TÀI LIỆU THAM KHẢO
TRONG VIEC GIAI QUYET BAO LUC HOC DUONG
TS. Doin Trong Thiéu™
Bao Ie hoe duéng la mél van dé khéng indi va nd vin 1a mat
thời sự ở nước ta hiện nay. Mỗ xẻ thục trạng, tìm ra nguyên nhân, từ đó, để ra giải pháp để giải quyết vân đề này không đễ. Người ta đã bản nhiều và có lẽ cần phải bàn
nhiều nữa, làm nhiều hơn nữa mới có thể giảm thiểu, tiên tới khẳng chế được bạo hực học đường. Hài viết này xin bàn về một số giải pháp giải quyết vấn đề nói trên.
'Thế mảo là bạo lực học đường? Có nhiều cách giải thích về khái niệm này, Về đại thể có thể hiểu bạo lực, trong bạo lực học đường, lá những hảnh vị lệch chuẩn, những, lành vi bạo lực vẻ thẻ xác (đánh, đắm, ...) vả bạo lực về tính thần (nỏi xấu, đặt điều
vụ không, ...}
Trước đõy, trong hoàn cọnử: chiến tranh, khi mới giải phúng, khi đất nnướp cũn rất
nhiều khá khăn, bạo lực học đường ra rất ít, thậm chỉ cá nơi không có. Tại sao hiện nay, đất nước hòa bình, thống nhất, hiện tượng bạo lực học đường xảy ra nhiều, thậm chí ngày càng nhiều, mặc dù xã hội rất quan tâm, tìm mọi cách dep? Có thế thầy
bạo lực học đường xảy ra trong phạm vi rộng lớn từ mdm non dén đại học. Hinh thức bạo lục đa dạng, có những hành vị rất tản nhân. Có bạo lực về thể xác, có bạo lực về tình thân. Trước đây chí có trỏ đảnh nhau, nay còn có thêm trò đánh thầy, ... Trước
đây bạo lực về thể xác chủ
ay va. 6 wan sinh, nay cA nit sitth cũng (ham gia (@ nan xây. TỆ hại hơn, nhiều học tỏ xem việc đánh nhau, làm nhục bạn bè bằng vũ lực hay
‘bang tinh thân là một việc “bình thường”, thấy bạn bị đánh khóng những không cản mà còn cả vũ, quay phim đưa lên mạng cho nhiều người cùng biết. Sự suy thoái này, theo chime téi, 14 cure kỳ nguy hại, nó thế hiện sự xuống cấp của chất người rấi nghiệm.
trọng.
Người ta đã nói tới khả nhiễu giái pháp khi giải quyết vẫn đề này: từ giáo dục của gia định, giáo dục của nhả trường, tới toàn xã hội phải vào cuộc, Phải triển khai trên nhiều mặt: giáo dục dạo đức, giáo dục cái dẹp, giáo đục văn hỏa giao tiếp, giáo dục kỳ ning sống, có hình thức kỹ luật thích đáng, ... Trong nhiều giải pháp dễ giải quyết bạo
lưc học đường, chứng tôi cho rằng giáo đục của gia đình và giáo đục của nhà trường là
quan trong nhất, có tỉnh quyết định. Bài viết này chủ yếu xoay quanh hai giải pháp này.
Ban chat, nhan cách của con người được bình thành từ hai nhân tô chủ quan và
khách quan. Tùy váo hoàn cánh cụ thể của từng người, ở bừng giai đoạn phát triển.
khác nhau, vai trỏ của hai yếu tố nảy cỏ vị trị khác nhau. Tuổi cảng nhỏ, vai trò của môi trưởng cảng lớn. Tuổi cảng lớn, vai trò của chú quan cảng có tỉnh quyết định. Ở lúa tuổi iuấu giáo và tiểu học, trung học cơ sở vai trò của giáo dục gia đình rất quan
*'Trường Dại học Văn Hiển I'P. Hỗ Chí Minh
6
trọng. Ở bậc trung học phỏ thông, giáo dục gia dịnh và nhà trường đều dược chủ trọng, Tắt rhiên dây chỉ là cách nhắn manh tương đổi, theo sự phát triển của nhận thức của học sinh, theo lứa tuếi. Càng lớn, vai trò của chủ thể của con người cảng được để cao.
