CHƯƠNG III VIỆT NAM TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1954
Bài 18: NHỮNG NĂM ĐẦU CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP (1946 – 1950) (Tiết 2)
1. Kiến thức
- Lí do phát động kháng chiến chống Pháp.
- Nội dung, đường lối kháng chiến.
- Cuộc chiến đấu trong các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16, đặc biệt là Hà Nội.
- Việc chuẩn bị kháng chiến lâu dài.
- Hoàn cảnh, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của các chiến dịch Việt Bắc Thu Đông năm 1947 và chiến dịch Biên giới Thu Đông 1950.
2. Kỹ năng
- Rèn kỹ năng đánh giá, phân tích sự kiện lịch sử, rút ra nhận định.
- Rèn kỹ năng quan sát tranh ảnh, tư liệu, sử dụng lược đồ.
3. Thái độ
- Giáo dục lòng yêu nước, quyết tâm chống xâm lược, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng.
4. Định hướng phát triển năng lực
- Hình thành năng lực tự học, hợp tác, trình bày cho học sinh...
5. Tích hợp, liên môn: Tích hợp tư tưởng HCM với chủ đề: Ý thức trách nhiệm với đất nước, tinh thần đấu tranh và lòng yêu nước.
II. THIẾT BỊ - TÀI LIỆU DẠY HỌC
- Tranh ảnh về những ngày toàn quốc kháng chiến, tác phẩm “Kháng chiến nhất định thắng lợi”….
- Cuộc chiến đấu tại thủ đô Hà Nội
- Lược đồ chiến dịch Việt Bắc Thu Đông 1947, chiến dịch Biên giới Thu Đông năm 1950, ảnh Bác Hồ tại mặt trận Biên giới, ...
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG TẠO TÌNH HUỐNG HỌC TẬP (5 PHÚT) 1. Mục tiêu
Với việc cho học sinh tìm hiểu đoạn văn kiện “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”
của Chủ tịch Hồ Chí Minh các em có thể biết được đây là sự kiện mở đầu cho cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược. Tuy nhiên các em chưa thể biết đầy đủ và chi tiết tại sao nhân dân ta phải kháng chiến, đường lối kháng chiến của Đảng ta, cuộc kháng chiến diễn ra trên những mặt trận nào, những thắng lợi có tính chất quyết định. Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khao khát muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học.
2. Phương thức
- GV giao nhiệm vụ cho HS (theo sách HDH).
- GV cho HS xem 1 số tư liệu về 2 chiến dịch Việt bắc thu đông và Biên giới Thu Đông 1. Em có biết gì về 2 chiến dịch này không?
2. Hãy nêu hiểu biết của em 1 anh hùng trong trận đánh nổi tiếng tại cứ điểm Đông Khê?
- GV tổ chức hoạt động cho HS hoạt động cá nhân.
3. Gợi ý sản phẩm
Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (35 PHÚT)
III. CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THU ĐÔNG NĂM 1947 VÀ VIỆC ĐẨY MẠNH KHÁNG CHIẾN TOÀN DÂN, TOÀN DIỆN
Hoạt động 1: Chiến dịch Việt Bắc Thu Đông năm 1947.
* Mục tiêu:
- Trình bày được hoàn cảnh và âm mưu của Pháp trong năm 1947.
- Tóm tắt được diễn biến, kết quả và nêu được ý nghĩa của chiến dịch
* Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy đọc thông tin mục I SGK trang 133, 134và quan sát lược đồ trên máy chiếu thảo luận về các vấn đề sau:
+ Hoàn cảnh và âm mưu của thực dân Pháp sang đến năm 1947 + Trước âm mưu mới của Pháp, Đảng ta có chủ trương gì.
+ Tóm tắt diễn biến chính của chiến dịch.
+ Kết quả và ý nghĩa của chiến dịch
- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi để tìm hiểu.
- Học sinh suy nghĩ, trao đổi thực hiện theo yêu cầu.
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn.
* Gợi ý sản phẩm:
- Âm mưu, hành động của Pháp:
+ Sau khi đánh chiếm các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16. Tháng 3/1947, Pháp cử Bô la e sang làm Cao ủy Pháp.
+ Pháp lên kế hoạch tấn công lên VB nhằm nhanh chóng kết thúc chiến tranh.
- Chủ trương của Đảng ta:
+ Ngày 15/10/1947, BTV TW Đảng ra chỉ thị “Phải phá tan cuộc tấn công màu đông của giặc Pháp”.
- Tóm tắt diễn biến, kết quả
+ Pháp: Ngày 7/10/1947, Pháp huy động 12.000 quân và hầu hết máy bay ở Đông Dương chia làm 3 mũi tấn công lên VB (...)
+ Ta: Trên khắp các hướng, các mặt trận, quân dân ta anh dũng chiến đấu, đẩy lùi các cuộc tấn công của Pháp: trận đèo Bông Lau, Khe Lau, ...19/12/1947, đại bộ phận quân Pháp phải rút khỏi VB.
+ Các mặt trận khác đẩy mạnh chiến tranh du kích....
+ Kq: Loại khỏi vòng chiến đấu 6000 địch, bắn rơi 16 máy bay, chìm 11 tàu chiến, ... Cơ quan đầu não kháng chiến được bảo toàn, Bộ đội chủ lwujc trưởng thành nhanh chóng.
+ Ý nghĩa: Chuyển cuộc kháng chiến sang 1 giai đoạn mới, Pháp buộc phải chuyển sang đánh lâu dài, khẳng định sự đúng đắn của đường lối kháng chiến.
