Quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường trung học phổ thông huyện thường tín, thành phố hà nội​

Thực trạng quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trườngTHPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội...52Bảng 2.10.. Tuy nhiên thực tr

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã sô: 8.140114

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS PHẠM THỊ THU HOA

HÀ NỘI - 2020

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian học tập và quá trình thực hiện luận văn, tác giả đã nhậnđược sự chỉ bảo tận tình, chân thành từ phía các giảng viên của Trường Đạihọc Giáo dục - ĐHQGHN Tác giả xin chân thành cảm ơn quý thầy cô giáoKhoa Quản lý Giáo dục cũng như xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhấtđến PGS.TS Phạm Thị Thu Hoa đã hướng dẫn tác giả nghiên cứu và hoànthành luận văn theo đúng tiến độ, luôn tạo điều kiện thuận lợi cho việc họctập, nghiên cứu và bảo vệ luận văn

Tác giả xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo UBND huyệnThường Tín, các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Sở Giáo dục và Đào tạothành phố Hà Nội, các đồng chí cán bộ quản lý, giáo viên các trường THPTtrên địa bàn huyện Thường Tín cùng bạn bè, người thân đã giúp đỡ tác giảhoàn thành luận văn

Mặc dù tác giả đã rất cố gắng, song luận văn không thể tránh khỏinhững thiếu sót nên tác giả kính mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của cácnhà khoa học để hoàn thiện luận văn được được tốt hơn

Trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 07 năm 2020

TÁC GIẢ

ĐỖ THỊ PHƯƠNG THỎA

MỤC LỤC

Trang

Lời cảm ơn i

Danh mục các từ viết tắt vi

Danh mục các bảng vii

Danh mục biểu đồ, hình ix

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Trên thế giới 7

1.1.2 Ở Việt Nam 10

1.2 Một số khái niệm cơ bản 12

1.2.1 Quản lý 12

1.2.2 Quản lý nhà trường 14

1.2.3 Thiết bị dạy học 14

1.2.4 Quản lý thiết bị dạy học 16

1.2.5 Quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới 16

1.3 Thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới 17

1.3.1 Chương trình GDPT mới 18

1.3.2 Vị trí, vai trò của thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới 19

1.3.3 Phân loại thiết bị dạy học ở trường trung học phổ thông 22

1.3.4 Yêu cầu sư phạm khi lựa chọn và sử dụng thiết bị dạy học 22

1.4 Nội dung quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường trung học phổ thông 23

1.4.1 Quản lý việc trang bị, mua sắm và bổ sung thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT 23

1.4.2 Quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học theo định hướng

chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT 24

1.4.3 Quản lý việc bảo quản, sửa chữa thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT 28

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường trung học phổ thông 29

1.5.1 Yếu tố chủ quan 29

1.5.2 Yếu tố khách quan 31

Tiểu kết chương 1 32

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 33

2.1 Khái quát về huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 33

2.1.1 Tình hình KT-XH 33

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội 33

2.1.3 Tình hình GD&ĐT 34

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 35

2.2.1 Mục đích khảo sát 35

2.2.2 Địa bàn và khách thể khảo sát 35

2.2.3 Nội dung khảo sát 36

2.2.4 Phương pháp khảo sát 36

2.3 Thực trạng thiết bị dạy học tại các trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 37

2.3.1 Thực trạng về số lượng 37

2.3.2 Thực trạng về chất lượng 41

2.4 Thực trạng quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 42

2.4.1 Thực trạng nhận thức của các lực lượng về quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới 42

2.4.2 Thực trạng quản lý việc trang bị, mua sắm và bổ sung thiết bị

dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới 44

2.4.3 Thực trạng quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới 50

2.4.4 Thực trạng quản lý việc bảo quản, sửa chữa thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới 59

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 66

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 69

2.6.1 Kết quả đạt được 69

2.6.2 Một số tồn tại và nguyên nhân 69

Tiểu kết chương 2 73

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 74

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 74

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu cấp THPT 74

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 74

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 74

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 74

3.2 Một số biện pháp quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 75

3.2.1 Tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên về sự cần thiết của việc quản lý thiết bị dạy học 75

3.2.2 Chỉ đạo đổi mới công tác xây dựng kế hoạch mua sắm, tiếp nhận, phân phối thiết bị dạy học 77

3.2.3 Nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng thiết bị dạy học 79

3.2.4 Nâng cao chất lượng công tác bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa thiết bị dạy học 81

3.2.5 Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá việc quản lý thiết bị dạy học 83

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 84

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 85

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 85

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 85

3.4.3 Đối tượng và phương pháp khảo nghiệm 86

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 86

Tiểu kết chương 3 91

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 92

TÀI LIỆU THAM KHẢO 96 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1 Hiện trạng các trang thiết bị dạy học của các trường THPT

Thường Tín- Hà Nội 38Bảng 2.2 Kết quả đánh giá về số lượng TBDH ở các trường THPT

huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 40Bảng 2.3 Kết quả đánh giá về chất lượng TBDH ở các trường THPT

huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 42Bảng 2.4 Thực trạng quản lý việc trang bị, mua sắm và bổ sung thiết bị

dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới44Bảng 2.5 Lập kế hoạch trang bị, mua sắm, bổ sung TBDH theo định

hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trườngTHPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 46Bảng 2.6 Tổ chức thực hiện việc mua sắm, trang bị TBDH theo định

hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trườngTHPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 47Bảng 2.7 Chỉ đạo thực hiện việc mua sắm, trang bị TBDH theo định

hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trườngTHPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 48Bảng 2.8 Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc mua sắm, trang bị TBDH

theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở cáctrường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 49Bảng 2.9 Thực trạng quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học theo định

hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trườngTHPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 52Bảng 2.10 Lập kế hoạch quản lý việc sử dụng TBDH theo định hướng

chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPThuyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 53Bảng 2.11 Tổ chức thực hiện quản lý việc sử dụng TBDH theo định

hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trườngTHPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 55

Bảng 2.12 Chỉ đạo thực hiện quản lý việc sử dụng TBDH theo định

hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường

THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội56Bảng 2.13 Thực trạng kiểm tra, đánh giá quản lý việc sử dụng TBDH

việc sử dụng TBDH theo định hướng chương trình giáo dụcphổ thông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín,

thành phố Hà Nội 58Bảng 2.14 Thực trạng quản lý việc bảo quản, sửa chữa thiết bị dạy học

theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới 59Bảng 2.15 Lập kế hoạch quản lý việc bảo quản, sửa chữa thiết bị dạy

học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ởcác trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 61Bảng 2.16 Tổ chức thực hiện quản lý bảo quản, sửa chữa thiết bị dạy

học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ởcác trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 62Bảng 2.17 Chỉ đạo thực hiện quản lý bảo quản, sửa chữa thiết bị dạy

học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ởcác trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 63Bảng 2.18 Thực trạng kiểm tra, đánh giá quản lý bảo quản, sửa chữa

thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổthông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín, thành

phố Hà Nội 65Bảng 2.19 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị dạy

học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ởcác trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 67Bảng 3.1 Kế hoạch bảo dưỡng, sữa chữa thiết bị 82Bảng 3.2 Kết quả thăm dò tính cần thiết của các biện pháp 86Bảng 3.3 Kết quả thăm dò tính khả thi của các biện pháp 88

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH

Biểu đồ 2.1 Nhận thức của CBQL, GV và HS về tầm quan trọng quản

lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo

dục phổ thông mới43Biểu đồ 3.1 Kết quả thăm dò về tính cần thiết, tính khả thi của các

biện pháp 90Hình 1.1 Hệ thống cơ sở vật chất thiết bị trong nhà trường 15

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong Nghị quyết số 29-NQ/TW về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm từng bước chuẩn hóa cơ sở vật chất kỹthuật, ưu tiên xây dựng phòng học, phòng thí nghiệm, phòng học bộ môn, cơ

sở thực hành và thiết bị dạy học, tiếp tục thực hiện xã hội hóa giáo dục, tăngcường huy động các nguồn lực phát triển giáo dục Nghị quyết Hội nghị lần

thứ 2 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII nêu rõ: "Tiếp tục đổi mới phương pháp GD&ĐT, tăng cường cơ sở vật chất và từng bước hiện đại hóa nhà trường, lớp học, sân chơi, bãi tập, máy tính nối mạng internet, thiết

bị học tập và giảng dạy hiện đại” Như vậy, theo Nghị quyết của Đảng, nhà

nước đã, đang và sẽ tăng cường đầu tư cho các trường học, các cơ sở giáo dụcđồng thời chỉ rõ thiết bị dạy học là một trong những điều kiện cần thiết đểgiáo viên thực hiện được các nội dung giáo dục

Trong báo cáo của Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII được

trình bày tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã viết: “Tăng cường cơ sở vật chất và từng bước hiện đại hoá nhà trường, lớp học, sân chơi, bãi tập, máy tính nối mạng internet, thiết bị học tập và giảng dạy hiện đại, thư viện

…” và “Đổi mới phương pháp dạy học, phát huy tư duy sáng tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khoá, làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay”.

