QUYEÀN (THEÁ Kặ XVI – XVIII)
Tiết 53 III. TÂY SƠN LẬT ĐỔ CHÍNH QUYỀN HỌ TRỊNH
A . Mục tiêu bài học:
I . Kiến thức:
- Mốc niên đại gắn kiền với hoạt động cuả nghĩ aquân Tây Sơn đánh đổ chính quyền vua Lê ,chuá Trịnh .
II. Tư tưởng:
- Lòng yêu nước ,tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc , những chiến công vĩi đại của nghĩa quân Tây Sơn .
III . Kyõ naêêng:
- Dựa theo lược đồ trong SGK, xác định những địa danh đã diễn ra các chiến thắng của nghĩa quân Tây Sơn (1771 – 1789) (đối chiếu với vị trí địa danh hiện nay).
- Trình bày diễn biến trận đánh trên lược đồ . C . Đồ dùng dạy học:
- Lược đồ Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâm lược nước ngoài.
C .Hoạt động dạy và học:
I . Ổn định lớp:
II . Kiểm tra bài cũ:
1/ Tường thuật lại chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút trên lược đồ ? Nêu ý nghĩa của sự kiến đó?
III . Bài mới:
Sự mục nát và suy yếu của chính quyền phong kiến là nguyên nhân dẫn tới những cuộc đấu tranh của nhân dân. Sau khi tiêu diệt nhà Nguyễn ở phía Nam ,Nguyễn Huệ quyết định đem quân tiêu diệt vua Lê –chúa Trịnh, tiến tới thống nhất nước nhà.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG GHI
* Hoạt động 1: Hạ thành Phú Xuân. Tiến ra Bắc Hà diệt họ
Sau thắng lợi vẻ vang ở trận Rạch Gầm Xoài Mút nghĩa quân Tây Sơn có dừng lại ở Đàng Trong không ? Vì sao?
→ Không dừng lại ,vì Đàng Ngoài chú Trịnh vẫn ăn chơi bốc lột nhân dân ta để sống kiêu căng ngạo mạn . GV : Sau khi đánh tan 5 vạn quân xiêm khí thế của nghĩa quân Tây Sơn rất mạnh. Các thủ lĩnh Tây Sơn đã tính tới việc tiêu diệt nốt họ Trịnh ở Đàng Ngoài .
Em có nhận xét gì về tình hình Đàng Ngoài thời kì này ?
1. Hạ thành Phú Xuân. Tiến ra Bắc Hà diệt họ Trịnh.
→ + Chính quyền rối loạn suy yếu mục nát đến cực độ.
+ Vua lê chỉ là cái bóng mờ nhạt.
+ Chúa trịnh quanh năm hội hè phung phí tiền của.
+ Quan lại hoành hành đục khoét nhân dân→ kinh tế sa sút , đời sống nhân dân cực khổ .
Tình hình nhà Trịnh như thế có lợi gì cho nghĩa quân Taây Sôn ?
→ Tạo điều kiện cho nghĩa quân Tây Sơn phản công tiờu diờùt họ Trịnh .
GV chỉ lược đồ và giảng
Việc đánh thành Phú Xuân có kết quả ra sao ?
→ Toàn bộ Đàng Trong đã thuộc về Tây Sơn .Nhân cơ hội này Nguyễn Huệ tiến ra Bắc.
Vì sao Nguyễn Huệ lại nêu danh nghĩa “Phù Lê diệt Trònh”?
→ Nhằm tập hợp kêu gọi dân chúng hưởng ứng ,vì lúc này chúa Trịnh lấn át quyền vua Lê
GV chỉ bản đồ: 21-7-1786, Nguyễn Huệ cho quân từ Phú Xuân ra đánh Thăng Long. Quân trịnh thua to ,chúaTrịnh bị bắt nộp cho Tây Sơn. Chính quyền phong kiến họ Trịnh tồn tại hơn 200 năm đến đây đã bị sụp đổ.
