CHƯƠNG I VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1930 Bài 12 - PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
Bài 16 PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
D. VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG
* Mục tiêu: Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn
* Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS (học sinh có thể làm bài tập ở nhà):
Câu hỏi: . Hoàn cảnh lịch sử và sự phát triển của cao trào kháng Nhật cứu nước. Ý nghĩa của cao trào cách mạng đó đối với Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 ?
- “Phát động cao trào kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ làm tiền đề cho cuộc tổng khởi nghĩa
c. Diễn biến:
- Ở căn cứ Cao- Bắc- Lạng:đội VNTTGPQ và CQQ giải phóng hàng loạt xã, châu, huyện. Chính quyền CM được thành lập.
- Ở Bắc kỳ: Đảng đề ra khẩu hiệu “Phá kho thóc, gải quyết nạn đói” đáp ứng đựoc nguyện vọng của nhân dânphong trào đấu tranh mạnh mẽ.
- HS về nhà làm việc (có thể trao đổi cùng bạn bè, thầy cô); nộp bài cho giáo viên; GV nhận xét, đánh giá. (Có thể lấy điểm để khuyến khích học sinh)
* Gợi ý sản phẩm a. Hoàn cảnh lịch sử :
- Tới cuối năm 1944, đầu năm 1945, lực lượng Cách mạng của quần chúng, bao gồm cả lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang đã được phát triển rộng rãi ở nhiều nơi.
- Ngày 9/3/1945, Nhật làm cuộc đảo chính lật đổ Pháp độc chiếm Đông Dương. Cuộc đảo chính này gây ra cuộc khủng hoảng sâu sắc. Tình hình này tạo cho Cách mạng Đông Dương có cơ hội phát triển nhanh chóng.
- Bắt mạch kịp thời và chính xác tình hình, nagy đêm 9/3/1945, Thường vụ Trung ương Đảng đã họp và ngày 12/3/1945 đã ra bản chủ thị lịch sử “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, chĩa mũi nhọn đấu tranh vào Phát xít Nhật và tay sai, phát động cao tràp tiền khởi nghĩa rầm rộ làm tiền đề tiến lên tổng khởi nghĩa. Tháng 4/1945, Hội nghị quân sự Bắc Kỳ cũng đã họp để cụ thể hoá chỉ thị nói trên. Cả dân tộc ta bước vào cao trào Cách mạng mới – Cao trào tiền Khởi nghĩa, tức cao trào “Kháng Nhật, cứu nước”.
b. Sự phát triển của cao trào “Kháng Nhật, cứu nước”.
- Đây là một cao trào rộng lớn, thu hút quần chúng tham gia với nhiều hình thức đấu tranh phong phú và quyết liệt :
- Phong trào khởi nghĩa từng phần và chiến tranh du kích cục bộ, khởi nghĩa từng phần diễn ra ở nhiều vùng nông thôn, nhất là nông thôn miền núi như Ba Tơ, Đông Triều, Nghĩa Lộ, đặc biệt là vùng căn cứ Việt Bắc. Thắng lợi của khởi nghĩa từng phần tại Nghĩa Lộ...đặc biệt là vùng căn cứ Việt Bắc. Một thắng lợi của khởi nghĩa từng phần đã đưa tới chính quyền cách mạng dưới hai hình thức uỷ bân nhân dân và Uỷ ban giải phóng, tiêu biểu là khu giải phóng Việt Bắc.
- Phong trào phá kho thóc của giặc Nhật để giải quyết nạn đối. Phong trào đã lôi cuốn hàng triệu quần chúng tham gia. Đây thực sự là cuộc tập dượt để đưa quần chúng tiến lên giành chính quyền.
- Phong trào đấu tranh của nhân dân ở các thành phố, thị xã, nhất là những thành phố lớn như Hà Nội, Huế, Sài Gòn gây tiếng vang rất lớn.
IV. RÚT KINH NGHIỆM BÀI HỌC
………
………
………
………
………
Ngày soạn: ………
Ngày dạy: ………..
Tiết số: 26
BÀI 16 - PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM (1939 - 1945).
NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ RA ĐỜI (Tiết 4).
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức: Giúp HS nắm được
- Đường lối CM đúng đắn, sự lãnh đạo tài tình của Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Công việc chuẩn bị cuối cùng trước ngày tổng khởi nghĩa.
- Diễn biến của Tổng khởi nghĩa tháng Tám.
