luận điểm,luận cứ của phương phỏp lập luận chứng minh

? Trong đời sống khi nào người ta cần chứng

minh?

- Khi bị nghi ngờ,hoài nghi,chỳng ta đều cú nhu

cầu chứng minh sự thật

? Khi cần chứng minh lời núi của em là thật ,em

phải làm như thế nào?

-Chỳng ta phải núi thật,dẫn sự việc ấy ra ,dẫn người

đó chứng kiến việc ấy

? Thế nào là chứng minh?

-Trong đời sống,người ta dựng sự thật (chứng cứ

chớnh xỏc)để chứng tỏ một điều gỡ đú là đỏng tin

? Trong nghị luận làm thế nào để chứng tỏ ý kiến

nào đú là đỳng sự thật và đỏng tin cậy?

- Trong văn nghị luận,chứng minh là một phộp lập

luận dựng những lớ lẽ,bằng chứng chõn thực đó được

thừa nhận đễ chứng từ luận điểm mới ( cần được

chứng minh ) là đỏnh tin cậy

HS ủoùc

I.Mục đớch và phương phỏp chứng minh

1- Trả lời cõu hỏi

-Trong đời sống,người ta dựng

sự thật (chứng cứ chớnh xỏc)đểchứng tỏ một điều gỡ đú là đỏngtin

Định dạng
Số trang	161
Dung lượng	1,98 MB

van 7HKII-soan theo CKTKN

CÁCH LAỉM VAấN BẢN BÁO CÁO