CHƯƠNG III VIỆT NAM TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1954
Bài 20 Tiết 1) CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG
1. Kiến thức
- Lí giải/giải thích được âm mưu hành động mới của Pháp-Mĩ trong kế hoạch Nava.
- Nêu/Trình bày/Liệt kê được chủ trương của Đảng, những diễn biến chính, kết quả và ý nghĩa của cuộc tiến công chiến lược đông xuân 1953 – 1954.
-Trình bày được tóm tắt diễn biến chính của chiến dịch lịch sử ĐBP. Đánh giá kết quả, ý nghĩa của chiến dịch.
2. Kỹ năng
- Rèn kỹ năng phân tích, khái quát, nhận xét rút ra ý nghĩa lịch sử của các sự kiện
- Củng cố kĩ năng phân tích, kĩ năng sử dụng sách giáo khoa, tào liệu tham khảo, quan sát tranh ảnh lược đồ....để nhận thức, đánh giá sự kiện lịch sử
- Kỹ năng sử dụng lược đồ, bản đồ, tranh ảnh tư liệu lịch sử 3. Thái độ
- Thấy rõ bản chất của thực dân Pháp xâm lược và can thiệp Mĩ
- Lòng tự hào về những chiến thắng to lớn của cuộc kháng chiến chống Pháp, niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng & Bác Hồ.
4. Định hướng năng lực hình thành - Tái hiện sự kiện, nhân vật lịch sử
- Xác định, giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng tác động giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử với nhau
II. CHUẨN BỊ BÀI HỌC - Tìm hiểu vị trí Điện Biên Phủ - Sưu tầm thơ/ văn ĐBP
- Tìm hiểu các nhân vật lịch sử trong chiến dịch ĐBP III. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (5 PHÚT) 1. Mục tiêu
Việc HS quan sát lược đồ hình thái chiến trường đông xuân 1953-1954 các em có thể biết tương quan lực lượng giũa ta và địch. Từ đó HSđánh giá dự đoán, cục diện chiến tranh.
2. Phương thức
- GV giao nhiệm vụ cho học sinh:
Hãy quan sát lược đồ và thảo luận một số vấn đề dưới đây:
1. Quan sát lược đồ hãy cho biết tương quan lực lượng giữa ta với địch ?
2. Dự đoán với cục diện này Pháp - Mĩ sẽ làm gì tiếp theo? Ta sẽ làm gì để đối phó lại với âm mưu của Pháp – Mĩ
(Giáo viên có thể chỉ trên lược đồ chú giải, hướng dẫn cho học sinh những nội dung cần khai thác)
GV tổ chức hoạt động cá nhân cho HS.
3. Gợi ý sản phẩm
Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sản phẩm của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (35 PHÚT)
Hoạt động 1: Tìm hiểu âm mưu mới của Pháp-Mĩ ở Đông Dương-Kế hoạch Nava a. Mục tiêu
Trình bàyđượchoàn cảnh, nội dung kế hoạch quân sự Nava.Từ đó rút ra được điểm hạn chế của kế hoạch nói trên.
b. Phương thức
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Đọc thông tin SGK Tr 145-146, trả lời các câu hỏi sau:
+ Vì sao bước sang đông - xuân 1953-1954, Pháp-Mĩ đề ra kế hoạch Nava?
+ Trình bày nội dung của kế hoạch Nava và quá trình Pháp - Mĩ triển khai thực hiện.
- Trong hoạt động này GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó đàm thoại ở cặp đôi để tìm hiểu về âm mưu mới của Pháp - Mĩ.
- Giới thiệu về tướng Nava. Giáo viên có thể cung cấp thêm thông tin sau để HS biết được nét chính về tướng Nava.
- Sau khi trình bày xong âm mưu mới của Pháp-Mĩ qua kế hoạch Nava. GV tổ chức cho HS trao đổi đàm thoại cặp đôi để rút ra điểm hạn chế của kế hoạch Nava.
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến đến các HS để có thể gợi ý hoặc hỗ trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn.
c. Gợi ý sản phẩm
Với các câu hỏi trên, gợi ý sản phẩm là:
- Vì sao bước sang đông xuân 1953-1954, Pháp-Mĩ đề ra kế hoạch Nava?
+ Thực dân Pháp bị thiệt hại nặng nề, lâm vào thế phòng ngự bị động, không còn khả năng kéo dài cuộc chiến tranh.
+ Mĩ tiếp tục can thiệp sâu vào cuộc chiến tranh, chuẩn bị thay chân Pháp ở Đông Dương.
+ Ngày 7/5/1953, được sự thỏa thuận của Mĩ, Pháp cử Nava sang làm Tổng chỉ huy quân đội ở Đông Dương, thực hiện kế hoạch quân sự mới hi vọng giành thắng lợi quyết định “kết thúc chiến tranh trong danh dự” trong 18 tháng.
-Trình bày nội dung của kế hoạch Nava và quá trình Pháp - Mĩ triển khai thực hiện.