2. Kĩ năng
- Rèn luyện kỹ năng xác định kiến thức cơ bản, sự kiện cơ bản - Rèn luyện kỹ năng phân tích, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử.
3. Tư tưởng, thái độ
- Bồi dưỡng niềm tin vào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng.
- Bồi dưỡng tinh thần hăng hái, nhiệt tình CM, không quản gian khổ, hi sinh vì sự nghiệp CM ; noi gương tinh thần cách mạng tháng tám của ông cha, trân trọng giữ gìn và biết phát huy thành quả cách mạng tháng tám.
4. Định hướng phát triển năng lực
- Hình thành năng lực tự học, hợp tác, trình bày cho học sinh...
5. Tích hợp, liên môn: Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh: ý thức trách nhiệm phục vụ nhân dân.
II. CHUẨN BỊ BÀI HỌC
- Lược đồ Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945
- Tranh ảnh, tư liệu Mít tinh tại nhà hát lớn, chân dung Hồ Chí Minh, các đoạn phim tư liệu về Cách mạng tháng Tám 1945.
.- Máy vi tính kết nối máy chiếu III. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
A. HOẠT ĐỘNG TẠO TÌNH HUỐNG HỌC TẬP (Thời gian 5 phút).
1. Mục tiêu: Học sinh nắm được những công việc chuẩn bị cuối cùng trước ngày Tổng khởi nghĩa và diễn biến Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.
2. Phương thức:
- GV dẫn dắt : Sang giai đoạn 1939 - 1945, tình hình thế giới và trong nước có nhiều thay đổi đã tác động đến cách mạng nước ta. Trước những thay đổi quan trọng của tình hình, Trung ương Đảng đã chuyển hướng chỉ đạo chiến lược và hoàn chỉnh đường lối đó vào Hội nghị Trung ương tháng 5 năm 1941. Những sự thay đổi đúng đắn đó đã tạo điều kiện thuận lợi để chúng ta tiến hành tổng khởi nghĩa thắng lợi.
- Gv giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy quan sát một số hình ảnh dưới đây và trả lời các câu hỏi:
- Từ những hình ảnh trên, em liên tưởng đến sự kiện nào trong lịch sử Việt Nam?
- Cuộc Tổng khởi nghĩa đã diễn ra và giành thắng lợi như thế nào?
- Học sinh trình bày hiểu biết của mình ở những mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống nối vào bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (30 phút)
Hoạt động 1. Tìm hiểu về công việc chuẩn bị cuối cùng trước ngày Tổng khởi nghĩa (12 phút)
* Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được những công việc chuẩn bị cuối cùng trước ngày tiến hành Tổng khởi nghĩa.
* Phương thức:
- Gv yêu cầu HS đọc đoạn thông tin SGK T113,114 thảo luận trả lời câu hỏi:
+ Những công việc chuẩn bị cuối cùng trước ngày Tổng khởi nghĩa đã diễn ra như thế nào ?
- HS: kết hợp theo dõi tư liệu, sách giáo khoa trao đổi thảo luận cặp đôi
- GV: Gợi ý, hướng dẫn các nhóm tìm hiểu, mở rộng kiến thức thông qua các nguồn tư liệu.
- HS: nghiên cứu SGK, thảo luận báo cáo kết quả
- GV: Gọi HS trình bày, yêu cầu HS khác bổ sung ý kiến và điều khiển hoạt động nhận thức cho học sinh.
- GV: yêu cầu HS sử dụng lược đồ trong SGK giới thiệu về khu giải phóng VB. Lưu ý giải thích nhận định: Khu giải phóng VB trở thành căn cứ địa chính của cá nước và là hinh ảnh thu nhỏ của nước VN mới
* Gợi ý sản phẩm:
- Hội nghị Quân sự Bắc Kỳ (4/1945): thống nhất và phát triên hơn nữa các lực lượng vũ trang, phát triển chiến tranh du kích và xây dựng chiến khu …
- Ngày 16/4/1945, Ủy ban dân tộc giải phóng VN và các cấp đựoc thành lập.
- Ngày 15/5/1945, hai đội VNTTGPQ và CQQ thống nhất thành VNGPQ.
- Tháng 5/1945, HCM rời Pác Bó về Tân Trào (Tuyên Quang) trung tâm chỉ đạo PTCM cả nước.
