CHƯƠNG I VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1930 Bài 12 - PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
Bài 14 PHONG TRÀO CÁCH MẠNG 1930 - 1935 (Tiết 1)
1. Kiến thức
- Biết được những nét chính về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội Việt Nam trong thời kì khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933.
- Hiểu được phong trào cách mạng đầu tiên do Đảng ta lãnh đạo về các mặt: lực lượng tham gia, hình thức đấu tranh, mục tiêu đấu tranh, qui mô phong trào, so sánh với các phong trào chống Pháp của các tổ chức giai đoạn trước
- Trình bày được diễn biến chủ yếu của phong trào cách mạng 1930 – 1931 mà đỉnh cao là Xô viết Nghệ – Tĩnh.
2. Kĩ năng
- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng xác định kiến thức cơ bản để nắm vững bài
- Rèn luyện kĩ năng tư duy lôgic, phân tích, tổng hợp, nhận định các dự kiện lịch sử.
3. Tư tưởng, thái độ
- Bồi dưỡng cho học sinh lòng tự hào về truyền thống đầu tranh bất khuất của dân tộc, niềm tin tưởng tuyệt đối về sự lãnh đạo của Đảng. Từ đó học sinh biết xác định trách nhiệm của mình trong việc phấn đấu để giữ gìn những thành quả cách mạng mà Đảng ta đã đem lại trong chếin đấu cũng như xây dựng đất nước.
4. Định hướng phát triển năng lực
- Hình thành năng lực tự học, hợp tác, trình bày cho học sinh...
II. CHUẨN BỊ BÀI HỌC - Bản đồ PTCM 1930-1931
- Lược đồ phong trào Xô-Viết Nghệ Tĩnh.
- Một số tư liệu sử học, văn học - Máy tính kết nối máy chiếu.
III. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
A. HOẠT ĐỘNG TẠO TÌNH HUỐNG HỌC TẬP (Thời gian 5 phút).
* Mục tiêu: Với việc HS quan sát một số hình ảnh về phong trào cách mạng 1930 - 1935, các em có thể nhớ lại một số sự kiện, hình ảnh hào hùng của dân tộc trong buổi đầu cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Tuy nhiên, các em chưa có thể biết đầy đủ và chi tiết tại sao lại bùng nổ phong trào cách mạng 1930- 1931, diễn biến, ý nghĩa của phong trào, nội dung trong bản Luận cương chính trị của Đảng. Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khao mong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học.
* Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Hãy quan sát những bức ảnh và thảo luận một số vấn đề dưới đây:
1, Ba bức ảnh trên phản ánh thời kỳ nào của lịch sử Việt Nam. Em hãy nêu những hiểu biết của em về thời kỳ đó?
2, Tại sao phong trào cách mạng lại phát triển mạnh mẽ và lên cao ở 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh
3, Tại sao phong trào cách mạng này lại được coi là cuộc tập dượt đầu tiên của Đảng chuẩn bị cho cách mạng tháng Tám sau này?
* Gợi ý sản phẩm: Mỗi HS có thể trình bày sản phẩm với các mức độ khác nhau, GV lựa chọn 01 sản phẩm nào đó của HS để làm tình huống kết nối vào bài mới.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC (30 phút) I. Việt Nam trong những năm 1929 - 1933
Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình kinh tế (5 phút)
* Mục tiêu:
- Trình bày được thực trạng kinh tế của nước ta dưới tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới. Từ đó, thấy được nguyên nhân làm bùng nổ phong trào đấu tranh của nhân dân ta
* Phương thức: (hoạt động cá nhân, cặp đôi)
- GV giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy đọc thông tin trong SGK trang 90 kết hợp với kiến thức đã học, cho biết:
+ Kinh tế thế giới giai đoạn 1929 – 1933 có đặc điểm gì? Tình hình đó đã tác động tới kinh tế Việt Nam như thế nào?
+ Tại sao cuộc khủng hoảng kinh tế ở Việt Nam lại rất nặng nề so với các thuộc địa khác của Pháp cũng như các nước trong khu vực?
- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi để tìm hiểu.
