CHƯƠNG III CÁC NƯỚC Á, PHI VÀ MĨ LATINH (1945 - 2000)
Bài 3 CÁC NƯỚC ĐÔNG BẮC Á
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Kiến thức
- Biết được những biến đổi lớn lao về kinh tế, chính trị của khu vực Đông Bắc Á sau chiến tranh thế giới thứ hai.
- Trình bày được các giai đoạn và nội dung từng giai đoạn của lịch sử Trung Quốc từ sau Chiến tranh thế giới hai.
- Nắm vững nội dung và thành tựu công cuộc đổi mới của Trung Quốc từ năm 1978 cho đến nay.
2. Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng tổng hợp và hệ thống hóa các sự kiện lịch sử.
- Biết sử dụng hiệu quả phương pháp tự học, sử dụng SGK, khai thác lược đồ lịch sử,…
3. Thái độ, tư tưởng
- Nhận thức được sự ra đời của nhà nước cộng hòa nhân dân Trung Hoa không chỉ là thành quả đấu tranh của nhân dân nước đó là thắng lợi chung của các dân tộc bị áp bức trên thế giới.
- Nhận thức rõ quá trình xây dựng CNXH không hề đơn giản, dễ dàng mà đầy những khó khăn, bất trắc
4. Định hướng phát triển năng lực
- Phát triển cho học sinh năng lực tái hiện sự kiện lịch sử. Xác định và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng và tác động giữa các sự kiện lịch sử với nhau. Nhận xét đánh giá, liên hệ thực tế và rút ra bài học lịch sử.
II. CHUẨN BỊ BÀI HỌC
- Lược đồ các nước khu vực Đông Bắc Á sau chiến tranh thế giới hai.
- Máy vi tính kết nối máy chiếu III. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
A. HOẠT ĐỘNG TẠO TÌNH HUỐNG HỌC TẬP (Thời gian 5 phút).
* Mục tiêu
- Hiểu được Đông Bắc Á là một khu vực rộng lớn, đông dân, tài nguyên giàu có. Trước chiến tranh, hầu hết khu vực này đều là thuộc địa của chủ nghĩa thực dân (trừ Nhật Bản).
Khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, tình hình khu vực có nhiều biến đổi quan trọng về cả chính trị và kinh tế.
* Phương thức
- Quan sát hình ảnh dưới đây:
Lược đồ khu vực Đông Bắc Á
- Trả lời câu hỏi sau: Em có hiểu biết gì về khu vực này trước, trong và sau Chiến tranh thế giới thứ hai? Những biến đổi của khu vực này sau CTTGTII có ảnh hưởng như thế nào tới tình hình thế giới?
- GV có thể tổ chức hoạt động cho HS hoạt động cá nhân hoặc cặp đôi.
* Gợi ý sản phẩm
- Mỗi nhóm HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (Thời gian 35 phút).
Hoạt động 1: Tìm hiểu những nét chung về khu vực Đông Bắc Á (Thời gian 10 phút).
* Mục tiêu: HS nắm được khái niệm thế nào là khu vực Đông Bắc Á. Những biến đổi lớn lao về kinh tế, chính trị của khu vực này sau khi CTTGT II kết thúc.
* Phương thức
- Trước hết GV giới thiệu sơ lược trên bản đồ các nước và vùng lãnh thổ ở khu vực Đông Bắc Á, sau đó hướng dẫn học sinh đọc SGK kết hợp với quan sát kênh hình và tìm những sự thay đổi quan trọng về chính trị, kinh tế của khu vực sau chiến tranh thế giới hai.
- GV đưa ra câu hỏi: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tình hình Đông Bắc Á có gì nổi bật?
- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi để tìm hiểu về những biến đổi của khu vực Đông Bắc Á.
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn.
* Gợi ý sản phẩm:
- Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai khu vực Đông Bắc Á có nhiều thay đổi quan trọng:
+ Năm 1949, cách mạng Trung Quốc thành công, nước Cộng hòa DCND Trung Hoa ra đời
+ Năm 1948, xuất hiện hai nhà nước trên bán đảo Triều Tiên: Đại hàn Dân quốc và Cộng hòa DCND Triều Tiên
+ Chiến tranh giữa hai miền Triều Tiên kéo dài từ 1950 đến 1953 mới kết thúc, cuối cùng Triều Tiên bị chia cắt bởi vĩ tuyến 38.