Hiện nay TBDH có vai trò vô cùng to lớn, nó vừa là phương tiện hỗ trợtích cực cho GV trong việc thực hiện các nội dung dạy học và tiến hành đổimới PPDH; nó vừa là phương tiện cung cấp cho HS những kiến thức mới.Không chỉ thế, TBDH giúp cho học sinh có khả năng huy động năng lực nhận

thức, tiếp cận thực tiễn và bồi dưỡng, rèn luyện kỹ năng học tập, đồng thờigóp phần hỗ trợ đắc lực cho HS trong việc hình thành và phát triển nhân cách.

Đặc biệt, trong giai đoạn đổi mới mạnh mẽ giáo dục hiện nay, thì côngtác quản lý cơ sở vật chất nói chung và quản lý thiết bị dạy học nói riêng trởthành một vấn đề hết sức quan trọng trong việc đổi mới toàn diện giáo dục vàđào tạo ở nước ta

Hiểu được vị trí, vai trò, tầm quan trọng của TBDH trong những nămqua các trường THPT trên địa bàn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội đãnhận được sự quan tâm và đầu tư từ Chính quyền địa phương, từ nhân dângóp phần hoàn thiện hệ thống thiết bị dạy học trong nhà trường, từ đó đã tạođược động lực nhất định cho đội ngũ giáo viên nâng cao được chất lượng dạyhọc Các trường THPT cũng đã tích cực tổ chức nhiều cuộc thi tự làm đồ dùngdạy học như: Gian hàng đồ dùng thiết bị dạy học tự làm, sử dụng và bảo quảnthiết bị dạy học đáp ứng được mục tiêu giáo dục; Bộ phận phụ trách thiết bịdạy học trong nhà trường đã được chú ý và thường xuyên bồi dưỡng nâng caotrình độ, chuyên môn…

Tuy nhiên thực trạng quản lý, sử dụng thiết bị dạy học trong các trườngTHPT trên địa bàn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội vẫn còn một số hạnchế, chưa phát huy được vai trò và tầm quan trọng của thiết bị dạy học trongquá trình giáo dục: nhận thức của GV và HS về tầm quan trọng của việc sửdụng, bảo quản thiết bị dạy học còn chưa cao; các nội quy, quy định về sửdụng, bảo quản thiết bị dạy học trong nhà trường chưa được xây dựng hệthống, thiếu sự cập nhật, bổ sung; quá trình trang bị, bổ sung, sửa chữa thiết bịdạy học thực hiện còn manh mún, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mớiphương pháp giáo dục hiện nay; hoạt động tự làm thiết bị dạy học của GV và

HS chưa thiết thực, còn mang tính phong trào…

Xuất phát từ những lý do trên, tôi đã lựa chọn đề tài: “Quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội” để tiến hành nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, phân tích, đánh giá thực trạng, từ đó đềxuất một số biện pháp quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trìnhgiáo dục phổ thông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín, thành phố HàNội nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu của đổimới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổthông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

4. Câu hỏi nghiên cứu

- Hiện nay, thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường THPT Huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội được thực hiện như thế nào?

- Các trường THPT Huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội cần phải làm

gì để nâng cao chất lượng quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chươngtrình giáo dục phổ thông mới hiện nay

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý thiết bị dạy học theo định hướng Chương trình giáo dục phổthông mới ở các trường THPT Huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội trongthời gian qua đã đạt được những hiệu quả nhất định Tuy nhiên, hoạt động nàyvẫn còn có những bất cập, tồn đọng như việc nhận thức của các lực lượnggiáo dục về vấn đề còn chưa cao; xây dựng kế hoạch quản lý thiết bị dạy họcchưa được quan tâm; quá trình trang bị, mua sắm thiết bị dạy học còn manhmún, thiếu hệ thống; hiệu quả sử dụng TBDH chưa cao; hoạt động bảo quản,bảo dưỡng TBDH chưa có chất lượng Nếu nghiên cứu đề xuất được cácbiện pháp quản lý TBDH theo định hướng chương trình giáo dục

phổ thông mới ở các trường THPT có hiệu quả, phù hợp với điều kiện thựctiễn thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học và đáp ứng được mục tiêugiáo dục trong giai đoạn đổi mới.

6. Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu lý luận về quản lý thiết bị dạy học theo định hướng

Chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT

- Đánh giá thực trạng quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chươngtrình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT trên địa bàn huyện ThườngTín, thành phố Hà Nội

- Đề xuất biện pháp quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chươngtrình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT trên địa bàn huyện ThườngTín, thành phố Hà Nội

7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu

7.1 Giới hạn đối tượng nghiên cứu

Chủ thể quản lý tập trung vào cấp trường THPT với chủ thể chính làHiệu trưởng; các chủ thể phối hợp là: CBQL cấp Sở; Trưởng bộ môn, giáoviên bộ môn (bao gồm cả nhân viên thiết bị dạy học), học sinh

7.2 Giới hạn địa bàn nghiên cứu

Nghiên cứu tại 5 trường THPT trên địa bàn huyện Thường Tín, thànhphố Hà Nội: Trường THPT Thường Tín, Trường THPT Nguyễn Trãi, TrườngTHPT Lý Tử Tấn, Trường THPT Tô Hiệu, Trường THPT Vân Tảo

7.3 Giới hạn về khách thể nghiên cứu

Một số CBQL, GV, HS các trường Trường THPT Thường Tín, TrườngTHPT Nguyễn Trãi, Trường THPT Lý Tử Tấn, Trường THPT Tô Hiệu,Trường THPT Vân Tảo

7.4 Giới hạn nội dung nghiên cứu

Biện pháp quản lý mua sắm, trang bị, sử dụng, bảo quản, sửa chữa thiết

bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trườngTHPT trên địa bàn Huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Trong luận văn tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu tài liệu, sách, báo và các văn bản quy định có liên quan đến quản lý thiết bị dạy học

8.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Điều tra, khảo sát thực tế bằngcác phiếu hỏi, thu thập thông tin, xử lý số liệu nhằm mô tả thực trạng quản lýthiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở cáctrường THPT trên địa bàn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý, đội ngũ phụtrách thiết bị dạy học, giáo viên và HS tại các trường THPT huyện Thường Tín

- Phương pháp quan sát sư phạm: Quan sát thực tế, tổng kết kinh

nghiệm tổ chức hoạt động quản lý thiết bị dạy học

8.3 Nhóm các phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phần mềm SPSS để xử lý các số liệu thu được từ đó tiến hành phân tích, đánh giá và đưa ra nhận định về hoạt động

9. Những đóng góp của đề tài

- Luận văn góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về quản lý thiết

bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trườngTHPT một cách có hệ thống, toàn diện giúp cho CBQL các

trường THPT nắm bắt và tổ chức thực hiện có hiệu quả để nâng cao chất lượng nhà trường

- Luận văn nghiên cứu, đánh giá và chỉ ra được thực trạng quản lý thiết

bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các

trường THPT trên địa bàn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội Từ đó, luậnvăn đã đề xuất một số biện pháp có tính khả thi, hiệu quả, đồng bộ để nângcao hiệu quả quản lý thiết bị day học đáp ứng yêu cầu đổi mới

