CHƯƠNG III VIỆT NAM TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1954
Bài 19. BƯỚC PHÁT TRIỂN CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN
1. Kiến thức Giúp hs hiểu được
- Hiểu được nguyên nhân vì sao Mĩ can thiệp sâu vào cuộc ctranh xâm lược ĐD, phân tích được âm mưu và trình bày được nét chính của kế hoạch Đơlat đơ Tatxnhi
- Nắm được những thành tựu trong xây dựng hậu phương từ sau chiến thắng biên giới thu động 1950
- Hiểu được ý nghĩa những chiến thắng quân sự của ta từ sau chiến thắng biên giới thu đông năm 1950
2. Về tư tưởng:
- Củng cố lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Bác
- Bồi dưỡng lòng căm thù kẻ xâm lược, ý chí, tinh thần yêu nước dân tộc
3. Kĩ năng: Củng cố kĩ năng đánh giá, phân tích các sự kiện lịch sử để rút ra những nhận định khách quan về cuộc k/c chống P. Kĩ năng cảm nhận lịch sử qua tranh ảnh và tư liệu khác, kĩ năng sử dụng lược đồ khi trình bày diễn biến các chiến dịch.
4. Về kĩ năng – định hướng phát triển năng lực học sinh: Phát triển năng lực của học sinh: giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ, sáng tạo. Khả năng tái tạo kiến thức cơ bản, xác định các mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử, biết phân tích, nhận xét, đánh giá.
5. Tích hợp, liên môn: Tích hợp tư tưởng HCM. Chủ đề: Ý thức trách nhiệm phục vụ nhân dân
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
1. Giáo viên: - Soạn giáo án, TLTK, SGK, SGV
- Một số tranh ảnh liên quan: Tranh ảnh, tư liệu liên quan, Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, Tác phẩm k/c nhất định thắng lợi của đ/c Trường Chinh.
2. Học sinh: - Học bài cũ, chuẩn bị bài mới.
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG TẠO TÌNH HUỐNG HỌC TẬP (5 phút) 1. Mục tiêu
Với việc cho học sinh biết về đặc điểm của cuộc kháng chiến trong những năm 1951 – 1953, nhưng học sinh sẽ chưa thể hiểu được tại sao Mĩ lại can thiệp vào cuộc chiến tranh xâm lược ở Đông Dương? Tại sao ĐH lần 2 đảng ta lại ra hoạt động công khai, tách Đảng cs Đông Dương ra thành lập ở mỗi nước 1 đảng riêng. Điều đó sẽ khiến học sinh tò mò, tìm hiểu để hiểu vấn đề.
2. Phương thức
- GV giao nhiệm vụ cho HS (theo sách HDH).
- GV cho HS xem 1 số tư liệu về am mưu mới của Pháp Mĩ, ĐH lần thứ 2
1. Hoàn cảnh mới của cuộc kháng chiến trong những năm 1951 - 1953? Khó khăn mà ta chúng ta gặp phải trong gd này là gì?
2. Đại hội lần thứ 2 diễn ra trong hoàn cảnh ntn? Nội dung, ý nghĩa của ĐH 3. Hậu phương kháng chiến toàn diện ntn?
- GV tổ chức hoạt động cho HS hoạt động cá nhân.
3. Gợi ý sản phẩm
Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (35 phút)
I. THỰC DÂN PHÁP ĐẨY MẠNH CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC ĐÔNG DƯƠNG Hoạt động 1: Mĩ can thiệp sâu vào cuộc chiến tranh.
* Mục tiêu:
- Trình bày được hoàn cảnh và âm mưu của Mĩ khi can thiệp vào cuộc chiến tranh xâm lược của Pháp ở Đông Dương.
* Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy đọc thông tin mục I SGK trang 139 thảo luận về các vấn đề sau:
+ Tại sao từ năm 1949, Mĩ lại can thiệp sâu vào cuộc chiến tranh xâm lược của Pháp ở Đông Dương. Những biểu hiện cho thấy Mĩ đã can thiệp sâu hơn vào cuộc chiến tranh?
+ Tại sao đến năm 1949, Pháp lại đồng ý nhận viện trợ của Mĩ?
HS làm việc theo hình thức nhóm cặp đôi, thống nhất để hoàn thành bài tập.
