Giáo án lịch sử 7 cả năm

Phần I : KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI Tuần 1_- Tiết 1, Bài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU.. Dặn dò: - Đọc và soạn trước các câu hỏi trong bài 2 t

Phần I : KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI Tuần 1_- Tiết 1, Bài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU.

(Thời sơ – trung kì trung đại)

A Mục tiêu bài học:

I Kiến thức:

- Giúp HS nắm được quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Aâu , cơ cấu xã hội (bao gồm 2 giai cấp cơ bản: lãnh chúa và nông nô)

- Hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa phong kiến

- Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại; phân biệt sự khác nhau giữa nền kinh tế lãnh địa và nền kinh tế thành thị trung đại

II Tư tưởng:

- Thông qua những sự kiện cụ thể, bồi dưỡng nhận thức cho HS về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến

III Kỹ năêng:

- Biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí quốc gia phong kiến,

- Biết vận dụng PP so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang XH phong kiến

B.Đồ dùng dạy - học:

- Bản đồ Châu Âu thời phong kiến.V B

- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại

- Những tư liệu đề cập tới chế độ chính trị, kinh tế, XH trong các lãnh địa phong kiến

C Tiến trình dạy - học:

I Oån đinh lớp

II Kiểm tra bài cũ: ( thông qua)

III Bài mới:

Lịch sử xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn Ở lớp 6 chúng ta đã biết về các quốc gia cổ đại phương Tây với nền hinh tế thủ công nghiệp và thương nghiệp xã hội đã phân chia thành hai giai cấp đó là chủ nô và nô lệ Cuôc đấu tranh của nô lệ chống chủ nô đã làm cho chế độ chiếm hữu nô lệ suy yếu và chế độ phong kiến hình thành ở Châu Aâu như thế nào? => Bài học

* Hoạt động 1 Tìm hiểu sự hình thành xã hội phomg kiến Châu Âu

GV giảng kết hợp chỉ bản đồ: từ thiên niên kỉ I TCN, các quốc gia cổ đại

phương Tây Hi Lạp và Rôma phát triển, tồn tại đến thế kỉ thứ V Từ phương

Bắc, người Giéc-man tràn xuống và tiêu diệt các quốc gia này, lập nên nhiều

vương quốc mới (vương quốc :Anh , Pháp,Tây Ban Nha, Italia )

Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rôma, người Giéc-man đã làm gì?

- Chiếm ruộng đất của chủ nô Rôma cũ

- Chia ruộng đất , phong tước vị cho nhau

Những việc làm ấy có tác động như thế nào đến sự hình thành XH phong

kiến châu Âu?

1/ Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu

a Hoàn cảnh lịch sử :

- Cuối thế kỉ thứ V người Giéc-man từ phương Nam xuống xâm chiếm các quốc gia cổ đại phương Tây ,hình thành nhiều vương quốc mới

+ Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ.

+ xã hội phong kiến hình thành, các tầng lớp mới xuất hiện với quan hệ sản

xuất mới

Xã hội phong kiến Châu Aâu gồm những tầng lớp nào? Đặc điểm và quan hệ

giữa các tầng lớp?

Gồm 2 giai cấp:

- Lãnh chúa: ( quý tộc,thủ lĩnh quân sự) đứng đầu lãnh địa,có ruộng đất ,chức

tước ,quyền lực

-Nông nô: (Nô lệ và nông dân)không có ruộng,phải nộp tô và phụ thuộc lãnh

chuá => quan hệ sản xuất phong kiến hình thành

* Hoạt động 2: Tìm hiểu lãnh địa phong kiến

Hs quan sát H1 SGK tr 4

Miêu tả trong lãnh địa có những gì?

Trong lãnh địa có lâu đài của lãnh chúa đồ sộ,hào sâu có dinh thự, nhà thờ, nhà

kho, chuồng trại Đất đai rộng để canh tác ,đồng cỏ, ao hồ, đầm lầy, chăn nuôi ,

trồng trọt

Em hiểu thế nào là”lãnh địa”, “lãnh chúa”, “nông nô”?

- Lảnh địa: là vùng đất do quý tộc phong kiến chiếm đóng

-Lãnh chúa là người đứng đầu lãnh địa

-Nông nô: là người phụ thuộc và nộp thuế cho lãnh chúa

GV giảng : Nguồn gốc của lãnh địa: khu đất nông thôn dưới thời Rô-ma các

công xã truyền thống Quyền lực của lãnh chúa trong lãnh địa: có quyền sở hữu

tối cao về ruộng đất , có quyền đặt ra loại tô, thuế và đặt mức tô thuế Ngoài ra

lãnh chúa còn đứng đầu cơ quan pháp luật và thống trị nông nô về tinh thần

(khác với địa chủ ở các nước phương Đông)

Đời sống của lãnh chúa và nông nô trong lãnh địa như thế nào?

- Lãnh chúa giàu có nhờ bóc lột tô thuế nặng nề từ nông nô: thuế thân, thuế

cưới, các lãnh chúa thì không bao giờ lao động , sống sa hoa

- Nông nô: sống phụ thuộc , hết sức cực khổ , đói nghèo, phải nộp thuế nặng nề

=> mâu thuẫn giữa nông nô và lãnh chúa

Hãy phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và xã hội phong kiến?

- XHCĐ gồm chủ nô và nô lệ, nô lệ chỉ là công cụ biết nói

- XHPK gồm lãnh chúa và nông nô, nông nô phải nộp tô thuế cho lãnh chúa

Hs đọc in nghiêng mục 3.

Nền kinh tế lãnh địa có đăc điểm gì?

Nền kinh tế lãnh địa chủ yếu là nền kinh tế nông nghiệp có tính chất tự cấp tự

túc

Chuyển ý: Để biết được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào ta tìm hiểu

tiếp phần 3

* Hoạt động 3: Sự xuất hiện các thành thị trung đại

b Cơ cấu xã hội

Gồm 2 giai cấp:

- Lãnh chúa: có ruộng đất và quyền lực

-Nông nô:không có ruộng, phụ thuộc lãnh chúa.Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành

2 Lãnh địa phong kiến

- Lãnh địa: vùng đất rộng lớn do lãnh chúa làm chủ, trong đó có lâu đài và thành quách,ao hồ , nhà thờ…

- Đời sống trong lãnh địa:

+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy đủ

+ Nông nô: đói nghèo, khổ cực, sống phụ thuộc  chống lãnh chúa

- Nền kinh tế lãnh địa là nông nghiệp tự cấp , tự túc

3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại

a Nguyên nhân: Cuối thế kỉ XI, do hàng hoá

nhiều cần trao đổi, buôn bán thị trấn ra đời

Nguyên nhân xuất hiện các thành thị trung đại?

Thế kỉ VI thợ thủ công sản xuất nhiều hànhg hóa đem đến nơi đông dân để

trao đổi, buôn bánlập xưởng sản xuất, mở rộng thành thị trấn thành thị

trung đại ra đời

Cư dân sống trong thành thị gồm những ai ? Họ làm những nghề gì ?

- Thị dân (thợ thủ công và thương nhân)

- Họ tổ chức các phường hội để cùng sản xuất và buôn bán, trao đổi hàng hoá,

tổ chức hôïi chợ triển lãm

Hs quan sát H2 SGK tr 5 và nhận xét cảnh buôn bán Đức như thế nào?

→ Hình 2: cảnh buôn bán ở Đức tấp nập ,sầm uất , buôn bán trao đổi hàng

hóa,chứng tỏ nền kinh tế hàng hóa rất phát triển, có hội chợ , lâu đài , nhà thờ

với kiến trúc đặc sắc hiện đại Bức tranh không chỉ là trung tâm kinh tế mà còn

là trung tâm văn hóa chính trị

Vai trò của thành thị là gì?

- Thúc đẩy xã hội phong kiến châu Âu phát triển

So sánh đặc điểm kinh tề của lãnh địa và thành thị trung đại?

- Lãnh địa:nền kinh tế tự cấp tự túc

- Thành thị: nền kinh tế thủ công ghiệp và thương nghiệp

GV kết luận:

- Sự hình thành xã hội phong kiến Châu Âu là hoàn toàn hợp với quy luật của

xã hội loài người

- Đặc trưng cơ bản của các lãnh địa phong kiến: là đơn vị kinh tế, chính trị độc

lập Đây là sự biểu hiện của sự phân quyền trong xã hội phong kiến Châu Âu

- Sự xuất hiện thành thị là yếu tố cơ bản thúc đẩy nền kinh tế hàng hoá ở Châu

Âu phát triển , đồng thời cũng là nguyên nhân dẫn đến sự suy vong của chế độ

phong kiến ở Châu Âu

thành thị trung đại xuất hiện

b Tổ chức:

- Bộ mặt thành thị: phố xá, nhà cửa

- Tầng lớp: thị dân (thợ thủ công + thương nhân)

c Vai trò:

- Thúc đẩy xã hội phong kiến phát triển

IV Củng cố:

1/ XHPK ở Châu Âu được hình thành như thế nào?Xác định các quốc gia phong kiến trên lược đồ?

2/ Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới? Ý nghĩa sự ra đời của thành thị?

3/ Những tầng lớp quý tộc xuất hiện trong xã hội phong kiến Tây Âu là:

□ Quý tộc người Giec-man, nông dân công xã

□ Lãnh chúa, nông nô

□ Thủ lĩnh quân sự, nô lệ

□ Thủ lãnh quân sự, quan lại người Giec-man

V Dặn dò:

- Đọc và soạn trước các câu hỏi trong bài 2 trang 6 : Sư suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Aâu

1 / Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội Châu Âu?

2 / Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào?

Tuần 1 -Tiết 2 , Bài 2 : SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ THÀNH

CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU.

A Mục tiêu bài học:

- HS thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển xã hội phong kiến lên TBCN

III Kỹ năêng:

- Rèn luyện cho HS kỹ năng quan sát bản đồ, chỉ được các hướng đi của các nhà thám hiểm trong các cuộc phát kiến địa lý

- HS biết sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử

B.Thiết bị dạy- học:

- Bản đồ thế giới (hoặc quả địa cầu)

- Những tư liệu hoặc những câu chuyên về phát kiến địa lý

- Tranh ảnh về những tàu và đoàn thuỷ thủ tham gia cuộc phát kiến địa lý

C Tiến trình dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1/ Xã hội phong kiến ở Châu Âu được hình thành như thế nào?Nêu đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh địa?

2/ Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền kinh tế trong các thành thị có điểm gì khác với nền kinh tế lãnh địa?

III Bài mới:

Các thành thị trung đại ra đời thúc đẩy sự phát triển của xã hoiä phong kiến Châu Aâu sự phát triển kinh tế hàng hóa trong các thành thị trung đại ảnh hưởng như thế nào đến sự suy vong của xã hội phong kiến châu âu và sự hình thành CNTB ở châu âu => bài học

* Hoạt động 1:Tìm hiểu nhữmh cuộc phát kiến địa lý

Nguyên nhân nào dẫn tới các cuộc phát kiến địa lý?

- Do sản xuất phát triển nên các thương nhân châu Âu cần rất nhiều vàng bạc, thị

1/ Những cuộc phát kiến lớn về địa lý

a Nguyên nhân:

Do sản xuất phát triển nên các thương

trường, nguyên liệu

GV: Vào thế kỷ XIV- XV ở Châu Âu nền kinh tế hàng hoá phát triển nhu cầu về

nguyên liệu vàng bạc đá quý, thị trường ngày một tăng.Trong khi đo,ù con đường

giao lưu buôn bán qua Tây Á và Địa Trung Hải bị người Thổ Nhĩ Kỳ chiếm độc

quyền, bởi vậy việc tìm kiếm con đường sang Ấn, Trung Quốc trở nên bức thiết

GV :hình thành khái niệm” phát kiến địa lý” là quá trình tìm ra những con đường

mới, vùng đất mới, những dân tộc mới của người châu Âu

Các cuộc phát kiến địa lý thực hiện được nhờ điều kiện nào?

- Khoa học – kỹ thuật tiến bộ ( đóng tàu lớn , có la bàn )

Hs quan sát H3 sgk tr 6 và mô tả con tàu Caraven.( tàu có nhiều buồm, to lớn ,

có bánh lái…)

Kể tên các cuộc phát kiến địa lý ?

+ 1487: Đi-a-xơ vòng quanh Nam Châu Phi

+ 1498 Va-xcô đơ Ga-ma đến Ấn

+ 1492: Cô-lôm-bô tìm ra Châu Mỹ

+ 1519- 1522: Ma-gien-lan vòng quanh trái đất

GV chỉ trên bản đồ hành trình các cuộc phát kiến địa lý :

Năm 1492, Cô-lôm-bô cùng 90 thuỷ thủ trên 3 chiếc tàu đã đến được Cuba và

một số vùng đảo Ăng-ti Chính ông là người phát hiện ra Châu Mỹ Năm 1497

Va-xcô-đơ Gama chỉ huy một đội tàu gồm 4 chiếc với 160 thuỷ thủ đi vòng

quanh Châu Phi, tiến đến Ca-li-cút trên bờ Tây Nam Ấn Ma-gien-lan là quý tộc

Bồ Đào Nha có học thức, ông được chúa nước ngoài trả cho một khoảng tiền lớn

để chỉ huy các cuộc thám hiểm Ông là người tiến hành các chuyến vòng quanh

thế giới bằng đường biển từ 1519-1522

Hs lên lược đo àchỉ các cuộc phát kiến địa lý.

Các cuộc phát kiến địa lý đem lại kết quả gì?

- Tìm ra những con đường mới, vùng đất, tộc người mới và đem về nguồn lợi

khổng lồ cho giai cấp tư sản Châu Âu

Cuộc phát kiến địa lý đó có ý nghĩa như thế nào?

- Được coi là cuộc cách mạng trong giao thông và tri thức, nó đem về cho giai cấp

tư sản châu Âu những nguồn nguyên liệu quý giá

- Góp phần thúc đẩy thương nghiệp châu Âu phát triển

* Hoạt động 2: Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Aâu

GV : Nhờ có cuộc phát kiến địa lý đã giúp cho việc giao lưu kinh tế và văn hóa

được đẩy mạnh và quá trình tích luỹ tư bản nguyên thuỷ cũng đã hình thành Đó

là quá trình tạo tạo ra vốn đầu tiên và những người lao động làm thuê

Quý tộc và tư sản Châu Âu đã làm gì để có được tiền vốn và đội ngũ công nhân

làm thuê?

+ Cướp bóc thuộc địa

+ Buôn bán nô lệ da đen

nhân cần thị trường, nguyên liệu , vàng bạc

- Các cuộc phát kiến địa lý lớn:Điava (1487)Va-xcôđơga-Ma (1498), Côlômbô (1492), Ma-gien-lăn (1519-1522)

+ Đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa, thực hiện”Rào đất cướp ruộng ”

Tại sao quý tộc phong kiến không tiếp tục sử dụng nông nô để lao động?

- Nhằm thu lại lợi nhuận cao hơn.(người da đen có sức lao đông khỏe hơn )

Với nguồn vốn và công nhân có được, quý tộc và tư sản Châu Âu đã làm gì?