- Học sinh suy nghĩ, trao đổi thực hiện theo yêu cầu.
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn.
* Gợi ý sản phẩm:
+ Kinh tế thế giới giai đoạn 1929 – 1933 đã lâm vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, kéo dài và tác động mạnh đến Việt Nam:
-lúa gạo sụt giá, ruộng bỏ hoang nhiều; công nghiệp hầu hết bị suy giảm, xuất khẩu đình đốn, hàng hóa khan hiếm, giá cả đắt đỏ.
+ Cuộc khủng hoảng kinh tế ở Việt Nam lại rất nặng nề so với các thuộc địa khác của Pháp cũng như các nước trong khu vực vì kinh tế Việt Nam vốn đã bị phụ thuộc nặng nề vào kinh tế Pháp.Chính quyền thực dân Đông Dương đã thi hành một loạt các biện pháp kinh tế - tài chính dùng tiền của ngân hàng Đông Dương trợ cấp cho các công ty tư bản đang có nguy cơ phá sản, tìm mọi biện pháp tăng thuế và đặt ra những thuế mới, đồng tiền Đông dương bị phá giá. Ngân sách Đông dương phải chi cho bộ máy thống trị và góp vào quỹ nước Pháp, năm 1931 chi 77%.
Hoạt động 2: Tìm hiểu tình hình xã hội (5 phút)
* Mục tiêu: Giúp học sinh thấy được đời sống của các tầng lớp nhân dân và mâu thuẫn cơ bản của xã hội Việt Nam.
* Phương thức: (hoạt động cá nhân, cặp đôi)
- GV giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy đọc thông tin trong SGK trang 90, 91 và cho biết:
+ Cuộc khủng hoảng đã tác động như thế nào tới đời sống của các tầng lớp trong xã hội Việt Nam?
+ Mâu thuẫn cơ bản của xã hội Việt Nam là gì?Theo em đâu là mâu thuẫn cơ bản nhất?
- Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi để tìm hiểu.
- Học sinh suy nghĩ, trao đổi thực hiện theo yêu cầu.
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn.
* Gợi ý sản phẩm:
+ Tác động: Cuộc khủng khoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 làm trầm trọng hơn tình hình xã hội ở Việt Nam
Nông dân bị địa chủ cướp ruộng đất, nạn sưu cao thuế năng hoành hành, họ bị bần cùng hoá không lối thoát.
Công nhân, thợ thủ công bị thất nghiệp, nhiều cửa hiệu phải đóng cửa.
+ Tình cảnh trên làm cho mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp ngày càng sâu sắc trong đó mâu thuẫn cơ bản nhất là mâu thuẫn dân tộc
II. Phong trào cách mạng 1930 – 1931 với đỉnh cao Xô viết Nghệ - Tĩnh Hoạt động 3 : Tìm hiểu phong trào cách mạng 1930 – 1931 (20phút)
* Mục tiêu:
- Hiểu được nguyên nhân bùng nổ phong trào
- Hiểu được phong trào cách mạng đầu tiên do Đảng ta lãnh đạo về các mặt: lực lượng tham gia, hình thức đấu tranh, mục tiêu đấu tranh, qui mô phong trào, so sánh với các phong trào chống Pháp của các tổ chức giai đoạn trước
* Phương thức: (hoạt động cá nhân, cặp đôi)
- GV giao nhiệm vụ cho học sinh: Hãy đọc thông tin trong SGK trang 90, 91 và quan sát hình ảnh, cho biết:
+ Nguyên nhân bùng nổ phong trào cách mạng 1930 – 1931. Tóm tắt diễn biến
+ Em có nhận xét gì về phong trào cách mạng này ( Quy mô, lực lượng tham gia, hình thức đấu tranh...
+ Tại sao phong trào cách mạng lại phát triển mạnh nhất ở Nghệ Tĩnh
-Trong hoạt động này GV có thể tổ chức cho HS hoạt động cá nhân sau đó trao đổi đàm thoại ở các cặp đôi hoặc nhóm để tìm hiểu.
- Học sinh suy nghĩ, trao đổi thực hiện theo yêu cầu.