- Tháng 6/1945,khu giải phóng Việt Bắc đựoc thành lập bao gồm nhiều tỉnh thượng du và trung du thuộc Đông Bắc bộ; ủy ban lâm thời khu giải phóng được thành lập.
Hoạt động 2. Tìm hiểu về Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 (18 phút).
* Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được sau khi Nhật đầu hàng Đồng minh, Đảng đã chớp thời cơ phát động nhân dân đứng lên tiến hành Tổng khởi nghĩa trong cả nước.
* Phương thức:
- Giáo viên cho học sinh nghiên cứu tài liệu Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 về:
+ Sự kiện Nhật đầu hàng Đồng minh, lệnh Tổng khởi nghĩa được ban bố - Cá nhân + Diễn biến Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 - Cặp đôi.
+ Khởi nghĩa thắng lợi ở HN,H,SG có tác động như thế nào đến TKN trong cả nước - cặp đôi.
- GV nêu câu hỏi:
+ Công cuộc chuẩn bị đã hoàn thành. Toàn thể dân tộc ta đã chờ đón thời cơ. Vậy thời cơ là thời điểm nào? Thời cơ xuất hiện khi nào?
+ GV yêu cầu HS theo dõi SGK, lập bảng niên biểu diễn biến chính của tổng khởi nghĩa.
+ Vì sao từ ngày 14/8 (trước lệnh TKN, nhiều địa phương trong nước đã khởi nghiã giành chính quyền?
+ Khởi nghĩa thắng lợi ở HN,H,SG có tác động như thế nào đến TKN trong cả nước? vì sao?
- HS: trả lời, các bạn khác có thể trao đổi, GV có thể kết luận, đánh giá.
* Gợi ý sản phẩm:
a.Nhật đầu hàng Đồng minh, lệnh Tổng khởi nghĩa đựoc ban bố
- Ngày 6 và 9/8/1945, Mỹ thả hai quả bom nguyên tử xuống Hirôsima và Nagadaki.
- Ngày 9/8/1945, Hồng quân LX tấn công đạo quân Quan Đông của Nhật ở Đông Bắc TQ.
- Ngày 15/8/1945, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng phe Đồng minh quân Nhật và tay sai ở ĐD hoang mang suy sụp. Điều kiện khách quan thuận lợi cho Tổng khởi nghĩa đã đến.
- Ngày 13/8/1945, TWĐ và Tổng bộ VM thành lập Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc ra
“Quân lệnh số 1” phát động Tổng khởi nghĩa trong cả nước.
- Ngày 14- 15/8: Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào thông qua kế hoạch khởi nghĩa.
- Ngày 16- 17/8: Đại hội Quốc dân (Tân Trào) tán thành chủ trương TKN, thông qua 10 chính sách của VM, cử ra Ủy ban dân tộc giải phóng VN do HCM làm chủ tịch, qui đinh quốc kỳ, quốc ca.
b. Diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa
- Từ ngày 14/8, nhiều xã, huyện trong cả nước đã khởi nghĩa giành chính quyền.
- Chiều 16/8, một đơn vị quân giải phóng do đ/c Võ Nguyên Giáp chỉ huy từ Tân Trào tiến về giải phóng Thái Nguyên
- Ngày 18/8: có 4 tỉnh giành đựoc chính quyền ở tỉnh lỵ sớm nhất là Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam
- Ở Hà Nội, ngày 17/8: một cuộc mit tinh lớn được tổ chức sau đó chuyển thành cuộc biẻu tình tuần hành qua các đường phố kêu gọi khởi nghĩa.
- Ngày 19/8: nhân dân ngoại, nội thành xuống đường biểu dương lực lượng. Quần chúng CM, có sự hỗ trợ của các đội tự vệ chiến đấu đã tiến chiếm các cơ quan chính quyền địch ở Hà Nội. Tối 19/8: khởi nghĩa thắng lợi.
- Ở Huế: ngày 23/8: khởi nghĩa giành thắng lợi.
- Ở Sài Gòn: ngày 25/8: khởi nghĩa thắng lợi.
khởi nghĩa thắng lợi ở HN, H, SG có tác dụng thúc đẩy các địa phương khởi nghĩa giành chính quyền. Địa phương giành chính quyền cuối cùng là Đồng Nai Thượng và Hà Tiên (28/8). Như vậy, cuộc TKN đã giành thắng lợi trong vòng 14 ngày (14- 28/8).