10 Dự kiến cấu trúc của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu thamkhảo, phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị dạy học theo định hướng

chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT

Chương 2: Thực trạng quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương

trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín, thànhphố Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương

trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT huyện Thường Tín, thànhphố Hà Nội

và đặc điểm gắn với những dạng ký tự đầu tiên có niên đại vào khoảng 5000năm về trước [3], cụ thể: vào khoảng năm 140 sau Công Nguyên, ở Hy Lạp cổđại Crates xứ Mallus đã tạo nên vật hình cầu đầu tiên hỗ trợ dạy học môn địa

lý nhằm giải thích về hình dạng của trái đất và mối quan hệ giữa trái đất vớicác thực thể khác trong vũ trụ Ở Trung Hoa cổ đại phát minh đồng thời vớicác dạng ký tự là việc phát minh ra bàn tính được sử dụng để hướng dẫn thựchiện những phép tính con số

Ở phương tây vào những ngày đầu tiên của nền giáo dục mỗi học sinhđều có một cái bảng đá để viết với kích thước đủ lớn để toàn thể lớp học cóthể coi đó như một công cụ học tập, ghi lại thông tin, thông qua những ký hiệu

và hình ảnh, nhờ đó mở rộng khả năng ghi nhớ của người học thông qua việchồi tưởng và thực hành

Theo Michael Jeffries trong cuốn Lịch sử giáo dục từ xa (The History

of Distance Education) [31] và Bruner, Jerome S (1974), tác phẩm “Họcthông qua trải nghiệm và học thông qua phương tiện truyền thông” (LearningThrough Experience 10 and Learning Through Media) [26], cho biết người talàm ra phim vào đầu thập niên 1900 và được sử dụng phổ biến trong lớp họcvào những năm 1940 và 1950 Năm 1960 máy thu băng cassette đã xuất hiện

để hỗ trợ việc học ngoại ngữ Những nghiên cứu này cho thấy, cùng với sựphát triển xã hội loài người, TBDH ra đời rất sớm, có vị trí, vai trò quan trọngtrong việc hỗ trợ giảng dạy, sự giao tiếp trao đổi phương tiện truyền đạt nhưtranh ảnh, đồ thị, âm thanh và cả thông qua chữ viết nữa.

Từ thế kỷ 16, tác giả Komensky (1592-1670) là nhà sư phạm lỗi lạc củaTiệp Khắc với hai tác phẩm: Great Didactic: Lý luận dạy học vĩ đại; OrbisPictus: Dạy học bằng tranh ảnh và đồ dùng dạy học Những nội dung này vềTBDH cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị làm cơ sở cho lý luận dạy học hiệnđại ngày nay [26]

Nhà nghiên cứu sư phạm Jean Jacques Rousseau (1712-1778) với tácphẩm “Dạy học là phát triển các giác quan” (1752), Ông cho rằng thực tiễncuộc sống đem lại kinh nghiệm tốt nhất; hoạt động dạy học phải trên cơ sởhoạt động thực hành; và cần khuyến khích dạy học gắn với thực hành trongnhà trường [27]

Tại Ba Lan, quản lý sử dụng TBDH được đánh giá thông qua các bàitập thực hành của học sinh, và thường cho một số lượng không nhỏ trong hệthống TBDH được sử dụng trong các nhà trường phổ thông

Tại Rumani, quản lý sử dụng TBDH gắn với việc tự làm TBDH; thựchành tự làm TBDH được xem là môn học bắt buộc tại các trường trường phổthông “Chuẩn bị kỹ thuật và sản xuất” (Preparation of technical subject-production) [29], [31]

Tại Liên xô (cũ), TBDH tự làm rất được chú trọng tại các nhà trường,

số giáo viên tham gia tự làm TBDH rất nhiều Đã có nhiều tài liệu, nhiều cuốnsách của nhiều tác giả viết, giới thiệu hàng loạt mẫu TBDH tự làm rất phongphú, có 14 giá trị khoa học giáo dục và giá trị kinh tế cao [29], đã được dịch ratiếng Việt, lưu hành rộng rãi trong ngành giáo dục Việt Nam những năm 70

- 80 của thế kỷ trước, các tài liệu này được dùng để tổ chức các lớp bồi dưỡng

“nhân viên thiết bị thí nghiệm” và còn được sử dụng làm tài liệu tự bồi dưỡngđối với giáo viên các môn học, các cấp học ở Việt Nam

Nhìn chung ở các nước có nền giáo dục tiên tiến đều xác định muốnquản lý TBDH trong nhà trường nói chung và trường THPT nói riêng có hiệuquả thì vấn đề phải đào tạo được đội ngũ nhân lực làm công tác thiết bị trườnghọc Với các công trình thuộc hướng nghiên cứu này thường là những côngtrình mang tính chất tổng hợp, viết chung với các tài liệu về đổi mới chươngtrình/đổi mới phương pháp giảng dạy đáp ứng định hướng đổi mới chươngtrình,… Một số công trình tiêu biểu có thể kể đến là:

Công trình How Teachers Taught: Constancy and Change in American Classrooms, 1890-1980 (Cuban- Larry, Research onTeaching Monograph

Series, ISBN-0-582-28481-3, 1984, 306 trang) Nghiên cứu chỉ rõ những thayđổi trong GD nhà trường phổ thông Hoa Kỳ trong thế kỷ 20, với rất nhiềuhình ảnh tư liệu quý giá về lớp học, sách giáo khoa, mẫu bài kiểm tra

Năm 2000, Khối kinh tế các nước phát triển OECD (gồm 30 nước) đãthực hiện một nghiên cứu 2 năm về khung lí thuyết của năng lực, từ đó xácđịnh khung năng lực chung cần đạt của học sinh phổ thông bao gồm 3 nhómnăng lực:

- Hành động sáng tạo, tự chủ

- Sử dụng một cách thông minh các công cụ

- Tương tác với nhiều nhóm xã hội một cách hòa đồng

Ở New Zealand, cho đến cuối thế kỉ XX, chương trình phổ thông vẫnthực hiện theo quan điểm nặng về cung cấp kiến thức nhưng sau năm 2000,

Bộ giáo dục đã tiến hành cải tổ hệ thống giáo dục quốc dân, trước tiên bằngviệc xây dựng chương trình dựa vào năng lực Các năng lực (NL) được xâydựng trên yêu cầu cụ thể của mục tiêu giáo dục, nhấn mạnh "bản sắc cá nhân,trách nhiệm, tư duy phê phán, khỏe mạnh về thể chất và tinh thần" Cùng vớimục tiêu giáo dục, khung năng lực của New Zealand còn chịu sự chi phối củacuộc sống thực và những tình huống học tập mang ý nghĩa thực tiễn

Tóm lại, các công trình nghiên cứu trên thế giới đã đề cập đến TBDH ở

những khía cạnh khác nhau Tuy nhiên, trong các công trình đó, chưa có mộtcông trình nào chỉ ra một cách hệ thống các giải pháp để nâng cao hiệu quảquản lý TBDH mang tính toàn diện.

1.1.2 Ở Việt Nam

TBDH là một thành tố quan trọng và không thể thiếu trong quá trìnhdạy học, nó là công cụ lao động sư phạm và được hình thành và phát triểncùng với quá trình dạy học

Những năm 90 của thế kỉ XX, chương trình giáo dục phát triển nănglực được bàn đến nhiều và được xem là chương trình dạy học nhằm đáp ứngvới đời sống thực tiễn ngày một phong phú và biến động không ngừng Nókhắc phục được lối cung cấp tri thức một chiều ít chú ý đến khả năng ứngdụng, làm cho con người chủ động sáng tạo hơn Đã có rất nhiều ý kiến bàn

về dạy học phát triển năng lực cho học sinh Một số công trình tiêu biểu là:

"Tổng quan khung năng lực của học sinh phổ thông một số nước trên thế giới" (Nguyễn Thị Minh Phương, Đào Vân Vi, Tạp chí KHGD số 33 tháng 6/2008, tr 61-64);" Năng lực chủ chốt trong chương trình giáo dục phổ thông" (Phan Thị Luyến, Tạp chí KHGD, số 79, tháng 4/2012); Giáo dục phổ thông: "Tiếp cận năng lực là thế nào?" (Đỗ Ngọc Thống, (http//: Vietnamweek.net, thứ sau, ngày 21/03/2014);…