- Sau khi được thành lập, các nước Đông Băc Á bắt tay vào phát triển kinh tế và đạt được nhiều thành tựu: Hàn Quốc, Đài Loan trở thành “con rồng kinh tế”, Nhật Bản trở thành nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới; Trung Quốc có tốc độ kinh tế tăng trưởng nhanh và cao nhất thế giới.
Hoạt động 2. Tìm hiểu về Sự thành lập nước cộng hòa nhân dân Trung Hoa và thành tựu 10 năm đầu xây dựng chế độ mới (1949 - 1950) (Thời gian 10 phút).
* Mục tiêu:
- HS nắm được quá trình thành lập nước CHND Trung Hoa và những thành tựu trong 10 năm đầu xây dựng chế độ mới (1949 - 1959).
* Phương thức:
- Gv giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy đọc thông tin trang 20,21 SGK , cho biết: Sự thành lập nước CHND Trung Hoa?
- GV hướng dẫn HS quan sát Hình 8 - SGK “Chủ tịch Mao Trạch Đông tuyên bố thành lập nước CHND Trung Hoa” và nêu câu hỏi: Sự kiện trên diễn ra ở đâu? Ý nghĩa lịch sử của sự kiện trên đối với Trung Quốc và thế giới?
- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại cặp đôi để tìm hiểu.
- Học sinh suy nghĩ, trao đổi thực hiện theo yêu cầu.
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn.
* Gợi ý sản phẩm:
- Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, Trung Quốc lại diễn ra cuộc nội chiến giữa Quốc dân Đảng và Đảng cộng sản (1946 - 1949).
- Cuối năm 1949, nội chiến kết thúc, quân giải phóng giành thắng lợi, nước CHND Trung Hoa được thành lập (10/10/1049).
- Ý nghĩa lịch sử:
+ Chấm dứt hơn 100 năm sự thống trị của chủ nghĩa đế quốc và tàn dự của chế độ phong kiến.
+ Trung Quốc bước vào kỉ nguyên tự do và tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.
+ Có ảnh hưởng to lớn đến phong trào giải phong dân tộc của nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
Hoạt động 3. Tìm hiểu về công cuộc cải cách - mở cửa ở Trung Quốc (từ năm 1978) (Thời gian 15 phút).
* Mục tiêu
- HS nắm được công cuộc cải cách - mở cửa ở Trung Quốc. Sau cuộc cải cách năm 1978 Trung Quốc tiến hành công cuộc đổi mới xây dựng CNXH mang màu sắc Trung Quốc và thu được nhiều thành tựu quan trọng
* Phương thức
- GV giao nhiệm vụ cho HS hoạt động nhóm: Đọc thông tin, kết hợp quan sát hình 9 sgk trang 24 để học sinh hiểu được thành tựu của công cuộc cải cách - mở cửa ở Trung Quốc.
- Câu hỏi gợi ý tìm hiểu:
+ Nhóm 1: Vì sao Trung Quốc lại tiến hành cuộc cải cách, mở cửa? Được đánh dấu bằng sự kiện nào?
+ Nhóm 2: Nội dung công cuộc cải cách mở cửa của Trung?
+ Nhóm 3: Mục tiêu cuộc cải cách là gì? Cải cách có phải là từ bỏ CNXH?
+ Nhóm 4: Thành tựu của công cuộc cải cách mở cửa?
- Giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi hoặc nhóm để tìm hiểu về đường lối, nội dung và thành tựu của công cuộc cải cách mở cửa ở Trung Quốc?
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các nhóm HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp khi các em gặp khó khăn.
* Gợi ý sản phẩm
- Tháng 12/1978, Trung ương Đảng cộng sản Trung Quốc đề ra đường lối mới, do Đặng Tiểu Bình khởi xướng, mở đầu cuộc cải cách kinh tế – xã hội.
- Nội dung đường lối cải cách mở cửa: Lấy phát triển kinh tế làm trọng tâm; xây dựng nền kinh tế thị trường XHCN mang đặc sắc Trung Quốc.