- Lập xưởng sản xuất với quy mô lớn, các công ty thương mại, những đồn điền

lớn

GV phân tích những biểu hiện của sự xuất hiện quan hệ sản xuất TBCN ở Châu

Âu

+ Ở thành thị: công trường thủ công thay thế cho các phường hội: Có xưởng tập

trung 200-300 người lao động Trong sản xuất có sự phân công chuyên môn và có

máy móc năng suất lao động cao

+ Ở nông thôn: Sản xuất nhỏ bị xoá bỏ, thay thế hình thức đồn điền hay trang trại

sản xuất với quy mô lớn

+ Thương nghiệp: các công ty thương mại (công ty Đông Ấn, Tây Ấn của Tây

Ban Nha và Bồ Đào Nha) thương mại quốc tế được mở rộng, các tuyến buôn bán

đường dài được hình thành

Hậu quả của quá trình tích luỹ tư bản nguyên thuỷ?

- Có 3 hậu quả về kinh tế, xã hội, chính trị

GV : quá trình tích luỹ vốn đầu tiên dẫn đến quá trình tích luỹ tư bản nguyên

thủy

Giai cấp Tư Sản và Vô Sản hình thành từ những tầng lớp nào của xã hội phong

kiến Châu Aâu?

* Giai cấp tư sản: Thợ cả, thương nhân, thị dân,chủ đồn điền , quý tộc chuyển

sang kinh doanh , họ nắm nhiều của cải và là lực lượng đại diện cho nền sản

xuất tiến bộ

* Giai cấp vô sản: những người lao động làm thuê bị bóc lột thậm tệ

Quan hệ giữa tư sản và vô sản như thế nào?

Tư sản dùng mọi thủ đoạn để bóc lột người làm thuê (giai cấp vô sản) => quan hệ

sản xuất tư bản hình thành

Quan hệ giữa tư sản và qúy tộc phong kiến như thế nào?

Tư sản và quý tộc phong kiến mâu thuẫn vì Tư sản giàu có nhưng không có

quyền lực là lực lượng sản xuất tiến bộ Quý tộc phong kiến có quyền lực và cản

trở sự phát triển của giai cấp Tư sản

GV kết luận: Nền sản xuất mới TBCN ra đời ngay trong lòng xã hội phong kiến.

+ Về kinh tế: hình thức kinh doanh tư bản ra đời

+ Về xã hội: các giai cấp mới hình thành

tư sản và vô sản+ Về chính trị: Giai cấp tư sản >< quý tộc phong kiến  đấu tranh chống quý tộc phong kiến, tạo điều kiện cho quan hệ sản xuất TBCN phát triển

IV Củng cố:

1/ Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lý.

□ Do sản xuất phát triển

□ Các thương nhân Châu Âu cần có nhiều vàng bạc, nguyên liệu và thị trường mới

□ Các thương nhân Châu Âu muốn tìm con biển để buôn bán các nước phương Đông

2/ Quan hệ sản xuất TBCN ở Châu Âu được hình thành như thế nào?

V Dặn dò:

Soạn trước bài 3 trang 8 tìm hiểu : Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kì trung đại ở Châu Âu

1 / Nguyên nhân xuất hiện phong trào Văn hoá phục Hưng? Nội dung tư tưởng của phong trào Văn hoá phục Hưng?

2 / Phong trào Cải cách tôn giáo tác động gì đến xã hội bấy giờ?

Tuần 2 Tiết 3, Bài 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN

CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KỲ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU.

A Mục tiêu bài học:

I Kiến thức:

- HS nắm được nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào Văn hoá Phục hưng

- Nguyên nhân dẫn tới phong trào Cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đến xã hội phong kiến Châu Ââu bấy giờ

III Kỹ năêng:

- Phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẫn xã hội, từ đó thấy được nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp

tư sản chống phong kiến

B.Đồ dùng dạy- học:

- Bản đồ thế giới (hoặc bản đồ Châu Âu)+ Tranh ảnh thời VH Phục hưng

- Một số tư liệu nói về những nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu thời Phục hưng

C.Tiến trình dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1/ Kể tên các cuộc phát kiến địa lý và nêu kết quả của các cuộc phát kiến đó tới xã hội Châu Âu?

2/ Sự hình thành CNTB ở Châu Âu diễn ra như thế nào?

III Bài mới:

Giới thiệu bài: Ngay trong lòng XHPK, CNTB đã được hình thành Giai cấp tư sản ngày càng lớn mạnh, tuy nhiên họ

lại không có địa vị xã hội thích hợp.Do đó, giai cấp tư sản đã chống lại phong kiến trên nhiều lĩnh vực Phong trào Văn hoá Phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến.=> Bài học

* Hoạt động 1: Tìm hiểu phong trào văn hoá phục hưng

HS quan sát lược đồ các quốc gia cổ đại và nhắc lại nền văn hoá cổ đại của các

1/ Phong trào văn hoá Phục Hưng ( thế kỷ XIV - XVII)

nước cổ đại phương Tây: Hilạp – Rôma.

GVgiải thích: Khái niệm “Văn hoá Phục hưng” Đó là sự phục hưng tinh thần văn

hoá mới của giai cấp tư sản

Nguyên nhân nào dẫn đến sự ra đời của nền Văn hoá Phục hưng?

- Do mâu thuẫn giữa phong kiến quý tộc và tư sản, giai cấp tư sản có thế lực về kinh

tế nhưng không có thế lực để đấu tranh chống phong kiến nên tiến hành chống

phong kiến trên lĩnh vực văn hoá , hơn nữa giai cấp tư sản không có địa vị xã hội

nên đấu tranh giành địa vị xã hội

Nêu những danh nhân tiêu biểu của phong trào Văn hoá Phục hưng?

+ Ph Ra-bơ-le,Đê-cac-tơ,Bruna,Gaclec (nhà văn, y học)

+ Lê-ô-na đơ Vanh-xi (hoạ sĩ, kỷ sư), Sếch-xpia (soạn kịch)

Qua những tác phẩm của mình tác giả thời phục hưng muốn nói lên điều gì?

+ Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội

+ Đề cao giá trị con người; coi con người là trung tâm của xã hội, cần được tự do

phát triển

+ Mở đường cho sự phát triển văn hoá nhân loại Đề cao khoa học tự nhiên, xây

dựng thế giới quan duy vật

Tác động của phong trào văn hoá Phục hưng?

- Thức tỉnh kêu gọi quần chúng đấu tranh chống chế độ phong kiến, mở đường cho

sự phát triển văn hoá Châu Âu và nhân loại

GV hướng dẫn HS quan sát H6 SGK tranh của Lê-ô-na đơ Vanh-xi một nhân vật

trung tâm của hội hoạ đã vẽ lên bức tranh về con người , vẻ đẹp của người phụ nữ

* Hoạt động 2: Tìm hiểu phong trào cải cách tôn giáo

GV yêu cầu HS đọc phần 2SGK.(trong suốt -> nguyên thuỷ)

Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc cải cách tôn giáo?

- Giáo hội tăng cường bóc lột nhân dân , lấy kinh thánh Kitô để thống trị nhân dân

về mặt tinh thần dẫn đến cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản

Nội dung của các cuộc cải cách tôn giáo là gì?

- Phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội đòi bãi bỏ các nghi lễ phiền toái

- Đòi quay về với giáo lý Kitô nguyên thuỷ

GV giảng: Giai cấp phong kiến châu Âu, dựa vào giáo hội để thống trị nhân dân về

mặt tinh thần giáo hội có thế lực kinh tế rất hùng hậu, có nhiều ruộng đất dẫn đến

bóc lột nhân dân như các lãnh địa phong kiến giáo hội còn ngăn cấm sự phát triển

của khoa học tự nhiên Mọi tư tưởng tiến bộ đều bị cấm đoán

Tác động của cuộc cải cách tôn giáo đến xã?

- Làm phân hoá đạo Kitô làm 2 phái: đạo tin lành, Kitô giáo.

- Làm bùng nổ các cuộc đấu tranh nông dân chống chế độ phong kiến ở Châu Âu

tiêu biểu là ở Đức

GV kết luận: Các tư tưởng cải cách tôn giáo không tách rời tư tưởng cái cách xã hội

và tư tưởng nhân văncủa thời Văn hoá Phục hưng Nó tấn công trực tiếp vào giáo

- Văn hoá Phục hưng đó là sự phục hưng tinh thần văn hoá cổ Hilạp và Rôma, sáng tạo nền văn hoá mới của giai cấp tư sản

- Nguyên nhân: giai cấp tư sản có thế lực về

kinh tế nhưng không có địa vị trong xã hội nên đấu tranh với giai cấp phong kiến mở đầu bằng cuộc đấu tranh trên lĩnh vưc văn hoá

2 Phong trào Cải cách tôn giáo:

- Nguyên nhân: Giáo hội bóc lột nhân dân là

lực lượng cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản

- Nội dung cải cách tôn giáo của Lu-thơ:

+ Phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội, bãi bỏ các nghi lễ phiền toái

+ Quay về giáo lý nguyên thuỷ

- Tác động: Kitô giáo phân thành 2 giáo phái:

+ Kitô giáo ( cựu giáo)

+ Tin lành (tân giáo)

- Làm bùng nổ các cuộc chiến tranh nhân dân chống phong kiến tiêu biểu là ở Đức

hội thiên chúa giáovà chế độ phong kiến Hơn nửa chính nó thường châm ngòi cho

các cuộc đấu tranh của quần chúng vốn đầy bất mãn với chế độ phong kiến và làm

bùng nộ chiến tranh nhân dân

IV Củng cố:

1/ Nguyên nhân xuất hiện phong trào Văn hoá Phục hưng Nội dung tư tưởng của phong trào Văn hoá Phục hưng? 2/ Tác động của phong trào Cải cách tôn giáo đối với xã hội Châu Âu bấy giờ:

□ Nhanh chóng lan rộng sang các nước Châu Âu

□ Làm bùng lên cuộc đấu tranh của nông dân

□ Đạo Kitô lúc này bị phân hoá thành 2 phái: Kitô giáo (cựu giáo) và tin lành (tôn giáo)

□ Cả 3 đều đúng

V Dặn dò:

Học bài và soạn câu hỏi bài 4 SGK trang10 : Trung Quốc thời phong kiến

1 / Xã hội phong kiến ở Trung Quốc đã được hình thành như thế nào?

2 / Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường được biểu hiện ở những mặt nào?

Tuần 2 Tiết 4 , Bài 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN

A Mục tiêu bài học:

I Kiến thức:

- HS nắm được quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc

- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến ở Trung Quốc

- Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến Những đặc trưng kinh tế, VH của xã hội phong kiến ở Trung Quốc

II Tư tưởng:

- Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phương Đông là nước láng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam

III Kỹ năêng:

- Lập niên biểu của các triều đại phong kiến Trung Quốc

- Quan sát phân tích các thành tựu văn hoá

B Đồ dùng dạy- học:

- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến

- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời phong kiến, cung điện, tranh Vạn lý trường thành

C.Tiến trình dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1/ Nguyên nhân xuất hiện phong trào Văn hoá Phục hưng Nội dung tư tưởng của phong trào VH Phục hưng? 2/ Phong trào Cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp như thế nào đến xã hội Châu Âu thời bấy giờ?

III Bài mới :

Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành từ thế kỷ thứ V nhưng ở phương Đông xã hội phong kiến hình thành sớm từ trước công nguyên ,tiêu biểu là Trung Quốc Vậy xã hội phong kiến hình thành ở Trung Quốc như thế nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG GHI

* Hoạt động 1: Tìm hiểu sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc

HS quan sát lược đồ Trung Quốc và bảng niên hiệu Lịch sử Trung Quốc thời cổ

Trung Quốc

GV giảng: Từ 2000 năm trước công nguyên người Trung Quốc đã xây dựng đất

nước bên bờ sông Hoàng Hà với những thành tựu văn minh rực rỡ thời cổ đại, nhờ

phù sa màu mỡ làm cho sản phẩm dư thừa, năng suất cao làm xuất hiện các tầng

lớp trong xã hội

 Sản xuất thời kỳ xuân thu chiến quốc có gì tiến bộ?

- Nhờ sự tiến bộ của công cụ bằng sắt làm cho năng suất lao động tăng lên  diện

tích mở rộng làm xã hội biến đổi sâu sắc

Những biến đổi về mặt sản xuất đã có tác động tới xã hội như thế nào?

+ Giai cấp địa chủ xuất hiện, quan lại và nông

dân giàu có chiếm nhiều ruộng đất

+ Nông dân bị mất ruộng, lĩnh ruộng của địa

chủ cày cấy và nộp tô cho chủ

 Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành(trước đây thời cổ đại là sự bóc lột của

quý tộc với nông dân xã)

* Hoạt động 2: Tìm hiểu xã hội thời Tần – Hán

HS quan sát niên biểu các triều đại Trung Quốc, chú ý thời Xuân thu chiến quốc

GV giới thiệu: Đây là thời kỳ Trung Quốc chia năm xẻ bảy (Tần, Sở, Yên, Tề,

Nguỵ, Triệu, Hán) các nước đánh và thôn tính lẫn nhau

Để phát triển đất nước bối cảnh Trung Quốc đặt ra yêu cầu gì?

- Thống nhất đất nước

Sau khi thống nhất đất nước nhà Tần Hán đã có những chính sách gì?

+ Bộ máy nhà nước: vua nắm mọi quyền hành, chia đất nước thành các quận huyện

chử quan lại đến cai trị

+ Ban hành chế độ đo lường và tiền tệ, giảm thuế, khuyến khích dân khai hoang

củng cố và phát triển kinh tế, ổn định xã hội

Em có nhận xét gì về những tượng gốm trong bức tranh H8 ở SGK?

- Rất cầu kỳ, giống người thật, số lượng lớn thể hiện uy quyền của Tần Thuỷ

Hoàng

Tác dụng của các chính sách đó đối với xã hội?

- Củng cố và phát triển kinh tế, ổn định xã hội

1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc

- Những biến đổi trong sản xuất :

- Công cụ bằng sắt ra đời làm cho năng suất lao động tăng diện tích gieo trồng mở rộng

- Những biến đổi trong xã hội:

+ Quan lại và nông dân giàu có chiếm đoạt ruộng đất lại có quyền lực  trở thành địa chủ

+ Nông dân mất ruộng  trở thành tá điền, cuộc sống nghèo khổ, nông dân phải nộp tô cho địa chủ

2 Xã hội Trung Quốc thời Tần - Hán

a Nhà Tần:

- Vua Tần chia đất nước thành các quận huyện và trực tiếp cử quan đến cai trị

- Ban hành chế độ đo lường + tiền tệ

- Gây chiến tranh mở rộng lãnh thổ về phía Bắc và phía Nam

b Nhà Hán:

- Vua Hán xoá bỏ chế độ pháp luật hà khắc Giảm tô thuế, sưu dịch khuyến khích sản xuất kinh tế phát triển, xã hội ổn định

- Gây chiến tranh xâm lấn bán đảo Triều Tiên và các nước phương Nam

IV Củng cố:

Câu 1 Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào ?

Câu 2 Đ ơn vị hành chính cao nhất dưới thời nhà Tần là gì ?

a Trấn Phủ b Quận huyện c huyện xã d Phủ Thành

V Dặn dò:

Soạn bài 4 SGK , trang 12 tìm hiểu: Trung Quốc thời phong kiến ( tiếp theo )

- Chính sách cai trị nhà của nhà Nguyên

- Tìm hiểu chính sách cai tri của nhà Tông Nguyên

Tuần 3 Tiết 5 , Bài 4 : TRUNG QUỐ C THỜI PHONG KIẾN (TIẾP THEO)

A Mục tiêu bài học

I.Kiến thức

-Học sinh nắm được sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời đường

-Học sinh nắm được các chính sách đối nội đối ngọai của Trung Quốc dưới thời Tống - Nguyên

-Học sinh nắm được cai trị , tình hình kinh tế văn hoá của xã hội phong kiến ở Trung Quốc

II Tư tưởng

- Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phương Đông Là nước láng giềng với Việt Nam , ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam

III Kĩ năng

- Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc

- Quan sát phân tích các thành tựuvăn hoá

B Đồ dùng day học

- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến

-Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời phong kiến , cung điện , tranh Vạn Lý Trường Thành

C Hoạt động dạy học

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ

-Nguyên nhân nào dẫn đến sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc theo em sự hình thành xã hội Phong kiến ở Trung Quốc có gì khác với Phương Tây

-Trình bày các chính sách Cai trị của nhà Tần –Hán

III Bài mới

Sau khi xã hội phong kiến TrungQuốc hình thành trải qua các triều đại với nhiều chính sách cai trị khác nhau , lúc suy yếu lúc hưng thịnh Vậy hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp về đất nước Trung Quốc thời phong kiến

Hoạt động 1 Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đ ường

GV yêu cầu HS đọc mục 3 SGK.

Sự thịnh vượng của Trung Quốc thời Đường thể hiện ở những điểm nào?

-Đối nội:Tổ chức bộ máy nhà nước được hoàn thiện từ trung ương địa

phương, mở khoa thi để chọn nhân tài,giảm tô thuế ,chia ruông cho nông

dân, khuyến khích sản xuất

GV giải thích chế độ “quân điền

3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường:

- Giảm tô thuế, chia ruộng đất cho nông dân (gọi là chế độ quân điền.)

Tác dụng của chính sách đối nội?

- Kinh tế phát triển, XH phồn vinh có thể nói sự phát triển kinh tế dưới thời

Đường cao hơn so với các triều đại khác về mọi mặt

Chính sách đối ngoại của nhà Đường như thế nào?

- Luôn tìm cách mở rộng bờ cõi bằng những cuộc đấu tranh xâm lược các

nước láng giềng:Nội Mông ,Triều Tiên, An Nam ,Tây Tạng,Việt Nam…

Sự cường thịnh của Trung Quốc biểu hiện ở những mặt nào?

+ Đất nước ổn định

+ Kinh tế phát triển

+ Bờ cõi được mở rộng

GV kết luận: Bằng những chính sách tiến bộ về đối nội và đối ngoại, dưới

thời Đường Trung Quốc trở thành một quốc gia phong kiến cường thịnh

nhất Châu Á

* Hoạt động 2 : Trung Quốc thời Tống –Nguyên

GV Yêu cầu HS quan sát bảng niên đại các triều đại và giảng: Sau khi

phát triển đến độ cực thịnh dười thời nhà Đường TQ lại lâm vào tình trạng

chia cắt suốt hơn nữa thế kỷ từ 907 – 960 Thời kỳ ngũ đại (5 triều đại, 10

nước)960 Triệu Khuông Dẫn cướp ngôi nhà Chu lập nên triều Tống 1279

nhà Tống bị quân Mông Cổ tiêu diệt lập nên nhà Nguyên

Nhà Tống đã có những chính sách gì để ổn định đất nước?

- Vua Tống thi hành nhiều chính sách miễn

giảm thuế và sưu dịch thời trước

+ Mở mang thuỷ lợi

+ Phát triển thủ công nghiệp

+ Có nhiều phát minh quan trọng ( la bàn ,thuốc súng, nghề in )

Em có nhận xét gì về nhà nước phong kiến thời Tống?

=> Nhà Tống thống nhất TQ như không còn phát triển mạnh như thời

Đường

Khi thống trị TQ nhà Nguyên đã thi hành những chính sách gì?

- Phân biệt đối xử giữa các dân tộc: Người Mông Cổ được hưởng mọi đặc

quyền, địa vị cao người Hán địa vị thấp kém, không được mang vũ khí

luyện tập võ nghệ, cấm họp chợ ><giai cấp >< dân tộc

 TQ nỗi dậy chống nhà Nguyên, sự cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên

khác nhau

a Đối nội:

- Vua Đường cử người cai quản các địa phương

- Mở khoa thi chọn nhân tài

- Giảm tô thuế, chia ruộng cho nông dân

Kinh tế phát triển xã hội phồn thịnh

b Đối ngoại:

- Tiến hành chiến tranh xâm lược mở rộng bờ cõi

=> Dưới thời Đường Trung Quốc trở thành quốc gia cường thịnh nhất Châu Aù

4 Trung Quốc thời Tống – Nguyên

a Thời Tống:

- Miễn giảm thuế, sưu dịch

- Mở mang thuỷ lợi

- Phát triển thủ công nghiệp

- Có nhiều phát minh: la bàn, thuốc súng, nghề in…

b Nhà Nguyên:

- Thời Tống, TQ không cònphát triển mạnh mẽ như trước, Vua Mông Cổ (Hốt Tất Liệt) đem quân tiêu diệt nhà Tống lập nên nhà Nguyên

- Thi hành nhiều biện pháp phân biệt đối xử người Mông Cổ và người Hán

- Người Mông Cổ được hưởng mọi đặc quyền còn người Hán địa vị thấp kém và chịu sự ràng buộc

IV Củng cố

Câu 1: Chế độ ruộng đất nổi tiếng dưới thời nhà Đườngđược gọi là

a Chế độ quân điền b Chế độ tịch điền

c Chế độ công điền d Chế độ lĩnh canh

Câu 2: Trình bày những chính sách cai tri của thời Tống –Nguyên

V Dăn dò

- Học bài cũ theo câu hỏi trong sách

- Soạn bài mới : bài 4 tiếp theo trang 13 : Trung Quốc thời phong kiến ( tiếp theo )

+ Trình bày những thay đổi của xã hội phong kiến cuối thời Minh – Thanh

+ Tìm hiểu những thành tựu về văn hoá khoa học kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến

Tuân 3 Tiết 5B Bài 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN ( Tiếp theo)

A Mục tiêu bài học:

I Kiến thức:

- HS nắm được tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến ở Trung Quốc

- Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến Những đặc trưng kinh tế, VH của xã hội phong kiến ở Trung Quốc

II Tư tưởng:

- Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phương Đông là nước láng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam

III Kỹ năêng:

- Lập niên biểu của các triều đại phong kiến Trung Quốc

- Quan sát phân tích các thành tựu văn hoá

B.Đồ dùng dạy -học:

- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến

- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời phong kiến, cung điện, tranh Vạn lý trường thành

C Tiến trình dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1 Trình bày những chính sách cai trị của thời Tống –Nguyên.

2 Trình bày những nét chính trong chính sách dối nội và đối ngoại của nhà Đường Tác dụng của các chính sách đó?

III Bài mới:

Giới thiệu bài: Sau khi nhà Đường phát triển đến độ cực thịnh thì Trung Quốc lại lâm vào tình trạng bị chia cắt suốt hơn nửa thế kỉ(từ 907 - 960) Năm 960 Nhà Tống được thành lập Trung Quốc lại thống nhất và tiếp tục phát triển mặc dù

không được mạnh mẽ như trước Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu Trung Quốc thời phong kiến

* Hoạt động 1: Tìm hiểu Trung Quốc thời Minh Thanh

Mâu thuẫn giữa nhân dân TQ và nhà Nguyên đã dẫn đến hậu quả gì?

- Phong trào nông dân nổ ra chống nhà Nguyên mạnh mẽ 1368 Chu Nguyên

Chương một lãnh tụ nông dân lật đổ nhà Nguyên lập ra nhà Minh

Nhà thanh được thành lập như thế nào?

Triều Minh bị lật đổ bởi nhà Nguyên Lý Tự Thành tướng của nhà Minh: Ngô

Tam Quế liên kết với mãn Thanh chống lại Lý Tự Thành phải phải rút khỏi Bắc

Kinh Quân Mãn Thanh tràn vào chiếm TQ lập ra nhà Thanh (1644) 1911 cách

mạng Tân Hợi lật đổ nhà Minh

Sự suy yếu của XH phong kiến TQ cuối thời Minh – Thanh được biểu hiện như

thế nào?

- Vua quan đục khoét nhân dân, sống xa hoa, truỵ lạc, nông dân, thợ thủ công phá

nội tô, thuế nặng, bị bắt đi lính, đi phu

Mầm mống kinh tế TBCN biểu hiện ở những điểm nào?

- Sự xuất hiện của các công xưởng thủ công với quy mô lớn, chuyên môn hoá, thuê

nhiều nhân công buôn bán với người nước ngoài được mở rộng

* Hoạt động 2: Văn hoá , khoa học – kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến

Trình bày những thành tựu nỗi bật về văn hoá TQ thời phong kiến?

+ Tư tưởng: Nho giáo (Khổng Tử, MạnhTử)

+ Văn học: nhiều nhà thơ nhà văn nỗi tiếng Thơ: Lý Bạch, Đổ Phủ, Bạch Củ Dị.

Văn: Thuỷ Hử (Thi Nại Am), Tam Quốc (La Quán Trung), Tây Du Kí (Ngô

Thừa Ân),Hồng Lâu Mộng ( Tào tuyết Cần)

Sử: Sử Ký Tư Mã Thiên, Hán Thư, Đường Thư, Minh Sử

GV yêu cầu HS quan sát H9,H10 SGK và nhận xét.

- Đạt cao trình độ, tinh xảo

Khoa học- kỹ thuật thời phong kiến TQ có những thành tựu gì?

- Có nhiều phát minh lớn: giấy viết, in ấn, la bàn, thuốc súng

GV: TQ còn là nơi đặt nền móng cho các ngành khoa học – kỹ thuật hiện đại khác:

đóng tàu, khai mỏ, luyện kim

GV kết luận: Quốc gia phong kiến TQ là quốc gia có nhiều thành tựu có sự ảnh

hưởng đến các nước xung quanh là quốc gia phong kiến tiêu biểu của phong kiến

phương Đông

5 Trung Quốc thời Minh -Thanh

* Thay đổi về chính trị.

- Năm 1368 nhà Minh thành lập

- Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh

- Năm 1644 quân Mãn Thanh chiếm TQ thành lập nhà Thanh

* Biến đổi trong xã hội thời Minh và Thanh:

- Vua quan sa đoạ

- Nông dân đói khổ

* Biến đổi về kinh tế:

- Mầm mống kinh tế TBCN xuất hiện

- Buôn bán với nước ngoài mở rộng

6 Văn hoá, khoa học -kỹ thuật Trung Quốc thời phong kiến

a Văn hoá:

- Nho giáo trở thành hệ tư tưởng và đạo đức của giai cấp phong kiến

- Về văn học, sử học rất phong phú đồ sộ

- Nghệ thuật: hội hoạ điêu khắc, kiến trúc tinh xảo

b Khoa học kỹ thuật:

- Có nhiều phát minh quan trọng: giấy viết, nghề in, la bàn, thuốc súng

- Kỹ thuật đóng tàu, luyện sắt, khai thác dầu mỏ có đóng góp lớn cho nhân loại

IV Củng cố:

1 / Trình bày những thay đổi của xã hội phong kiến cuối thời Minh – Thanh?

2/ Lập bảng tóm tắt những thành tựu về văn hoá, khoa học kỹ thuật TQ thời phong kiến.

THÀNH TỰU

Tư tưởng chủ đạo của nền văn hoá TQ

Văn học ( tác phẩm, tác giả)Về nghệ thuật

Về khoa học kỹ thuật

V Dặn dò:

Soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 5 trang 15 tìm hiểu: Ấn Độ thời phong kiến

1 / Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của Ấn Độ

2 / Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hoá?

TUẦN 4 Tiết 6 ,Bài 5 : ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN.

A Mục tiêu bài học:

I Kiến thức:

- HS nắm được các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của Ấn Độ thời phong kiến

- Một số thành tựu của văn hoá Ấn Độ cổ, trung đại

II Tư tưởng:

- HS thấy được Aán Đô là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam Á

III Kỹ năêng:

- Tổng hợp kiến thức trong bài để đạt mục tiêu bài học

B Đồ dùng dạy học:

- Lược đồ Ấn Độ - Đông Nam Á và một số tranh ảnh về các công trình kiến trúc, điêu khắc Ấn Độ và Đông Nam Á

- Các tác phẩm văn học Ấn Độ

C Hoạt động dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1/ Sự suy yếu của xã hội phong kiến Trung Quốc cuối thời Minh - Thanh được biểu hiện như thế nào?

2/ Trình bày những thành tựu to lớn về văn hoá, KHKT của Trung Quốc thời phong kiến?.

III Bài mới:

Bên cạnh Trung Quốc, thì trong khu vưc có một quốc gia khác có nền văn minh lâu đời cùng với những thành tựu văn hóa vĩ đại có ảnh hưởng to lớn đó là Ấn Độ.Vậy chế độ phong kiến ở Aán Độ được hình thành như thế nào? => Bài học

* Hoạt động 1:Tìm hiểu những trang sử đầu tiên

GV yêu cầu HS quan sát lược đồ Ấn Độ (hoặc các quốc gia cổ đại phương Đông)

Nhà nước cổ đại của Ấn Độ được hình thành trên khu vực nào?

- 2500 năm TCN trên lưu vực sông Ấn thành thị nhỏ xuất hiện

- 1500 năm TCN trên lưu vực sông Hằng cũng có những thành thị

GV: Sông Ấn, sông Hằng  đây là cơ sở hình thành nền văn minh Ấn Độ.

1 Những trang sử đầu tiên

- Tên nước Aán Độ bắt nguồn từ sông ấn

- 2500 năm TCN:Thành thị xuất hiện trên lưu vực sông Aán

- 1500 năm TCN:các thành thị khác hình thành trên lưu vực sông Hằng

Vương quốc Ma-ga-đa hình thành trên cơ sở nào?

- Những thành thị tiểu vương quốc ở sông ấn, sông hằng liên kết với nhau Đạo phật

có vai trò quan trọng trong quá trình thống nhất này

=> Tuy nhiên vương quốc magađa tồn tại không lâu từ thế kỉ thứ IV TCN ->TK III

TCN thì sụp đổ.Thế kỉ IVvương triều Gúp -ta thành lập, Aán Độ xác lập thời phong

kiến

* Hoạt động 2: Aán Độ thời phong kiến

GV: Ấn Độ phong kiến trải qua 3 vương triều

- Vương triều Gúp-ta,

- Vương triều Hồi giáo Đê-li

- Vương triều Aán Độ Mô-gôn

HS thảo luận nhóm:

Nhóm 1: Sự phát triển của Ấn Độ dưới Vương triều Gúp-ta được biểu hiện như

thế nào?