VỀ giáo đục cũa gia đình, bay nói gạn lại là giáo đục gia đình, nhiều người đã
bản đến. Chúng tôi chỉ muốn nhân mạnh lại là giáo dục của gia đình có vai trò rất quan.
trọng, gần như cỏ tỉnh quyết định bản chất, tỉnh cách của mỗi con người. Từ xưa,
người lao động Việt Nam đã khẳng định “Con hư tại mẹ”, “Con dại cái mang”. Phải
niỏi ngay rằng, khi dẫn bai câu tục ngữ nảy, chủng tôi không đỗ lỗi cho riêng người mẹ, khi con hợ hư hỏng, Tắt nhiên phải hiểu câu tue ngữ này ở ý tưởng khái quát nhất. Cầu
tục ngữ đã nói lên vai trỏ rất quan trọng của người mẹ nói riêng, của gia đỉnh nói
chung ong việc giáo dục con cát: “Con hư lại mẹ”. Những người làm cha, làm mẹ đêu hiếu rằng, bản chất con người khi mới sinh ra vốn lương thiện, “Nhân chỉ sơ tính
bản thiện”. Vấn đê là giáo đục như thê nào để con người giữ và phát triển được bản
tính lương thiện của mình? Người mẹ Việt Nam tự nhận trách nhiệm “Con đại cái
mang”, “Con hư tại mẹ”, đỏ là một sự tự ý thức rất cao.
Nội dung của giảo dục gia đỉnh rất phong phú, tủy vào hoàn cảnh tùng gia định
xuột mà có những nội dung khác nhau, trong đó, có nội đung rất quan trọng đó là lòng,
nhân ái và lối sóng tử tế. Gia đình là tế bảo của xã hội. Một gia đình tót là một trọng, những tiểu dé cho việc xây dựng mội xã hội tốt đẹp. Phải chủ ý giáo dục cho con em
các giả trị đạo đúc truyền thông tốt đẹp của đân tộc, vì một đứa con 161 trong gia dink là tiến để che một công đân tết trong xã hội. Trơng quá trình từ nhé đến lúc trưởng, thành để bước vào đời, người con có sự tiếp xúc với gia đình của mình nhiều nhất
Trong một năm, học sinh đến trường khoảng chín tháng. Trong chín tháng đó, nhìn chung, thời gian học sinh chịu sự quản lý trực tiếp của nhà trường chua được một nửa.
Như vậy, từ nhỏ đến tuổi vị thành niên, con người chủ yếu gắn với gia đình cửa mình.
Đây là thời gian thuận lợi nhát cho cha mẹ, người lớn dạy đỗ con cm của mùnh. Mưa
dầm thầm lâu, lạt mềm buộc chặt, cha mẹ ngày ngáy bồi bố cho con cái họ những
phẩm chát cao đẹp làm người.
Một phương pháp giáo dục không thẻ thiêu đổi với trẻ thơ, trẻ em đỏ là phương
pháp nêu gương. Một người cha mẫu mục, nhân ải, độ hrong là khuôn mẫu cơ bản đề thun đúc ra những người con nhân ái, độ lượng. Một người mẹ hiển từ, chăm chỉ là khuôn mẫu cơ ban để hun đúc lên những người con hiển tù, chăm chỉ. Một người con sống trong một gia dinh có lối sống tử tế, cơ bản khi ra ngoài sẽ biết đổi xử tử tế với mei ngudi. “Gan mục thi den, gân den thi rạng” mả. Một học sinh luôn tiếp xúc với cái
tốt, cái đẹp trong mỗi gia đình sẽ rất khỏ lâm điểu xấu, sẽ rất Hiểm ưam gia bạo lực học đường.
Trong việc hình thánh nhân cách của con người, chúng lôi cho rằng giáo dục của
gia định quan trọng bơn giáo dục của nhà trường, có những người do những điều kiện
nao dé, họ không được đến trường, nhưng họ vẫn là những người có phẩm chất, nhàn cách rất tắt. Những án tượng tuổi thơ thường theo suốt cuộc đời của mỗi con người.
