I. Mục tiêu 1. Kiến thức:
- Nhận biết các hiện tượng và đặc điểm tự nhiên của châu lục ở Nam Cực Trái Đất
- Một số nét đặc trưng về quá trình khám phá và nghiên cứu châu Nam Cực.
2. Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng đọc bản đồ địa lý ở các vùng địa cực.
II. Các kĩ năng sống cơ bản.
- Tư duy.
- Giao tiếp . - Tự nhận thức.
III.Các phương pháp / kĩ thuật dạy học có thể sử dụng.
- Thảo luận theo nhóm nhỏ.
IV
. Đồ dùng dạy học.
-GV :
- HS : tìm hiểu trước bài mới.
V.Tổ chức dạy học.
1. ổn định tổ chức (1’) 2. KTBC.(4’)
? Hãy cho biết cách xác định phương hướng ở cực Bắc và cực Nam Trái Đất trên bản đồ tự nhiên thế giới?
3. Khám phá.
Là xứ sở băng tuyết bao phủ quanh năm nên châu Nam Cực được phát hiện và nghiên cứu muộn nhất. Vì thế đây là nơi duy nhất trên Trái Đất không có dân cư sinh sống thường xuyên. "Hiệp ước Nam Cực ngày 1/12/1959 được 12 quốc gia tiên phong nghiên cứu châu Nam Cực thông qua, châu Nam Cực trở thành miền đất nổi duy nhất của thế giới mà trên đó không công nhận những đòi hỏi phân chia lãnh thổ, tài nguyên mà chỉ chung một mục đích hoà bình trong việc khảo sát Nam Cực. Hôm nay ta cùng tìm hiểu vùng đất "Cực lạnh", xa xôi của Trái Đất qua bài "châu Nam Cực - châu lục lạnh nhất Thế giới".
4. Kết nối.
Hoạt động GV và HS Nội dung ghi
HĐ1: Xác dịnh vị trí, giới hạn Châu Nam Cực (5’)
MT : Nhận biết các hiện tượng và đặc điểm tự nhiên của châu lục ở Nam Cực Trái Đất Cách tiến hành
GV: yêu cầu HS quan sát H 47.1 SGK
? Xác định vị trí, giới hạn, diện tích của châu
1. Châu Nam Cực là nơi lạnh nhất thế giới
a) Vị trí, giới hạn
Nam Cực . Châu Nam Cực được bao bọc bởi các đại dương nào? (3 đại dương)
HS: XĐ => lớp nhận xét, bổ sung
Chuyển ý: Với vị trí độc đáo trên của châu Nam Cực có ảnh hưởng như thế nào đến khí hậu của châu lục.
- Phần lục địa trong vòng Nam Cực và các đảo ven lục địa.
- Diện tích 14,1 triệu km2.
HĐ2: Tìm hiểu về đặc điểm tự nhiên (20) GV: yêu cầu Quan sát H46.2 SGK phân tích hai biểu đồ nhiệt độ thảo luận nhóm .
Cách tiến hành
? Cho nhận xét về khí hậu của châu Nam Cực.
HS: cử đại diện nhóm báo cáo kết quả =>
nhóm khác nhận xét, bổ sung.
GV: Đánh giá kết quả thảo luận - giải thích:
* Trạm Líttơn Amêrican
+ t0 cao nhất vào tháng ? Đạt bao nhiêu ? (T1: -10oC)
+ Nhiệt độ thấp nhất vào tháng? Đạt bao nhiêu? (T9 : - 42oC)
* Trạm Vôxtốc
+ Nhiệt độ tháng nào cao nhất?
(T1: -37oC)
? Như vậy kết quả khảo sát nhiệt độ ở hai trạm nói trên cho thấy đặc điểm chung nhất của khí hậu châu Nam Cực là gì?
? Với đặc điểm nhiệt độ như trên cho thấy gió ở đây sẽ có đặc điểm gì nổi bật? Giải thích tại sao? (Vì đây là vùng khí áp cao)
? Giải thích vì sao khí hậu Nam Cực vô cùng lạnh giá như vậy? (Vị trí ở vùng cực Nam nên mùa đông đêm địa cực kéo dài.