- Cả KT, XH và VH đều rất phát triển: chế tạo được sắt không rỉ, đúc tượng đồng,

dệt vải với kĩ thuật cao, làm đồ kim hoàn

GV: Sự hưng thịnh của vương triều Gúp-ta kéo dài  qua thế kỉ V đầu thế kỉ VI

thì bị diệt vong

Nhóm 2 :Vương triều Hồi giáo Đê Li được thành lập như thế nào? Người Hồi giáo

đã thi hành những chính sách gìo1

- Đầu thế kỉ XII người Thổ Nhĩ Kì tiêu diệt miền Bắc Ấn  làm cho vương triều

Gup-ta sụp đổ

- Chiếm ruộng đất, cấm đạo Hinđu  mâu thuẫn dân tộc tăng cao

- Từ thế kỉ XII đến XVI, bị người Mông Cổ tấn công  lật đổ

GV: Vương triều Hồi giáo Đê-li tồn tại không bao lâu (XII - XVI) bị người Mông

Cổ lật đổ

Nhóm 3 : Vương triều Môn Gô được thành lập như thế nào? Vua A-cơ-ba đã áp

dụng những chính sách gì để cai trị Ấn Độ?

- Đầu thế kỉ XVI vương triều hồi giáo Đê Li suy yếu Aán Độ bị chia cắt thành

nhiều quốc gia xung đột lẫn nhau Lơi dụng mâu thẫn đó người Mông Cổ đã tấn

công Aán Độ lập nên vương triều Môn Gô

- Vua a-cơ-baThực hiện các biện pháp để + + xoá bỏ sự kì thị tôn giáo

+ Thủ tiêu đặc quyền Hồi giáo

+ Khôi phục kinh tế và phát triển VH

GV: Vương triều Mô-gôn tồn tại đến giữa TNK XIX thì bị thực dân Anh đến xâm

lược, lật đổ Từ đó Ấn trở thành thuộc đia Anh

* Hoạt động 3: Văn hoá Aán Độ

Gv: Aán độ được coi là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại vì:

- Được hình thành sớm (TK III TCN)

- Có được nền VH phát triển cao, phong phú và có nhiều thành tựu vẫn còn được

- Thế kỉ VI TCN: Nhà nước Magađa thống nhất hùng mạnh -> cuối thế kỉ thứ III TCN sụp đổ

- Thế kỉ IV: Vương triều Gup ta thành lập

2 Ấn Độ thời phong kiến

* Vương triều Gup-ta (IV - VI).

- Luyện kim rất phát triển

- Nghề thủ công phong phú độc đáo: dệt, chế tạo kim hoàn, khắc trên ngà voi

* Vương quốc Hồi giáo Đêli (XII - XVI).

Qúy tộc hồi giáo Chiếm ruộng đất ,Cấm đoán đạo Hinđu → mâu thuẫn dân tộc căng thẳng

* Vương triều Môgôn (XVI – giữa XIX).

- Xoá bỏ kì thị tôn giáo

- khôi phục kinh tế

- Phát triển văn hoá

3 Văn hoá Ấn Độ

- Chữ viết : chữ Phạn

- Văn học : Sử thi đồ sộ, kịch, thơ ca

- Kinh Vêđa

sử dụng cho đến ngày nay.

- Ảnh hưởng quá trình phát triển lịch sử và văn hoá của các Đông Nam Á

Nhóm 4 :Aán độ đã đạt được các thành tựu gì về văn hóa? (chữ viết,văn học, tôn

giáo,kiến trúc )

- Chữ viết : Chữ Phạn  để sáng tác văn học,thơ ca, sử thi, các bộ kinh và là

nguồn gốc của chữ Hinđu (thông dụng hiện nay)

- Văn học : có2 bộ sử thi:

+ Ma-ha-bha-ra-ta và Ra-ma-ya-na

+ Kịch, thơ của Ka-li-đa-sa với vở sơ-kun-tơ-la

- Kiến trúc Hin-đu: tháp nhọn, nhiều tầng, trang trí bằng phù điêu

- Kiến trúc Phật giáo: chùa xây hoặc khoét sâu vào vách núi, tháp có mái tròn như

bát úp

GV giảng :- Kinh Vê-đa là bộ kinh cầu nguyện cổ nhất, “Vê-đa” có nghĩa là “hiểu

biết” gồm 4 tập

- Các tác phẩm VH nổi tiếng đó là 2 bộ sử thi Ma-ha-bha-ra-ta và

Ra-ma-ya-na ra đời trong vòng TNK I TCN phản ánh các mặt đời sống xã hội

- Kiến trúc Aán rất đặc sắc

GV giới thiệu một số tranh ảnh về kiến trúc Ấn Độ: lăng Ta-giơ, Maha

Em có nhận xét gì về văn hòa ấn độ?

=> Aán Độ là một trong những nền văn hóa đặc sắc và lâu đời ,có những công trình

kiến trúc độc đáo mà đến nay vẫn còn được lưu giữ không chỉ ở Ấn Độ mà còn ở

các nước ĐNÁ

- Kiến trúc : + Kiến trúc Hinđu : tháp nhọn nhiều tầng, trang trí phù điêu

+ Kiến trúc phật giáo: chùa xây hoặc khoét sâu vào vách núi, tháp mái tròn

IV Củng cố:

1 / Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của Ấn Độ.

2 / Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà Ấn Độ đã đạt được.

V Dặn dò:

HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 6 trang18 tìm hiểu: Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á

- Khu vực Đông Nam Á ngày nay gồm những nước nào?

- Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực ĐNÁ đến giữa thế kỉ XIX

- Sưu tầm tranh về các quốc gia phong kiến ở ĐNÁ

TUẦN 4 Tiết 7, Bài 6 : CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á.

A Mục tiêu bài học:

- Nhận rõ vị trí địa lí của Cam-pu-chia và Lào và các giai đoạn phát triển của hai nước.

II Tư tưởng:

- HS nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nước Cam-pu-chia,Lào

III Kỹ năêng:

- Biết sử dụng bản đồ hành chính ĐNÁ để xác định vị trí của các vương quốc cổ và PK

- Biết sử dụng phương pháp lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử khu vực Đônh Nam Aù

B Đồ dùng dạy học:

- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc, văn hoá Đông Nam Á

C Tiến trình dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

I/ Sự phát triển của Ấn Độ được biểu hiện qua các vương triều như thế nào?

2/ Trình bày những thành tựu về văn hoá mà Ấn Độ đã đạt được ở thời trung đại?

III Bài mới:

Đông Nam Á từ lâu được coi là một khu vực có bề dày văn hoá, lịch sử ngay từ những thế kỉ đầu CN, các quốc gia

đầu tiên ở Đông Nam Á bắt đầu xuất hiện Trải qua nghìn năm lịch sử, các quốc gia đó đã có những chuyển biến Trong bài 6 chúng ta sẽ nghiên cứu sự hình thành và phát triển của khu vực Đông Nam Á thời phong kiến

* Hoạt động 1: Sự hình thành các vương quôc cổ ở Đông Nam Aùù

Khu vực Đông Nam Á hiện nay gồm những nước nào?Hãy xác định vị trí các

nước đó trên bản đồ.

-11 nước: Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia,Thái Lan, Mi-an-ma, Ma-lai-xi-a,

Xin-ga-po, In-đô-nê-xi-a, Phi-lip-pin, Bru-nây và Đông Ti-mo (t5-2002)

Điều kiện địa lý khu vựcĐNÁ có nét gì giống nhau?

- Có một nét chung về điều kiện tự nhiên; chịu ảnh hưởng của gió mùa, tạo 2 mùa

rõ rệt đó là mùa khô và mùa mưa

Điều kiện tự nhiên có những thuận lợi và khó khăn gì cho sự phát triển ở Đông

Nam ÁÙ?

+ Thuận lợi: Cung cấp nước tưới, khí hậu nóng ẩm thích hợp cho cây cối sinh

trưởng và phát triển lúa nước là cây lương thực chính và chủ yếu

+ Khó khăn: Gió mùa là nguyên nhân gây ra lũ lụt, hạn hán ảnh hưởng đến sự

phát triển nông nghiệp

Các quốc gia ở Đông Nam Á xuất hiện khi nào?

Thời kì đồ đá,dấu vết cư trú của con người đã có ở khắp các nước Đông Nam Á

Những thế kỉ đầu công nguyên, cư dân Đông Nam Aù đã sử dụng rộng rãi công cụ

bằng sắt và các quốc gia đầu tiên đã xuất hiện

Dựa vào đoạn in nghiêng SGK hãy kể tên một số quốc gia cổ?

- Từ những thế kỉ đầu sau CN (trừ VN đã có nhà nước TCN)

1 Sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á

* Điều kiện tự nhiên:

- Chịu ảnh hưởng của gió mùa tạo nên 2 mùa: mùa mưa và mùa khô

+Thuận lợi: Nông nghiệp phát triển.+ Khó khăn: có nhiều thiên tai ảnh hưởng đời sống và sản xuất

* Sự hình thành cácquốc gia cổ:

- Đầu CN các quốc gia đầu tiên ở ĐNÁ xuất hiện

- Khoảng 10 TK đầu sau CN các quốc gia được hình thành và phát triển: Cham-pa, Phù Nam

- Vương quốc Cham-pa (trung bộ Việt Nam), Vương quốc phù Nam (hạ lưu sông

Mê-công và hàng loạt các quốc gia nhỏ khác)

GV chỉ trên lược đồ cho HS thấy vị trí của các Vương quốc cổ.

* Hoạt động 2: Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến đông

nam á

GV: Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á cũng đã trải qua các giai đoạn hình

thành, hưng thịnh và suy vong Ở mỗi nước, các quá trình đó diễn ra trong thời gian

khác nhau nhưng nhìn chung giai đoạn từ nửa sau TK X  đầu TK XVIII là thời kì

thịnh vượng nhất của các quốc gia phong kiến ĐNÁ

Các quốc gia phong kiến ĐNÁ đã hình thành như thế nào?

- Cuối TK XIII dòng vua Gia-va mạnh lên chinh phục tất cả các tiểu vương quốc ở

2 đảo Xu-ma-tơ-ra và Gia-va lập vương triều Mô-giô-pa-hit (1213 - 1527)

- Mi-an-ma: vương quốc Pa-gan (XI)

- Lào : vương quốc Lạn-xang (XIV-XVII)

- Đại Việt

- Cham-pa

GV cho HS quan sát một số kiến trúc cổ như : chùa Tháp Pa-ga, kh đền tháp

Bô-rô-bu-đua ở Inđônêxia

Em có nhận xét gì về kiến trúc của ĐNÁ qua các hình ảnh mà em vừa xem?

- Kiến trúc và điêu khắc với nhiều công trình nổi tiếng: Đền Ăng-co, chùa tháp

Pa-gan , tháp chàm

- Hình vòm kiểu bát úp, có tháp nhọn , kiểu bát úp ,đồ sộ khắc hoạ nhiều hình ảnh

sinh động (chịu ảnh hưởng kiến trúc Ấn Độ)

GV: Hiện nay ở Pa-gan còn lại hơn 2.300 ngôi chùa tháp Đây là kiệt tác nghệ

thuật kiến trúc ở Đông Nam Á

2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á

- Từ thế kỉ X – XIII thời kì thịnh vượng của các quốc gia phong kiến ĐNÁ

- In-đô-nê-xi-a: vương triều hit (1213 - 1527)

Mô-giô-pa CamMô-giô-pa puMô-giô-pa chia thời kì ĂngMô-giô-pa co (IX Mô-giô-pa XV)

- Mi-an-ma: vương quốc Pa-gan (XI)

- Lào : vương quốc Lạn-xạng XVII)

(XIV Đại Việt

- Cham-pa

- Từ nửa sau thếkỉ XVIII quốc gia phong kiến đná suy yếu đến thế kỉ XIX trở thành thuộc địa của chủ nghĩa tư bản phương tây

IV Củng cố:

1/ Trình bày điều kiện tự nhiên và những yếu tố hình thành nên các vương quốc cổ ở ĐNÁ.?

2/.Kể tên các quốc gia phong kiến ĐNÁ tiêu biểu và một số công trình kiến trúc đặc sắc?

V Dặn dò:

HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 6 trang20 tìm hiểu: Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á

- Sự phát triển của vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co được biểu hiện như thế nào?

- Sưu tầm tranh về đất nước Lào và Cam-pu-chia

TUẦN 5 Tiết 8 ,Bài 6 : CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á (tiếp theo).

A Mục tiêu bài học:

I Kiến thức:

- Nhận rõ vị trí địa lí của Cam-pu-chia và Lào và các giai đoạn phát triển của hai nước

II Tư tưởng:

- HS nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam

Á Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nước Cam-pu-chia,Lào

III Kỹ năêng:

- Biết sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam Á để xác định vị trí của các vương quốc cổ và phong kiến

- Biết sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử

B Đồ dùng dạy học:

- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á

- Tranh ảnh sưu tầm về Cam-pu-chia thời kì này

C Tiến trình dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1/ Kể tên các nước trong khu vực ĐNÁ ? Xác định vị trí các nước trên bản đồ ?

2/ Các nước trong khu vực ĐNÁ có điểm gì chung ? Điều kiện đó có ảnh hưởng gì đến sự phát triển nông nghiệp?

III Bài mới:

Campuchia và Lào là hai nước anh em cùng ở trên bán đảo Đông Dương với Việt Nam Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu lịch sử của hai nước bạn cũng là góp phần hiểu thêm lịch sử nước mình

* Hoạt động 1: Vương quốc Cam –pu-chia

GVcho HS xác định vị trí Campuchia và Lào trên bàn đồ

GV : Campuchia là một nước có lịch sử lâu đời và khá phong phú nhất ở ĐNÁ thời cổ

– trung đại Từ khi thành lập đến năm 1863, lịch sử Cam-pu-chia đã chia thành nhiều

giai đoạn

Nhóm 1: Cư dân của vương quốc Campuchia là ai ? Thời kì hình thành vương quốc

Campuchia như thế nào?

-=> Thời kì tiền sử đồà đá trên đất Campuchia có một bộ phận cư dân cổ Đông Nam Aù

(người Môn Cổ) sinh sống xây dựng đất nước Phù Nam ( hạ lưu sông Mê Kông) =>

người Khơ - me

- Người Khơ - me giỏi săn hắn , quen đào ao ,đắp hồ họ tiếp thu văn hóa Aán Độ, khắc

bia chữ Phạn, tạo chữ viết riêng dựa trên chữ Phạn

- Đến thế kỉ VII vương quốc Khơ- me hình thành (khi vương quốc Phù Nam tan ra õ)

người Trung Hoa gọi là Chân Lạp , tồn tại đến cuối thế kỉ VII (744 ) bị người Gia -va

đến xâm lược và thống trị đến 802

Tại sao thời kì phát triển của Cam-pu-chia lại được gọi là thời kì Ăng-co?

=>.Vì kinh đô vương quốc là Ăng-co Ở đây người Khơ-me đã xây dựng nên nhiều

kiến trúc lớn, nổi tiếng điển hình khu đền tháp Ăng-co-Vat và Ăng-co-Thom

GV giải thích: “Ăng-co“ có nghĩa là “đô thị”, “kinh thành “Aêng-co được xây dựng từ

TK XII còn Ăng-co-Thom được xây dựng trong suốt 7 TK của thời kì phát triển

Nhóm 2 : Cam- pu- chia có những chính sách đối nội, đối ngoại và thành tựu gì?

Nhận xét thành tựu đó?

3.Vương quốc Cam-pu-chia.

- Người Khơ-me là một bộ phận cư dân Đông Nam Aù cổ, giỏi săn bắn , tiếp thu văn hóa Ấn Độ ( chữ phạn )

- Thế kỉ VII vương quốc người Khơ-me hình thành ( Chân Lạp)

- Thế kỉ IX- XV Cam- pu- chia phát triển → thời kì Aêng - co

+ Sản xuất nông nghiệp phát triển.

+ Mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực

+ Kiến trúc độc đáo: Aêng- co -Vát ;

- Đối nội : Phát triển sản xuất nông nghiệp

-Đối ngoại: Quân đội hùng mạnh (dùng vũ lực mở rộng lãnh thổ sang vùng hạ lưu

sông Mê Nam (Thái Lan) và trung lưu sông Mê Kông ( Lào)

-Thành tựu: Có nhiều công trình kiến trúc độc đáo., đồ sộ: Aêng- co Vát , Aêng-co Thom

- Gv miêu tả khu đền tháp Aêng-Co Vát: Đền có 5 ngôi tháp cao, được trạm khắc

công phu Đỉnh cao hất là 63m , xung quanh là hệ thống hào nước có chiều rộng

200m ,chu vị 5,5m ,hai bên bờ lát đá với 18 bậc lối đi rộng ,có hình tượng điêu khắc,

trạm trổ tinh vi , dẫn đến cung điện, tạo nên vẻ trang nghiêm => Đây là công trình văn

hóa đồ sộ , độc đáo, thể hiện óc thẩm mỹ và trình độ kiến trúc rất cao của người cam-

pu- chia

=> Đầu thế kỉ XV kinh đô của Campuchia chuyển vể Nôm -Pênh ngày nay Campuchia

bước vào suy thoái và 1863 thì bị thực dân Pháp xâm lược

Nhóm 3: Như vậy, từ khi thành lập → 1863 lịch sử Campuchia được chia thành

mấy giai đoạn? Em có nhận xét gì về vương quốc campuchia thời cổ trung đại ?

- Trải qua 4 giai đoạn lớn:

+ Từ thế kỉ I VI: nước Phù Nam

+Từ thế kỉ VIIX: nước Chân Lạp

+ Từ thế kỉ IX XV: thời kì Ăng-co

+ Từ thế kỉ XV 1863: suy yếu

=> Cam –pu- chia là một quốc gia có lịch sử lâu đời và phát triển nhất ở khu vực Đông

Nam Aù

*Hoạt động 2:V ương quốc Lào

Cư dân của vương quốc lào là ai? Đặc điểm sinh sống của họ?

=> Người Lào Thơng Họ là chủ nhân của những chum đá khổng lồ- những chum đá

đựng tro người chết sau khi thỏa thiêu

Vương quốc lạng xạng được thành lập trên cơ sở nào ?

=> Thế kỉ XIII người Thái di cư đến đất Lào gọi là người Lào Lùm 1353, một tộc trưởng

Lào là Pha Ngừm đã tập hợp và thống nhất những bộ lạc , lập nước riêng gọi là Lạng

Xạng Người Lào sống trong các mường cổ bằng săn bắn , nương rẫy, thủ công

Trình bày những nét chính trong đối nội và đối ngoại của vương quốc Lạn Xạng?

* Đối nội: Chia đất nước thành các mường đặt quan cai trị ,Xây dựng quân đội vững

mạnh

* Đối ngoại: Giữ mối quan hệ hoà hiếu với các nước láng giềng nhưng kiên quyết chống

xâm lược nước ngoài

Nguyên nhân nào dẫn đến sự suy yếu của Lạn-xạng?

=> Do có sự tranh chấp quyền lực trong hoàng tộc, đất nước suy yếu, vương quốc

Xiêm xâm chiếm.Đến cuối TK XIX Lào trở thành thuộc địa của Pháp

Lịch sử của đất nước Lào đã trải qua những mốc quan trọng nào? 

+ Trước thế kỉ XIII chỉ có người ĐNÁ cổ là người Lào Thơng

Aêng- co Thom

4 Vương quốc Lào:

- Cư dân cổ của Lào là người Lào Thơng

- Thế kỉ XIII người Thái di cư đến đất Lào gọi là lào Lùm

- Năm 1353 tộc trưởng người Lào là Pha Ngừm thống nhất các bộ tộc Lào và lập nên vương quốc Lạn Xạng ,phát triển thịnh vượng từ thế kỉ XV- XVII

- Đối nội: Chia đất nước để cai trị ,xây dựng quân đội

- Đối ngoại : Giữ quan hệ hoà hiếu với các nước láng giềng Kiên quyết chống xâm lược

- Thế kỉ XVIII vương quốc Lạn Xạng suy yếu Cuối thế kỉ XIX Lào thành thuộc địa của Pháp

+ Sau TK XIII: Người Thái di cư sang gọi là người Lào Lùm bộ tộc chính của Lào,

thành lập nước Lạn Xạng

+ TK XV – XVII:Thời kì thịnh vượng

+ TK XVIII – XIX :Thời kì suy yếu và bị Pháp xâm lược

Quan sát H 15 tr 21 em thấy kiến trúc Thạt Luổng của Lào có gì giống và khác so với

các công trình kiến trúc của các nước trong khu vực?

=> Thành tựu văn hóa Lào Thạt Luổng có nghĩa là tháp lớn xây dựng 1566 dưới triều

vua Xết –Tha- Thi – Lạt rất uy nghiêm, đồ sộ Gồm 1 tháp lớn đặt trên đế hoa sen ( 12

cánh) dưới là bệ hình cầu tạo thành 4 mui ,đáy vuông , mỗi cạnh dài 68m ,ốp bằng 323

phiến đá, có 4 cổng dưới dạng miếu thờ xung quanh tháp chính là 30 nhọn tháp nhỏ ,

mỗi tháp khắc một lời dạy của phật Tháp chính cao 45m Kiến trúc ngang tầm với các

nước trong khu vực

IV Củng cố:

a/.Trình bày sự thịnh vượng của Campuchia thời kì Ăngco.

b/.Hãy nêu chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn xạng.

V Dặn dò:

- HS về nhà trả lời các câu hỏi trong SGK bài 6, đọc bài 7 : Những nét chung về xã hội phong kiến

 Đặc điểm cơ bản của XHPK phương Tây và châu Âu ?

 XHPK phương Đông có gì khác XHPK phương Tây?

TUẦN 5 Tiết 9, Bài 7 : NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN.

A Mục tiêu bài học:

I Kiến thức:

- HS nắm được thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến

- Nền tảng kinh tế và hai giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến

- Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến

II Tư tưởng:

- Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu kinh tế và văn hoá mà các dân tộc đã đạt được trong thời kì phong kiến

III Kỹ năêng:

- Bước đầu làm quen với phương pháp tổng hợp, khái quát hoá các sự kiện, biến cố lịch sử để rút ra kết luận

B Đồ dùng dạy học:

- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á

- Tranh ảnh một số công trình kiến trúc, văn hoá Cam-pu-chia và Lào

C Tiến trình dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

a/ Sự phát triển của vương quốc Campuchia thời kì Aêng Co được biểu hiện như thế nào?

b/ Trình bày chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn xạng

III Bài mới:

Qua các tiết trước, chúng ta đã biết được sự hình thành phát triển của chế độ phong kiến ở cả phương Đông và phương Tây Chế độ phong kiến là một giai đoạn lớn trong quá trình phát triển của lịch sử loài người VẬY đặc điểm chung của xã hội phong kiến là gì? →bài học

* Hoạt động 1: Sự hình thành và phát triển xã

hội phong kiến

GV: XH phong kiến là chế độ XH tiếp sau

XH cổ đại, nó được hình thành trên cơ sở tan

rả của XH cổ đại

HS thảo luận nhóm:

Nhóm 1: XHPK phương Đông và Châu Âu

hình thành từ khi nào? Em có nhận xét gì

về thời gian hình thành XH phong kiến?

=>- Phương Đông TCN (TQ), Đầu CN (các

nước ĐNÁ) từ TK III- X

- Châu Âu thế kỉ V- X

=> - XH phương Đông: hình thành rất sớm

- XH Châu Âu: hình thành muộn hơn

Nhóm 2: Thời kì phát triển của XH phong

kiến ở phương Đông và Châu Âu kéo dài

trong bao lâu?

=> - XH phong kiến ở phương Đông phát triển

chậm chạp : TQ (VII-VIII), các nước ĐNÁ

( X _ XVI)

- XH phong kiến Châu Âu (XI - XIV)

Nhóm 3: Thời kì khủng hoảng và suy vong

ở phương Đông và Châu Âu diễn ra như thế

nào?

=> - Phương Đông kéo dài suốt thế kỉ (XVI

– giữa thế kỉ XIX)

- Châu Âu: rất nhanh ( XV - XVI)

→ Sau khi GV cho HS so sánh sự khác nhau

về XHPK phương Đông GV chốt lại bằng

bảng phụ

* Hoạt động 2: Cơ sở kinh tế – xã hội phong

kiến

 Theo em cơ sở kinh tế của XH phong kiến

ở phương Đông và Châu Âu có điểm gì

1 Sự hình thành và phát triển xã hội phong kiến

Các thời kì XHPK pHương Đông XHPK Châu Aâu Thời kì hình thành Sớm : Thế kỉ IIITCN – thế

hoảng , suy vong

Dài : Thế kỉ XVI→giũa thế

kỉ XIX (bị lệ thuộc hoặc là thuộc địa của chủ nghĩa TB phương Tây)

Ngắn: Thế kỉ XV- thếkỉ XVI (Chủ nghĩa

tư bản nảy sinh trong lòng xã hội phong kiến)

2 Cơ sở kinh tế - xã hội phong kiến

* Cơ sở kinh tế: nông nghiệp

- Châu âu: nông nghiệp đóng kín trong các lãnh địa

- Phương Đông: nông nghiệp đóng kín trong các nông thôn

giống và khác nhau?

- Giống: Đều sống nhờ nông nghiệp là chủ

yếu

- Khác: Phương Đông: bó hẹp ở các công xã

nông thôn Châu Âu: Đóng kín trong lãnh

địa phong kiến

 Ruộng đất chủ yếu nằm trong tay ai?

- Lãnh chúa hoặc địa chuu3

 Họ bóc lột ai? Bằng cách nào?

- Bóc lột nông nô hoặc nông dân lĩnh canh

bằng phương thức giao ruộng đất cho họ cày

cấy và nộp thuế

 Từ mối quan hệ sản xuất phong kiến trên

XH hình thành những giai cấp nào?

- Phương Đông: Địa chủ - nông dân

- Châu Âu: lãnh chúa - nông nô

 Nền kinh tế phong kiến ở phương Đông và

Châu Âu còn khác nhau ở điểm nào?

- Ở Châu Âu, sau thế kỉ XI thành thị trung đại

xuất hiện: thương nghiệp, công nghiệp phát

triển

 XHPK khủng hoảng , CNXH hình thành

* Hoạt động 3: Tìm hiểu nhà nước phong

 Thế nào gọi là chế độ quân chủ?

Là thể chế nhà nước do vua đứng đầu, nắm

mọi quyền hành

GV :Để thống trị giai cấp địa chủ hay lãnh

chúa thiết lập nên bộ máy nhà nước để bóc

lột và đàn áp giai cấp khác

 Chế độ quân chủ ở phương Đông và Châu

Âu có gì khác nhau t?

- Phương Đông: Vua có rất nhiều quyền lực

trở thành hoàng đế

- Châu Âu: Lúc đầu hạn chế trong các lãnh

địa  thế kỉ XV: quyền lực tập trung trong

tay vua

* XH : Có hai giai cấp

- Châu âu: lãnh chúa ,nông nô

- Phương Đông: địa chủ , nông dân

- Địa chủ , lãnh chúa bóc lột nông dân và nông nô bằng địa tô

- Thế kỉ XI ở Châu Aâu thành thị trung đại xuất hiện,công thương nghiệp pháp

triển ,xã hội phong kiến khủng hoảng , chủ nghĩa tư bản hình thành

3 Nhà nước phong kiến

- Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu,nắm mọi quyền hành →ø chế độ quân chủ

- Phương Đông: chế độ quân chủ hình thành rất sớm (thời cổ đại)

- Ở Châu Aâu: muộn hơn (thế kỉ XV)

GV cho HS xem tranh ảnh để nhận xét

thành tựu phong kiến

IV Củng cố:

1 / Lập bảng so sánh chế độ phong kiến phương Đông và Châu Âu theo mẫu sau:

- Thời kỳ hình thành:

- Thời kỳ phát triển:

- Thời kỳ khủng hoảng và

suy vong

- Cơ sở kinh tế:

- Các giai cấp cơ bản:

Từ TK III TCN đến khoảng TK X

Từ TK X đến TK XV

Từ TK XVI đến TK XIX

Nông nghiệp đóng kín trong công xã nông thôn

Địa chủ nông dân lĩnh canh

Từ TK V đến TK X

Từ TK XI đến TK XIV

Từ TK XIV đến TK XV

Nông nghiệp đóng kín trong lãnh địa

Lãnh chúa và nông nô

2 /.Trong XH phong kiến có những giai cấp nào? Trình bày mối quan hệ giữa các giai cấp ấy?

V Dặn dò:

-Học theo câu hỏi trong SGK

- Soạn bài 8 T 25 : Nước ta buổi đầu độc lập

+ Nhà Đinh đã làm gi để xây dưng đất nước

+ Hãy mô tả bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lêâ

Phần II : LỊCH SỬ VIỆT NAM.

(Từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XIX) Chương I : BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH - TIỀN LÊ (Thế kỉ X) TUẦN 6 TIẾT 10, Bài 8 : NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP.

A Mục tiêu bài học:

- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc

III Kỹ năêng:

- Bồi dưỡng cho HSkĩ năng phân tích , đánh giá , nhận xét , lập biểu đồ, sơ đồ,sử dụng bản đồ khi học bài

B Đồ dùng dạy học:

- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Ngô Quyền

- Bản đồ 12 sứ quân

-Một số tranh ảnh , tư liệu về di tích liên quan đến thời Ngô, Đinh

C Tiến trình dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ: (Thông qua)

III Bài mới :

Hơn 1000 năm kiên cường và bền bỉ chống lại ách đô hộ của phong kiến phương Bắc , nhân dân ta đã giành được nền độc lập Với trận Bạch Đằng lịch sử (năm 938), nước ta bước vào thời kì độc lập, tự chủ Vậy sau khi đánh tan quân Nam Hán xâm lược Ngô Quyền đã làm gì để xây dựng đất nước ? →Bài học

* Hoạt động 1: Tìm hiểu Ngô Quyền dựng nền độc lập tự chủ

GV nhắc lại trận chiến thắng của Ngô Quyền (năm 938) ở trên sông Bạch Đằng

 Chiến thắng Bạch Đằng đã có ý nghĩa gì?

- Đánh bại âm mưu xâm lược của quân Nam Hán Chấm dứt sự thống trị của

phương Bắc, ta giành được quyền tự chủ

GV: Đây là một móc lịch sử vô cùng quan trọng Sau hơn 1000 năm đô hộ ta đã

giành được độc lập, tự chủ

 Sau khi đánh tan quân Nam Hán, Ngô Quyền đã làm gì? Những việc làm nào

của Ngô Quyền chứng tỏ quyền tự chủ của đất nước?

Mùa xuân 938 Ngô Quyền lên ngôi vua, chọn Cổ Loa làm kinh đô Bỏ bộ máy cai

trị cũ, bỏ chức tiết độ sứ, lập triều đình mới ở trung ương do vua đứng đầu có toàn

quyền → chế độ quân chủ Giúp việc cho vua là các quan văn, quan võ , quy định

sắc phục của quan lại ,cử tướng giỏi coi giữ các châu quan trọng ( Đinh Công Trứ

giữ vùng Hoan Châu) Ở địa phương có các thứ sử

GV sử dụng Sơ đồ bộ máy nhà nước

 Em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy nhà nước dưới thời Ngô Quyền?

→ Còn đơn giản

GV giải thích “ Thứ sử các châu” là các quan địa phương có công được Ngô

Quyền cử đi cai quan các địa phương

GV: Những việc làm của Ngô Quyền chứng tỏ sự quyết tâm xây dựng 1 quốc gia

tự chủ nêu cao ngọn cờ độc lập dân tộc, tin tương vào khả năng bảo vệ độc lập dân

tộc mình  tác dụng : Đất nước yên ổn

* Hoạt động 2: Tìm hiểu tình hình chính trị cuối thời Ngô

Sau khi Ngô Quyền mất tình hình chính trị nước ta như thế nào?

→ Năm 944, Ngô Quyền mất , 2 con là Ngô Xương Ngập và Ngô Xương Văn còn

nhỏ nên bị Dương Tam Kha cướp ngôi

- GVgiảng: Được sự giúp đỡ của các tướng lĩnh, năm 950 Ngô Xương Văn giành

lại ngôi vua, nhưng mâu thuẫn lại xảy ra trong nội bộ nhà Ngô Cuộc tranh chấp

giữa các thế lực vẫn tiếp diễn 905 ngô xương văn mất Các tướng lĩnh cát cứ và

1 Ngô Quyền dựng nền độc lập tự chủ

- Xuân 939 Ngô Quyền lên ngôi vua, chọn Cổ Loa làm kinh đô

- Ông bỏ chức Tiết độ sứ và xây dựng triều đình mới Đứng đầu nhà nước là vua, giúp việc cho vua có các quan văn , võ còn đơn giản

- Cử tướng giỏi trấn giữ các châu quan trọng

2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô

- Năm 944 ,Ngô Quyền mất ,Dương Tam Kha cướp ngôi

- Năm 950 Ngô Xương Văn lật đổ Dương Tam Kha, triều Ngô vẫn không ổn định

- Năm 965 Ngô Xương Văn mất , đất nước loạn 12 sứ quân nổ ra

các vùng đất không thuần phục triều đình trung ương nổi dậy Đất nước rơi vào

tình trạng chia cắt, tướng lĩnh chiếm cứ các vùng và đánh chiếm lẫn nhau. loạn

12 sứ quân nổ ra

GV cho HS đọc lược đồ 12 sứ quân

Loạn 12 xứ quân đã có ảnh hường như thế nào đến tình hình đất nước ?

→ Tác động đến sản xuất và đời sống nhân dân gây mất đoàn kết làm giảm sức

mạnh của dân tộc tạo cơ hội cho kẻ thù xâm lược → hoàn cảnh đó yêu cầu của

lịch sử là phải thống nhất đất nước

Chuyển ý: Trước tình hình đó , xuất hiện một người tài giỏi là Đinh Bộ Lĩnh Đinh

Bộ Lĩnh đã thống nhất đất nước như thế nào chúng ta tìm hiểu tiếp phần 3

* Hoạt động 3: Tìm hiểu Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước

Em hiểu biết gì về Đinh Bộ Lĩnh?

- Là con trai của Đinh Công Trứ , quê ở Hoa Lư cha mất sớm sống với mẹ ơ quê

nhà sớm bộc lộ thiên tài quân sự

GV sử dụng bản đồ nêu quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh: Ông liên

kết với sứ quân Trần Lãm, Phạm Bạch Hổ tiến đánh các sứ quân khác Được sự

ủng hộ của nhân dân ông đánh đâu thắng đó và được tôn là Vạn Thắng Vương

Năm 967 đất nước chấm tình trạng chia cắt

Vì sao đinh bộ lĩnh thống nhất được đất nước?

- Nhờ có lực lượng hùng mạnh và có tài,

- Nhờ được nhân dân ủng hộ, đánh đâu thắng đó

 Việc Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân có ý nghĩa gì?

→ Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong cả nước Phù hợp với yêu cầu lịch

sử đáp ứng nguyện vọng của nhân dân là đất nước thống nhất đất nước, bình yên,

hòa bình → tạo điều kiện xây dựng đất nước vững mạnh chốnh lại âm mưu xâm

lược của kẻ thù

 Em hãy so sánh công lao của Ngô Quyền và ĐBL đối với nước ta trong buổi

đầu độc lập?

- Ngô Quyền có công đánh đuổi giặc ngoại xâm, xây dựng đất nước, độc lập

thống nhất

- Đinh Bộ Lĩnh có công bảo vệ đất nước thống nhất, độc lập

3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước

- Đinh Bộ Lĩnh liên kết với sứ quân Trần Lãm , Phạm Bạch Hổ đánh dẹp loạn 12 sứ quân , thống nhất đất nước năm 967

- Ý nghĩa: tái lập nền hoà bình ,xây dựng đất nước, chống kẻ thù xâm lược

IV Củng cố:

a/ Lập sơ đồ bộ máy nhà nước dưới thời Ngô.

b/ Tại sao xảy ra “loạn 12 sứ quân”?

- Sự biết ơn đối với những người có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời kì đầu giành lại độc lập.

III Kỹ năêng:

- Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, sử dụng bản đồ khi học bài, trả lời câu hỏi kết hợp với xác định trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cần thiết

B Đồ dùng dạy học:

- Tranh ảnh :Đền thờ vua Đinh, vua Lê (Ninh Bình); Lễ lên ngôi vua của Lê Hoàn; Toàn cảnh Hoa Lư

- Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống (năm 981)

- Sơ đồ tổ chức bộ máy chính quyền Trung ương thời Tiền Lê

C Hoạt động dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1 Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước dưới thời Ngô ? Ngô Quyền đã làm gì để thể hiện quyền tự chủ đất nước ?

2 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước như thế nào ? Ý nghĩa ?

III Bài mới :

Sau khi dẹp loạn các sứ quân, đất nước trở lại yên bình, thống nhất Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế và bắt đầu xây dựng nước Đại Cồ Việt mới Nhưng vừa được 10 năm ,ông bị ám sát và nước Đại Cồ Việt đứng trước nguy cơ bị mất nước Trước tình thế đó quân và dân ta lúc bấy giờ đã làm gì để chiến thắng giặc Tống?

* Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình chính trị , quân sự

 Sau khi thống nhất đất nước Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì?

- Năm 968 lên ngôi Hoàng Đế (Đinh Tiên Hoàng), đặt tên nước là Đại Cồ Việt

Đóng đô ở Hoa Lư ( Ninh Bình )

- Năm 970 đặt niên hiệu là Thái Bình , sai sứ sang giao hảo với Tống → để tạo

mối quan hệ hòa khí

GV: Đại Cồ Việt chỉ nước Việt to lớn có ý đặt ngang hàng với Trung Quốc

 HS quan sát h19 tr 31 Tại sao Đinh Tiên Hoàng lại đóng đô ở Hoa Lư ?

- Hoa Lư là vùng đất đẹp, xung quanh có nhiều đồi núi thuận lợi cho việc phòng

thủ và bảo vệ tổ quốc Nhà Đinh cho xây tường thành nối các núi đá vôi thành 2

khu vực : thành nội và thành ngoại trong thành có cung điện của nhà vua và

I Tình hình chính trị, quân sự

1./ Nhà Đinh xây dựng đất nước

- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư

- Năm 970 nhà Đinh đặt niên hiệu là Thái Bình, sai sứ sang giao hảo với Tống

nhiều nhà ở của quan lại , binh sĩ , có chùa Nhất Trụ , chùa Báo Thiên , bên ngoài

là nơi nhân dân sinh sống

 Việc nhà Đinh đặt tên nước và không dùng niên hiệu của hoàng đế Trung

Quốc nói lên điều gì?

- Phủ định quyền bá chủ của hoàng đế phương Bắc

- Khẳng định tinh thần tự chủ, quyết tâm giành độc lập Chứng tỏ ta cũng ngang

hàng chứ không phụ thuộc vào Trung Quốc

GV giải thích : “Hoàng đế” tước hiệu của vua nước mạnh, có nhiều nước thần

phục “Vương” tước hiệu của vua nước nhỏ, chịu thần phục nước khác

Đinh Tiên Hòang còn áp dụng biện pháp gì để xây dựng đất nước ?

→ Đinh Tiên Hoàng còn: Phong vương cho con ,cử tướng giỏi nắm giữ các chức

vụ chủ chốt Dựng cung điện , đúc tiền , vì chưa có pháp luật cụ thể nên nhà Đinh

đặt ra hình phạt khắc nghiệt như đặt vạc dầu lớn ở sân triều , nuôi hổ và quy định:

ai có tội sẽ bị bỏ vào vạc nấu hay cho hổ ăn  răn đe và ngăn ngừa phản loạn

 Những việc làm của Đinh Tiên Hoàng có ý nghĩa như thế nào?

Nhằm ổn định đời sống xã hội  tạo cơ sở để xây dựng và phát triển đất nước

GV: Việc nhà Đinh đặt tên nước, định đất đóng đô, phong vương cho các con

khẳng định dân Đại Việt có giang sơn bờ cõi riêng, nước Đại Cô’Việc độc lập

ngang hàng Trung Quốc chứ không phải là phụ thuộc Mặc dù ĐinhTiên Hoàng

xưng hoàng đế nhưng ông đã ý thức được mối quan hệ bang giao giữa nước ta và

TQ nên sai sứ sang giao hảo với nhà Tống

→Như vậy, so với thời Ngô Quyền, Đinh Tiên Hoàng đã tiến thêm một bước

trong việc xây dựng chính quyền, độc lập, tự chủ, khẳng định chủ quyền quốc gia

dân tộc

GVcho HS quan sát hình 18 /SKG.

→ Sau khi xây dựng đất nước thì Đinh Bộ Lĩnh như thế nào ? Và vì sau nhà tiền

lê được thành lập → phần 2

* Hoạt động 2: Tìm hiểu tổ chức chính quyền thời Tiền Lê

 Nhà Tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh nào?

Năm 979 Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị ám hại ,con là Đinh Toàn (6 tuổi)

lên nối ngôi  nội bộ nhà Đinh lục đục Bên ngoài thì quân Tống lăm le xâm

lược , trước tình thế hiểm nghèo  Lê Hoàn suy tôn làm vua → nhà Tiền Lê được

thành lập

GV giới thiệu về Lê Hoàn : sinh năm 941 trong một gia đình nghèo , bố mẹ

mất sớm , chịu nhiều gian nan cực nhọc Lê Hoàn giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12

sứ quân

 Vì sao Lê Hoàn được suy tôn làm vua?

Là người có tài, mưu lược ,khỏe mạnh ,có chí lớn và uy tín trong triều đình lúc bấy

giờ đang giữ chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân đội nên lòng người quy

phục

GV cho HS xem ảnh : Lễ lên ngôi vua của Lê Hoàn

- Phong vương cho con, cắt cử quan lại Dựng cung điện, đúc tiền, pháp luật hà khắc

2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê

- Năm 979 Đinh Tiên Hoàng bị giết nội bộ xung đột Nhà Tống lăm le xâm lược  Lê Hoàn được suy tôn làm vua , nhà tiền Lê thành lập

 Việc Thái hậu họ Dương trao áo long bào cho Lê Hoàn nói lên điều gì?

Thể hiện sự thông minh quyết đoán , đặt lợi ích quốc gia trên lợi ích dòng họ , vượt

lên quan niệm của chế độ phong kiến để bảo vệ lợi ích dân tộc

GV: Sau khi lên ngôi Lê Hoàn đặt niên hiệu là Thiên Phúc, lập nên nhà Lê Lịch

sử gọi là Tiền Lê (để phân biệt nhà Hậu Lê do Lê Lợi lập ra khi đánh thắng quân

Minh 1428 )

HS thảo luận theo nhóm và vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy triều đình Trung ương thời

Tiền Lê

Tổ chức chính quyền Trung ương: Vua đứng đầu nắm quyền hành, giúp vua có

thái sư, đại sư và dưới có hệ thống quan lại gồm 3 ban Ở địa phương: cả nước chia

làm 10 lộ, dưới lộ có phủ, châu

 Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Tiền Lê so với thời Ngô Quyền?

→So với thời Ngô Quyền, nhà Lê đã hoàn thiện thêm về tổ chức bộ máy cai trị ở

Trung ương

→Tương đối hoàn chỉnh, vững vàng chặt chẻ hơn,không còn đơn giản như thời

Ngô quyền

 Quân đội nhà Tiền Lê được tổ chức như thế nào?

- Gồm 10 đạo, chia thành 2 bộ phận:

Cấm quân (quân triều đình) bảo vệ vua , kinh thành.

Quân địa phương (đóng đô tại lộ, luân phiên vừa luyện tập vừa làm nông)

theo chính sách “ngụ binh ư nông”

- Cuối năm 979 nội bộ nhà Đinh xung đột tranh giành quyền lợi  quân

Tống xâm lược

Chuyển ý: Vì sao quân Tống lại xâm lược nước ta, và tình hình đất nước ta lúc

bấy giờ như thế nào? → phần 3

* Hoạt động 3: Tìm hiểu cuộc kháng chiến chông Tống của Lê Hoàn

Cuộc kháng chiến chống tống của Lê Hoàn như thế nào ?

GV: Tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống theo lược đồ.

Đầu năm 981 Hầu Nhân Bảo chỉ huy quân Tống theo 2 đường tiến vào nước ta:

quân bộ theo đường Lạng Sơn tiến vào, quân thuỷ theo đường Bạch Đằng tiến

sang Lê Hoàn trực tiếp chỉ huy cuộc kháng chiến Ông cho quân chôn cọc ở sông

Bạch Đằng để ngăn chặn thuyền địch

Nhiều trận chiến đấu diễn ra ác liệt trên sông Bạch Đằng, cuối cùng thuỷ quân

địch bị đánh tháo chạy ra biển Trên bộ ta chặn đánh quân Tống quyết liệt ở chi

Lăng, buộc phải rút về nước.Thừa thắng quân ta truy kích tiêu diệt địch Quân

Tống đại bại, tướng Hầu Nhân Bảo bị tử trận

→ Như vậy, sau gần 4 tháng chiến đấu, dưới sự chỉ huy của Lê Hoàn cuộc k/c

của quân dân Đại Cồ Việt đã hoàn toàn thắng lợi

 Cuộc kháng chiến chống Tống có ý nghĩa như thế nào?

Khẳng định khả năng bảo vệ độc lập dân tộc Đánh bại âm mưu xâm lược của

nhà Tống quyết tâm giữ vững nền độc lập của đất nước

- Bộ máy nhà nước thời Tiền Lê:

+ Trung ương:

Vua

Thái sư Đại sưQuan văn Quan võ

+ Địa phương:

10 lộ Phủ Châu

- Quân đội:

+ Cấm quân

+ Quân địa phương

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn

c Ý nghĩa :

- Khẳng định khả năng quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc

IV Củng cố:

a/ Hãy vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy triều đình Trung ương thời Tiền Lê

b/ Trình bày diễn biến của cuộc kháng chiến chống Tống do lê Hoàn chỉ huy.