Tác giả Hồ Ngọc Đại đã viết: Sách giáo khoa và Thiết bị dạy học là “bộ

đồ nghề của người giáo viên” Ông đã xác định sách giáo khoa, thiết bị dạyhọc là những công cụ để giáo viên sử dụng trong quá trình tổ chức dạy họchiệu quả Cùng với SGK, TBDH là phương tiện lao động sư phạm không thểthiếu để GV và HS phối hợp tổ chức các hoạt động dạy học và tiến hành mộtcách hợp lý, có hiệu quả quá trình dạy học ở các môn học, cấp học

Tác giả Vũ Trọng Rỹ (2003), trong bài Quản lý cơ sở vật chất và thiết

bị dạy học ở trường phổ thông (Viện KHGDVN) cho rằng với sự phát triểncủa công nghệ dạy học dựa vào phương tiện dạy học và nêu lên các đặc trưng

chủ yếu của phương tiện dạy học, nhiều cách phân loại và những nguyên tắc

sử dụng phương tiện dạy học hiệu quả Đặc biệt, TBDH có ý nghĩa phươngpháp luận sâu sắc là ở chỗ: nếu sử dụng TBDH có hiệu quả sẽ góp phần quantrọng nhất không những trong việc hình thành tư duy khoa học cho HS màcòn góp phần phát triển kỹ năng nghề nghiệp của chính người GV [20]

Theo tác giả Ngô Minh Oanh (2011) ĐHSP TP Hồ Chí Minh, quá trìnhdạy học là một quá trình truyền thông, dưới góc độ mô hình công nghệ dạyhọc được biểu hiện bằng thông điệp “chuẩn đầu ra và khả năng thực hành”; Vìthế, Quá trình dạy học, giáo dục không thể thực hiện được nếu như không cócác phương tiện để chuyển tải thông tin [25]

Tác giả Chu Mạnh Nguyên, quan niệm TBDH hay ĐDDH là một bộphận của cơ sở vật chất trường học, bao gồm những đối tượng vật chất đượcthiết kế sư phạm mà người GV sử dụng để điều khiển hoạt động nhận thứccủa HS; đồng thời chúng là nguồn tri thức, là phương tiện giúp HS lĩnh hội trithức, hình thành kỹ năng, đảm bảo cho việc thực hiện mục tiêu dạy học [19]

Tác giả Trần Văn Long với đề tài: “Thực trạng và giải pháp quản lý cơ

sở vật chất các trường tiểu học ở tỉnh Khánh Hòa” đã đánh giá thực trạng

quản lý CSVC các trường tiểu học để xác định được các giải pháp có tínhkhoa học và khả thi trong quản lý CSVC các trường tiểu học, góp phần pháttriển dạy-học 2 buổi/ngày, nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục tiểu họcphù hợp với tình hình phát triển kinh tế-xã hội tỉnh Khánh Hòa [17]

Tác giả Trần Duy Hân với đề tài: “Biện pháp quản lý phương tiện dạy học

của Hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn thành phố Huế đáp ứng yêu cầuđổi mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay”, tác giả đã nghiên cứu lý luận

và đánh giá thực trạng việc quản lý phương tiện dạy học của Hiệu trưởng, xáclập các biện pháp quản lý phương tiện dạy học có hiệu quả của Hiệu trưởngnhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THCS trên địa bàn thành phốHuế, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay[14]

Tô Xuân Giáp với công trình: “Phương tiện dạy học-Hướng dẫn chế tạo

và sử dụng” tác giả đã đưa ra cơ sở phân loại và phân loại phương tiện dạyhọc, cách thức lựa chọn, thiết kế, chế tạo, sử dụng phương tiện dạy học và cácđiều kiện để đảm bảo sử dụng có hiệu quả phương tiện dạy học Theo tác giả:

“Phương tiện dạy học được sử dụng đúng, có tác dụng làm tăng hiệu quả sưphạm của nội dung và phương pháp dạy học lên rất nhiều”[11]

Trong cuốn: “Quản lý giáo dục” do Bùi Minh Hiền chủ biên, ở chương

10 tác giả đã đề cập đến vai trò của TBDH trong sự phát triển hệ thống giáodục quốc dân, phân loại các nhóm TBDH mà người quản lý cần bao quát vàđưa ra một số nguyên tắc cùng giải pháp quản lý TBDH ở trường học tronggiai đoạn hiện nay [15]

Giáo trình: “Bồi dưỡng Hiệu trưởng trường trung học cơ sở”, do Chu

Mạnh Nguyên chủ biên, ở bài 22 tác giả đã nêu những vấn đề chung vềCSVC-TBDH và công tác quản lý về CSVC-TBDH Những nội dung quản lý

mà tác giả đề cập người Hiệu trưởng các trường có thể áp dụng linh hoạt vàphù hợp với điều kiện thực tế mang lại hiệu quả cao nhất

Qua quá trình nghiên cứu của các tác giả thông qua những công trìnhnghiên cứu trên, tác giả nhận thấy về cơ bản hiện nay đã xây dựng được một

hệ thống lý luận tương đối đầy đủ, hệ thống và toàn diện về vai trò, tác dụng,cùng một số yêu cầu và nguyên tắc sử dụng Như vậy, TBDH được xác định

là một thành tố quan trọng đóng vai trò to lớn trong việc thực hiện hiệu quảđổi mới phương pháp dạy học trong các trường hiện nay Tuy nhiên, công tácquản lý TBDH trong quá trình dạy học nói chung và trong các trường THPThuyện Thường Tín, thành phố Hà Nội nói riêng chưa được nghiên cứu đầy đủ,

kỹ càng và chưa chuyên sâu

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Thuật ngữ quản lí đã xuất hiện từ nhiều năm qua và được sử dụng kháphổ biến tuy nhiên vẫn chưa có định nghĩa thống nhất

Mary Parker Follett cho rằng quản lí là nghệ thuật đạt được mục đíchthông qua nỗ lực của người khác

Theo lí luận quản lí của Henri Fayol (người Pháp – người đặt nền tảngcho lí luận tổ chức cổ điển), ông nói về nội hàm của khái niệm quản lí nhưsau: Quản lí nghĩa là việc lập kế hoạch, thực hiện tổ chức, chỉ huy, phối hợp

và kiểm tra

Khái niệm “quản lý” ở Việt Nam xuất hiện ở trong nhiều công trìnhnghiên cứu như:

- Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Quản

lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục

đích của tổ chức” [7]

- Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sựphân công lao động, có sự hợp tác với nhau Sự phân công và hợp tác laođộng nhằm mang đến hiệu quả cao hơn và phải có sự chỉ huy phối hợp, điềuhành, kiểm tra… có người đứng đầu Đây là hoạt động để người đứng đầuphối hợp với các thành viên trong tổ chức đạt được các mục tiêu đề ra”

Trần Khánh Đức cho rằng: “Quản lý là một hoạt động có ý thức của con người nhằm định hướng, tổ chức, sử dụng các nguồn lực và phối hợp hành động của một nhóm người hay cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất trong bối cảnh và những điều kiện nhất định” [9].

Hiện nay có nhiều cách diễn đạt khác nhau về khái niệm quản lý nhưngnhìn chung đều có một số thống nhất như sau:

Quản lý là một quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong tổ chức thông qua các công cụ và phương pháp quản lý với các chức năng cơ bản là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra nhằm đạt được các mục tiêu quản lý đã đặt ra

1.2.2 Quản lý nhà trường

Theo Thái Văn Thành trình bày trong cuốn quản lý nhà trường trong

bối cảnh hiện nay cho rằng “Nhà trường là một đơn vị cấu trúc cơ sở của hệ thống giáo dục quốc dân Đây là cơ quan giáo dục chuyên biệt, nơi chủ yếu thực hiện chức năng, nhiệm vụ giáo dục Giáo dục nhà trường thực hiện vai trò chủ động hơn so với các hình thức tổ chức giáo dục khác (giáo dục gia đình, giáo dục xã hội)”.[23]

Nhà trường là một thiết chế chuyên biệt của xã hội, nơi truyền bá nhữngkinh nghiệm lịch sử, nền văn hóa nhân loại của xã hội loài người trong xã hội,

đó là nơi tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục Có hai chủ thể có mối quan hệbiện chứng để thực hiện mục tiêu giáo dục là người được giáo dục và ngườigiáo dục

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục với thệ hệ trẻ và từng học sinh” [12]

Quản lý nhà trường được xem là những tác động có mục đích của ngườiHiệu trưởng nhà trường đến cán bộ, GV, nhân viên và HS … nhằm điều hành,lãnh đạo nhà trường theo mục tiêu giáo dục đã được đặt ra Để quản lý có hiệuquả thì người Hiệu trưởng cần phải vận dụng thực hiện tốt các chức năng quản lýbao gồm: kế hoạch hóa, tổ chức, chức năng chỉ đạo, kiểm tra

Vậy Quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có mục đích, kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho quá trình giáo dục nói chung và các hoạt động dạy học cụ thể trong trường học được tiến hành đảm bảo thực hiện tốt các mục tiêu giáo dục của cấp học, bậc học theo quy định

và các mục tiêu phát triển nhà trường đề ra.