- Trong quá trình HS làm việc, GV chú ý đến các các HS để có thể gợi ý hoặc trợ giúp HS khi các em gặp khó khăn.
* Gợi ý sản phẩm:
+Nguyên nhân : - Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 đã làm trầm trọng thêm sự đói khổ của nhân dân làm cho mâu thuẫn xã hội càng thêm gay gắt.
- Thực dân Pháp tiến hành khủng bố những người yêu nước Việt Nam càng làm tăng thêm những mâu thuẫn trong xã hội
- Đảng cộng sản Việt Nam ra đời đã kịp thời lãnh đạo phong trào đấu tranh.
+Diễn biến
- Từ tháng 2 đến tháng 4/1930, nhiều phong trào đấu tranh của công nhân và nông dân đã nổ ra.
- Ngày 1/5/1930, lần đầu tiên công nhân Việt Nam kỉ niệm ngày quốc tế lao động, phong trào nổ ra ở nhiều nơi trong cả nước, đặc biệt ở các thành phố lớn.
- Tháng 9/1039, phong trào lên cao nhất ở hai địa phương Nghệ An và Hà Tĩnh với sự tham gia của hàng nghìn nông dân, có sự tham gia của công nhân.
+ Nhận xét: Phong trào đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, có tính thống nhất cao, diễn ra trên phạm vi cả nước, hình thức đấu tranh phong phú, quyết liệt, có sự liên minh giữa công nhân và nông dân.
+ Tại vì nhân dân Nghệ An – Hà Tĩnh vốn có tinh thần yêu nước bất khuất. Đồng thời, do tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế vào miền Trung nghèo nàn lạc hậu dẫn đến đời sống nhân dân khó khăn. Sự bóc lột của đế quốc – phong kiến khiến cho nhân dân ở nơi đây rất căm phẫn. Mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp trở nên sâu sắc và đã dẫn đến đấu tranh. Ở Nghệ Tĩnh có cơ sở công nghiệp Vinh – Bến Thủy là trung tâm kĩ nghệ lớn nhất Trung Kì, là điều kiện thuận lợi cho liên minh công – nông. Các cơ sở Đảng ở Nghệ An tương đối vững mạnh. Khi phong trào quần chúng nổ ra, Đảng Cộng sản đã kịp thời lãnh đạo nhân dân đấu tranh, nên cuộc đấu tranh đã có tổ chức, có sự phối hợp chặt chẽ với nhau và hình thức đấu tranh cũng trở nên hết sức quyết liệt.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (7 phút)
* Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức
* Phương thức: (hoạt động cá nhân)
- GV giao nhiệm vụ cho HS: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo:
1.Đặc điểm nổi bật của nền kinh tế Việt Nam năm 1930 là gì?
A. Khủng hoảng, suy thoái B. Có sự phục hồi
C. Có sự phát triển D. Phát triển xen kẽ với khủng hoảng
2.Hậu quả lớn nhất cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 đem đến cho xã hội Việt Nam là gì?
A Làm cho đời sống của giai cấp nông dân thêm cùng cực
B Làm trầm trọng thêm tình trạng đói khổ của các tầng lớp nhân dân lao động C Đời sống của giai cấp TS, TTS ngày càng bấp bênh
D. Giai cấp địa chủ bị phá sản hàng loạt, đời sống khó khăn D. VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG (3 phút)
* Mục tiêu:
- Nhằm vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới trong học tập và thực tiễn về:
+ Xây dựng khối đoàn kết toàn dân.
+ Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với đất nước hiện nay.
*Phương thức:
- GV giao nhiệm vụ cho HS
1. HS tự sưu tầm các câu thơ, ca dao nói về phong trào cách mạng ở Nghệ Tĩnh.
2. Tìm xem video Xô Viết Nghệ Tĩnh 1930 – 1931 do Sở văn hóa thể thao & du lịch, sở GD & DDT tỉnh Nghệ An, Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh giới thiệu.
3. Trong bối cảnh đất nước hiện nay chúng ta phải làm gì để tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc?
IV. RÚT KINH NGHIỆM BÀI HỌC
Ngày soạn: ………
Ngày dạy: ………..
Tiết số: 21