* Gợi ý sản phẩm
- Âm mưu của Mĩ: Muốn thay chân Pháp ở Đông Dương, biến Đông Dương thành thuộc địa kiểu mới.
- Biểu hiện: + 23/12/1950, Kí với Pháp hiệp định phòng thủ chung Đông Dương => viện trợ về quân sự, kinh tế, tài chính của Mĩ cho Pháp và tay sai.
+ 9/1951, Mĩ kí với Bảo Đại hiệp ước hợp tác kinh tế Việt Mĩ => ràng buộc chính phủ Bảo Đại với Mĩ.
- GV nhận xét kết quả làm việc của Hs, đánh giá HS, hướng dẫn HS ghi vở.
Hoạt động 2: Kế hoạch Đờ lát Đơ Tastxinhi.
* Mục tiêu: Trình bày được nội dung kế hoạch vầ rút ra nhận xét về âm mưu mới của Pháp trong cuộc chiến tranh xâm lược.
* Phương thức:GV giao nhiệm vụ cho HS, tìm hiểu thông tin trong SGK trang 139. 140 và hoàn thành BT.
- Kế hoạch Đờ Lát ra đời trong hoàn cảnh ntn? Thời gian nào - Nội dung chính của kế hoạch và nhận xét về kế hoạch.
* Gợi ý sản phẩm:
- Kế hoạch Đờ lát ra đời trong hoàn cảnh Pháp đang lâm vào thế bị động, gặp nhiều khó khăn trong cuộc chiến tranh xâm lược Đông Dương. Nên buộc phải nhận viện trợ của Mĩ - Cuối năm 1950, kế hoạch Đờ lat ra đời với mục đích kết thúc nhanh cuộc chiến tranh - Kế hoạch gồm 4 điểm chính: ....
- Nhận xét: kế hoạch Đờ lát đã đẩy cuộc chiến tranh xâm lược của Pháp ở Đông Dương lên 1 quy mô lớn, làm cho cuộc kháng chiến của nhân dân ta, nhất là ở những vùng sau lưng địch trở nên khó khăn, phức tạp.
- GV nhận xét đánh giá ý thức làm việc ủa HS, kết quả của nhóm, hướng dẫn HS ghi vở, so sánh với kế hoạch Rơ ve trước đó của Pháp.
II. ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU LẦN THỨ II CỦA ĐẢNG (2/1951).
Hoạt động 1: Đại hội đại biểu lần thứ 2 của Đảng
*Mục tiêu: HS nắm được thời gian, địa điểm diễn ra ĐH. Những nội dung chính và ý nghĩa của ĐH.
* Phương thức: GV cho hs đọc tư liệu SGK , ảnh trang 141 và trả lời các câu hỏi:
- Thời gian – địa điểm diễn ra đại hội.
- Nội dung chính của ĐH và ý nghĩa của ĐH đối với cuộc kháng chiến
* Gợi ý sản phẩm
- Thời gian – địa điểm: từ ngày 11 đến ngày 19/2/1951 tại xã Vinh Quang – Chiêm Hóa – Tuyên Quang
- Nội dung: ……..
- Ý nghĩa: Đánh dấu bước phất triển mới trong quá trình trưởng thành và lãnh đạo cách mạng của Đảng ta, là “Đại hội kháng chiến thắng lợi”.
- GV nhận xét quá trình làm việc của từng nhóm, đánh giá kết quả sp, hướng dẫn ghi vở III. HẬU PHƯƠNG KHÁNG CHIẾN PHÁT TRIỂN MỌI MẶT
Hoạt động 1: Tìm hiểu về hậu phương kháng chiến phát triển mọi mặt
* Mục tiêu: Học sinh nắm được từ sau Biên giới thu – đông 1950, hậu phương kháng chiến đã phát triển về mọi mặt: chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục – y tế.
* Phương thức: GV chia lớp thành 4 nhóm, giao cho các nhóm tìm hiểu kiến thức SGK trang 143, 144, để thống kê các sự kiện chính về thành tích trong xây dựng hậu phương kháng chiến.
Cụ thể: + Nhóm 1: Tìm hiểu trong xây dựng chính quyền và chính trị.