Vì sao quân Tây Sơn tiêu diệt họ Trịnh nhanh chóng như vậy?
→ - Nhân dân chán ghét nhà Trịnh, ủng hộ Tây Sơn.
- Chính quyền họ Trịnh suy yếu .
- Tháng 6 /1786 được sự giúp sức của Nguyễn Hữu Chỉnh ,Nguyễn Huệ cho quân vượt đèo Hải Vân đánh thành Phú Xuân.
- Ngày 21- 7- 1786, Nguyễn Huệ ra Thăng Long giương cao ngọn cờ “Phù Lê diệt Trịnh”
- Chúa trịnh bị bắt nộp cho Tây Sơn ,cơ đồ họ Trịnh sụp đổ.
* yù nghóa:
+ Tạo điều kiện cho sự thống nhất đất nước .
+ Đáp ứng yêu cầu nguyện vọng của nhân dân cả nước .
+ Xoábỏ sự chia cắt sự chia cắt Đàng Trong và Đàng Ngoài .
- Thế lực quân Tây Sơn đang Mạnh. Ngọn cờ Tây Sơn là chính nghĩa .
GV : -Sau khi đánh đổ họ Trịnh ,Nguyễn Huệ vào Thăng Long giao chính quyền cho vua Lê, Điều đó chứng tỏ Nguyễn Huệ là người giữ chữ tín đã thực hiện đúng khẩu hiệu “ phù Lê diệt Trịnh “.
- Sau khi Nguyễn Huệ xây dựng chính quyền ở Đàng Ngoài rồi giao quyền hành cho vua Lê , Nguyễn Huệ được vua Lê phong tước Uy Quốc Công và nhường cho Tây Sơn vùng đất ở Nghệ An . Sau khi hoàn thành mọi việc ,Nguyễn Huệ rút về Nam .
Tây sơn lật đổ chính quyền họ Trịnh có ý nghĩa gì ? Chuyển ý : Sau khi đánh bại họ Trịnh ,Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà như thế nào → phần 2
* Hoạt động 2:Nguyễn Hữu Chỉnh mưu phản.
Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà
Tại sao Nguyễn Huệ lại để Nguyễn Hữu Chỉnh ở lại Ngheọ An ?
→ Nguyễn Hữu Chỉnh là một con người gian hùng , không có đức ,không có lòng trung thành nên Nguyễn Huùeõ khoõng cho theo .
Sau khi quaân Taây Sôn ruùt veà Nam tình hình Baéc Hànhư thế nào ?
→ - Con cháu họ Trịnh nổi loạn.
- Lê Chiêu Thống bạc nhược.
GV : - Tây Sơn rút ,Bắc Hà rối loạn ,nạn đói hoành
2 .Nguyễn Hữu Chỉnh mưu phản.
Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà.:
- Nguyễn Huệ để Nguyễn Hữu Chỉnh ở lại Nghệ An ,Tây Sơn rút Bắc Hà rối loạn.
- Lê Chiêu Thống nhờ Chỉnh ra dẹp dư đảng họ Trịnh → Chỉnh lộng hành chống lại Tây Sơn.
- Nguyễn Huệ cử Vũ Văn Nhậm diệt Chỉnh →Nhậm làm phản.
- Naờm 1788 Nguyeón Hueọ ra Baộc diệt Nhậm ,tự tay xây dựng chính quyền tập đoàn ,Lê Chiêu Thống
hành ,nhân dân cơ cực , vua Lê Chiêu Thống kế vị bất lực trong việc chống chọi với các thế lực họ Trịnh . Nguyễn Hữu Chỉnh giúp vua Lê đánh tan các tàn dư họ Trịnh .Nhưng Chỉnh lộng hành tự ý giải quyết mọi việc không cần đến vua và ra mặt chống lại Tây Sơn để tạo thế lực riêng cho mình .
GV chỉ lược đồ : Cùng thời gian này anh em Tây Sơn chia nhau trấn giữ 3 vùng :
+ Nguyễn Nhạc (Trung ương Hoàng đế) đóng ở Quy Nhôn.