1.2.3 Thiết bị dạy học

CSVC nói chung và TBDH nói riêng là một trong những thành phần cơ

bản của quá trình dạy học Hiện nay, trong các trường phổ thông Việt Nam tồntại khá nhiều tên gọi khác nhau về lĩnh vực TBDH Trong tiếng Anh, từ

“equipment” được giải nghĩa và được hiểu là thiết bị, dụng cụ, đồ dùng, đồnghề Vì vậy, các tên gọi sau đây thường được sử dụng tương đương trongngôn ngữ nói và viết hiện nay:

a) Đồ dùng dạy học: hiểu một cách đơn giản bao gồm: Đồ dùng dạy học của GV; Đồ dùng học tập của HS; Thiết bị dạy học kèm theo;

b) Thiết bị giáo dục (được thể hiện trong danh mục thiết bị dạy học tốithiểu cấp Trung học phổ thông của Bộ GD&ĐT ban hành), gồm: TBDH phục

vụ giảng dạy và học tập tại lớp, thiết bị phòng thí nghiệm, thiết bị thể dục thểthao, thiết bị nhạc, họa và các thiết bị khác trong xưởng trường, vườn trường,phòng truyền thống nhằm đảm bảo nâng cao chất lượng dạy và học, góp phầnthực hiện mục tiêu giáo dục Về bản chất, các tên gọi trên đều phản ảnh cácdấu hiệu chung [6], [18] như sau:

Cơ sở vật chất của nhà trường

 Phương tiện kỹ thuật

DH cho GV

Thiết bị dạy học

 TBDH các BM được cấp theo danh mục

 TBDH tự làm

 Đồ dùng học tập của HS

Hình 1.1 Hệ thống cơ sở vật chất thiết bị trong nhà trường

Thứ nhất: TBDH là những phương tiện rất cần thiết cho GV và HS tổchức tiến hành, hợp lý có hiệu quả quá trình giáo dục và dạy học ở tất cả cácmôn học ở trường THPT;

Thứ hai: TBDH là một vật thể hay một tập hợp đối tượng vật chất màngười GV sử dụng với tư cách là phương tiện điều khiển hoạt động quá trìnhnhận thức; đồng thời, là phương tiện giúp HS lĩnh hội khái niệm, định luật,định lý, hiện tượng, giả thuyết khoa học…, nhằm hình thành ở HS các phẩmchất, năng lực; đảm bảo việc giáo dục, phục vụ mục đích dạy học và giáo dục;

Thứ ba: Vị trí của TBDH trong cấu trúc hệ thống CSVC trường học như

mô tả trong sơ đồ trên thể hiện là thành tố cốt lõi quan trọng có ý nghĩa quantrọng tác động đến chất lượng giáo dục

Từ các quan điểm trên, chúng ta có thể thống nhất về định nghĩa như

sau: Thiết bị dạy học là một bộ phận của CSVC trường học, bao gồm những đối tượng vật chất được thiết kế sư phạm mà giáo viên sử dụng để điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh; đồng thời là nguồn thi thức, là phương tiện giúp học sinh lĩnh hội tri thứ, hình thành kĩ năng đảm bảo cho việc thực hiện mục tiêu dạy học.

1.2.4 Quản lý thiết bị dạy học

Từ những khái niệm quản lý và quản lý nhà trường, TBDH ta có thể

hiểu quản lý TBDH là quá trình tác động có chủ đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến hệ thống TBDH để xây dựng, trang bị, bảo quản, sửa chữa và

tổ chức sử dụng có hiệu quả các thiết bị dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường.

1.2.5 Quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới

Trước làn sóng hội nhập quốc tế mạnh mẽ, giáo dục và đào tạo cũngnằm trong xu thế chung này, xu hướng giáo dục thế giới ngày càng phát triểnnhanh, mạnh với các chương trình giáo dục phổ thông mới, hiện đại được

trang bị bằng các TBDH hiện đại Giáo dục Việt Nam muốn hòa nhập và pháttriển cùng với giáo dục thế giới đòi hỏi, ngành giáo dục cần phải nghiên cứu,

đề xuất chương trình giảng dạy cùng các TBDH phục vụ cho quá trình giảngdạy nhằm nâng cao năng lực sáng tạo, tư duy của người học theo hướng tiếpcận năng lực

Quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới là tác động của chủ thể quản lý đến TBDH trong nhà trường bao gồm thực hiện các hoạt động quản lý việc trang bị, mua sắm, bổ sung TBDH; quản lý việc sử dụng TBDH và quản lý việc bảo quản, sửa chữa TBDH nhằm đáp ứng yêu cầu theo quy định của chương trình giáo dục phổ thông mới.

1.3 Thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới

Nhìn chung các vấn đề về TBDH hiện nay đã được nghiên cứu, đượcban hành, được trang bị khá đầy đủ, cũng như đã được sử dụng ở các cơ sởgiáo dục và đáp ứng khá tốt ở nhiều địa phương với chương trình hiện hành làdạy và học theo tiếp cận năng lực

Chương trình GDPT mới thực hiện theo 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 từ lớp1-9: giáo dục học sinh hệ thống tri thức cơ bản, phổ thông, cốt lõi chuẩn bịcho phân hóa ở giai đoạn 2 và giáo dục hướng nghiệp chưa định hướng ngànhnghề Giai đoạn 2 (Cấp THPT): Học sinh được lựa chọn học ít môn hơn, mỗimôn học sâu hơn gắn với các ngành nghề sẽ học sau phổ thông; Chương trìnhtạo điều kiện phân luồng sau THCS và liên thông học nghề với GDPT Đểkhai thác tối đa vai trò của TBDH trong quá trình thực hiện chương trình giáodục phổ thông mới, các cấp quản lý trường THPT cần phát huy tối đa vai tròTBDH trong việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường Người hiệutrưởng không chỉ chú trọng đến việc sử dụng TBDH của GV mà còn phải cónhững năng lực quản lý TBDH phục vụ cho hoạt động dạy học theo địnhhướng chương trình giáo dục phổ thông mới

1.3.1 Chương trình GDPT mới

Ngày 26 tháng 12 năm 2018 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo banhành Chương trình phổ thông mới tại Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT thaythế Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05 tháng 5 năm 2006 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chương trình giáo dục phổ thông từngày 15 tháng 2 năm 2019

Chương trình giáo dục phổ thông mới bao gồm Chương trình tổng thể

và 27 Chương trình môn học, hoạt động giáo dục Theo đó, chương trình giáodục phổ thông mới có một số điểm kế thừa và nhiều điểm khác so với chươngtrình giáo dục hiện hành

Những điểm khác nhau giữa chương trình giáo dục phổ thông mới vớichương trình trước đó:

Thứ nhất, chương trình giáo dục phổ thông hiện hành được xây dựngtheo định hướng nội dung, nặng về truyền thụ kiến thức, chưa chú trọng giúphọc sinh vận dụng kiến thức học được vào thực tiễn

Chương trình giáo dục phổ thông mới được xây dựng theo mô hìnhphát triển năng lực, thông qua những kiến thức cơ bản, thiết thực, hiện đại vàcác phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học, giúp học sinh hìnhthành và phát triển những phẩm chất và năng lực mà nhà trường và xã hội kìvọng Theo cách tiếp cận này, kiến thức được dạy học không nhằm mục đích

tự thân

Thứ hai, Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành có nội dung giáodục gần như đồng nhất cho tất cả học sinh; việc định hướng nghề nghiệp chohọc sinh, ngay cả ở cấp trung học phổ thông chưa được xác định rõ ràng

Chương trình giáo dục phổ thông mới phân biệt rõ hai giai đoạn: giaiđoạn giáo dục cơ bản (từ lớp 1 đến lớp 9) và giai đoạn giáo dục định hướngnghề nghiệp (từ lớp 10 đến lớp 12)

