QUYEÀN (THEÁ Kặ XVI – XVIII)
Tiết 52 II. TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ NGUYỄN VÀ ĐÁNH
A . Mục tiêu bài học:
I. Kiến thức:
- Các mốc quan trọng của phong trào Tây Sơn nhằm đánh đổ tập đoàn phong kiến phản động ,tiêu diệt quân Xiêm từng bước thống nhất đất nước .
- Tài chỉ huy quân sự của Nguyễn Huệ . II . Tư tưởng:
- Lòng yêu nước, tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc , những chiến công vĩ đại của nghĩa quân Tây Sơn.
III. Kyõ naêêng:
- Trình bày diễn biến phong trào Tây Sơn trên lược đồ . - Trình bày chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút trên lược đồ . B. Đồ dùng dạy học:
- Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâm lược nước ngoài ..
- Lược đồ chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút ? C . Hoạt động dạy và học:
I .Ổn định lớp:
II. Kiểm tra bài cũ:
a. Nêu những nét chính về tình hình xã hội Đàng trong nửa sau TK XVIII?
b. Trình bày trên lược đồ căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn?
III .Bài mới:
Sau khi xây dựng căn cứ ở tây sơn thượng đạo ,và khi lực lượng mạnh nghĩa quân đã chuyển xuống tây sơn hạ đạo lập căn cứ và phát triển lực lượng ,3 anh em Nguyễn Nhạc quyết tâm lật đổ chính quyền phong kiến thối nát ,đánh đuổi quân Xiêm bảo vệ nền độc lập dân tộc.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG GHI
* Hoạt động 1: Lật đổ chính quyền họ Nguyễn.
GV chỉ bản đồ : Thành Quy Nhơn (huyện An Khê ,tình Bỡnh ẹũnh.)
Em có nhận xét gì về cách hạ thành Quy Nhơn của Nguyễn Nhạc?
→- Táo bạo, dũng cảm ,thông minh ,bất ngờ nên địch bị động.
Thành Quy Nhơn thuộc về tay nghĩa quân đã có ý nghĩa gì?
→ - Lần đầu tiên nghĩa quân hạ được 1 thành lũy dinh thự của bọn quan lại ,uy thế chính trị của chúng suy sụp ; trái lại, uy thế của nghĩa quân tăng lên nhanh chóng.
GV chỉ lược đồ : Sau khi chiếm được thành Quy Nhơn ,chỉ trong vòng 1 năm vào năm 1774 nghĩa quân Tây Sơn đã kiểm soát một vùng rộng lớn từ Quảng Nam đến Bình Thuận .
Biết tin Tây Sơn nổi dậy, chúa Trịnh có hành động gì?
→ Chúa Trịnh ở Đàng Ngoài phái mấy vạn quân vào đánh chiếm Phú Xuân (Huế). Chuá Nguyễn chống không nổi đã vượt biển chạy vào Gia Định.
1. Lật đổ chính quyền họ Nguyeãn.
- Tháng 9/ 1773 nghĩa quân hạ thành Quy Nhơn.
- Năm 1774, mở rộng vùng kiểm soát từ Quảng Nam đến Bình Thuận.
- Năm 1777: Chính quyền họ Nguyễn bị lật đỗ.
Chúa trịnh đánh nguyễn có phải là giúp quân Tây Sơn khoâng ?Vì sao ?
→ Không giúp mà muốn tiêu diệt cả Tây Sơn và Nguyễn ,vì một nước không thể có 2 vua.
Vậy tình thế của nghĩa quân Tây Sơn như thế nào ?
→ Tây Sơn đang ở giữa ,phía bắc có quân Trịnh ,phía nam có quân Nguyễn ,cùng 1 lúc có 2 kè thú lớn .
Trước tình thế khó khăn nghĩa quân Tây Sơn phải giải quyết như thế nào ?
→ Nguyễn Huệ phải tạm hoà với quân Trịnh để dồn sức đánh Nguyễn ,vì một lucù không thể đối phó với hai kẻ thuứ.
- Theo em, vì sao cuộc k/n lan nhanh và giành được thắng lợi ?
→- Sức mạnh của nhân dân hưởng ứng cuộc k/n ,thể hiện lòng căm thù giai cấp phong kiến và sự đoàn kết dân tộc.
- Tài trí của anh em Tây Sơn lãnh đạo phong trào.
GV chuyển ý : Chính quyền chúa Nguyễn bị lật đỗ nhưng Nguyễn Aùnh cótừ bỏ ý đồ khôi phục cơ đồ dòng họ của mình hay không →phần2
* Hoạt động 2: . Chiến thắng Rạch Gầm Xoài Mút (1785).