+ Bước 1 (từ thu - đông 1953 đến xuân 1954): giữ thế phòng ngự trên chiến trường miền Bắc, thực hiện tiến công chiến lược để bình định miền Trung và miền Nam.
+ Bước 2 (từ thu - đông 1954): chuyển lực lượng ra miền Bắc, thực hiện tiến công chiến lược, giành thắng lợi quân sự quyết định để kết thúc chiến tranh.
Là cố gắng cuối cùng của Pháp có Mĩ can thiệp ở Đông Dương.
+ Triển khai thực hiện: Tập trung 44 tiểu đòan cơ động ở đồng bằng Bắc Bộ, càn quét, bình định, mở rộng vùng chiếm đóng,… để phá kế hoạch tiến công của ta.
- Rút ra điểm hạn chế của kế hoạch Nava.
Ra đời trong thế bị động; mâu thuẫn giữa tập trung và phân tán lực lượng trên chiến trường.
Hoạt động 2: Cuộc tiến công chiến lược Đông xuân 1953 – 1954 và chiến dịch Điện Biên Phủ
1. Cuộc tiến công chiến lược Đông-xuân 1953 - 1954 a. Mục tiêu
- Trình bày được chủ trương của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng bàn về kế hoạch quân sự trong Đông-Xuân 1953-1954.
- Liệt kê được diễn biến, kết quả cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953-1954.
- Đánh giá ý nghĩa cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953-1954.
b. Phương thức
- Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh: Đọc thông tin, kết hợp quan sát lược đồ:
+ Chủ trương của Đảng trong chiến lược Đông-Xuân 1953-1954.
+ Tóm tắt diễn biến, kết quả cuộc tiến công chiến lược trong Đông –Xuân 1953-1954 + Đánh giá ý nghĩa cuộc tiến công chiến lược Đông-Xuân 1953-1954.
- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi hoặc nhóm để thấy được chủ trương, diễn biến, kết quả, ý nghĩa cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953-1954.
-Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn.
c. Gợi ý sản phấm
Với nội dung trên, gợi ý sản phẩm là:
- Chủ trương của Bộ chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Tập trung mở các cuộc tiến công vào những hướng quan trọng mà địch tương đối yếu nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, giải phóng đất đai, buộc địch phải bị động phân tán lực lượng đối phó.
- Diễn biến, kết quả:
Chiếndịch Thờigian Diễn biến Kếtquả
Chiến dịch Tây Bắc
10-12-1953 Quân chủ lực tiến công thị xã Lai Châu.
ĐBP trở thành nơi tập trung binh lực thứ hai của Pháp.
Chiến dịch Trung Lào
12-1953 Liên quân Lào-Việt mở cuộc tiến công ở Trung Lào.
Căn cứ Xênô trở thành nơi tập trung quân thứ 3 của Pháp.
Chiến dịch Thượng Lào
1-1954 Liên quân Lào-Việt tấn công ở Thượng Lào.
LuôngPhaBăng trở thành nơi tập trung binh lực thứ 4 của Pháp.
Chiến dịch Tây Nguyên
2-1954 Quân ta tiến công địch ở Bắc Tây Nguyên.
Plâyku trở thành nơi tập trung binh lực thứ 5 của Pháp.
- Vùng sau lưng địch phát triển chiến tranh du kích.
* Ý nghĩa
+ Tiêu diệt và phân tán lực lượng địch từ 1 nơi tập trung thành 5 nơi.
+ Bước đầu làm phá sản kế hoạch Nava.
+ Tạo điều kiện để ta mở chiến dịch Điện Biên Phủ.
2. Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ
a. Mục tiêu: Trình bày được vị trí Điện Biên Phủ, âm mưu của Pháp, chủ trương và chuẩn bị của ta, diễn biến, kết quả, ý nghĩa chiến dịch Điện Biên Phủ.
b. Phương thức
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Đọc thông tin, kết hợp quan sát lược đồ chiến dịch Điện Biên Phủ, hãy :
- Nêu vị trí Điện Biên Phủ - Âm mưu của địch
- Trong hoạt động này GV tổ chức hoạt động học tập cá nhân sau đóHS báo cáo kết quả làm việc trước lớp.
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Đọc thông tin kết hợp quan sát lược đồ:
- Nêu chủ trương của ta khi mở chiến dịch Điện Biên Phủ.
- Hiểu được sự chuẩn bị của ta trước chiến dịch Điện Biên Phủ.
Trong hoạt động này GV tổ chức hoạt động học tập cặp đôi sau đó HS trao đổi và báo cáo kết quả làm việc trước lớp.
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Xem phim tư liệu kết hợp đọc sách giáo khoa hãy:
- Tường thuật lại diễn biến của chiến dịch Điện Biên Phủ.
Trong hoạt động này GV tổ chức hoạt động học tập theo nhóm sau đó HS trao đổi và báo cáo kết quả làm việc trước lớp.