- Mục tiêu: đưa Trung Quốc phát triển thành quốc gia giàu mạnh dân chủ, văn minh.
- Thành tựu:
+Kinh tế: Sau hơn 20 năm đổi mới, kinh tế Trung Quốc có tốc độ tăng trưởng cao, GDP tăng trung bình hàng năm đạt 8%; thu nhập bình quân tăng nhanh, đời sống nhân dân có nhiều cải thiện.
+ Về khoa học – kĩ thuật: thử thành công bom nguyên tử, là quốc gia thứ 3 trên thế giới đưa tàu vũ trụ và nhà du hành vào không gian.
- Đối ngoại: thực hiện đa dạng hóa các mối quan hệ, vị thế trên trường quốc tế được nâng cao; thu hồi chủ quyền đối với Hồng Công và Ma Cao.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (Thời gian 3 phút).
* Mục tiêu:
- Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về tình hình các nước Đông Bắc Á sau CTTGTII. Đặc biệt sự vươn lên và phát triển thành công của Trung Quốc.
* Phương thức:
+ Nhiệm vụ 1: HS làm bài tập trắc nghiệm tại lớp.
+ Nhiệm vụ 2: GV giao nhiệm vụ cho HS theo phương thức làm việc cá nhân, trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
Câu 1. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tình hình Đông Bắc Á có gì nổi bật?
Câu 2: Vẽ sơ đồ tư duy về công cuộc cải cách mở cửa ở Trung Quốc.
* Dự kiến sản phẩm
+ Nhiệm vụ 1: HS làm bài tập trắc nghiệm tại lớp.
Câu 1. Ngay sau chiến tranh chống Nhật (1945), ở Trung Quốc diễn ra sự kiện A. nội chiến giữa Quốc dân đảng và Đảng Cộng sản.
B. sự ra đời của nước Cộng Hòa nhân dân Trung Hoa.
C. Đảng Cộng sản Trung Quốc bị tiêu diệt.
D. Quốc dân đảng đánh bại Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Câu 2. Ngày 01/10/1949 ở Trung Quốc đã diễn ra sự kiện nào?
A. Nội chiến giữa Quốc dân đảng và Đảng Cộng sản.
B. Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập.
C. Trung Quốc đánh bại quân phiệt Nhật Bản.
D. Nhật Bản rút khỏi Trung Quốc.
Câu 3. Tháng 12/1978, ở Trung Quốc diễn ra sự kiện gì?
A. Trung Quốc đặt quan hệ ngoại giao với Việt Nam.
B. Nội chiến giữa Quốc dân đảng và Đảng Cộng sản.
C. Trung Quốc đề ra đường lối đổi mới.
D. Trung Quốc phóng thành công tàu vũ trụ.
+ Nhiệm vụ 2: GV giao nhiệm vụ cho HS theo phương thức làm việc cá nhân, trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
D. VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG (Thời gian 2 phút).
* Mục tiêu
- Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn.
- Học sinh xác định được trách nhiệm của bản thân trong việc gìn giữ nền hòa bình thế giới, học hỏi để đưa đất nước phát triển đi lên.
- Liên hệ mối quan hệ đối ngoại Trung Quốc với Việt Nam. Việt Nam cần làm gì để giữ vững nền độc lập dân tộc trong bối cảnh hiện nay.
* Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ:
1. Vẽ sơ đồ tư duy với từ khóa: sự biến đổi của các nước ĐBA sau CTTGTII.
2. Sưu tầm video từ Internet có liên quan đến nội dung bài học ( video phải có nguồn tin cậy)
- HS về nhà làm việc (có thể trao đổi cùng bạn bè, thầy cô); nộp bài cho giáo viên; GV nhận xét, đánh giá. (Có thể lấy điểm để khuyến khích học sinh)
* Gợi ý sản phẩm:
1. Vẽ sơ đồ tư duy với từ khóa: sự biến đổi của các nước ĐBA sau CTTGTII.
2. Video từ Internet có liên quan đến nội dung bài học ( video phải có nguồn tin cậy) IV. RÚT KINH NGHIỆM BÀI HỌC
………
………
………
………
………..
Ngày soạn: ………
Ngày dạy: ………..
Tiết số: 07