GV nhận xét sp của HS, hướng dẫn các em nắm các ý chính Hoạt động 2. Đẩy mạnh kháng chiến toàn dân, toàn diện
* Mục tiêu: Học sinh thấy được Đảng ta đã đẩy mạnh kháng chiến toàn dân, toàn diện như thế nào
* Phương thức: GV hướng dẫn HS hoạt động cá nhân và tự tìm hiểu thêm trong bài học về nhà:
IV. HOÀN CẢNH LỊCH SỬ MỚI VÀ CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU – ĐÔNG NĂM 1950
Hoạt động 1: Tìm hiểu về hoàn cảnh lịch sử mới của cuộc kháng chiến Mục tiêu:
- Học sinh nắm được hoàn cảnh lịch sử mới của cuộc kháng chiến: Những thuận lợi cơ bản của cuộc kháng chiến.
- Những khó khăn của ta và những âm mưu mới của Pháp – Mĩ trong chiến tranh xâm lược VN.
Phương thức: GV cho học sinh làm việc theo nhóm để tìm hiểu, dựa trên nghiên cứu SGK trang 135, 136 để trả lời yêu cầu:
+ Đến năm 1949, cuộc kháng chiến của ta có những thuận lợi gì. Phân tích ý nghĩa của những thuận lợi đó.
+ Khó khăn lớn nhất của ta trong cuộc kc đến năm 1949 là gì? Âm mưu mới của thực dân Pháp?
- HS thảo luận nhóm, trao đổi cặp đôi để hoàn thành yêu cầu nhiệm vụ của nhóm Gợi ý sản phẩm:
* Những thuận lợi của cuộc kháng chiến:
- 1/10/1949, nước CHNDTH ra đời => thuận lợi cho đường liên lạc của ta với quốc tế.
- Các nước XHCN lần lượt công nhận và đặt quan hệ ngoại giao => nâng cao vị thế của ta trên trường quốc tế.
* Những khó khăn
- Mĩ ngày càng can thiệp sâu vào cuộc chiến tranh xâm lược của Pháp ở ĐD
- Pháp: 13/5/1949, đề ra kế hoạch Rơ ve (...) => âm mưu giành thắng lợi để nhanh chóng kết thúc chiến tranh.
Hoạt động 2: Chiến dịch Biên giới thu – đông năm 1950.
Mục tiêu: Nắm được:
+ Chủ trương của Đảng, CP ta trong hoàn cảnh mới + Tóm tắt diễn biến, kết quả của chiến dịch Biên giới.
+ Nêu được ý nghĩa của chiến dịch đối với cuộc kháng chiến của ta
Phương thức: HS làm việc nhóm (cặp đôi), khai thác kiến thức SGK T136, 136, 138 và quan sát lược đồ chiến dịch biên giới để hoàn thành bài tập
- Trong hoàn cảnh mới Đảng, Cp ta đã làm gì để phát huy thuận lợi và khắc phục khó khăn.
- Tóm tắt diễn biến chính của chiến dịch? Hiểu biết về anh hùng La Văn Cầu.
- Ý nghĩa của chiến dịch? Ý nghĩa quan trọng nhất
- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi hoặc nhóm để tìm hiểu.
- Học sinh suy nghĩ, trao đổi thực hiện theo yêu cầu.
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn.
* Gợi ý sản phẩm:
+ Chủ trương của Đảng: …..
+ Diễn biến chính: ………
+ Kết quả: ………
+ Ý nghĩa: ……….
- GV nhận xét kết quả hoạt động của HS, nhóm HS, hướng dẫn HS nắm và ghi ý chính.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (3 PHÚT)
1. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về: hoàn cảnh, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của các chiến dịch.
2. Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua việc hoàn thiện các bài tập trắc nghiệm: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo:
Câu 1. Ý đồ chiến lược của Mĩ khi can thiệp ngày càng sâu vào cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp ở Đông Dương (1945-1954) là gì?
A. Khẳng định vị thế của nước Mĩ.
B. Chia cắt lâu dài nước Việt Nam.
C. Giúp đỡ Pháp kéo dài và mở rộng chiến tranh.
D. Nắm quyền điều khiển chiến tranh Đông Dương
Câu 2. Chiến dịch Biên giới thu-đông năm 1950 có điểm gì khác so với chiến dịch Việt Bắc thu-đông năm 1947?
A. Là chiến dịch có sự phối hợp giữa chiến trường chính và các chiến trường cả nước B. Là chiến dịch phòng thủ có quy mô của quân đội ta.
C. Là chiến dịch có quy mô lớn đầu tiên của quân đội ta
D. Là chiến dịch có quy mô lớn đầu tiên do quân ta chủ động mở.
D. VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG (2 PHÚT) 1. Mục tiêu:
- Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn về:
+ Độc lập, tự do và hòa bình là điều kiện đầu tiên để phát triển các quốc gia dân tộc hiện nay.
+ Học sinh xác định được trách nhiệm của bản thân trong việc gìn giữ hòa bình, an ninh, độc lập và tự do của dân tộc.
2. Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS (học sinh có thể làm bài tập ở nhà):
1. Nêu cảm nghĩ của em về tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”? Trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Xã hội chủ nghĩa Việt Nam?
2. HS tự sưu tầm các hình ảnh tiêu biểu liên quan tới cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta.
- HS có thể viết báo cáo (đoạn văn hay trình chiếu hay bộ sưu tập ảnh…)
- HS chia sẻ với bạn bằng việc thông qua trao đổi sản phẩm cho bạn, gửi thư điện tử…
- GV đánh giá sản phẩm của HS: nhận xét, tuyên dương, khen gợi…
3. Gợi ý sản phẩm:
IV. RÚT KINH NGHIỆM BÀI HỌC
Ngày soạn: ………
Ngày dạy: ………..
Tiết số: 32