+ Nhóm 2: Thành tích trong xây dựng và phát triển kinh tế + Nhóm 3: Thành tích về văn hóa, giáo dục, y tế.
+ Nhóm 4: Những chiến dịch giữ vững quyền chủ động trên chiến trường chính.
* Gợi ý sản phẩm:
+ Nhóm 1: - Từ ngày 3 – 7/3/1951, ĐH toàn quốc thống nhất MTVM và Hội Liên Việt thành MT Liên Việt
- Ngày 11/3/1951, Hội nghị cấp cap 3 nước Đông Dương thành lập liên minh nhân dân Việt – Miên – Lào để tăng cường khối đoàn kết chống Pháp và can thiệp Mĩ.
+ Nhóm 2: - 1952, Chính phủ mở cuộc vận động lao động và sản xuất, thực hành tiết kiệm.
- Sản xuất CN, TCN cơ bản đáp ứng được nhu cầu kháng chiến và đời sống.
- Chính phủ còn đề ra các chính sách chấn chỉnh thuế khóa, xây dựng nền tài chính, ngân hàng, nông nghiệp.
- 1953, Đảng và chính phủ quyết định phát động quần chúng triệt để giảm tô và cải cách ruộng đất => 5 đợt giảm tô và 1 đợt cải cách ruộng đất.
+ Nhóm 3: - Tiếp tục công cuộc cải cách giáo dục theo 3 phương châm...
- Văn nghệ sĩ hăng hái tham gia kháng chiến
- Công tác vận động vệ sinh phòng bệnh, thực hiện đời sống mới, bài trừ mê tín dị đoan ngày càng có tính chất quần chúng rộng rãi
- Công tác chăm lo sức khỏe cho nhân dân được coi trọng.
+ Nhóm 4: - Các chiến dịch ở trung du và đồng bằng Bắc Bộ (từ cuối năm 1950 đến giữa năm 1951): Trần Hưng Đạo, Hoàng Hoa Thám, Quang Trung.
- Chiến dịch Hòa Bình đông – xuân 1951 – 1952.
- Chiến dịch Tây Bắc thu – đông năm 1952.
- Chiến dịch Thượng Lào xuân – hè 1953.
- GV nhận xét kết quả làm việc của từng nhóm, chốt ý, hướng dẫn HS ghi chép lĩnh hội ý chính.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (3 phút)
1. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về: hoàn cảnh, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của các chiến dịch.
2. Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua việc hoàn thiện các bài tập trắc nghiệm: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo:
Câu 1. Âm mưu và hành động mới của Pháp – Mĩ từ sau thất bại ở chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950 là gì?
A. Thực hiện kế hoạch Đờ Lát đơ Tátxinhi.
B. Thực hiện kế hoạch Rơ ve.
C. Thực hiện kế hoạch Nava.
D. Thực hiện kế hoạch Bôlae.
Câu 2. Trong cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp ở Đông Dương (1945 – 1954), nội dung nào sau đây không nằm trong kế hoạch Đờ Lát đơ Tatxinhi?
A. Thành lập vành đai trắng bao quanh trung du và đồng bằng Bắc Bộ.
B. Ra sức phát triển nguỵ quân để xây dựng quân đội quốc gia.
C. Tiến hành chiến tranh tổng lực.
D. Thiết lập “Hành lang Đông – Tây” (Hải Phòng – Hà Nội – Hòa Bình – Sơn La).
D. VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG 1. Mục tiêu:
- Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn về:
+ Độc lập, tự do và hòa bình là điều kiện đầu tiên để phát triển các quốc gia dân tộc hiện nay.
+ Học sinh xác định được trách nhiệm của bản thân trong việc gìn giữ hòa bình, an ninh, độc lập và tự do của dân tộc.
2. Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS (học sinh có thể làm bài tập ở nhà): Lập niên biểu những thắng lợi tiêu biểu của quân dân ta trên các mặt trận quân sự, chính trị - ngoại giao, kinh tế - tài chính trong kháng chiến chống thực dân Pháp từ sau thu – đông 1950 đến trước đông – xuân 1953 – 1954.
IV. RÚT KINH NGHIỆM BÀI HỌC
………
………
………
………
………
Ngày soạn: ………
Ngày dạy: ………..
Tiết số: 33
Bài 20 (Tiết 1)