- GV giao nhiệm vụ cho HS: đọc sách giáo khoa hãy và quan sát hình ảnh lá cờ quyết chiến, quyết thắng, trả lời câu hỏi:
- Nêu kết quả
- Đánh giá ý nghĩa, rút ra bài học lịch sử.
Trong hoạt động này GV tổ chức hoạt động học tập cả lớpsau đó HS trao đổi và báo cáo kết quả làm việc trước lớp.
* Chú ý
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến hoạt động cá nhân, cặp đôi hoặc nhóm để có thể gợi ý học trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn.
- GV có thể sử dụng các phương pháp dạy học trao đổi đàm thoại và tường thuật kết hợp sử dụng đồ dụng trực quan để khai thác tranh ảnh trong hoạt động này.
c. Gợi ý sản phẩm
Với các câu hỏi trên, gợi ý sản phẩm là:
Em có nhận xét gì về vị trí địa lí ĐBP?
Điện Biên Phủ có vị trí chiến lược quan trọng...
Âm mưu của Pháp – Mĩ ở Điện Biên Phủ: xây dựng thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương → trung tâm của kế hoạch Nava.
Chủ trương của ta khi mở chiến dịch Điện Biên Phủ.
Quân và dân ta đã chuẩn bị cho chiến dịch ĐBP như thế nào?
- Chủ trương của ta: quyết định mở chiến dịch ĐBP để tiêu diệt lực lượng địch, giải phóng Tây Bắc, tạo điều kiện giải phóng Bắc Lào.
- Sự chuẩn bị của ta: kỹ lưỡng về mọi mặt
Hãy tường thuật, tóm tắt diễn biến Chiến dịch Điện Biên Phủ trên lược đồ.
Diễn biến
Kết quả: Diệt 16.200 tên địch; bắn cháy và phá hủy 62 máy bay; buộc địch phải chấp nhận đàm phán với ta tại Hội nghị Giơnevơ.
Thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
Ý nghĩa
- Ta đập tan hoàn toàn kế hoạch NaVa, giáng đòn quyết định vào ý chí xâm lược của thực dân Pháp.
- Xoay chuyển cục diện chiến tranh Đông Dương, tạo điều kiện cho cuộc chiến tranh ngoại giao thắng lợi.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (3 phút)
1. Mục tiêu: nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức: kế hoạch Nava, cuộc tiến công Đông-Xuân 1953-1954 và chiến dịch Điện Biên Phủ.
2. Phương thức
- GV giao nhiệm vụ cho HS:GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho HS làm việc cá nhân.Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô.
Câu 1. Những điểm chính trong bước một của kế hoạch Nava là A. phòng ngự chiến lược ở miền Nam, tiến công chiến lược ở miền Bắc B. phòng ngự chiến lược ở miền Bắc , tiến công chiến lược ở miền Nam C. tiến công chiến lược ở hai miền Nam- Bắc
D. phòng ngự chiến lược ở hai miền Bắc- Nam
Câu 2. Khi mới ra đời kế hoạch Nava của thực dân Pháp đã chứa đựng yếu tố thất bại vì
A. quân Pháp lệ thuộc vào sự viện trợ, giúp đỡ của Mĩ
B. quân Pháp gặp nhiều khó khăn, tinh thần chiến đấu giảm sút C.chiến thuật của Pháp chưa phù hợp với địa hình Việt Nam D. Mâu thuẫn giữa tập trung với phân tán lực lượng
Câu 3.Trong chiến dịch Điện Biên Phủ quân và dân ta đã thể hiện quyết tâm A. tốc chiến, tốc thắng để kết thúc chiến dịch
B. tất cả cho tiến tuyến, tất cả để chiến thắng C. tiêu diệt hết quân địch ở Điện Biên Phủ D. Điện Biên Phủ trở thành mồ chôn giặc Pháp 3. Gợi ý sản phẩm:
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG ( 2 phút)
1. Mục tiêu: nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn về:
- Tác động của Chiến thắng Đông Xuân năm 1953-1954 và Điện Biên Phủ 1954 như thế nào đến sự phát triển của cách mạng Việt Nam giai đoạn sau .
- Rút ra bài học gì cho học tập và cuộc sống của bản thân.
2. Phương thức
- GV giao nhiệm vụ cho HS:
1. Chiến thắng Đông Xuân năm 1953-1954 và Điện Biên Phủ 1954 có tác động như thế nào đến sự phát triển của cách mạng Việt Nam giai đoạn sau ?
2. “ Một dân tộc dù nhỏ, đất không rộng, người không đông nhưng nếu biết đoàn kết chặt chẽ dưới sự lãnh đạo của một đảng chân chính thì nhất định sẽ đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược ” (Hồ Chí Minh). Em hiểu câu nói trên như thế nào ?
3. Gợi ý sản phẩm
IV. RÚT KINH NGHIỆM BÀI HỌC
………
………
………
Ngày soạn: ………
Ngày dạy: ………..
Tiết số: 34
Bài 20 (Tiết 2)