V Dặn dò:

HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 9 trang 32 : Nước Đại Việt thời Đinh – Tiền Lê ( tiếp theo )

o Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê phát triển?

o Đời sống xã hội và văn hoá nước Đại Cồ Việt có chuyển biến gì?

o Sưu tầm những mẫu chuyện về vua Đinh, Lê Hoàn mà em biết

TUẦN 7 Tiết: 12, Bài 9 : NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH – TIỀN LÊ (tiếp theo)

II SỰ PHÁT TRIỂN VÀ VĂN HOÁ.

A Mục tiêu bài học:

III Kỹ năêng:

- Rèn luyện kĩ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế, văn hoá thời Đinh - Tiền Lê

B Đồ dùng dạy học:

- Tranh ảnh di tích các công trình văn hoá, kiến trúc thời Đinh - Tiền Lê

C Hoạt động dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1 / Mô tả sơ đồ bộ máy thời Đinh -Tiền Lê ?.

2 / Tường thuật lại diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống năm 981?

III Bài mới

Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ thù, khẳng định quyền làm chủ đất nước của nhân dân ta và củng cố nền độc lập thống nhất của nước Đại Cồ Việt Đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá trong buổi đầu độc lập của đất nước ta

* Hoạt động 1: Tìm hiểu bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ

 Tình hình nông nghiệp ở nước ta thời Đinh - Tiền Lê như thế nào?

Phần lớn ruộng đất là đất công làng xã Nông dân được làng xã chia ruộng đất

để cày cấy và có nghĩa vụ nộp tô; đi lính và làm lao dịch cho nhà vua

Họ còn phải tham gia đào đường, xây thành làm thuỷ lợi  thuận lợi tưới

1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ

tiêu cho đồng ruộng Ngoài việc cày cấy trên trên những mảnh ruộng do làng

xã chia cho, nông dân còn tích cực khai khẩn đất hoang, mở rộng diện tích

trồng trọt Trồng dâu tằm cũng được khuyến khích phát triển

 Những biện pháp trên đem lại kết quả gì?

Nông nghiệp ổn định được mùa trong các năm 987, 989

 Tình hình thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Đinh - Tiền Lê như thế

nào?

Thủ công nghiệp : ở kinh đô Hoa Lư có một số xưởng thủ công nhà nước tập

trung nhiều thợ khéo chuyên rèn vũ đúc vũ khí, đóng thuyền , chế tạo đồ cho

vua quan, mũ, giày cho vua quan và binh sĩ xây dựng cung điện chùa chiền

HS đọc đoạn in nghiêng trong SGK và nêu nhận xét.

→Trong nước, các nghề thủ công cổ truyền như đúc đồng, rèn sắt, làm giấy ,

dệt vải lụa, làm đồ gốm đều phát triển hơn trước Kinh thành được xây dựng

tráng lệ  chứng tỏ tài năng của thợ thủ công

- Thương nghiệp : tiền đúc lưu thông trong cả nước chợ làng hình thành ở địa

phương Từ năm 976 thuyền buôn nước ngoài (có Tống) đến quan hệ trao đổi

hàng hóa  Sự trao đổi buôn bán này đã khuyến khích các ngành nghề thử

công phát triển, sản phẩm không những tăng về số lượng mà còn về chất lượng

 Em có kết luận gì về tình hình kinh tế nước ta thời Đinh - Tiền Lê?

→ Bước đầu ta xây dựng được nền kinh tế tự chủ

 Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê có bước phát

triển?

- Đến thời Tiền Lê, do đào sông thêm, đắp thêm đường, thống nhất tiền tệ tạo

thuận lợi cho buôn bán trong và ngoài nước đặc biệt là biên giới Việt - Tống

- Đất nước đượïc độc lập tự chủ, đồng thời ít chịu ảnh hưởng của thiên tai

* Hoạt động 2: tìm hiểu đời sống xã hội –văn hoá

GV sử dụng sơ đồ các tầng lớp trong xã hội.

 Trong xã hội có mấy tầng lớp ?

- 2 tầng lớp:

+ Thống trị: vua, quan văn, quan võ , nhà sư

+ Bị trị : nông dân, thợ thủ công, những người làm nghề buôn bán , nô tì (số

lượng không nhiều họ sống cuộc sống cực khổ và là tầng lớp dưới cùng xã

hội ) → cuộc sống nhân dân giản dị

Văn hoá thời Đinh Tiền Lê phát triển như thế nào ?

Do đạo phật được truyền bá rộng rãi hơn, giáo dục chưa phát triển số người đi

học ít chủ yếu là con vua, quan , nhà sư phần lớn các nhà sư thường là người

có học,(mở lớp học trong chùa ) giỏi chữ Hán nên họ được nhân dân và nhà

nước quý trọng.Vì thế chùa chiền được xây dựng nhiều nơi : Bà Ngô , chùa

Tháp, Nhất Trụ

 Đời sống sinh hoạt của nông dân diễn ra như thế nào?

Có nhiều loại hình văn hoá dân gian như ca hát, nhảy múa, đua thuyền, đấu

khẩn đất hoang, đào kênh, mương khuyến khích trồng dâu, nuôi tằm  Nông nghiệp ổn định

b Thủ công nghiệp:

- Thủ công nghiệp nhà nước : chế tạo sản phẩm phục vụ vua và quan lại

- Thủ công nghiệp truyền thống tiếp tục phát triển

c Thương nghiệp:

- Đúc tiền đồng để lưu thông trong nước, chợ làng hình thành

- Buôn bán trao đổi với nhà Tống

2 Đời sống xã hội - văn hoá:

a Xã hội:

- Giai cấp thống trị : vua quan lại , tăng

- Giai cấp bị trị: nông dân,thợ thủ công , nô tì

- Cuộc sống nông dân đơn giản, bình dị

võ, đánh vật diễn ra trong các lễ hội.

GV: Vào những ngày vui vua cũng thích đi chân đất, cầm chiếc xiên lội ao

đâm cá → Sự phân biệt giàu nghèo, sang hèn chưa sâu sắc, giữa vua tôi chưa

có khoảng cách lớn

 Hãy tìm những câu thơ, ca dao nói về lễ hội truyền thống trong dân gian

IV Củng cố:

a/ Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê phát triển?

b/ Đời sống xã hội và văn hoá nước Đại Cồ Việt có những chuyển biến gì?

V Dặn dò:

HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 10 trang 35 : Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước

- Nhà Lý được thành lập như thế nào?

- Nhà Lý tổ chức chính quyền và địa phương ra sao?

- Sưu tầm ảnh của Lý Thường Kiệt

TUẦN 7 CHƯƠNG II : NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (THẾ KỈ XI –XII)

Tiết 13 : Bài 10 : NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT

A Mục tiêu bài học:

I Kiến thức:

- Nắm vững các sự kiện về thành lập nhà Lý cùng với việc dời đô về Thăng Long

- Việc tổ chức lại bộ máy nhà nước, xây dựng luật pháp và quân đội

II Tư tưởng:

- Lòng tự hào là con dân nước ĐạiViệt

- Ý thức chấp hành pháp luật và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc

III Kỹ năêng:

- Rèn luyện cho HSkĩ năng so sánh , lập niên biểu thống kê các sự kiện

B Đồ dùng dạy học:

- Aûnh đền thờ các vua thời lý, các triều đại Việt Nam

- Bản đồ Việt Nam

- Khung tổ chức hành chính nhà nước (để trống)

C Hoạt động dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1 / Trình bày sự phát triển của nền kinh tế tự chủ thời Đinh - Tiền Lê.

2 / Xã hội và văn hóa nước Đại Cồ Việt có gì thay đổi ?Vì sao các nhà sư thời Đinh - Tiền Lê được trọng dụng?

III Bài mới :

Vào đầu thế kỉ XI, nội bộ nhà Tiền Lê có sự mâu thuẫn , vua Lê không cai quản được đất nước Trong bối cảnh đó, nhà

Lý được thành lập Đất nước ta bấy giờ đã có những sự thay đổi như thế nào ? →bài học

* Hoạt động 1: Tìm hiểu sự thành lập nhà Lý

Nhà lý được thành lập như thế nào ?

Năm 1005 Lê Hoàn mất ,Trung Tông Long Việt được phong làm thái tử vừa lên

ngôi 3 ngày, thì bị em là Lê Long Đĩnh giết để cướp đoạt ngôi Long Đĩnh là một

ông vua tàn bạo, ngang ngược, giết người làm trò vui Khiến cho trong triều ai

cũng căm giận chán ghét nhà tiền Lê Đây là 1 trong những nguyên nhân làm

cho nhà Tiền Lê sụp đổ 1009 Lê Long Đĩnh qua đời Các quan trong triều tôn

Lý Công Uẩn lên làm vua, nhà Lý được thành lập

 Vì sao Lý Công Uẩn được tôn lên làm vua?

Lý Công Uẩn ( 974 ) , người làng Cổ Pháp ( Từ Sơn- Bắc Ninh ) thuở nhỏ làm

con nuôi Lý Khánh Văn , theo học ở chùa lục tổ của Sư Vạn Hạnh Sau đó ông

làm quan cho nhà Lê ,giữ chức Điện Tiền chỉ huy sứ , ông là người có học , có

đức và có uy tín nên được triều thần nhà lê quý trọng

Sau khi lên ngôi Lý Công Uẩn đã làm gì?

Năm 1010 : Lý Công Uẩn đặt niên hiệu là Thuận Thiên , dời đô về Đại La đổi tên

là Thăng Long

Vì sao chọn Đại La làm kinh đô?

Vì trời đất được thế rồng cuộn hổ ngồi , chính giữa Nam Bắc Đông Tây tiện nghi

nứi sông sau trước Đất rộng bằng phẳng thế đất cao sáng sủa dân cư không khổ

thấp trũng tối tăm , muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh

GV sử dụng bản đồ chỉ việc dời đô từ Hoa Lư  Đại La.

HS đọc đoạn mô tả kinh thành Thăng Long và nhận xét.

→Thăng Long trở thành trung tâm phồn thịnh nhất của đất nước

 Tổ chức chính quyền của thời Lý như thế nào?

- Chính quyền trung ương :

- Chính quyền địa phương :

1 Sự thành lập nhà Lý

- Năm 1005 Lê Hoàn mất Long Đĩnh lên ngôi tàn ác bạo ngược Năm 1009 Long Đĩnh mất Triều đình tôn Lý Công Uẩn lên làm vua, nhà Lý thành lập

- Năm 1010 Lý Thái Tổ đặt niên hiệu Thuận Thiên, dời đô về Đại La đổi tên là Thăng Long

- Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt , vua đứng đầu nắm nọi qyuền hành ,vua ở ngôi theo chế độ cha truyền con nối , giúp vua có các quan đại thần, quan văn , quan võ

- Ơû địa phương : chia nước thành 24 lộ phủ, dười là huyện hương , xã

quan đại thần

quan võ quan văn

Lộ, phủ

Huyệnvua

GV treo sơ đồ tổ chức hành chính của nhà Lý cho HS đọc và phân tích.

→ Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt , xây dựng và củng cố chính quyền

từ Trung ương đến địa phương

+ Ơû trung ương : vua là gười đứng đầu nhà nước , nắm mọi quyền hành vua ở

ngôi theo chế độ cha truyền con nối , giúp vua có các quan đại thần , quan văn ,

quan võ

+ Ơû địa phương : nhà nườc chi nước thành 14 lộ ,phủ , đặt các chức tri phủ , tri

châu, giao cho con cháu nhà vua hoặc các quan đại thần cai quản ,dưới lộ phủ là

huyện , dưới huyện là hương và xã

.Vì sao nhà Lý lại giao những chức vụ quan trọng cho người thân nắm giữ ?

→ Để tập trung quyền lực vào tay dòng họ , ngăn ngừa sự nổi loạn

GV giảng: Ở thời Lý, khi 1 hoàng tử chọn nối ngôi, vua Lý phải bắt người đó ra

ngoài thành để tìm hiểu nhân dân Ở trước điện Long Trì, vua Lý sai treo cái

chuông lớn, cho phép dân ai có gì oan ức thì đánh chuông xin vua xét xử

Nhà Lý làm như vậy vì: Chính quyền mà nhà Lý xây dựng là chính quyền quân

chủ, nhưng khoảng cách giữa chính quyền với nhân dân, giữa vua với dân không

xa lắm Nhà Lý quan tâm đến đời sống nhân dân và luôn coi dân là gốc rễ bền

lâu của chính quyền

* Hoạt động 2: Tìm hiểu luật pháp và quân đội

 Pháp luật nhà Lý có gì mới? Vì sao cần thiết phải có bộ luật hình thư?

→ 1042 ban hành bộ luật Hình thư (thời vua Lý Thái Tông) việc bộ luật ra đờøi

làm cho việc xét xử trở nên thuận tiện hơn Bộ luật Hình thư chủ yếu bảo vệ nhà

vua, nghiêm cấm việc mổ trâu bò, quy định chặt chẽ việc bảo vệ của công tài sản

và bảo vệ nông nghiệp Ai phạm tội thì bị xử phạt nghiêm khắc

 Dựa vào bảng sơ đồ SGK Em hãy đọc các loại hình quân đội của nước ta thời

Lý?

GV giải thích chính sách: “ ngụ binh ư nông”

 Em có nhận xét gì về tổ chức quân đội của nhà Lý?

- Tổ chức chặt chẻ có quy củ gồm: cấm quân và quân địa phương

- Chính sách “ngụ binh ư nông”phát huy tác dụng vừa đảm bảo sản xuất vừa bảo

vệ tổ quốc

- Quân đội thời Lý có đủ các binh chủng: thuỷ, bộ, kị và tượng binh, nghiêm huấn

luyện chu đáo, vũ khí là giáo mác, cung nỏ, kiếm, máy bắn đá

GV : Vua Lý gả công chúa cho các tù trưởng ở miền núi ,ban chức tước cho các

tù trưởng dân tộc Kiên quyết trấn áp những người chống đối triều đình hoặc

chạy theo hàng ngũ kẻ khác

2 Luật pháp và quân đội

a Luật pháp:

- Năm 1042 ban hành bộ luật Hình thư ,quy định chặt chẽ việc bảo vệ vua, của công và tài sản nhân dân ,bảo vệ sản xuất nông nghiệp Luật pháp nghiêm khắc

b Quân đội:

Có Cấm quân và quân địa phương duy trì chính sách “ngụ binh ư nông” có đủ các binh chủng ,vũ khí

c Đối nội:

Đoàn kết các dân tộc, gả công chúa, ban chức cho tù trưởng , trấn áp các thành phần chống đối

d Đối ngoại:

GV sử dụng lược đồ Đại Việt thời Lý Trần cho HS quan sát: Vùng biên giới

phía Bắc và Tây Bắc nước ta lucù bấy giờ để làm nội bật chính sách dân tộc ít

người Người dân tộc sát cánh cùng với người kinh xây dựng và bảo vệ đất nước

Vì họ coi Đại Việt là tổ quốc và nhà Lý coi trọng việc đoàn kết các dân tộc trong

nước bằng cách việc gả công chúa cho các tù trưởng và cũng kiên quyết trấn áp

nếu họ chống đối triều đình hoặc chạy sang hàng ngũ kẻ thù

 Về ngoại giao nhà Lý có chính sách gì?