- Ngày 30/8: vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (7 phút)
* Mục tiêu: Học sinh nắm vững những kiến thức về công cuộc chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa và diễn biến Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.
* Phương thức:
+ Nhiệm vụ 1: HS làm bài tập trắc nghiệm tại lớp.
+ Nhiệm vụ 2: GV giao nhiệm vụ cho HS theo phương thức làm việc cá nhân, trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
Câu 1. Thời cơ của cách mạng tháng Tám năm 1945?
Câu 2. Diễn biến Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945?
* Dự kiến sản phẩm
+ Nhiệm vụ 1: HS làm bài tập trắc nghiệm tại lớp.
Câu 1. Khẩu hiệu nào được Đảng Cộng sản Đông Dương đề ra trong Chỉ thị “ Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”?
A. Đánh đuổi Pháp - Nhật.
B. Đánh đuổi phát xít Nhật.
C. Đánh đuổi thực dân Pháp.
D. Đánh đuổi đế quốc và tay sai.
Câu 2. Ngày 30/8/1945 ghi dấu sự kiện lịch sử nào trong Cách mạng tháng Tám năm 1945?
A. Cách mạng tháng Tám thành công trong cả nước.
B. Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Sài Gòn.
C. Vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị.
D. Cách mạng tháng Tám giành thắng lợi ở Hà Nội.
+ Nhiệm vụ 2: Sản phẩm của học sinh như phần kiến thức cơ bản đã trình bày trong bài dạy.
D. VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG (3 phút).
* Mục tiêu
- Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn.
- Liên hệ đến quyền của mỗi quốc gia hiện nay.
* Phương thức - GV giao nhiệm vụ:
1. Vẽ sơ đồ tư duy với từ khóa: Cách mạng tháng Tám năm 1945.
2. Sưu tầm video từ Internet có liên quan đến nội dung bài học (video phải có nguồn tin cậy)
- HS về nhà làm việc (có thể trao đổi cùng bạn bè, thầy cô); nộp bài cho giáo viên; GV nhận xét, đánh giá. (Có thể lấy điểm để khuyến khích học sinh)
* Gợi ý sản phẩm:
1. Vẽ sơ đồ tư duy với từ khóa: Cách mạng tháng Tám năm 1945.
2. Video từ Internet có liên quan đến nội dung bài học ( video phải có nguồn tin cậy) IV. RÚT KINH NGHIỆM BÀI HỌC
………
………
………
………
………
Ngày soạn: ………
Ngày dạy: ………..
Tiết số: 27
BÀI 16 - PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM (1939 - 1945).
NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ RA ĐỜI (Tiết 5).
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức: Giúp học sinh hiểu rõ về:
- Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập (2/9/1945) như thế nào? Nội dung, ý nghĩa của bản Tuyên ngôn độc lập.
- Phân tích ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi và bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám 1945.
2. Kĩ năng
- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng xác định kiến thức cơ bản, sự kiện cơ bản, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử.
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ lịch sử, tranh ảnh tư liệu điển hình phục vụ cho bài học.
3. Tư tưởng, thái độ
- Bồi đưỡng niềm tin vào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng.
- Bồi dưỡng tinh thần hăng hái, nhiệt tình cách mạng, không quản gian khổ hy sinh.
- Noi gương tinh thần cách mạng tháng Tám.
- Giữ gìn và phát huy thành quả cách mạng tháng Tám.
4. Định hướng phát triển năng lực
- Hình thành năng lực tự học, hợp tác, trình bày cho học sinh...
5. Tích hợp, liên môn: Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh: ý thức trách nhiệm phục vụ nhân dân.
II. CHUẨN BỊ BÀI HỌC - Tranh ảnh, tư liệu có liên quan.
.- Máy vi tính kết nối máy chiếu III. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
A. HOẠT ĐỘNG TẠO TÌNH HUỐNG HỌC TẬP (Thời gian 5 phút).
1. Mục tiêu: HS nắm được những kiến thức về bản Tuyên ngôn độc lập, nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám năm 1945.
2. Phương thức: GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy quan sát hình ảnh và thảo luận một số vấn đề dưới đây:
- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi:
+ Hình ảnh trên gợi cho các em suy nghĩ về sự kiện trọng đại nào ở Việt Nam?
+ Em biết gì về sự kiện đó?
+ Hãy nêu một vài hiểu biết của mình về Bản Tuyên ngôn độc lập?
3. Gợi ý sản phẩm
- Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới.