Tuần 1Ngày soạn Phần I: Khái quát lịch sử thế giới trung đại Ngày dạy Tiết 1: Bài 1: Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở Châu âu Thời sơ - trung kì trung đại A.. tràn
Trang 1Tuần 1
Ngày soạn Phần I: Khái quát lịch sử thế giới trung
đại
Ngày dạy
Tiết 1: Bài 1: Sự hình thành và phát triển
của xã hội phong kiến ở Châu âu ( Thời sơ - trung kì trung đại )
A Mục tiờu bài học
1 Kiến thức.
- Xó hội phong kiến ở Chõu Âu đó được hỡnh thành ntn?
- Thế nào là lónh địa phong kiến? Những đặc điểm chớnh của nền kinh tế lónh địa
- Vỡ sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền kinh tế trong thành thị trung đại cú điểm gỡ khỏc với nền kinh tế lónh địa?
2 Tư tưởng
- Sự ra đời của xó hội phong kiến tiến bộ hơn xó hội chiếm hữu nụ lệ và đú là sự phỏt triển phự hợp với quy luật phỏt triển của xó hội loài người
3 Kỹ năng.
- Biết sử dụng bản đồ Chõu Âu và xỏc định được vị trớ cỏc quốc gia phong kiến
- Giỳp học sinh biết vận dụng phương phỏp so sỏnh nhận xột giữa hai chế độ xó hội chiếm hữu nụ lệ và phong kiến, cỏc bức tranh trong sgk
B Thiết bị và tài liệu
- Thầy: Bản đồ Chõu Âu thời phong kiến
C Tiến trỡnh dạy học
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị sỏch vở của học sinh
3 Bài mới
Giới thiệu: ở châu Âu có những XHPK nào? Lãnh địa PK đợc hình thành và
Lãnh địa có những đặc điểm chính nào về kinh tế Bài hôm nay chúng ta tìm hiểuHoạt động của thầy và trũ Nội dung chớnh
? Tại sao cuối Tkỷ V xó hội Tõy Âu
lại cú những biến đổi lớn?
- Là do sự xõm nhập của cỏc bộ tộc
người Giec- Man
? Hóy nờu những nội dung biến đổi
trong xó hội phương Tõy cuối Tkỷ
thứ V khi bị cỏc tộc người Giec-man
1.Sự hỡnh thành XHPK ở Chõu Âu.
- Những nụ lệ được giải phúng, những nụng dõn cụng xó bị mất đất trở thành nụng nụ, họ khụng cú ruộng phải phụ thuộc vào lónh chỳa,
bị lónh chỳa búc lột
Trang 2tràn xuống xâm lược
- HS thảo luận nhóm
N1: Bộ máy nhà nước của Rôma bị
phá vỡ
N2: Ruộng đất của chủ nô Rôma bị
chia cho các quý tộc, tướng lĩnh…
người Giec-man và cùng được phong
các tước vị
GV: Quá trình phong kiến hoá XH
Châu Âu bởi chế độ XH phong kiến
được hình thành, tồn tại là do sự kết
hợp giữa nền tưởng cũ (của người
Rôma) với yếu tố mới (của người
- Lãnh chúa: Chúa phong kiến ở
Châu Âu có lãnh địa riêng và toàn
quyền lãnh địa đó
? Qua phần tìm hiểu ở nhà kết hợp
với sgk em hãy cho biết thế nào là
lãnh địa phong kiến?
? Chú ý vào hình 1 trong sgk
Dựa vào đó em hãy môt tả lãnh địa
phong kiến?
- Lãnh địa được xây dựng: như pháo
đài kiên cố có hào sâu, tường cao bao
quanh, có dinh thự, nhà thờ và có cả
nhà kho, chuồng trại
- Phần đất đai ở xung quanh lâu đài
bao gồm đất canh tác, đồng cỏ, ao
hồ, đầm lầy
? Em hãy trình bày cuộc sống của
- Các thủ lĩnh quân sự người man được vua ban cấp ruộng đất trở thành lãnh chúa bóc lột nông nô
Giec-=> Quan hệ sx phong kiến hình thành ở Châu Âu
2 Lãnh địa phong kiến.
- Những vùng đất đai rộng lớn mà các quý tộc chiếm đoạt được đã nhanh chóng bị họ biến thành khu đất riêng của mình gọi là lãnh địa phong kiến
Trang 3lãnh chúa và nông nô trong lãnh địa?
? Em hãy nêu cụ thể mức tô và các
loại thuế mà nông nô phải nộp cho
lãnh chua?
- Mức tô: Phải nộp ½ số sản phẩm
thu được
- Mức thuế: Thuế thân, thuế cưới xin,
thuế thừa kế tài sản…
GV: Một lãnh chúa có thể có một
hoặc nhiều lãnh địa, mỗi lãnh địa là
một đơn vị chính trị độc lập, các lãnh
chúa buộc nhà vua phải cho họ nắm
toàn quyền về ctrị tư pháp, tài chính
và qsự như một nước nhỏ Như vậy
dưới chế độ phong kiến phân quyền
như thế quyền lực của nhà vua hết
sức yếu ớt
? Nguyên nhân nào dẫn đến sự xuất
hiện thành thị trung đại?
- Cuối thế kỷ XI hàng thủ công sản
xuất ra nhiều, các thợ thủ công muốn
trao đổi hàng hóa với nhau từ đó lập
- Họ trao đổi hàng hoá với nhau Như
vậy thành thị trung đại đã xuất hiện
? Sự xuất hiện của thành thị có vai
trò ntn? nền kinh tế của thành thị có
gì khác so với lãnh địa?
- Thành thị là ảnh hưởng tương phản
với lãnh địa Sự phát triển của ktế
hàng hoá là 1 yếu tố dẫn đến sự suy
- Ở trong lãnh địa các lãnh chúa không phải lao động, họ luyện tập cung, kiếm, tiệc tùng…họ sống đầy
đủ, xa hoa+ Nông nô phải nộp tô thuế rất nặng cho lãnh chúa, họ bị lãnh chúa đối xử rất tàn nhẫn
- Lãnh địa là một đơn vị ktế riêng biệt và đóng kín (mang tính chất tự cung tự cấp) Người nông nô bị buộc chặt vào ruộng đất phong kiến và lãnh địa
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại.
- Từ TK X trở đi do công cụ sản xuất cải tiến hơn, kỹ thuật canh tác tiến bộ dẫn đến sản xuất phát triển, sản phẩm
XH tăng nhanh nảy sinh nhu cầu trao đổi buôn bán
- Nhu cầu tập trung ở những nơi thuận tiện đông người, lúc đầu là những cái chợ dần dần xuất hiện các thành thị trung đại Cư dân chủ yếu
là những thợ thủ công và thương nhân
Trang 4vong của chế độ phong kiến sau này,
tạo điều kiện thống nhất quốc gia
? Theo dừi hỡnh 2? Em cú nhận xột gỡ
về bức vẽ" Hội chợ ở Đức"
- Miờu tả khung cảnh sụi động của
việc buụn bỏn dẫn đến nền kinh tế
phỏt triển Bờn cạnh là hỡnh ảnh lõu
đài, nhà thờ cú kiến trỳc đặc sắc
=> Cỏc trung tõm kinh tế văn hoỏ,
khụng khớ dõn chủ thể hiện ở sự giao
lưu hàng hoỏ
- Sự ra đời của thành thị cú một vai trũ rất quan trọng đối với sự phỏt triển của XHPK ở Chõu Âu
4 Củng cố
- Khỏi quỏt lại toàn bộ kiến thức của bài
- Về nhà học bài, xem bài 2
5 Bài tập.
Nờu vai trũ của thành thị trung đại?
- Đõy là yếu tố thỳc đẩy ktế Chõu Âu phỏt triển, đồng thời cũng là nguyờn nhõn dẫn đến sự suy vong của chế độ phong kiến ở Chõu Âu
Tuần 1
Ngày soạn
Ngày dạy
Tiết 2
Bài 2 sự suy vong của chế độ phong kiến
và sự hình thành của chủ nghĩa t bản ở châu âu
2 Tư tưởng.
- Giỏo dục tinh thần dỏm khỏm phỏ cỏi mới, tinh thần đoàn kết cỏc dõn tộc và hiểu được giỏ trị lao động của người bị ỏp bức, căm ghột sự búc lột
3 Kỹ năng.
Trang 5- Biết sử dụng bản đồ, địa cầu để mụ tả cỏc cuộc phỏt kiến địa lý.
- Biết phõn tớch cỏc sự kiện và rỳt ra kết luận
B Thiết bị và tài liệu.
Thầy: Bản đồ phỏt kiến địa lý, quả cầu
Trũ:
C Tiến trỡnh dạy học.
1 Ổn định tổ chức lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Nờu nguyờn nhõn ra đời của thành thị trung đại? Vai trũ của nền kinh tế thành thị?
- Nguyờn nhõn: Do cụng cụ sản xuất và kỹ thuật canh tỏc cú tiến bộ hơn… dẫn đến sản xuất phỏt triển Từ đú nảy sinh nhu cầu trao đổi buụn bỏn ở những nơi thuận tiện đụng người qua lại lỳc đầu là bến sụng, chợ để sản xuất, mua bỏn rồi dần dần xuất hiện cỏc thành thị trung đại
- Vai trũ: Sự phỏt triển của nền ktế hàng hoỏ đó phỏ vỡ nền ktế tự cung, tự cấp, thỳc đẩy sản xuất mở rộng thị trường, tạo điều kiện thống nhất quốc gia
3 Bài mới
Giới thiệu: Tại sao XHPK lại suy vong, chủ nghĩa t bản đợc hình thành ntn ở
châu Âu Bài hôm nay chúng ta tìm hiểu
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung chớnh
? Vỡ sao cỏc thương nhõn Chõu Âu
cần thiết phải tỡm ra con đường buụn
bỏn mới về cỏc nước phương Đụng?
- Tkỷ XV trở đi nhu cầu tiờu dựng
của cỏc nước Chõu Âu ngày càng
tăng, đũi hỏi nhiều hàng hoỏ hơn,
nờn vấn đề nguyờn liệu vàng bạc thị
trường là yờu cầu cấp bỏch Vỡ vậy
nảy sinh nhu cầu tỡm con đường mới
? Để tỡm được con đường mới cần
phải cú điều kiện gỡ?
? Kết quả của những cuộc phỏt kiến
địa lý ấy ntn?
GV dựng quả cầu để mụ tả
=> Từ đú thỳc đẩy nền cụng thương
nghiệp Chõu Âu phỏt triển mạnh mở
ra 1 con đường buụn bỏn, giao lưu và
1 Những cuộc phỏt kiến về địa lý.
- KH-KT đi biển cú nhiều tiến bộ như hiểu biết về địa lý, đại dương, làm được la bàn, đặc biệt là kỹ thuật đúng tàu
-Giai cấp TS cú được mún lợi khổng
lồ từ việc tỡm ra được "những mảnh đất vàng"
Trang 6tìm được những thị trường mới giữa
Tây- Đông Mở ra thời kỳ xâm
chiếm, cướp bóc thuộc địa ở Châu
Phi, Mĩ La Tinh Châu Á
? Sau những cuộc phát kiến địa lý ở
các nước tư bản đã có những biến
động gì?
- Các quý tộc và thương nhân Châu
Âu ra sức cướp bóc của cải, tài
nguyên của các nước thuộc địa mang
về Châu Âu
=> Như Mác nói: Để có được nhân
công quý tộc và tư sản đã dùng
những thủ đoạn tạo ra sự bàn cùng
hoá người nông dân, tước đoạt tư
liệu sản xuất của họ để biến họ
thành những người làm thuê
? Và từ đó đã xuất hiện những hình
thức kinh doanh nào?
- Kinh doanh TBCN như công
trường thủ công thay thế cho các
phường hội, các quý tộc cũng thay
đổi chuyển sang kinh doanh trang
trại xoá bỏ sản xuất nhỏ của nông
dân
? Công trường thủ công là gì?
- Công trường thủ công khác với các
xưởng thủ công của phường hội ở
những điểm nào?
- Quy mô sản xuất lớn hơn( từ 200
đến 300 thợ)
- Chuyên môn hoá lao động 1 người
thợ chỉ làm một công đoạn của sản
- Thương mại: Các công ty thương mại thay thế cho các thương hội Xuất hiện các đại phú thương
- Nông nghiệp: Các công ty thương mại thay thế cho các thương hội: Xuất hiện quan hệ sản xuất, người nông dân không có ruộng đất phải làm công ăn lương cho các chủ trang trại
Trang 7làm thuờ ăn lương.
? Tỡnh hỡnh thương nghiệp và nụng
nghiệp
? Thế nào là giai cấp tư sản?Nguồn
gốc của những con người làm thuờ?
- Xuất hiện hỡnh thức chớnh của quan
hệ sản xuất TBCN, cỏc giai cấp mới
cũng ra đời trong lũng xó hội phong
kiến Chõu Âu, những thương nhõn
thợ cả giàu cú, cỏc chủ ngõn hàng,
chủ cụng trường, thủ cụng… hợp
thành giai cấp tư sản
? Trỡnh bày biện phỏp tiến hành tớch
luỹ tư bản nguyờn thuỷ?
- Giai cấp tư sản mõu thuẫn với quý
tộc phong kiến tạo điều kiện cho
quan hệ sản xuất TBCN phỏt triển
- Về XH giai cấp cụng nhõn và giai cấp tư sản ra đời
- Giai cấp tư sản bị giai cấp phong kiến chốn ộp kỡm hóm Những người làm thuờ trong cỏc cụng trường thủ cụng, trang trại hợp thành giai cấp vụ sản và giai cấp vụ sản ngày càng đụng họ bị giai cấp tư sản búc lột
4.Củng cố
- Khỏi quỏt lại toàn bộ kiến thức của bài
- Về nhà xem trước bài 3
Bài 3: cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến
Thời hậu kỳ trung đại ở châu âu
A.Mục tiờu bài học
Trang 81 Kiến thức
Giỳp học sinh hiểu: Giai cấp tư sản đang lờn cú thể lực về ktế nhưng chưa cú vai trũ về ctrị nờn muốn hỡnh thành tư tưởng riờng của mỡnh, phự hợp với lợi ớch và lối sống của mỡnh Họ đó đấu tranh với giai cấp phong kiến để khụi phục lại nền văn hoỏ cổ đại Hy lạp- Rụ ma-> tiến hành cải cỏch tụn giỏo
2 Tư tưởng.
- Giỳp học sinh biết giữ gỡn và quý trọng những di sản văn hoỏ của nhõn loại của cỏc dõn tộc và hiểu rừ giỏ trị lao động sỏng tạo của con người
3 Kỹ năng.
- Nõng cao kỹ năng phõn tớch cỏc sự kiện, thấy được nguyờn nhõn của cỏc sự kiện
B Thiết bị và tài liệu.
- Thầy: Chuẩn bị 1 số tranh về nhà thờ
- Trũ: Xem trước bài ở nhà
C Tiến trỡnh dạy học.
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Trỡnh bày vắn tắt trờn bản đồ cỏc cuộc phỏt kiến lớn về địa lý
- 3 cuộc phỏt kiến lớn của vaxco đa Gama, Cụ lụm bụ, Magienlăng
3 Bài mới
Giới thiệu: Đến thời trung đại bộ mặt KT của các nớc châu Âu đã thay đổi phong
trào cải cách tôn giáo diễn ra ntn? Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung chớnh
? Quờ hương của phong trào văn hoỏ
phục hưng là ở đõu?
- Nước í
? Nguyờn nhõn nào dẫn đến phong
trào văn hoỏ phục hưng
- Đến thời kỳ trung đại, bộ mặt ktế
của cỏc nước Chõu Âu đó thay đổi
Quan hệ sản xuất TBCN đó được
hỡnh thành từ trong lũng chế độ
phong kiến Sự tiến bộ về KHKT đó
giỳp con người thoỏt khỏi tỡnh trạng
lạc hậu, nhận thức được bản chất của
Thế giới
=> dẫn đến sự ra đời của phong trào
văn hoỏ phục hưng
1 Phong trào văn hoỏ Phục Hưng (TK XIV-XVII).
- Văn hoỏ Phục Hưng: Là Phục Hưng lại tinh thần của nền văn hoỏ cổ Hi Lạp- Rụma và từ đú sỏng tạo lờn nền văn hoỏ mới của giai cấp tư sản
- í nghĩa: Giỏ trị nhõn văn sõu sắc, tớnh phản phong mạnh mẽ, kinh
Trang 9? Thế nào là văn hoá phục hưng?
? Kể tên những nhà văn hoá " những
con người khổng lồ" mà em biết?
Qua tp họ muốn nói gì?
GV: Sử dụng các tác phẩm văn học,
những câu chuyện liên quan đến
khắc họa
? Trình bày ý nghĩa của phong trào
văn hoá phục hưng?
- HS quan sát hình 6
G: Một số nv lịch sử: Cô pec ních…
?Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc
cải cách tôn giáo?
- Từ thời Côlôvít trở đi vương quyền
gắn chặt với thần quyền Giáo hội là
chỗ dựa vững chắc của chế độ phong
kiến, giáo lý của nó là hệ tư tưởng
của giai cấp phong kiến
- Đến thời hậu kỳ trung đại giáo hội
trở nên thối nát phản động Đối với
giai cấp tư sản, giáo hội trở thành
một thế lực ktế XH cản trở hoạt động
sản xuất kinh doanh của họ
- Cần có một giáo hội mới phù hợp
với thời đại => nổ ra phong trào cải
cách tôn giáo
? Người khởi xướng phong trào cải
cách tôn giáo là ai? Cuộc cải cách có
nội dung ntn?
? Chủ trương của Can vanh là gì?Có
được giai cấp tư sản chấp nhận
không?
thánh của nhà thờ không còn là chân
lý, nó thực sự là một cuộc cách mạng tiến bộ, vĩ đại nó mở đường cho sự phát triển cao hơn của văn hoá Châu
Âu và nhân loại
- Đây là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của giai cấp tư sản chống lại giai cấp phong kiến
2 Phong trào cải cách tôn giáo
- Giáo hội vừa thống trị về mặt tinh thần vừa bóc lột nông nô như một lãnh chúa
- Nhu cầu của giai cấp tư sản là cần
có một giai cấp mới có giáo hội phù hợp với thời đại
- Nội dung: Phủ nhận giáo hôi đòi quay về nguyên thuỷ Kitô
Trang 10- Đòi xoá bỏ các cơ sở ktế của nhà
thờ, thủ tiêu địa vị quý tộc, ông cổ vũ
khuyến khích làm giàu=> Giai cấp tư
sản ủng hộ
? Ki Tô giáo có vai trò ntn trong xã
hội Châu Âu?
- Có cuộc sống vật chất như một thế
lực phong kiến
- Là công cụ thống trị nhân dân
=> Cuộc đấu tranh rộng lớn ở Đức
mà sử gọi là" chiến tranh nông dân
Đức" là cuộc đấu tranh vũ trang đầu
tiên của nông dân dưới ngọn cờ của
tư sản chống phong kiến ở Châu Âu
- Tóm lại: Giai cấp tư sản không thể xoá bỏ tôn giáo mà chỉ mong muốn thay đổi cho phù hợp với kích thước của nó
4 Củng cố
- Khái quát lại nội dung cơ bản của tiết học
- Về nhà học bài, tìm hiểu trước bài 4
đó có người Việt cổ
+ Thời Tần – Hán Nho giáo phát triển, là công cụ tinh thần để bảo vệ chế độ
2 Tư tưởng.
Trang 11- Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn, điển hỡnh ở phương Đụng đồng thời là
1 nước lỏng giềng gần gũi của Việt Nam, cú ảnh hưởng khụng nhỏ tới quỏ trỡnh phỏt triển của lịch sử Việt Nam
3 Kỹ năng.
- Biết lập bảng niờn biểu cỏc triều đại Trung Quốc
B Thiết bị và tài liệu.
- Thầy: Bản đồ phong kiến Trung Quốc, tranh vạn lý Trường Thành
- Trũ: Xem bài trước ở nhà
C Tiến trỡnh dạy học
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Nờu nguyờn nhõn xuất hiện phong trào văn húa phục hưng?
- Phục hưng là phục hưng lại tinh thần của nền văn húa cổ Hy Lạp Rụ ma và từ đú sỏng tạo bờn nền văn hoỏ của giai cấp tư sản
- í nghĩa: Kinh thỏnh nhà thờ khụng cũn là chõn lý nú thực sự là 1 cuộc CM tiến bộ
vĩ đại mở đường cho sự phỏt triển cao hơn của văn hoỏ Chõu Âu và văn húa nhõn loại Đõy là cuộc đấu tranh cụng khai đầu tiờn của giai cấp tư sản chống lại giai cấp phong kiến
3 Bài mới
Giới thiệu: ở Trung Quốc XHPK đợc hình thành ntn? XHPK Trung Quốc có đặc
điểm gì khác so với XHPK châu Âu Tiết hôm nay chúng ta đi tìm hiểu
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung chớnh
? Đến thời Xuõn Thu-Chiến Quốc
trong sản xuất ở TQ cú những tiến bộ
gỡ?
- Sử dụng cụng cụ bằng sắt
- Những tiến bộ trong sản xuất đó tỏc
động đến xó hội, giai cấp địa chủ
xuất hiện
- Nụng dõn bị phõn hoỏ
? Những tiến bộ đú làm cho XH biến
đổi ra sao?
? Em hiểu thế nào là giai cấp địa
chủ?
? G/c nụng dõn bị phõn hoỏ ra sao?
- Nụng dõn tự canh: Là những nụng
dõn cụng xó khụng cú ruộng nhận
1 Sự hỡnh thành xó hội phong kiến
- Nụng dõn tự canh: Nộp thuế cho lao dịch nhà nước
Trang 12ruộng của địa chủ để cấy nộp tô
- Nông dân lĩnh canh: Là những
nông dân công xã…
? Nhà Tần có vai trò ntn trong việc
Thừa tướng Thái uý
(quan văn) (quan võ)
Thái thú(Đứng đầu quận)
Huyện lệnh(Đứng đầu huyện)
? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà
nước thời phong kiến?
- Nhà nước PKTQ là chính quyền
phong kiến tập trung
: Phát triển ktế gắn liền với sự thăng
trầm của các triều đại( t/c phân kỳ)
? Tổ chức bộ máy nhà nước có gì
biến chuyển?
- Tổ chức quan lại bằng hình thức thi
cử
: Cuối thời Hán TQ hỗn loạn nông
dân nổi dậy chống chính quyền pk
quan lại chia nước thành nhiều quốc
gia nhỏ cuối thế kỷ VI TQ thống
nhất dưới nhà Tuỳ sau đó Lý Uyên
cướp ngôi lập ra nhà Đường
? Nêu vài nét về ktế? Tại sao nói thời
- Nông dân lĩnh canh: Là những nông dân công xã không có ruộng phải nộp tô
2 Xã hội Trung Quốc thời Hán.
Trang 13Đường là thời thịnh trị của TQ.
- Nội dung chính sách quân điền nhà
nước đem ruộng công, bỏ hoang cho
nông dân cấy, nông dân phải nộp
thuế
? TQ có mối quan hệ đối ngoại ntn?