Trong giai đoạn giáo dục cơ bản, thực hiện yêu cầu của Nghị quyết 29,

Nghị quyết 88 và Quyết định 404, chương trình thực hiện lồng ghép nhữngnội dung liên quan với nhau của một số môn học trong chương trình hiệnhành để tạo thành môn học tích hợp, thực hiện tinh giản, tránh chồng chéo nộidung giáo dục, giảm hợp lí số môn học;

Đồng thời thiết kế một số môn học (Tin học và Công nghệ, Tin học,Công nghệ, Giáo dục thể chất, Hoạt động trải nghiệm, Hoạt động trải nghiệm,hướng nghiệp) theo các chủ đề, tạo điều kiện cho học sinh lựa chọn nhữngchủ đề phù hợp với sở thích và năng lực của bản thân

Trong giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, bên cạnh một sốmôn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, học sinh được lựa chọn những mônhọc và chuyên đề học tập phù hợp với sở thích, năng lực và định hướng nghềnghiệp của mình

Thứ ba, trong Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, sự kết nốigiữa chương trình các cấp học trong một môn học và giữa chương trình cácmôn học chưa chặt chẽ; một số nội dung giáo dục bị trùng lặp, chồng chéohoặc chưa thật sự cần thiết đối với học sinh phổ thông

Chương trình giáo dục phổ thông mới chú ý hơn đến tính kết nối giữachương trình của các lớp học, cấp học trong từng môn học và giữa chươngtrình của các môn học trong từng lớp học, cấp học Việc xây dựng Chươngtrình tổng thể, lần đầu tiên được thực hiện tại Việt Nam, đặt cơ sở cho sự kếtnối này

Thứ tư, chương trình giáo dục phổ thông hiện hành thiếu tính mở nênhạn chế khả năng chủ động và sáng tạo của địa phương và nhà trường cũngnhư của tác giả sách giáo khoa và giáo viên

1.3.2 Vị trí, vai trò của thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới

Trước đây, nền giáo dục với phương pháp dạy học truyền thống, ở đógiáo viên truyền thụ kiến thức cho học sinh theo kiểu thuyết trình, giảng giải

(đọc - chép), minh họa bài giảng, học sinh thụ động tiếp thu kiến thức bằngcách nghe, ghi nhớ và tái hiện lại các kiến thức Tuy nhiên kể từ năm 2000 với

xu thế bùng nổ của khoa học, kỹ thuật và công nghệ, để góp phần thực hiệnmục tiêu giáo dục trong giai đoạn mới, với nhiều phương pháp dạy học mớiđược thực hiện theo đó giáo viên là người tổ chức giờ học, hướng dẫn, gợi mởvấn đề, tổ chức cho học sinh thảo luận, nhập vai, tự nghiên cứu để đi đến giảiquyết vấn đề Đổi mới chương trình giáo dục phổ thông chuyển từ dạy họctiếp cận nội dung sang dạy học phát triển năng lực, định hướng dạy học tíchhợp, dạy học phân hóa cũng như định hướng dạy học trải nghiệm sáng tạo,dạy học chuyên đề Từ đó vấn đề đặt ra TBDH hiện tại cần được quản lý tốt

để đáp ứng hiệu quả được dạy học theo quy định của chương trình mới do BộGD& ĐT ban hành

Quá trình dạy học được cấu thành bởi nhiều thành tố cốt lõi chủ yếusau: Mục tiêu dạy học; Thiết bị dạy học; Phương pháp dạy học; Nội dung dạyhọc; Chủ thể dạy học (giáo viên); Đối tượng dạy học (học sinh); Các thành tốnày liên quan trong mối quan hệ tương tác với nhau, trong đó, thiết bị dạy học

là cầu nối để giáo viên tổ chức quá trình dạy học, đưa học sinh tham gia thực

sự vào quá trình dạy học, học sinh tự khai thác và tiếp nhận tri thức dưới sựhướng dẫn của giáo viên

Điều kiện cơ sở vật chất để dạy các môn nghệ thuật (âm nhạc và mỹthuật) cũng là vấn đề cần quan tâm trong khi thực hiện dạy học theo địnhhướng chương trình giáo dục phổ thông mới Hiện nay các trường tiểu học vàTHCS công lập hầu như chưa có phòng học bộ môn dành riêng cho môn âmnhạc và môn mỹ thuật Do đó, GV dạy các môn này (đặc biệt là môn âm nhạc)rất khó khăn trong tổ chức hoạt động dạy học âm nhạc theo đặc thù của mônhọc.Trong khi đó, thiết bị dạy học được sử dụng chưa thật phù hợp, còn ít hiệuquả, lãng phí Có những nhạc cụ được tài trợ (ví dụ 10.000 cây đàn

piano kỹ thuật số do Tập đoàn Booyoung Hàn Quốc tài trợ cho các trườngtiểu học VN) hầu hết đều để không, GV rất ít người biết chơi và sử dụng câyđàn này trong dạy học nên không mang lại hiệu quả thiết thực.

Thiết bị dạy học có vai trò quan trọng đối với chất lượng dạy học vađược thể hiện như sau:

- TBDH là một bộ phận của nội dung và phương pháp dạy học

Thông qua TBDH thì người GV mới có thể tổ chức được quá trình dạyhọc một cách khoa học, đưa người học tham gia tích cực vào quá trình tự khaithác và tiếp nhận tri thức dưới sự hướng dẫn của người thầy Các nội dung vàphương pháp dạy học có được thực hiện hiệu quả, đạt tới mục đích mong đợihay không là phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ từ TBDH

- TBDH góp phần đảm bảo và nâng cao chất lượng dạy học

Trong quá trình nhận thức, tư duy của con người thì sự trực quan đóngvai trò quan trọng Có những nội dung học tập phức tạp, tổng hợp phải cầnđến sự hỗ trợ của phương tiện trực quan mới giải quyết được vấn đề nhưchứng minh các định luật, các hiện tượng trong khoa học tự nhiên… Ngoài ra,TBDH còn rèn luyện kỹ năng cho người học thông qua việc trực tiếp làm thínghiệm, được lắp ráp thao tác, được quan sát do đó HS có thể học bằng tất cảcác giác quan, huy động mọi tiềm năng để nhận thức

TBDH là một trong những điều kiện cơ bản và cần thiết để giáo viênthực hiện các nội dung giáo dục, phát triển trí tuệ của học sinh Trong quátrình dạy học, TBDH là công cụ nhận thức của học sinh, nó giúp HS cụ thểhóa nội dung dạy học, vật chất hóa phương pháp dạy học, thúc đẩy hiện thựchóa mục tiêu dạy học, làm cho quá trình dạy học có chất lượng, hiệu quả

TBDH là điều kiện vật chất quan trọng phục vụ cho việc đổi mớiphương pháp dạy học TBDH được xem như là nguồn tri thức, là phương tiệnchứa đựng, truyền tải thông tin nhằm tích cực hóa quá trình nhận thức, kíchthích hứng thú học tập, phát triển trí tuệ

1.3.3 Phân loại thiết bị dạy học ở trường trung học phổ thông

Có hai loại thiết bị dạy học gồm có:

Thứ 1: TBDH được quy định trong danh mục TBDH tối thiểu bắt buộccác nhà trường phải đầu tư cho các môn học phải có sử TBDH

Thứ 2: TBDH tự chế: Tùy theo nhu cầu sử dụng của nhà trường vànăng lực thiết kế sáng tạo của giáo viên và học sinh có thể tạo ra được để phục

vụ tối đa cho quá trình dạy học

Trong ngành giáo dục có nhiều trường ở nhiều địa phương với nhữngtấm gương GV tự làm đồ dùng dạy học hấp dẫn lôi cuốn HS giờ học Đồngthời nhà trường sẽ có chế độ thưởng khuyến khích đối với GV tự làm đồ dùngdạy học hoặc sưu tầm đồ dùng dạy học phục vụ cho hoạt động dạy học

1.3.4 Yêu cầu sư phạm khi lựa chọn và sử dụng thiết bị dạy học

Trong quá trình giảng dạy giáo viên không chỉ thao tác lắp ráp, sử dụngthiết bị dạy học đã có sẵn mà đôi lúc phải cần sáng tạo tự chế các thiết bị dạyhọc để phục vụ cho nhu cầu giảng dạy của mình Chính vì thế người giáo viênphải nắm được các nhu cầu chung và riêng của từng loại thiết bị dạy học