+ Nguyễn Huệ (Bắc Bình Vương) đóng ở Phú Xuân.
+ Nguyễn Lữ (Đông Định Vương) đóng ở Gia Định.
Biết được thái độ của Nguyễn Hữu Chỉnh như vậy thì Nguyễn Huệ đã làm gì?
→ - Cử Vũ Văn Nhậm ra Bắc diệt Chỉnh.
Vì sao Nguyễn Hụê thu phục được Bắc Hà?
→ - Được nhân dân nhiều sĩ phu nổi tiếng giúp đỡ.
- Lực lượng Tây Sơn hùng mạnh.
- Chính quyền phong kiến Trịnh – Lê quá thối nát.
Vì sao các sĩ phu Bắc Hà giúp Nguyễn Huệ ?
→ Nguyễn Huệ là người có đức ,đấu tranh cho chính nghúa , yeõu thửụng nhaõn daõn.
Việc thu nhận một số quan lại sĩ phu ở Bắc Hà chứng tỏ Nguyễn Huệ là người như thế nào?
→Thực hiện đúng ý thức trọng dụng người hiền tài , tập hợp được lực lượng để xây dựng sức mạnh .Chống
chạy trốn ,cơ đồ nhà Lê suy sụp.
=> Tây Sơn lật đổ ba chính quyền họ Nguyễn – Trịnh –Lê thống nhất đất nước.
ngoại xâm ra sức xây dựng chính quyền ở Bắc Hà . Sau nhiều năm nhiều năm khởi nghĩa đánh nam dẹp bắc quân tây sơn làm được gì ?
→ Lật đổ các triều đại phong kiến đang cai trị đất nứơc .
Việc lật đổ chính quyền phong kiến họ Lê, họ Trịnh có ý nghĩa gì ?
→ - Thống nhất đất nứơc ,xóa bỏ sự chia cát đất nước – Đàng Trong và Đàng Ngoài.
GV : Thắng lợi của phong trào Tây Sơn lật đổ chính quyền Nguyễn – Trịnh – Lê thối nát , đã giải quyết được trở ngại lớn trên con đường phát triển của xã hội ,thực hiện xuất sắc sứ mạng lịch sử và đánh tan quân xâm lược Xiêm
Ai là ngừơi có công lớn nhất trong sự nghiệp thống nhât đất nứơc?
→Nguyeón Hueọ
Nêu những thành tựu của Tây Sơn từ năm 1786→1788.?
→ Ba lấn tiến quân ra Bắc lật đổ họ Trịnh – Lê thu giang sơn vế một phía.
GV : Có công lớn nhất thuộc về Nguyễn Huệ tuy nhiên thế lực họ Lê vẫn còn lay lắt trên bước đường cầu cứu nhà Thanh . còn ở mặt Nam do nội bộ bất hoà của anh em Nguyễn Nhạc từ đất Xiêm , Nguyễn Lữ thì bất tài , Nguyễn Huệ phải quay về để lao đánh Nguyễn Aùnh .vì
Nguyễn Aùnh đã trở vế một lần nữa rồi dựa vào bọn đại địa chủ chiếm lại Gia Định → sự nghiệp phong trào Tây Sơn vẫn chư trọn vẹn .
IV . Cuûng coá:
1. Sử dụng các mốc niên đại trên lược đồ theo trình tự thời gian để nêu diễn biến của phong trào Tây Sơn.
2. Nêu vai trò của Nguyễn Huệ trong phong trào Tây Sơn.
V . Dặn dò:
HS về nhà tìm hiểu các câu hỏi trong bài 25 (tiếp theo): IV. TÂY SƠN ĐÁNH TAN QUAÂN THANH.
1/ Dựa vào lược đổ Sgk tường thuật diễn biến trận đánh đồn Ngoc Hồi - Đống ẹa.
2/ Nguyên thắng lợi và ý nghĩa của phong trào Tây Sơn?
TUAÀN 27