- Mở rộng bờ cõi
- Nhà nước đem ruộng công, ruộng
bỏ hoang cho nông dân cấy
4 Củng cố dặn dò
- Khái quát lại hệ thống kiến thức toàn bài
- Về nhà đọc phần tiếp theo
5 Bài tập.
Bài 1: Lập sơ đồ bộ máy nhà nước phong kiến thời Tần- Hán
Bài 1 HS làm- GV sửa chữa, bổ sung( sgk)
Bài 2: Nêu chính sách ngoại giao của nhà Đương? Em rút ra nhận xét gì?
- Đối ngoại: Luôn tìm mọi cách mở rộng bờ cõi bằng những cuộc chiến tranh xâm lược các nước láng giềng
- Bộ máy nhà nước được hoàn thiện từ Trung ương đến địa phương
§ñ gi¸o ¸n tuÇn 2
Ký duyÖt
Tuần 3
Ngày soạn:
Ngày dạy: Bµi 4
Tiết 5: Trung quèc thêi phong kiÕn( Tiết 2)
A Mục tiêu bài học ( nh tiÕt 4 )
B Thiết bị và tài liệu ( nh tiÕt 4 )
C Tiến trình dạy học.
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Xã hội phong kiến TQ đã được hình thành ntn?Sự thịnh vượng của TQ dưới thời nhà Đường được biểu hiện ở những mặt nào?
- Đồ sắt xuất hiện-> năng xuất lao động- XH xuất hiện 2 giai cấp: Giai cấp địa chủ và nông dân lĩnh canh
Trang 14- Nhà Đường: Tổ chức bộ mỏy nhà nước hoàn thiện hơn và là 1 nước phỏt triển mạnh nhất Chõu Á lỳc bấy giờ.
3 Bài mới
Giới thiệu: XHPK Trung Quốc đã đợc hình thành, dới thời Đờng TQ đã phát triển
thịnh vợng, thời Tống, Nguyên, Minh-Thanh TQ có chuyển biến ra sao…
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung chớnh
? Sau thời nhà Đường đến thời nhà
Tống, TQ đó cú những thay đổi ntn?
- Nhà Tống thống nhất đất nước ktế
cú nhiều cải cỏch song khụng mạnh
như thời nhà Đường
? Những chớnh sỏch phõn biệt đối xử
chủng tộc của nhà Nguyờn ra sao?
- HS trỡnh bày theo sgk
? Nhà Minh được thành lập như thế
nào?
-> Đú là 1 quy luật và vai trũ của cỏc
cuộc khởi nghĩa nụng dõn dẫn đến 1
triều đại mới hỡnh thành, Chu
Nguyờn Chương lờn ngụi hoàng đế
? Nhà Minh cú chớnh sỏch cai trị ra
sao?
? Kể tờn cuộc khởi nghĩa tiờu biểu và
nờu diễn biến cuộc khởi nghĩa đú?
- Cuộc khởi nghĩa của Lý Tự Thành
mở ra 1 triều đại mới- ( Triều đại
Món Thanh)
? Trỡnh bày chớnh sỏch đối ngoại, đối
nội của nhà Thanh
4 Trung Quốc thời Tống- Nguyờn
- Nhà Tống: Người Hỏn làm chủ đất nước và vận mệnh của mỡnh
- Nhà Nguyờn : Cú địa vị thấp kộm
và bị cấm đoỏn về mọi mặt (Người Mụng cổ làm chủ)
5 Trung Quốc thời Minh- Thanh
- Sự phỏt triển ktế dưới thời nhà Minh và sự xuất hiện mầm mống của quan hờn sản xuất TBCN-> Đất nước rất thịnh trị
- Nhà Thanh thi hành chớnh sỏch kỳ thị dõn tộc, nhõn cơ hội này cỏc nước
TB Phương Tõy đua nhau nhũm ngú xõm lược Trung Quốc
Trang 15? Nêu nguy cơ của chủ nghĩa thực
- Công thương ngừng phát triển mầm
mống ktế TBCN cũng dần xuất hiện
- Quảng Châu là thương cảng lớn
nhất
? Tóm lại: Sự suy yếu của xã hội
phong kiến TQ cuối thời Minh-
Thanh được biểu hiện ntn?
? Nêu hiểu biết của em về nho giáo?
? Nêu những thành tựu lớn về văn
hoá, khoa học kỹ thuật của nhân dân
TQ thời phong kiến
- Văn hoá: văn học, sử học
GV: tóm tắt sơ lược về tiểu sử của
những nhà văn hoá với tác phẩm của
họ
- Hội hoạ, kiến trúc, điêu khắc, thủ
công mỹ nghệ…minh hoạ bằng hình
- Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng
và đạo đức của giai cấp phong kiến
- Về KH-KT phát minh ra giấy viết, nghề in, la bàn, thuốc súng
- Nhân dân Trung Quốc không chỉ để lại cho đời những di sản văn hoá đồ
sộ mà còn để lại những thành tựu rực
rỡ về KH-KT
4 Củng cố
- Khái quát lại nội dung cơ bản của tiết học
- Về nhà học bài, xem bài: Ấn Độ thời phong kiến
Trang 16
- GV khỏi quỏt cho HS thấy tiến trỡnh ra đời của nhà Tống, Nguyễn, HS nắm được
Ấn Độ là một nước cú nền văn minh lõu đời, phỏt triển cao cựng với TQ cú ảnh hưởng đến cỏc nước ở Chõu Á và Thế giới
- Văn hoỏ Ấn Độ cú ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam, tạo nờn mối quan hệ ktế văn hoỏ giữa hai nước
2 Tư tưởng.
- Giỳp học sinh tăng cường sự hiểu biết cỏc nước trong khu vực, cú tỡnh cảm và tụn trọng mối quan hệ giữa hai nước Việt - Ấn
3 Kỹ năng.
- Phõn tớch cỏc sự kiện lịch sử từ đú HS tự rỳt ra những kết luận
B Thiết bị và tài liệu.
- Thầy: Bản đồ hành chớnh Thế giới, Chõu Á
: Bản đồ Ấn Độ
C Tiến trỡnh dạy học
1 Ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ.
