Trình bày quy định về tổng hợp hình phạt của nhiều bản án và đưa ra nhận xét về hai trường hợp tổng hợp hình phạt của nhiều bản án được quy định tại khoản 1 và khoản 2 điều 56 BLHS năm 2015

Do đó, về nguyên tắc và cách thức thực hiện có phần khác so với tổng hợp hình phạt của nhiều tội vì tổng hợp hình phạt của bản án thường có khoảng cách về thời gian hoặc ở nhiều địa phươ

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

************

BÀI TẬP HỌC KỲ

MÔN:LUẬT HÌNH SỰ 1

Đề bài 03

Họ và tên : Vũ Thị Như Quỳnh

Hà Nội, 2021

MỤC LỤC

I MỞ ĐẦU 2

II NỘI DUNG 3

1 Quy định của pháp luật về tổng hợp hình phạt của nhiều bản án tại Bộ luật Hình sự 3 1.1 Khái niệm 3 1.2 Phân loại 4

2 Các trường hợp tổng hợp hình phạt của nhiều bản án theo Bộ luật hình sự 5 2.1 Trường hợp một người đang phải chấp hành một bản án mà lại bị xét

xử về tội đã phạm trước khi có bản án này 5 2.2 Trường hợp một người đang phải chấp hành một bản án mà lại thực hiện hành vi phạm tội mới 7

3 Nhận xét về hai trường hợp tổng hợp hình phạt của nhiều bản án được quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 56 Bộ luật Hình sự năm 2015 và một

số kiến nghị 7 3.1 Nhận xét về quy định tổng hợp hình phạt trong Bộ luật Hình sự 7 3.2 Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về tổng hợp hình phạt theo Bộ luật hình sự năm 2015 9

III KẾT LUẬN 10 TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

I MỞ ĐẦU

Trong xã hội hiện nay, đấu tranh phòng, ngừa tội phạm bảo vệ lợi ích của mình và duy trì kỉ cương xã hội luôn là một nhiệm vụ quan trọng nhất của mỗi Nhà nước Để cụ thể hóa, pháp luật hình sự hiện hành đã có những quy định áp dụng đôi với người thực hiện hành vi gây nguy hiểm cho xã hội sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự Hình phạt là một hình thức chế tài nghiêm khắc nhất đối với người phạm tội và họ phải gánh chịu hậu quả do hành vi mà mình gây ra Bên cạnh đó, việc đưa ra quyết định hình phạt phải dựa trên nhiều yếu tố như tính chất mức độ nguy hiểm cho xã hội đối với hành vi đó, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự để đưa ra một hình phạt đúng người, đúng tội, không làm oan người vô tội Ngoài ra, trong một số trường hợp một ngươi có thể thực hiện nhiều tội, mỗi hành vi cấu thành một tội phạm riêng biệt hay một người đang phải chấp hành một bản án có hiệu lực mà lại bị xét xử về tội đã phạm trước khi có bản án đó hoặc một người đang phải chấp hành bản án mà mà phạm tội mới Do đó, để đánh giả toàn diện thì tòa án phải tổng hợp hình phạt đối với nhiều bản án

Như vậy, từ những lý do trên em lựa chọn đề tài tiểu luận là : “Trình bày

quy định về tổng hợp hình phạt của nhiều bản án và đưa ra nhận xét về hai trường hợp tổng hợp hình phạt của nhiều bản án được quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 56 BLHS năm 2015”

II NỘI DUNG

1 Quy định của pháp luật về tổng hợp hình phạt của nhiều bản án tại Bộ luật Hình sự

1.1 Khái niệm

Theo quy định của pháp luật, tổng hợp hình phạt của nhiều bản án là tổng hợp các hình phạt được tuyên trong các bản án khác nhau thành một loại với mức cao hơn hoặc cao nhất của một hình phạt đã tuyên

Về bản chất, tổng hợp hình phạt của nhiều bản án cũng là một dạng của quyết định hình phạt trong trường hợp đặc biệt và căn nguyên của nó cũng là do

người bị kết án đã thực hiện nhiều hành vi phạm tội khác nhau, các hành vi đó đã được xét xử ở những thời điểm khác nhau và hình phạt đã được tuyên ở các bản

án khác nhau Do đó, về nguyên tắc và cách thức thực hiện có phần khác so với tổng hợp hình phạt của nhiều tội vì tổng hợp hình phạt của bản án thường có khoảng cách về thời gian hoặc ở nhiều địa phương khác nhau, giữa các bản án đã

có hiệu lực pháp luật chưa chấp hành hoặc đang chấp hành

1.2 Phân loại

Thứ nhất, căn cứ Khoản 1 Điều 56 Bộ luật Hình sự 2015 quy định: “Trong

trường hợp một người đang phải chấp hành một bản án mà lại bị xét xử về tội

đã phạm trước khi có bản án này, thì Tòa án quyết định hình phạt đối với tội đang bị xét xử, sau đó quyết định hình phạt chung theo quy định”.

Thời gian đã chấp hành hình phạt của bản án trước được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt chung

Ở trường hợp này, sau khi quyết định hình phạt đối với tội đang bị xét xử, Tòa án cũng tiến hành tổng hợp hình phạt của nhiều tội theo quy định tại Điều 50 BLHS về tổng hợp hình phạt cùng loại, hình phạt khác loại (nếu có) thành hình phạt chung rồi trừ đi thời hạn đã chấp hành của bản án trước và tính phần hình phạt chung còn lại phải chấp hành

Như vậy, sau khi cộng hình phạt chung (cùng loại hoặc khác loại có thể quy đổi được) của hai bản án rồi Tòa án mới trừ đi thời hạn đã chấp hành của bản án trước để tính phần hình phạt chung còn lại

Thứ hai, căn cứ Khoản 2 Điều 56 Bộ luật Hình sự 2015: “Khi xét xử một

người đang phải chấp hành một bản án mà lại thực hiện hành vi phạm tội mới, Tòa án quyết định hình phạt đối với tội mới, sau đó tổng hợp với phần hình phạt chưa chấp hành của bản án trước rồi quyết định hình phạt chung theo quy định.

Trong trường hợp này, Tòa án sẽ quyết định hình phạt đối với tội mới, rồi cộng với phần hình phạt còn lại chưa chấp hành của bản án trước (sau khi trừ đi

thời hạn đã chấp hành của bản án trước) theo quy định tại Điều 55 về tổng hợp hình phạt của nhiều tội

Thứ ba, căn cứ Khoản 3 Điều 56 Bộ luật Hình sự 2015: “Trong trường

hợp một người phải chấp hành nhiều bản án đã có hiệu lực pháp luật mà các hình phạt của các bản án chưa được tổng hợp, thì Chánh án Tòa án có thẩm quyền ra quyết định tổng hợp hình phạt của các bản án theo quy định tại khoản

1 và khoản 2 Điều này”

Đối với những trường hợp này, người có thẩm quyền ra quyết định tổng hợp hình phạt được thực hiện theo quy định của pháp luật

2 Các trường hợp tổng hợp hình phạt của nhiều bản án theo Bộ luật hình sự

xử về tội đã phạm trước khi có bản án này

Căn cứ theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015:

“ 1 Trong trường hợp một người đang phải chấp hành một bản án mà lại

bị xét xử về tội đã phạm trước khi có bản án này, thì Tòa án quyết định hình phạt đối với tội đang bị xét xử, sau đó quyết định hình phạt chung theo quy định tại Điều 55 của Bộ luật này Thời gian đã chấp hành hình phạt của bản án trước được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt chung.”

Việc tổng hợp hình phạt trong trường hợp này được tiến hành theo hai bước sau đây:

Bước một, là quyết định hình phạt đối với tội đã phạm trước khi có bản án

mà người phạm tội đang phải chấp hành và quy đổi ra mức hình phạt tù (nếu hình phạt đang chấp hành là hình phạt tù có thời hạn và hình phạt đối với tội đã phạm trước khi có bản án này là cải tạo không giam giữ);

Bước hai, là tổng hợp (cộng mức hình phạt của hai bản án hoặc ấn định loại

hình phạt chung mà người phạm tội phải chấp hành) Việc trừ thời gian đã chấp hành hình phạt của bản án trước vào thời hạn chấp hành hình phạt chung chỉ

được thực hiện khi hình phạt chung là cải tạo không giam giữ hoặc tù có thời hạn Theo đó:

Nếu hình phạt được tuyên trong bản án mà người phạm tội đang phải chấp hành và hình phạt áp dụng đối với tội đã phạm trước khi có bản án này đều là hình phạt cải tạo không giam giữ, thì hình phạt chung là tổng số thời hạn cải tạo không giam giữ trừ đi thời hạn đã chấp hành của bản án trước nhưng không vượt quá 03 năm;

Nếu hình phạt đã tuyên trong bản án mà người phạm tội đang phải chấp hành là hình phạt tù có thời hạn và hình phạt đối với tội đã phạm trước khi có bản án mà người phạm tội đang phải chấp hành là cải tạo không giam giữ, thì hình phạt chung là hình phạt tù có thời hạn và thời hạn tù là tổng số thời hạn tù của bản án đang chấp hành cộng với thời hạn tù (được quy đổi từ hình phạt cải tạo không giam giữ áp dụng đối với tội đã phạm trước khi có bản án này) trừ đi thời hạn đã chấp hành của bản án đang có hiệu lực pháp luật, nhưng không quá

30 năm;