- Đối với nhà Tống, nhà Lý đặt mọi quan hệ bình thường, tạo kiều kiện cho nhân

dân hai nước qua lại buôn bán ở vùng biên giới

- Đối với Chăm pa đặt quan hệ hoà hiếu, nhưng kiên quyết đánh trả cuộc tấn

công của Chămpa

 Chính sách của nhà Lý vừa mềm dẻo vừa kiên quyết

Quan hệ bình thường với Tống ,kiên quyết đánh trả cuộc tấn công của Chămpa

IV Củng cố:

1 / Hãy điền vào ô trống trong sơ đồ bộ máy hành chính nhà Lý ở Trung ương và địa phương

2 / Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất? ( Ổn định và củng cố chính quyền ở các lộ, phủ, huyện.Thực hiện một số chính sách vừa mềm dẻo vừa cứng rắn đối với đối với tộc người ở miền núi giữ vững khối đoàn kết các dân tộc trên đất nước Đại Việt)

V Dặn dò:

HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 11 trang 38 : Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống (

1075-1077 )

- Nhà Lý thành lập như thế nào?

- Nhà Lý tổ chức chính quyền Trung ương và địa phương ra sao?

- Nhà Lý làm để củng cố quốc gia thống nhất?

TUẦN 8 TIẾT 14 : BÀI 11 : CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC (1075 - 1077)

GIAI ĐOẠN THỨ NHẤT (1075)

A Mục tiêu bài học:

- Giáo dục cho HS tinh thần yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập dân tộc trước nguy cơ bị xâm lược

III Kỹ năêng:

- Rèn luyện kĩ năng vẽ và sử dụng bản đồ khi học và trả lời câu hỏi

B Đồ dùng dạy học:

- Bản đồ Đại Việt thời Lý - Trần.

- Lược đồ về cuộc kháng chiến chống Tống ?

C Tiến trình dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1 / Lập sơ đồ bộ máy chính quyền ở trung ương và địa phương của nhà Lý ?

2 / Để củng cố quốc gia thống nhất nhà Lý đã làm gì?

III Bài mới :

Từ thế kỉ XI quan hệ của hai nước đã bị cắt đứt bởi nhà Tống có những hành động khiêu khích , xâm lược Đại Việt Cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược bắt đầu diễn ra

* Hoạt động 1: Tìm hiểu nhà Tông âm mưu xâm lược nước ta như thế nào

 Vì sao nhà Tống lại xâm lược nước ta?

Thế kỉ XI nhà tống gặp khó khăn : ngân khố cạn kiệt , tài chính nguy ngập , nội bộ

mâu thuẫn , nhân dân đói khổ , phía bắc Liêu – Hạ quấy nhiễu nhà tống muốn

dùng chiến tranh để giải quyết khó khăn nên xâm lược đại việt và để tăng uy thế với

Liêu – Hạ

 Để đánh chiếm Đại Việt nhà Tống đã có hành động gì?

Nhà Tống xúi giục Chămpa đánh ta từ phía Nam , ngăn cản việc đi lại buôn bán của

nhân dân hai nước , dụ dỗ mua chuộc các tù trưởng dân tộc ít người

 Đánh giá và nhận xét âm mưu và hành động của Tống?

 Aâm mưu thâm độc

HS phân tích đoạn in nghiêng trong sách giáo khoa để thấy được âm mưu của tống.

 Trước tình hình đó, nhà Lý làm gì ?

 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ

* Hoạt động 2: Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ

 Nhà Lý đã làm gì để đối phó với âm mưu của nhà Tống ?

→ Tạo tình đoàn kết ,tạo lòng tin trong triều đình , mời Lý Đạo Thành về kinh giữ

chức Thái sư còn Lý Thường Kiệt giữ chức Thái uý lo việc quân sự

- Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy quân đội, quân sĩ luyện tập và canh phòng

suốt ngày đêm

- Các tù trưởng được phong chức tước cao, được lệnh mộ thêm binh đánh trả sự

quấy phá của nhà Tống

- Đem quân đánh Chămpa, phá vỡ âm mưu phối hợp của nhà Tống

 Em biết gì về Lý Thường Kiệt? Vì sao vua Lý lại chọn Lý Thường Kiệt là người

chỉ huy cuộc kháng chiến?

Lý Thường Kiệt , sinh 1019 ở Thái Hòa -Thăng Long từ nhỏ đã tỏ ra là người có

chí lớn , ham học hỏi binh thư và luyện tập võ nghệ Năm 23 tuổi vào triều giữ chức

quan nhỏ , trãi qua mấy đời vua ,ông thăng dần lên chức quan trọng Lý Thánh

Tông phong ông làm thái uý Ông là người tài đức vẹn toàn

 Để đối phó với kế hoạch xâm lược cùa nhà Tống, Lý Thường kiệt có chủ trương

1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta:

- Để giải quyết khó khăn trong nước ,Nhà Tống âm mưu xâm lược Đại Việt

- Xúi giục Chămpa tấn công nước ta ở phía nam , đánh lên Đại Việt, ngăn cản việc buôn bán ở biên giói , mua chuộc các tù trưởng

2 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ

- Cử Lý Thường Kiệt chỉ huy quân đội, quân sĩ luyện tập ngày đêm

- Các tù trưởng đánh bại Chămpa , đánh trả sự quấy phá của nhà Tống, để tự vệ, tiêu hoao sinh lực địch , chặn thế mạnh của giặc

gì?

Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân đánh trước để chặn thế mạnh củagiặc , tiến

công bất ngờ Tạo khí thế chiến đấu cho ta, gây hoang mang cho địch

 Nhận xét : đây là một chủ trương báo bạo, chủ động

 Đây có phải là cuộc chiến tranh xâm lược không?

 Đây là cuộc tấn công tự vệ chứ không phải xâm lược, vì cuộc tấn công không

nhằm vào nhân dân Tống ma đểø phá vỡ âm mưu chuẩn bị của nhà Tống đã gây

chiến tranh với Đại Việt Vì vậy ngay trên đường đi lý thường kiệt cho dán niêm yết

nói rõ mục đích của mìmh vì vậy quân ta không gặp phải sự kháng cự của nhân dân

Tống

GV sử dụng bản đồ tường thuật trận đánh tháng 10/1075.

Tháng 10/1075 : Lý Thường Kiệt cùng Tông Đản chỉ huy hơn 10 vạn quân thuỷ bộ

tiến vào đất Tống Quân bộ do các tù trưởng như : Lưu Kỉ , Hoàng Kim Mãn , Thân

Cảnh Phúc, Tông Đản chỉ huy vượt biên giới đánh vào Ung Châu ( Quãng Tây-TQ)

Quân thuỷ do Lý Thường Kiệt chỉ huy vượt vùng biển Quảng Ninh đổ bộ lên châu

Khâm , châu Liêm (Quãng Đông) từ đó tiến đánh Ung châu các căn cứ kho tàng

của địch tại châu Khâm, châu Liêm nhanh chóng bị phá huỷ Quân ta tiến vây Ung

châu nhưng bị tướng địch là Tô Giám liều chết giữ thành chờ tiếp viện LTK sai đặt

phục binh tại Côn Lôn đánh bại quân tiếp viện , Tô Giám buộc phải tự tử Sau 42

ngày đêm chiến đấu ta hạ được thành Ung Châu Lý Thường Kiệt cho quân phá huỷ

cầu cống , đường xá kho tàng rồi rút quân về nước chuẩn bị cuộc kháng chiến

 Cuộc tấn công tự vệ có ý nghĩa gì ?

- Hoàn thành mục tiêu đề ra

- Giáng đòn phủ đầu làm hoang mang quân Tống,

- Tháng 10 -1075 quân ta do Lý Thường Kiệt chỉ huy 10 vạn quân chia làm 2 đường thuỷ bộ tấn công quân Tống ở Ung Châu , Châu Khâm, Châu Liêm

- Quân Tống thất bại liên tiếp, Lý Thường Kiệt cho quân bao vây thành Ung Châu Địch cầu quân tiếp viện nhưng bị ta chăn đánh Tướng giặc Tô Giám phải tự tử

- Sau 42 ngày đêm chiến đấu , ta hạ được thành Ung Châu và chủ động rút quân về nước

IV Củng cố:

11/ Âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống?

2 / Nhà Lý dùng cách nào để đối phó trước âm mưu của nhà Tống?

3 / Kết quả và ý nghĩa của việc chủ động tiến công của nhà Lý.

V Dặn dò:

HS về nhà soạn trước các câu hỏi trong SGK bài 11 trang 40 : Cuộc klháng chiến chống quân xâm lược Tống

(1075-1077)

- Tại sao Lý Thường Kiệt lại chọn sông Như Nguyệt làm phòng tuyến chống quân xâm lược Tống?

- Em hãy tìm và nêu những nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt

TUẦN 8

Tiết: 15 : Bài 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG (tiếp heo)

(1075 - 1077) GIAI ĐOẠN THỨ HAI (1076 - 1077)

A Mục tiêu bài học:

I Kiến thức:

- Nắm được diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn 2 và chiến thắng to lớn của quân dân Đại Việt

II Tư tưởng:

- Giáo dục cho HS lòng tự hào về tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta thời Lý

III Kỹ năêng:

- Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược đồ để thuật lại cuộc chiến trên sông Như Nguyệt

B.Thiết bị dạy học:

- Bản đồ Đại Việt thời Lý – Trần

- Lược đồ trận chiến tại phòng tuyến Như Nguyệt

C Tiến trình dạy và học:

I Ổn định lớp

II Kiểm tra bài cũ:

1 / Trình bày âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống.

2 / Trước âm mưu xâm lược của quân Tống triều Lý đã làm gì?

III Bài mới:

Sau khi chủ động tấn công để phòng vệ, quân và dân ta rút về nước Lý Thường Kiệt đã hạ lệnh cho quân và dân Đại Việt ráo riết chuẩn bị bố phòng để đối phó với quân Tống Cuộc chiến đấu chống Tống lại tiếp tục diễn ra

* Hoạt động 1: Kháng chiến bùng nổ

 Sau khi rút quân về nước, Lý Thường Kiệt đã chuẩn bị cho cuộc

kháng chiến như thế nào?

- Hạ lệnh cho các địa phương chuẩn bị bố phòng Các tù trưởng như

Lưu Kỉ, Hoàng Kim Mãn , Thân Cảnh Phúc được lệnh đem quân

mai phục những nơi hiểm yếu biên giới phía Bắc

- Lý Kế Nguyên chỉ huy quân thuỷ đóng ở mạn Đông Kênh

(Qũang Nam)

- Lý Thường Kiệt chỉ huy quân bộ, trấn giữ mạn Bắc Thăng Long

xây phòng tuyến Như Nguyệt chặn giặc

- Hoàng tử Hoàng Châu và Chiêu Văn chỉ huy 4000 thuyền chiến

giữ Vạn Xuân tiếp ứng cho cho cả 2 mạn thuỷ bộ

 Vì sao, Lý Thường Kiệt lại chọn sông Như Nguyệt làm phòng

tuyến chặn địch?

- Sông Cầu nằm ở mạn Bắc Thăng Long Mọi con đường thuỷ bộ từ

Đông Bắc xuống phía Nam đều phải qua dòng sông này

- Bảo vệ Thăng Long cũng là bảo vệ tôn miếu và xã tắc của nhà

Lý và bảo vệ cả khu vực đồng bằng giàu có đông dân

Lý Thường Kiệt đã cho xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt như

thế nào?

Dựa vào bờ đê của dòng sông như một chiến hào tự nhiên Lý

1 Kháng chiến bùng nổ:

- Lý Thường Kiệt hạ lệnh cho các địa phương chuẩn bị bố phòng xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt

Thường Kiệt cho đắp thêm đất cao vững chắc có nhiều lớp tre dày

đặt dọc từ Đa Phúc đến Phả Lại dài 100 km Chiến tuyến sông

Như Nguyệt như một bức tường thành khó có thể vượt qua

Sau thất bại ở Ung Châu thái độ nhà Tống như thế nào?

Vô cùng tức tối, vì vậy mà nhà Tống vội vã xúc tiến việc xâm lược

Đại Việt

Em có nhận xét gì về lực lượng của địch?

Quân giặc gồm :10 vạn quân bộ, 20 vạn dân phụ, 1 vạn ngựa do

Quách Quỳ, Tiệu Tiết những viên tướng từng chinh chiến ở Tây

Hạ chỉ huy , một cánh quân thuỷ do Hòa Mâu chỉ huy tiếp ứng

theo đường biển  Quân đông, tướng giặc có nhiều kinh nghiệm,

có đủ các binh chủng tham gia Đây là Cuộc chiến có ý nghĩa quan

trọng đối với nhà Tống, vì nếu không thu được thắng lợi hoàn toàn

thì bất lợi cho nhà Tốngquyết thắng để rửa nhục ở châu Ung và

để lấy uy danh với Liêu và Hạ, song giặc cũng thận trọng vì chúng

từng thất bại

Quân Tống tiến đánh nước ta như thế nào?

GV tường thuật kết hợp với lược đồ.

Tháng 1/ 1077 Đại quân Tống do Quách Quỳ, Tiệu Tiết chỉ huy

từ Ung Châu về Tư Minh Một cánh quân thuỷ do Hoà Mâu dẫn

đầu tiến vào theo đường biển Từ Tư Minh giặc chia làm nhiều ngã

tiến vào nước ta (8.1.1077) ta chặên giặc ở nhiều nơi không cản được

giặc các tù trưởng cho quân vào rừng đánh du kích quấy phá sau

lưng địch Giặc tràn xuống phía Nam (18.1.1077) và buộc phải

dừng lại ở bờ Bắc sông Như Nguyệt chờ quân thuỷ Nhưng chính

trong lúc đó cánh quân thuỷ đã bị ta đánh tơi bời tại vùng Đông Bắc

nên không thể tiếp ứng cho quân bộ  Ta phá vỡ kế hoạch hội

quân của Quách Quỳ

* Hoạt động 2: Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt

HS quan sát lược đồ :

Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt diễn ra như thế

nào?

( Không thấy quân thuỷ Qúach Quỳ buộc phải làm gì ?)

→ Không thấy quân thuỷ đến Quách Quỳ ,Triệu Tiết buộc phải

cho quân bắc cầu phao vượt sông Một toán quân tiên phong tinh

nhuệ do Miêu Lý cầm đầu mở cuộc đột phá vào phòng tuyến của ta

chọc thủng được 1 đoạn chiến tuyến sông Cầu và tiến gấp về phía

Thăng Long  Một số trại binh của ta đóng dọc theo chiến tuyến

bắt đầu nao núng hoang mang chính trong thời điểm này, bài thơ

Nam quốc sơn hà xuất hiện

HS đọc đoạn thơ in nghiêng trong SGK.

- Năm 1076 quân Tống do Quách Quỳ, Tiệu Tiết chỉ huy theo đường thuỷ bộ tiến vào nước ta.Ta chặn đánh nhiều nơi

- Quân thuỷ bị ta chặn lại ở vùng biển Quảng Ninh

2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt:

- Không thấy quân thuỷ tiếp ứng , Quách Quỳ cho quân bắt cầu phao, đóng bè vượt sông đánh vào phòng tuyến Như Nguyệt, nhưng cả hai lần đều thất bại và phải quay về thế phòng thủ

- Quân Tống ngày càng lâm vào tình thế khó khăn Cuối xuân 1077 Lý Thường Kiệt cho quân đánh thẳng vào doanh trại địch quân tống chếy quá nửa, Lý Thường Kiệt cho giảng hoà Quân Tống vội vã rút về nước Cuộc kháng chiến thắng lợi