? Những mầm mống kinh tế TBCN dưới thời Minh- Thanh đó được nảy sinh ntn?
- Theo đà phỏt triển của cụng thương nghiệp, mầm mống ktế TBCN dần dần xuất hiện Cỏc xưởng dệt lớn cỏc xưởng làm đồ sứ…với trỡnh độ chuyờn mụn cao, nhiều nhõn cụng…xuất hiện ở Tụ Chõu, Tựng Giang Quảng Chõu là thương càng lớn là nơi
TQ buụn bản với nhiều nước
3 Bài mới.
Giới thiệu: Đất nớc ấn Độ có trang sử đầu tiên ntn? XHPK đợc hình thành ra sao?
Tại sao ấn Độ đợc coi là cái nôi văn minh lớn của loài ngời…
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung chớnh
GV: Quan sỏt trờn bản đồ ta thấy lónh thổ
Ấn Độ như 1 hỡnh tam giỏc ngược 2 bờn
giỏp biển, cạnh phớa Bắc nối với Chõu Á
1 Những trang sử đầu tiờn.
- Khoảng 1500năm vựng sụng
Trang 17nhưng lại bị dãy núi cao nhất Thế giới
ngăn cách( dãy Himanaya) nên gần như
một bán đảo nhỏ hay còn gọi là tiểu lục
địa Nam Á
? Các tiểu vương quốc đầu tiên đã được
hình thành bao giờ và khu vực nào trên
đất Ấn Độ?
? Sau TK III trước Công nguyên trở đi
tình hình nước Ấn Độ ra sao?
- Bị chia cắt thành nhiều quốc gia nhỏ
loạn lạc, phân tán đến TK IV mới được
thống nhất bằng vương triều Gup-ta
? Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương
triều Gup-ta được biểu hiện ntn?
- Phát cả về ktế-XH, văn hoá truyền thống
Ấn Độ ( trải qua 9 đời vua)
- Biết sử dụng rộng rãi công cụ
- Vương triều Gup-ta bị diệt vong
- Ấn Độ bị người nước ngoài xâm lược
thống trị
? Em hãy nêu những chính sách cai trị của
người Hồi giáo cai trị ở Ấn Độ
- Họ ra sức chiếm đoạt ruộng đất, thi hành
việc cấm đoán nghiệt ngã đạo Hin-đu,
làm cho mâu thuẫn dân tộc trở lên căng
thẳng
? Đầu TK thứ XVI người Mông Cổ đã tấn
công Ấn Độ lập vương triều nào?
2 Ấn Độ thời phong kiến.
- Thời kỳ vương triều Gup-ta là thời kỳ thống nhất, phục hưng
và phát triển cả về ktế XH, văn hoá
- Đầu TK XII người thổ nhĩ kỳ theo đạo hồi đã thôn tính miền Bắc lập lên vương triều hồi giáo Đê-li
- Người Mông Cổ thôn tính Ấn
Độ lập ra vương triều Mô-gôn
Trang 18- Thực thi nhiều biện pháp nhằm xoá bỏ
sự kỳ thị tôn giáo thủ tiêu đặc quyền hồi
giáo khôi phục ktế và phát triển văn hoá
Ấn Độ
GV: Vương triều Mô-gôn tồn tại đến giữa
TK XIX thì bị thực dân Anh đến xâm
lược, lật đổ Từ đó Ấn Độ trở thành
thuộc địa của Anh
? Ấn Độ là một đất nước có nền văn hoá
ntn?
- Có nền văn hoá lâu đời
- Là một trong những trung tâm văn minh
lớn nhất của loài người
? Vì sao Ấn Độ được coi là một trong
những trung tâm của văn minh nhân loại?
- Được hình thành từ sớm ( Khoảng thiên
niên kỷ III trước công nguyên )
- Có nền văn hoá phát triển phong phú 1
số thành tựu vẫn được sử dụng đến ngày
nay
- Có ảnh hưởng tới quá trình phát triển
lịch sử và văn hoá của các dân tộc Đông
Nam Á
? Người Ấn Độ sớm đã hình thành chữ
viết riêng của mình, phổ biến nhất là loại
chữ nào?
? Hãy kể tên các tác phẩm văn học nổi
tiếng của Ấn Độ mà em biết?( GV: thơ
3 Văn hoá Ấn Độ.
- Loại chữ phổ biến nhất ở Ấn
Độ là chữ Phạn Chữ phạn đã trở thành ngôn ngữ văn tự để sáng tác các tác phẩm văn học, thơ ca…đồng thời là nguồn gốc của ngôn ngữ và chữ viết Hinđu hiện nay
- Nghệ thuật kiến trúc: Đền thờ hình tháp nhọn nhiều tầng trang
Trang 19còn được lưu giữ công trình này: Giới
thiệu H11
trí bằng các phù điêu, những ngôi chùa bằng đá, tháp mái tròn
VD: Khu đền Ăng-co ở Cămpuchia hay khu đền tháp Pa-gan-thạt luổng ở Thái Lan
4 Củng cố
- Khái quát lại nội dung cơ bản của tiết
- Về nhà học bài, xem bài: Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
5 Bài tập
? Trình bày những ảnh hưởng của Ấn Độ tới các nước Đông Nam Á?
- Tôn giáo: Tiếp thu đạo Hin đu- Đạo phật
- Chữ( Phạn) viết: Dùng chữ Phạn để sáng tạo ra chữ viết riêng của mình
- Kiến trúc: Đều chịu ảnh hưởng của kiến trúc Hin đu và kiến trúc phật giáo của Ấn Độ
§ñ gi¸o ¸n tuÇn 3
Ký duyÖt
Trang 20- HS cần hiểu được khu vực Đụng Nam Á hiện nay gồm những nước nào Tờn gọi và
vị trớ địa lý của cỏc nước này cú những điểm gỡ tương đồng với nhau để tạo thành khu vực riờng biệt
- Cỏc giai đoạn phỏt triển lịch sử lớn của khu vực
B Chuẩn bị thiết bị và tài liệu
- Thầy: Bản đồ hành chớnh khu vực Đụng Nam Á
- Trũ: Nghiờn cứu sỏch giỏo khoa
C Tiến trỡnh dạy học
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Trỡnh bày nột cơ bản của Ấn Độ thời phong kiến?