Trên cơ sở phân tích các nguyên tắc sử dụng thiết bị dạy và học, nhữngsai sót thường gặp trong sử dụng TBDH có thể đưa ra các yêu cầu sư phạmkhi lựa chọn và sử dụng TBDH như sau:

- Sử dụng TBDH phù hợp với đặc điểm và nhận thức của người học

Người GV phải lựa chọn và sử dụng kết hợp nhiều loại trang thiết bị dạyhọc một cách có hệ thống để vừa thực hiện được các đặc trưng của đối tượngnhận thức vừa phù hợp với các phong cách học tập khác nhau của người học

- Sử dụng thiết bị dạy và học phù hợp với nội dung học tập

Bên cạnh sự phù hợp với người học thì khi lựa chọn các TBDH, GVcần phải nghiên cứu kĩ nội dung bài học, yêu cầu và đặc điểm của nội dunghọc tập để xác định và sử dụng hợp lý các TBDH nhằm phát triển được nộidung bài học và đạt tới mục tiêu bài học

a) Lập kế hoạch quản lý trang bị, mua sắm, bổ sung TBDH

Trên cơ sở quy mô, loại hình trường, lớp, HS, các trường THPT phảitiến hành lập kế hoạch trang bị, mua sắm và bổ sung TBDH cho nhà trường.Ngoài TBDH được cấp phát, nhà trường phải có kế hoạch để mua sắm, bổsung để đảm bảo đủ về số lượng, chủng loại theo Bộ GD&ĐT quy định danhmục TBDH tối thiểu cho bậc THPT

Các trường cần tiến hành rà soát về số lượng, chủng loại, chất lượngTBDH hiện có và đối chiếu với danh mục TBDH tối thiểu do Bộ GD&ĐT quyđịnh cũng như nhu cầu bổ sung để đa dạng hoá TBDH Trước khi lập kế hoạchxây dựng mua sắm, bổ sung TBDH bảo đảm đủ số lượng, chất lượng, hiệuquả, tiết kiệm, tránh lãng phí;

Trong kế hoạch phải nêu rõ chủng loại, số lượng TBDH cần mua mới,sữa chữa, làm mới; dự trù về kinh phí, quá trình, thời gian, người thực hiện

Kế hoạch sau khi được lập phải thông qua ban giám hiệu nhà trường vàHội đồng giáo dục để đưa vào thực hiện

b) Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý trang bị, mua sắm, bổ sung TBDH

- Phân công cho 1 Phó Hiệu trưởng phụ trách mảng CSVC, TBDH trongnhà trường

- Phân công, giao nhiệm vụ cho các phòng/ban hay bộ phận cụ thể trong việc mua sắm, bổ sung TBDH

- Tổ chức bồi dưỡng năng lực chuyên môn của viên chức, giáo viên phụ trách công tác quản lý mua sắm TBDH

- Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng cá nhân, bộ phận đã bám sát với mục tiêu của kế hoạch để có thể tiến hành hoạt động đạt được chất lượng

c) Chỉ đạo thực hiện kế hoạch quản lý trang bị, mua sắm, bổ sung TBDH

Trong quá trình thực hiện, CBQL nhà trường cần thường xuyên bám sátvào kế hoạch đã xây dựng để đôn đốc, nhắc nhở kịp thời các cá nhân, bộ phậnhoàn thành kế hoạch

- Kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện kế hoạch;

- Tổ chức hỗ trợ, giúp đỡ khi gặp khó khăn, vắng mắc trong quá trình thực hiện;

- Kịp thời động viên, khích lệ, lắng nghe ý kiến góp ý, chia sẻ

d) Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch quản lý trang bị, mua sắm, bổ sung TBDH

Căn cứ vào kế hoạch đã được xây dựng và thông qua cần tổ chức đánhgiá việc thực hiện kế hoạch thông qua kiểm tra, đánh giá để từ đó thấy đượcnhững việc đã làm được và những hạn chế còn tồn tại để kịp thời bổ sung,điều chỉnh cho phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác xây dựngTBDH cho nhà trường

1.4.2 Quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT

a) Lập kế hoạch quản lý việc sử dụng TBDH

Có 4 bước cho việc lập kế hoạch sử dụng TBDH trong nhà trường:Bước 1 Nhận thức đầy đủ yêu cầu của cấp trên thông qua các nghịquyết, chỉ thị, hướng dẫn…về vấn đề quản lý TBDH hiệu quả trong hoạt độngdạy học để xây dựng kế hoạch hợp lý, hợp lệ và tuân thủ những yêu cầu củađơn vị cấp trên về thời gian cũng như hình thức của kế hoạch, tạo sự đồng bộđối với các trường khác Tuy nhiên, tùy vào điều kiện và tình hình của nhàtrường mà CBQL, giáo viên sẽ căn cứ vào tình hình thực tế để xây dựng kếhoạch sử dụng TBDH phù hợp, khả thi Cụ thể:

• Nắm rõ các văn bản quy định về cơ sở vật chất, thiết bị trường học,xây dựng được các kịch bản về thực trạng cơ sở vật chất, thiết bị trường học,

từ đó xây dựng kế hoạch bồi dưỡng hợp lý cho các cán bộ quản lý, giáo viên dạy các môn học.

• Hiểu rõ về thực trạng cơ sở vật chất, thiết bị trường học đang quản lý,

sử dụng từ đó có kế hoạch cụ thể để sửa chữa, bổ sung cơ sở vật chất, muasắm trang thiết bị Sắp xếp, bố trí thiết bị dạy học hợp lý, ngăn nắp Sàng lọcnhững thiết bị đã hư hỏng sau mỗi lần sử dụng để có phương án mua sắm bổsung

Bước 2 Phân tích tình hình TBDH tại nhà trường trong những năm qua

để làm căn cứ cho việc lập kế hoạch hoạt động sắp tới

Bước 3 Xác định một các rõ rang và đầy đủ các nguồn lực cần thiết thực hiện các hoạt động quản lý sử dụng TBDH

Bước 4 Xây dựng mục tiêu, phương hướng hoạt động và nội dung kếhoạch Nội dung kế hoạch phải có thời gian, hoạt động cụ thể, các yêu cầu chotừng hoạt động, qui định tiến trình báo cáo và nhất thiết có các yêu cầu, chuẩnkiểm tra, đánh giá

Xác định các giải pháp thực hiện sát với mục tiêu để kế hoạch sử dụngTBDH trong nhà trường được thực hiện khả thi và hiệu quả

b) Tổ chức thực hiện quản lý việc sử dụng TBDH

+ Xác định nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng cho mỗi cá nhân, bộ phận thựchiện theo đúng nội dung của kế hoạch, trên cơ sở qui định của Bộ giáo dục vàđào tạo về nguồn lực phục vụ cho công tác thiết bị và để giúp mọi người cùnglàm việc với nhau nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu; nội dung kế hoạch sửdụng TBDH, tránh sự chồng chéo quyền hạn, công việc và tình trạng bỏ sótcông việc không có người phụ trách là vai trò của chức năng tổ chức trongquản lý Để thực hiện tốt yêu cầu của đổi mới giáo dục hiện nay cần phải có

sự phân cấp quản lý chuyên trách TBDH đến giáo viên để khai thác và kiểmtra tối đa hiệu quả sử dụng TBDH Quản lý sử dụng TBDH cần phân chiatrách nhiệm rõ ràng, đảm bảo phù hợp với chuyên môn của người đảm trách

và cân đối công việc giữa các đối tượng thực hiện nhiệm vụ

+ Tổ chức bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn của viên chức, giáo viên phụ trách công tác quản lý TBDH.