Đây là tiên dễ cho việc tiếp thu cái tốt, chống lại cải xấu ở ngoài xã hội trong, quả trinh:
62
trưởng thành của họ. Giáo dục gia dinh lam tốt, xây dựng tốt văn héa gia đình, không
chi gop phin quan trọng giải quyết nan bạo lực học dường mà còn góp phân giải quyết
các nạn khác như bạo lục gia đỉnh, bạo hành tình đục, ... Làm tốt điều này cũng cỏ
nghĩa là gép phan quan trọng trong việc xây đựng thuận phong, mỹ tuc của đân tộc
'Việt. Đây cũng là một trong những tiêu chí của gia đình hạnh phúc.
Ề giáo dục của nhà trường, ông cha chúng ta cũng đã từng khẳng định tầm.
quan trọng của nhà trưởng: “Irâm sự nhờ thấy”, “Không thầy đố máy làm nên”. Môi trường học đường cũng là một mỗi trường quan trọng trong việc chồng lại bạo lực học
đường, Sau giáo dục của gia đỉnh, phải nói tới giáo dục của nhà trường, Trước hết, vẻ
nội dung, nhà trường phải dạy chơ các em học sinh từ lúc mới bước chân vào 0 ngưỡng,
C, Gái
cửa học đường cái tâm lương thiên, cái đẹp và ý thức chồng lại œ chống
lai bao hành. Nêu giáo đục gia đình thực hiện nội dung này một cách thường xuyên,
nhung thường không được đây đủ, toàn điện, vì còn tùy thuộc vào điêu kiện, trình độ
của từng bậc cha mẹ cụ thể, thì nhà trường là nơi có điều kiện thục hiện điều này một cách bài bản nhất. Khả trường là nơi có điều kiện thiết kế một chương trình giáo dục đạo đức, lôi sông hoản chỉnh. Nha trường là nơi có kế hoạch, có phương pháp, có đội ngũ, có cơ sở vật chất tốt nhất dễ thực hiện những nội dung giáo dục này, Cũng như
giáo duc gia dinh, những bài học đầu tiên trên ghế nhà trường nẻy số để lại dấu ân rất
sâu trong tâm trí học sinh. Trải tim tửiân ái và lôi
ông tử tế đỏ sẽ là lực cần quan trong
chống lại bạo lực bọc đường. Tùy vào từng bậc học khác nhau, nhà trường sẽ cỏ
những nội dung và cách giâng dạy khác nhan. Chúng tôi chỉ muốn nhân mạnh rằng, nội dung giáo duc lòng nhân ái và lỗi sông tử tế này phải được dạy kỹ từ bậc tiểu học.
Khêng biết sách giáo khoa của chúng ta đã thể hiện được tốt điều nảy chưa?
Chúng ta thường nói về giáo đục toàn điện, đức, trí, thể, mỹ, nhưng ở bậc tiểu học, nội dung dức dục và mỹ đục chua được chủ ý nhiều. Thời gian gần đây, trong nhả trường, không ít trường, quan tâm nhiều dến trí dục, vi dé là lĩnh vực được tổ chức thị,
kiểm tra, lĩnh vục cơ bản quyết định việc lên lớp, khen thuởng, ... Nhiễu người chỉ lo tiọc thêm, dạy thêm vẻ trí đục. Hầu như rất íL người quan lâm đến việc bồi dưỡng thêm về đức dục, học thêm, đạy thêm vé my dục và hình như ở nhiều trường việc lo về đức đục và mỹ dục cũng không bằng lo vẻ trí đục. Nhà trường cân gắn bó chặt chế giữa
việc “đạy chữ” với “dạy người”, thực hiện mục tiêu giáo đục toàn điện, phải tùy vào từng bậc học cụ thể. để có nội dung và cách thức gắn bỏ phù hợp. Phương châm giáo
y van còn giả trị thời sự của nó. Nếu lãnh dạo các trường thực sự quan tâm tới vấn dé dạo đức và lỗi sóng như vẫn dé chất lượng,
đục “Tiên học lễ, hậu học vẫn" dên nay
giảng dạy văn hóa, thì bạo lực học đường chắc chắn số hạn chế được nhiều
Về sự đổi mới nội dung học tập đạo đức và giáo đục công dan cho học sinh tiểu hoc va trung học, trong #ướng dẫn Thực biện Kết luận xố 94— KL/TW, ngày 28T— 3—
2014 của Ban Bí thư “về việc tấp tục đổi mới học tập lý luận chính trị trong hệ thông
giáo đục quốc dân”, số 127 TID/STGTW, ngày 30 tháng 6 năm 2014, Ban Tuyên giáo
Trưng ương đã chỉ rd:
63
*Đái với học sinh trung học phê thông, môn giáo dục công dân cần bỏ những nội dung (iru Wong, han lâm, cùng cáp những hiểu biết cơ ban, can thiết về giáo dục đạo đức, chính trị pháp luật, giáo đục kỹ năng sống, giáo dục những hiếu biết về văn hóa... phù hợp với lửa tuổi.