Nếu hình phạt đã tuyên trong bản án mà người phạm tội đang phải chấp hành là hình phạt cải tạo không giam giữ và hình phạt đối với tội đã phạm trước khi có bản án mà người phạm tội đang phải chấp hành là tù có thời hạn, thì hình phạt chung là hình phạt tù có thời hạn và thời hạn tù là tổng số thời hạn tù cộng với thời hạn tù áp dụng đối với tội đã phạm trước khi có bản án này trừ đi thời hạn tù (được quy đổi từ hình phạt cải tạo không giam giữ áp của bản án đang chấp hành) đã chấp hành của bản án đang có hiệu lực pháp luật

Nếu hình phạt đã tuyên trong bản án mà người phạm tội đang phải chấp hành, hình phạt đối với tội đã phạm trước khi có bản án mà người phạm tội đang phải chấp hành hoặc tất cả các hình phạt bản án mà người phạm tội đang phải chấp hành và hình phạt đối với tội đã phạm trước khi có bản án mà người phạm tội đang phải chấp hành đều là tù chung thân, thì hình phạt chung là hình phạt tù chung thân Thời hạn đã chấp hành hình phạt theo bản án mà người phạm tội

đang phải chấp hành chỉ có ý nghĩa trong việc xét giảm hình phạt trong quá trình thi hành án hình sự

2.2 Trường hợp một người đang phải chấp hành một bản án mà lại thực hiện hành vi phạm tội mới

Theo Bộ luật Hình sự hiện hành quy định: “Khi xét xử một người đang phải

chấp hành một bản án mà lại thực hiện hành vi phạm tội mới, Tòa án quyết định hình phạt đối với tội mới, sau đó tổng hợp với phần hình phạt chưa chấp hành của bản án trước rồi quyết định hình phạt chung theo quy định tại Điều 55 của

Bộ luật này.”

Đối với quy định trên, người đang chấp hành án lại bị xét xử về tội đã vi phạm sau khi bản án này thì Tòa án ra quyết định hình phạt đối với tội mới, sau

đó tổng hợp hình phạt chưa chấp hành của bản án trước rồi quyết định hình phạt chung theo quy định Điều 55 BLHS hiện hành Do đó, trong trường hợp này, Tòa

án sẽ ra quyết định hình phạt về tội mới, sau đó cộng với phần hình phạt mà người phạm tội chưa chấp hành với bản án trước (sau khi đã trừ đi thời hạn chấp hành của bản án trước) đã được quy định về tổng hợp hình phạt của nhiều tội tại Điều 55 BLHS hiện hành

Ví dụ, Ngày 12/10/2020, Nguyễn Văn A bị Tòa án huyện Z tuyên phạt 05 năm tù về tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi Ngày 13/11/2020 là ngày bản án có hiệu lực pháp luật Ngày 14/11/2020, Chánh án Tòa án huyện Z chưa ra quyết định thi hành án thì Nguyễn Văn A bị đưa ra xét xử về hành vi cố ý gây thương tích cho người khác tại nhà tạm giữ công an huyện Z Như vậy, trong trường hợp này khi xét xử hành vi phạm tội cố ý gây thương tích của A thì Tòa án huyện Z tổng hợp hình phạt theo khoản 2 Điều 56 BLHS năm 2015

3 Nhận xét về hai trường hợp tổng hợp hình phạt của nhiều bản án được quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 56 Bộ luật Hình sự năm 2015 và một số kiến nghị

3.1 Nhận xét về quy định tổng hợp hình phạt trong Bộ luật Hình sự

Qua việc tìm hiểu và nghiên cứu quy định tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều 56 BLHS năm 2015 và thực tiễn công tác xét xử tại tòa án, đối với cá nhân em nhận thấy rằng việc tổng hợp hình phạt của nhiều bản án có một số vướng mắc hoặc quy định cần được hướng dẫn như sau:

Thứ nhất, theo quy định tại Khoản 1 Điều 56 BLHS 2015, sửa đổi, bổ sung

năm 2017 thì việc tổng hợp hình phạt của nhiều bản án mới chỉ được quy định

“đối với trường hợp một người đang phải chấp hành một bản án mà lại bị xét xử

về tội đã phạm trước hoặc sau khi có bản án này” Như vậy, trong trường hợp

này, chưa có quy định cụ thể về việc tổng hợp hình phạt nhiều bản án đối với trường hợp một người chưa chấp hành một bản án đã có hiệu lực pháp luật mà lại bị xét xử về tội đã phạm trước hoặc sau khi có bản án này Trường hợp một người chưa chấp hành một bản án đã có hiệu lực pháp luật mà lại bị xét xử về tội

đã phạm trước hoặc sau khi có bản án này bao gồm: đang thi hành án treo mà lại

bị xét xử về tội đã phạm trước hoặc sau khi có bản án này; tạm hoãn thi hành án

mà lại bị xét xử về tội đã phạm trước hoặc sau khi có bản án này Như vậy, BLHS hiện hành chưa quy định về việc tổng hợp hình phạt của nhiều bản án đối với hai trường hợp này

Thứ hai, về thời điểm xác định một người đang chấp hành bản án

Trên thực tế cho thấy, một người đang chấp hành bản án là khi người đó đã chấp hành một bản án đã có hiệu lực tại một trại giam hoặc đã có quyết định thi hành án của tòa án đang giam giữ tại các trại tạm giam, nhà tạm giữ Hoặc cũng

có thể một người đang chấp hành một bản án khi bản án đã có hiệu lực pháp luật thì khi đó đương nhiên người bị kết án phải chấp hành bản án Tuy nhiên, BLHS

2015 lại chưa có quy định cụ thể, rõ ràng về xác định thời điểm người đang chấp hành bản án Bởi vì, việc xác định thời điểm một người đang chấp hành một bản

án có ý nghĩa hết sức quan trọng, theo quy định của pháp luật hình sự Tòa án chỉ được tổng hợp hình phạt theo khoản 1, 2 Điều 56 BLHS năm 2015 khi thỏa mãn điều kiện chung là người bị xét xử phải là người đang chấp hành một bản án

Thứ ba, tại Khoản 1, Khoản 2 Điều 55 BLHS 2015 chưa bao quát hết các

trường hợp về tổng hợp hình phạt đối vớ người chưa thành niên

Đối với các quy định của BLHS về tổng hợp hình phạt chưa quy định đối với người chưa thành niên cũng như thực tiễn áp dụng các quy định này BLHS hiện hành chưa có điều khoản quy định về tổng hợp hình phạt trong trường hợp đối với người chưa thành niên khi chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt cũng như đồng phạm về nhiều tội; chưa có điều khoản quy định về tổng hợp hình phạt của nhiều bản án đối với người chưa thành niên phạm tội; các quy định về tổng hợp hình phạt đối với người chưa thành niên không rõ ràng, gây khó khăn trong quá trình áp dụng

3.2 Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về tổng hợp hình phạt theo Bộ luật hình sự năm 2015.

Thứ nhất, BLHS 2015 cần phải sửa đổi, bổ sung tại Khoản 1 Điều 56 đối

với trường hợp một người đang thi hành án treo mà lại bị xét xử về tội đã phạm trước hoặc sau khi có bản án này; tạm hoãn thi hành án mà lại bị xét xử về tội đã phạm trước hoặc sau khi có bản án này

Thứ hai, tại Khoản 2 Điều 56 BLHS 2015 cần bổ sung thêm quy định về

việc xác định thời điểm một người đang chấp hành bản án Việc xác điểm thời điểm một người đang chấp hành bản án nhằm mục đích đảm bảo quyền và lợi ích của người đang bị kết án cũng như giúp cho Tòa án dễ dàng xác định thời gian bị cáo chưa chấp hành của bản án trước

Thứ ba, cần bổ sung thêm các trường hợp tổng hợp hình phạt đối với người

chưa thành niên

Hiện nay, tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội đang ngày càng tăng cao Chủ thể phạm tội là những người chưa thành niên hoặc cũng có

thể là những người đã thành niên Do đó, trong trường hợp người có những hành

vi vi phạm nhiều tội, nên khi quyết định hình phạt, Tòa án phải cân nhắc đến những hành vi do bị cáo thực hiện khi chưa thành niên Đây sẽ là một quy định phân hóa trách nhiệm theo độ tuổi của người chưa thành niên phạm tội Trong trường hợp này, các nhà làm luật cần xem xét tính chất và mức độ nguy hiểm cho

xã hội của những hành vi phạm tội khi chưa đủ 18 tuổi để làm căn cứ quyết định tổng hợp hình phạt nhiều bản án

III KẾT LUẬN

Trong khuôn khổ làm đề tài tiểu luận này, em đã phân tích quy định pháp luật về tổng hợp hình phạt nhiều bản án và nhận xét hai trường hợp tổng hợp hình phạt của nhiều bản án được quy định tại Khoản 1, Khoản 2 Điều 56 BLHS

2015, đồng thời em cũng ra một số kiến nghị nhằm góp phần về lý luận và quy định pháp luật về tổng hợp hình phạt nhiều bản án Trong phạm vi nghiên cứ đề tài và nội dung đề tài còn nhiều vấn đề phức tạp, với khả năng còn hạn chế nhưng em mong muốn đóng góp một số ý kiến nhỏ vào bài luận của mình nhằm nâng cao hiệu quả trong thực tiễn áp dụng chế định tổng hợp hình phạt nhiều bản

án nói riêng cũng như ban hành các quy định pháp luật phù hợp với thực tiễn