Giáo viên sẽ là người trực tiếp và chủ động sử dụng TBDH, hướng dẫnhọc sinh sử dụng TBDH cần thiết cho mỗi nhiệm vụ học tập cụ thể Nhân viênquản lý TBDH hoặc giáo viên phụ trách công tác thiết bị hỗ trợ quá trình sửdụng, đồng thời cũng là người giám sát hoạt động sử dụng TBDH Tổ trưởngchuyên môn, Phó hiệu trưởng chuyên môn hoặc Phó hiệu trưởng cơ sở vậtchất sẽ phụ trách quan sát, kiểm tra tình hình sử dụng TBDH Hiệu trưởng sẽ

là người quản lý tổng thể kết quả của quá trình sử dụng TBDH đưa ra đánhgiá, phương hướng hoạt động trong thời gian sắp tới trên cơ sở lắng nghe ýkiến, phản hồi của các đối tượng trên Đặc biệt trong Chương trình GDPT mớicần đào tạo GV dạy các môn học mới chưa có trong chương trình hiện hànhnhư: chương trình bồi dưỡng giáo viên dạy các môn có tính tích hợp gắn với

sử dụng TBDH

+ Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng cá nhân, bộ phận là yêucầu quan trọng khi tổ chức thực hiện kế hoạch sử dụng TBDH và sự phâncông này cần bám sát với mục tiêu của kế hoạch để có thể tiến hành hoạt độngđạt được chất lượng

c) Chỉ đạo thực hiện quản lý việc sử dụng TBDH

+ Dựa trên kế hoạch sử dụng TBDH đã được xây dựng từng năm đểbám sát và xây dựng các chế tài khen thưởng khuyến khích hoặc khiển tráchquá trình dạy học “chay” của giáo viên

+ Thực hiện việc thông báo đến tập thể giáo viên các TBDH hiện cócủa nhà trường để giáo viên có thể chủ động sử dụng khi cần thiết, hướng dẫngiáo viên sử dụng TBDH đúng cách, đổi mới phương pháp, hình thức dạyhọc.Các công việc đã được lên kế hoạch và cần phải thông báo tới bộ phậnđảm trách sao cho rõ ràng và dễ hiểu nhất, truyền cảm hứng, giúp đỡ họ thựchiện tốt phần việc của mình thay vì chỉ giao nhiệm vụ và yêu cầu thực hiệnđúng kế hoạch

Ban giám hiệu chỉ đạo tập thể nhà trường thực hiện kế hoạch sử dụngTBDH, cùng với tổ trưởng chuyên môn và giáo viên rà soát lại chương trình,nội dung, phương pháp học của từng khối và từng lớp học cụ thể để nắm bắtyêu cầu sử dụng TBDH và đáp ứng kịp thời những yêu cầu đó, nhằm phục vụtốt hoạt động dạy và học.

Xây dựng các hướng dẫn, quy định sử dụng TBDH và thông báo nhữngvăn bản này đến các cá nhân, bộ phận có liên quan Tạo mọi điều kiện thuậnlợi nhất để giáo viên và học sinh sử dụng TBDH

Cần phải xây dựng các chính sách khuyến khích, khen thưởng và phạtgiáo viên không đáp ứng đúng yêu cầu của kế hoạch bài dạy có sử dụngTBDH Càn tổ chức các cuộc thi sáng tạo và sáng chế TBDH để tôn vinh cácgiáo viên tích cực sử dụng TBDH

d) Kiểm tra, đánh giá quản lý việc sử dụng TBDH

Kiểm tra, đánh giá việc sử dụng TBDH là quá trình quan sát, kiểmnghiệm mức độ thực hiện công việc của các cá nhân, bộ phận được phân côngquyền hạn, nhiệm vụ trong công tác sử dụng và quản lý sử dụng TBDH

Cán bộ quản lý giáo dục tiến hành xây dựng Bộ tiêu chí quản lý sửdụng TBDH dựa trên những mục tiêu đã được phát biểu trong kế hoạch sửdụng TBDH Bên cạnh những tiêu chí định tính như hiệu quả sử dụng thiết bịdạy học, mức độ tiếp thu bài của học sinh đối với tiết học có sử dụngTBDH… cần đề ra các tiêu chí mang tính định lượng như tần suất sử dụng, sốmôn học sử dụng TBDH để dễ dàng hình dung kết quả của hoạt động Nộidung kiểm tra, đánh giá liên quan đến việc mua sắm TBDH, phân bổ, khaithác và huy động các nguồn TBDH đã hiệu quả hay chưa; Kiểm tra đánh giá

về việc tổ chức và đào tạo phát triển đội ngũ tham gia quá trình sử dụngTBDH, Kiểm tra, đánh giá quá trình thực thi theo quy định quản lý sử dụngTBDH của nhà trường hằng năm, kiểm tra đánh giá hiệu quả sử dụng TBDHtrong hoạt động dạy học của giáo viên và học sinh,

Tiến hành kiểm tra, đánh giá từ bao quát đến từng hoạt động cụ thể:việc lập kế hoạch sử dụng TBDH của giáo viên, quá trình thực hiện kế hoạch,thời gian sử dụng, thiết bị được sử dụng phải đúng với mục đích, nội dung vàphương pháp dạy học Ngoài ra, việc đảm bảo an toàn và tuân thủ các hướngdẫn sử dụng cũng là nội dung quan trọng cần kiểm tra, đánh giá trong hoạtđộng quản lý sử dụng TBDH.

Quá trình tiến hành kiểm tra, đánh giá thông qua các hình thức theo dõi

sổ mượn trả thiết bị, dự giờ các tiết học thực hành hoặc có sử dụng TBDH hỗtrợ, nghe báo cáo của tổ trưởng chuyên môn và bộ phận quản lý TBDH vềtình hình sử dụng TBDH.Trong quá trình kiểm tra cũng như sau khi kiểm tra,khi phát hiện ra những sai sót, lãnh đạo nhà trường cần biết lắng nghe ý kiếnphản hồi từ các đối tượng có liên quan, tìm ra nguyên nhân của thực trạng và

để điều chỉnh kịp thời các phương thức quản lý sử dụng TBDH và chất lượngcủa TBDH phù hợp với mục tiêu của mỗi môn học trong nhà trường

1.4.3 Quản lý việc bảo quản, sửa chữa thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường THPT

a) Lập kế hoạch bảo quản, sửa chữa TBDH

- Xây dựng hệ thống văn bản về quy chế, quy trình liên quan đến bảo quản, sửa chữa TBDH;

- Lập hệ thống hồ sơ sổ sách để quản lý, theo dõi việc sử dụng cũng như bảo quản TBDH đã trang bị trong nhà trường

- Xây dựng kế hoạch bảo quản, sửa chữa hàng năm với sự phân công công việc rõ ràng, cụ thể cho các cá nhân, bộ phận liên quan

b) Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý việc bảo quản, sửa chữa TBDH:

Bố trí, sắp xếp nhân sự làm nhân viên thiết bị dạy học trong nhà trường Tổchức bồi dưỡng thường xuyên và tạo điều kiện cho họ được học tập phát triển

năng lực bản thân, cập nhật thường xuyên các văn bản mới quyđịnh về quản lý TBDH trong nhà trường

Xây dựng CSVC như phòng kho, tủ, giá để bố trí, sắp xếp TBDH đểbảo quản tốt các TBDH.

c) Chỉ đạo thực hiện quản lý việc bảo quản, sửa chữa TBDH

Phải được thực hiện đúng quy trình và phương pháp bảo quản TBDH.Bên cạnh việc bảo dưỡng TBDH ngay sau khi sử dụng là rất cần thiết bảodưỡng định kỳ, bảo dưỡng trong hè đã giúp tăng đáng kể tuổi thọ của TBDH

d)Kiểm tra, đánh giá quản lý việc bảo quản, sửa chữa TBDH

Hàng năm, các trường cần tiến hành kiểm kê số lượng và chất lượngTBDH vào cuối năm học theo đúng quy định của Nhà nước về quản lý tài sản

- Xây dựng bộ tiêu chí quản lý bảo quản, sửa chữa dựa trên những mục tiêu đã được phát biểu trong kế hoạch sử dụng TBDH

- Nội dung kiểm tra, đánh giá bao gồm: thực hiện bảo quản, sửa chữa theo các tiêu chí đã xây dựng

- Kiểm tra, đánh giá theo quy định quản lý sử dụng TBDH của nhà trường hằng năm

- Sau khi kiểm tra, khi phát hiện ra những sai sót, lãnh đạo nhà trườngbiết lắng nghe ý kiến phản hồi từ các đối tượng có liên quan, tìm ra nguyênnhân của thực trạng và để điều chỉnh kịp thời các phương thức bảo quản, sửachữa TBDH phù hợp với mục tiêu của mỗi môn học trong nhà trường

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị dạy học theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới ở các trường trung học phổ thông