Đáii với học sinh trung hạc cơ sở và tiểu học, chủ yếu tập trung vào việc giáo duc đạo đức, lỗi sống”.
Từ năm học 2017 2018, các trường sẽ triển khai giảng dạy chương trình này.
Giáo dục đạo đùc được quán triệt dạy cho cá tiểu học và trung học. Lhực hiện tốt nội dụng này là một động lực quan trọng gớp phần dây lủi bạo lực học dường
Cũng sẽ không thừa, nếu nhắc lại rằng, cũng như giáo dục gia đình, trong các
phương pháp giáo dục đạo đức và lố
pháp nên nương là rất quan trọng. Thây giáo, cô giảo, cán bộ, công nhân viên cũa nhà
trường phải là những tắm gương tốt để học sinh noi theo.
Một phương điện khác cũng cản được quan tảm, đó là sự phổi hợp giữa nha trường và gia đình trong việc chồng lại bạo lực học đường. Sự phối hợp không phải chỉ ở chỗ giải quyết hậu quá bạo lực học đường, mà cơ bản ớ chỗ không để bạo lực
w cho hyc sinh ở trong nhà lường, phương,
học dường xây ra. Sự liên lạc thường xuyên giữa nhà trường và gia dình là diễu kiện
tiên quyết cho sự phối hợp này.
TNếu các gia đình làm tốt trách nhiệm giáo đục con cái, các Hường tiến học, trung.
tiọc làm lối việc giáo dục đạo đức, giáo cục cái đẹp, giáo dục lối sống tử tế, tì học
sinh, sinh viên tham gia bạo lục học đường ở các trường trưng học chuyên nghiệp, cao
đẳng, đại học, chắc chắn sẽ được giảm thiểu và hiện tượng bạo lực học đường nói chung sẽ được khống chế nhiều.
Trên đây là một số ý kiến xoay quanh vấn để vai trò của giáo dục gia đình và nhà
trường trong những giải pháp đối với bạo lực học đường, Nói thì để nhưng làm thì khó
hơn rất nhiều. Cần có sự đồng bộ và quyết tâm cao của nhiều lực lượng xã hội, nhưng,
trong đó trọng tâm vẫn là gia đình và nhà trường,
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Ban Tuyên giáo Trung ương, 2014. [Hướng din Thục hiện Kết luận
KL/TW, ngày 28 — 3 — 2011 của Dan Dí thư “về việc tiếp tục đổi mới học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc đân”, số 127
HD/BIGTW, ngay 30 thang 6 nim 2014 [2]. Doan Trong Thigu, 2011
Giáo duc đẹp. Trong: Nhiều lác giả. Văn hỏa giao tiếp trong
xhả hường, NXB ĐHSP TP. Hồ Chỉ Minh. Trang 77- 82
[3]. Lê Ngọc Trả, 2007. Văn chương, thấm mỹ và văn hóa, NXE Giáo đục.
hóa
đao Liếp trong nha trường
64