- Những trang sử đầu tiờn, Ấn Độ thời phong kiến, văn hoỏ Ấn Độ
3 Bài mới
Giới thiệu: ở phơng đông có những quốc gia PK nào? Các quốc gia này đợc hình
thành ra sao? Bài hôm nay chúng ta tìm hiểu
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung chớnh
? Khu vực Đụng Nam Á hiện nay
gồm những nước nào?
1 Sự hỡnh thành cỏc vương quốc
cổ ở Đụng Nam Á.
Trang 21- Gồm 11 nước: Việt Nam, Lào,
Campuchia, Thái Lan, Miamma,
Malaixia, Xingapo, Inđônêxia,
Philippin, Brunây và nước Đông Ti
Mo
: Nước Đông Ti-mo được hình thành
vào tháng 5/2002
? Các nước trong khu vực Đông Nam
Á có điều kiện tự nhiên ntn?
- Ảnh hưởng chủ yếu của gió mùa
tạo lên 2 mùa rõ rệt mùa khô và mùa
mưa
? Thế nào là gió mùa?
? Hãy cho biết điều kiện tự nhiên có
thuận lợi và khó khăn gì cho sự phát
triển ở Đông Nam Á
- Thuận lợi cho trồng lúa nước cây
ăn củ, ăn quả khá
GV: Tuy bị ảnh hưởng chung về
gió mùa nhưng Đông Nam Á được
coi là 1 khu vực địa lý- lịch sử- văn
hóa, gió mùa ảnh hưởng tới khí hậu,
cảnh quan thực vật động vật và đời
sống ktế phong tục tập quán Vì vậy
cây lương thực chủ yếu của các nước
là cây lúa nước
? Thời kỳ đồ đá, người ta đã tìm thấy
điều gì?
- Dấu vết con người
? Dân cư Đông Nam Á biết sử dụng
rộng rãi đồ sắt vào thời gian nào?
- Những TKỷ đầu công nguyên giáo
viên dùng bản đồ giới thiệu khoảng
thời gian và một số quốc gia
? Thời kỳ nào các quốc gia phong
kiến phát triển thịnh vượng
- Nửa sau TK XDCNXH-> đầu
- Khu vực Đông Nam Á gồm có 11 nước
- Các nước trong khu vực đều chịu ảnh hưởng của gió mùa
- Điều kiện tự nhiên rất thuận lợi cho phát triển nông nghiệp
- Từ thế kỷ đầu công nguyên con người trong khu vực đã biết sử dụng
đồ sắt
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á.
- Người Thái di cư xuống phía Nam hình thành nên 2 vương quốc Sukhôthay (Thái Lan) và Lạn xạng (Lào)
- Đến TK XIII tình hình các nước
Trang 22? TK XIII do sự tấn công của người
Mông Cổ người Thái đã thiên di ntn?
- Xuống phía Nam
? Đến TK XVIII tình hình các nước
trong khu vực Đông Nam Á ra sao?
- Suy yếu nhưng XH phong kiến vẫn
còn tồn tại
- Cuối cùng trở thành thuộc địa của
các nước phương Tây
GV: Đến giữa TK XIX hầu hết các
quốc gia Đông Nam Á trừ Thái Lan
đều trở thành thuộc địa của chủ thực
dân
trong khu vực Đông Nam Á suy yếu
- Đến TK XIX các nước trong khu vực trở thành thuộc địa của các nước phương Tây
4 Củng cố
- Khái quát lại nội dung của bài
- Về nhà học bài, xem phần tiếp theo
- Thời kỳ suy yếu trở thành thuộc địa
2 Kiểm tra bài cũ
? Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á?
Trang 23- Thời kỳ các quốc gia phong kiến thịnh vượng nhất là XDCNXH-> XVIII.
- Người Thái di cư xuống phía Nam hình thành lên 2 vương quốc Sukhôthay (Thái Lan) và Lạn Xạng (Lào)
- TK XVIII các nước phong kiến suy yếu
- Nửa sau TK XIX trở thành thuộc địa của các nước phương Tây
3 Bài mới.
Giíi thiÖu: Ngêi ®Çu tiªn lËp nªn v¬ng quèc c¨m-pu-chia vµ Lµo lµ téc ngêi nµo?
C¸c thêi kú cña nã ra sao …
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
GV: Thời tiền sử Campuchia ngày
nay đã có một bộ phận cư dân cổ
Đông Nam Á sinh sống ( gọi là
người Mông Cổ) Họ đã xây dựng
lên nhà nước phù Nam và tồn tại đến
TK VI
? Người Khơ me có nguồn gốc ntn?
- Là 1 bộ phận của cư dân cổ Đông
Nam Á xây dựng nên nhà nước Chân
- Biết khắc bia bằng chữ Phan
? Thời Ăng- co là thời kỳ ntn?
-> Phát triển IV-> XV
? Vì sao lại gọi là thời kỳ Ăng-co?
- Vì kinh đô của vương quốc là
Ăng-co, ở đây xây dựng nhiều công trình
kiến trúc lớn Ăng co vat ( chủ nho
3 Vương quốc Campuchia
- Là một đất nước có lịch sử lâu đời
và phát triển nhất thời cổ trung đại
- Người Khơ me xuất hiện họ giỏi săn bắn, quen đào ao, đắp hồ
- Tiếp thu văn hoá Ấn Độ họ đã biết khắc bia bằng chữ Phạn
- Sau thời Ăng-co đất nước Campuchia bước vào giai đoạn suy yếu kéo dài cho tới khi thực dân Pháp xâm lược
Trang 24- Suy yếu, bị xâm lược
? Chủ nhân đầu tiên của người Lào là
ai?
- Là người Lào Thượng
? Họ sáng tạo ra những gì?