Vì sao quân Xiêm xâm lược nước ta?
→Nguyễn Ánh sang cầu cứu quân Xiêm. Vua Xiêm lợi dụng cơ hội này thực hiện âm mưu chiếm đất Gia Định.
2. Chiến thắng Rạch Gầm Xoài Mút (1785).
- Nguyễn Ánh sang cầu cứu và dẫn đường cho quân Xiêm xâm lược nước ta .
- Naêm 1784, quaân Xieâm chieám được miền tây Gia Định.
-
Em có nhận xét gì về hành động của Nguyễn Aùnh?
→ bán nước ,hén hạ ,đặt lợi ích của mình lên trên lợi ích của đất nước . Đây là hành động “Cõng rắn cắn gà nhà “
“rước voi về giầy mã tổ “
GV lược đồ và giảng : quân xiêm tiến vào nước ta theo 2 hướng :
+ Hướng 1: Năm 1784 Vua Xiêm cử hai tướng Chiêu Tăng và Chiêu Sương đem 2 vạn quân thuỷ và 300 chiến thuyền đổ bọ lên Rạch Giá ( Kiên Giang ) ,vượt vịnh Thái Lan bằng đường biển tiến vào nước ta .
+ Hướng 2 : Vua Xiêm cử tướng Chiêu Thuỳ Biên đem 3 vạn bộ binh từ Chân Lạp tiến vào Cần Thơ. Toàn bộ đạo quân xâm lược của Xiêm là 5 vạn binh .
Em có nhận xét gì về lực lượng của giặc ?
→ Lực lượng của giặc mạnh ( lực lượng của ta cỏn mỏng )
Trước lực lượng của giặc mạnh như thế thì quân tây sơn đưa ra đối sách gì ?
→ Rút lui để bảo toàn lực lượng → đây là đối sách rất khoân kheùo.
GV: Đối đầu với 5 vạn quân xiêm ,nghĩa quân Tây Sơn đã chống cự quyết liệt nhưng vì lực lượng quá ít nên nghĩa quân phải rút lui để bảo toàn lực lượng .
Thái độ của quân Xiêm như thế nào khi tiến vào nước ta?
→ Hung hăng, bạo ngược,mặc sức đốt phá, giết người
Tháng 1/ 1785 Nguyễn Huệ chọn Rạch Gầm - Xoài Mút làm trận địa quyết chiến .
* Kết quả: quân Xiêm bị đánh tan.
* YÙ nghóa:
- Đập tan âm mưu xâm lược của nhà Xiêm.
- Khẳng định sức mạnh của nghóa quaân.
cướp của nên nhân dân oán ghét. → vì vậy nên khi quân Xiêm tiến vào nhân dân đều hướng về quân Tây Sơn.
GV chỉ bản đồ : 1 -1785 nguyễn huệ được lệnh tiến vào Gia Định , đóng đại bản doanh ở Mỹ Tho, chọn khúc sông tiền từ Rạch Gầm đến Xoài Mút làm trận địa quyết chieán.
Vì sao Nguyễn Hụê lại chọn đoạn sông này làm trận ủũa ?
→ thuyền quân Xiêm tan tác và bị đốt cháy ,binh lính Xiờm bị tiờu diờùt gần hết . Nguyễn Aựnh chạy thoỏt sang Xieâm.
→ Vì vậy nhà Nguyễn sau này phải thừa nhận rằng :”
Người Xiờm sau trõùn thua năm giỏp thỡn 1785, ngoài miệng thì nói khoác nhưng trong bụng thì sợ Tây Sơn như cọp”
Chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút có ý nghĩa như thế nào?
→ - Là một trong những trận thủy chiến lớn nhất.
- Khẳng định sức mạnh to lớn của nghĩa quân ,thiên tài quân sự của Nguyễn Huệ.
- Đập tan âm mưu xâm lược của phong kiến nhà Xiêm do Nguyễn Ánh dẫn đường.
IV . Cuûng coá:
1/ Trình bày diễn biến trận rạch gầm – xoài mút trên lược đồ ?
2/Các mốc niên đại đính trên lược đồ gắn với các sự kiện quan trọng nào?
Năm sự kiện chính
V . Dặn dò:
HS về nhà tìm hiểu các câu hỏi trong bài 25 (tiếp theo):III Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Trịnh
1/ Quân Tây Sơn đã lật đỗ chính quyền phong kiến Nguyễn –Trịnh – Lê như thế nào ?
2. Yếu tố nào giúp quân Tây Sơn lật đỗ được các chính quyền đó ? TUAÀN 27
Bài 25 : PHONG TRÀO TÂY SƠN.