Vùng Nam Cực là một lục địa rộng - diện tích 14 triệu km2 nên khả năng tích trữ năng lượng nhiệt của lục địa kém, nhiệt lượng thu được trong mùa hè nhanh chóng bức xạ hết. Do đó băng nhiều nên nhiệt độ quanh năm thấp.)
b) Đặc điểm tự nhiên
- Khí hậu
+ Rất giá lạnh - Cực lạnh của Trái Đất.
+ Nhiệt độ quanh năm < 0oC + Nhiều gió bão nhất thế giới, vận tốc gió thường trên 60km/giờ.
? Dựa vào bản đồ tự nhiên châu Nam Cực kết hợp H47.3 SGK nêu đặc điểm nổi bật của địa hình châu Nam Cực?
(Bề mặt thực của địa hình là tầng đá gốc bên dưới có các dạng địa hình: núi, đồng bằng....
- Lớp băng dày phủ trên toàn bộ bề mặt thực của địa hình nên địa hình lục địa khá bằng phẳng.
Thể tích băng trên 35 triệu km3. Chiếm 90%
thể tích nước ngọt dự trữ của Thế giới...)
? Sự tan băng ở châu Nam Cực sẽ ảnh hưởng đến đời sống của con người trên Trái Đất như thế nào?
(ước tính diện tích băng Nam Cực chiếm 4/5 diện tích băng che phủ toàn bộ Trái Đất. Nếu băng của Nam Cực tan hết thì mặt nước của Trái Đất dâng cao lên 70m... diện tích các lục địa sẽ hẹp lại, nhiều đảo bị nhấn chìm...)
? Trong điều kiện rất bất lợi cho sự sống như vậy, SV ở châu Nam Cực có đặc điểm gì? Phát triển như thế nào? Kể tên một số SV điển hình.
? Dựa vào SGK nêu các TNKS quan trọng ở châu Nam Cực?
? Tại sao Nam Cực lạnh như vậy lại có nhiều mỏ than và các loại khoáng sản quý khác?
GV (cần tham khảo phần phụ lục của bài để mở rộng kiến thức cho HS phần khoáng sản ở Nam Cực)
- Địa hình: là một cao nguyên băng khổng lồ, cao trung bình 2600m.
- Sinh vật:
+ Thực vật không có
+ Động vật có khả năng chịu rét giỏi: chim cánh cụt, hải cẩu, cá voi xanh, báo biển... sống ven lục địa.
- Khoáng sản:
Giàu than đá, sắt, đồng, dầu mỏ, khí tự nhiên.
HĐ3: tìm hiểu về lịch sử khám phá và nghiên cứu Châu Nam cực (10’)
MT : Một số nét đặc trưng về quá trình khám phá và nghiên cứu châu Nam Cực.
Cách tiến hành
GV: Yêu cầu HS đọc mục 2 SGK
? Con người phát hiện ra châu Nam Cực từ bao giờ.
? Bắt đầu từ năm nào việc nghiên cứu châu Nam Cực được xúc tiến mạnh mẽ? Có những
2. Vài nét về lịch sử khám phá và nghiên cứu châu Nam Cực
- Châu Nam Cực được phát hiện và nghiên cứu muộn nhất.
- Chưa có dân sinh sống thường xuyên.
quốc gia nào xây dựng trạm nghiên cứu tại châu Nam Cực?
? 1/12/1959 "Hiệp ước Nam Cực" có 12 quốc gia ký quy định việc khảo sát Nam Cực như thế nào?
HS: trình bầy => lớp nhận xét, bổ sung.
GV: chuẩn kiến thức
5. Thực hành/luyện tập. (4’)
- Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài SGK 6. Vận dụng/HDHB. (1’)
- Về nhà học bài cũ theo vở ghi và SGK.
- Tìm hiểu trước bài mới: Châu Đại Dương.
***************************************
Ngày soạn: 8 /3/2013
Ngày giảng : 7A: /3/2013 7B: /3/2013
Chương IX