- Chum để đựng tro người chết sau
khi đã được hoả thiêu
? Người Lào lùn thống nhất các bộ
lạc lại tạo thành nước nào?
- Lạn Xang (Triệu Voi)
? TK nào vương quốc Lạn Xạng
bước vào giai đoạn thịnh vượng
- TK XV->XVII
? Đọc phần chủ nhỏ? thời kỳ nào bị
suy yếu?
- TK XVIII-> người Xiêm xâm
chiếm đến khi TD Pháp xâm lược
biến thành thuộc địa (cuối TK XIX)
4 Vương quốc Lào.
- Người Lào luôn sống chủ yếu bằng trồng lúa nương, săn bắn, làm một số nghề thủ công
- Lập lên nước là Lạn Xạng đến đầu
TK XVIII thì bị suy yếu trở thành thuộc địa của Pháp cuối TK XIX
4 Củng cố.
- ? Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Campuchia và Lào đến TK XIX
- Về nhà học bài, đọc bài: Những nét chung về XH phong kiến
5.Bài tập.
Lập biểu đồ các giai đoạn lịch sử lớn của Lào
Đủ giáo án tuần 4
Trang 25Giúp học sinh năm được.
- Thời gian hình thành và tồn tại của XH phong kiến
- Nền tảng ktế và 2 giai cấp cơ bản trong XH phong kiến
- Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến
B Thiết bị và tài liệu.
Thầy: Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á
Trò: Đọc sgk
C Tiến trình dạy học.
1 Ổn định tổ chức lớp.
2 Kiểm tra kiểm bài cũ( kiểm tra 15phút).
Câu1: Nêu lịch sử phát triển của vương quốc phong kiến Lào
Câu 2: Lập niên biểu sự phát triển của vương quốc Lào
3.Bài mới.
Giíi thiÖu: XHPK ch©u ¢u vµ ph¬ng §«ng cã nh÷ng nÐt chung g×? XHPK cã
c¸c giai cÊp g×? Bµi h«m nay chóng ta cïng t×m hiÓu
Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính
? Qua việc học các bài sự hình thành
XHPK ở Châu Âu, XHPK Trung
1 Sự hình thành và phát triển của
XH phong kiến.
Trang 26Quốc và Đông Nam Á em hiểu ntn là
XHPK
- XHPK là chế độ XH tiếp sau XH
cổ đại Nó được hình thành trên cơ
sở tan rã của XH cổ đại
- Về nhà nước đều theo chế độ quân
chủ Song ở giai đoạn đầu quyền lực
nhà vua rất hạn hẹp, thực chất chỉ là
một lãnh chúa lớn- Chế độ phân
quyền phong kiến TK XV các quốc
gia phong kiến thống nhất quyền
hành mới thống trị trong tay vua
HS theo dõi mục 2 sgk
? Cơ sở ktế của XHPK là gì?
- Nền ktế nông nghiệp là chủ yếu
? XHPK ở Phương Đông và Phương
Tây về mặt XH ntn?
- Trong XHPK ở Phương Đông và
Phương Tây đều có 2 giai cấp cơ
- XH phong kiến phương Đông được hình thành sớm, nhưng lại phát triển chậm chạp và quá trình suy vong khủng hoảng kéo dài
- XH phong kiến phương Tây hình thành muộn và kết thúc sớm nhường chỗ cho CNTB
- Phương Đông: Nền chuyên chế đã
có từ thời cổ đại, sang thời kỳ phong kiến nền chuyên chế ngày càng được hoàn thiện hơn
- Phương Tây: Hình thành dân chủ cộng hoà và đế chế, chế độ chuyên chế đến thời phong kiến
2 Cơ sở kinh tế, xã hội của xã hội phong kiến.
- Cơ sở ktế: Nông nghiệp là chủ yếu
- XH: đều có 2 giai cấp
+ Phương Đông: Địa chủ và nông dân
Trang 27bản, tên gọi tuy khác nhau Và vì thế
thân phận của hai giai cấp này ở mỗi
nơi cũng không giống nhau
? Phương thức bóc lột của giai cấp
thống trị là gì?
GV: Tuy nhiên ở Châu Âu khi thành
thị trung đại xuất hiện => Nền ktế
công thương nghiệp phát triển
->Một tầng lớp mới ra đời: Thị dân
Giai cấp thống trị thiết lập bộ máy
nhà nước do vua đứng đầu và đàn áp
? Ở Phương Đông và Phương Tây
nhà nước phong kiến có gì khác
nhau?
- Phương Đông: Nhà nước quân chủ
chuyên chế hoàn thiện, nhà vua
chuyên chế có thêm quyền lực…
- Phương Tây: Giai đoạn đầu quyền
lực nhà vua rất hẹp-> Đó là chế độ
phong kiến phân quyền
+ Phương Tây: Lãnh chúa và nông nô
=> Phương thức bóc lột bằng tô thuế
3 Nhà nước phong kiến.
- Phương Đông: gồm 2 giai cấp địa chủ >< nông dân
- Phương Tây: gồm 2 giai cấp lãnh chúa >< nông nô
- Chế độ quân chủ: Vua đứng đầu lắm mọi quyền hành
Trang 28Giỳp học sinh hiểu được:
- Qua tiết học giỳp học sinh biết vận dụng những kiến thức đó học của phần
lịch sử Thế giới Trung Đại và làm tốt cỏc bài tập trong sgk
- Nắm được khỏi quỏt lịch sử Thế giới trung đại
- Vận dụng lớ thuyết vào thực hành
B Thiết bị và tài liệu.
- Thầy: Nghiờn cứu bài giảng
Giới thiệu: Để giúp các em củng cố toàn bộ hệ thống kiến thức của lịch sử
trung đại tiết hôm nay chúng ta sé làm bài tập lịch sử
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung chớnh
? Khi tràn vào lónh thổ Rụma người
1.A Thành lập nhiều vương quốc
B Chiếm đoạt ruộng đất của chủ
nụ Rụma chia cho nhau
C Củng cố bộ mỏy nhà nước