HÕt giê c¸c nhãm trë vÒ vÞ trÝ cò.[r]
Trang 1
Trường THPT Lai Uyên
Bài giảng
Giáo viên:
CÔNG THỨC NGHIỆM CỦA PHƯƠNG TRÌNH
BẬC HAI
Trang 2
x x
x
x
4 2
0 1
4
2
2 2
Phần 1: Kiểm tra bài cũ:
Hãy điền vào ô trống để được một phép biến đổi đúng
Trang 3Phần 1: Kiểm tra bài cũ
1 2
1 4
2
0 1
4 2
2 2 2
x x
x x
x x
Trang 4Phần 1: Kiểm tra bài cũ
2
1 2
2
1 2
1 4
2
0 1
4 2
2
2
2 2
x x
x x
x x
x x
Trang 5Phần 1: Kiểm tra bài cũ
2
1 )
1 (
2
1 1
2
2
1 2
1 4
2
0 1
4 2
2 2 2 2
x
x x
x x
x x
x x
Trang 6Phần 1: Kiểm tra bài cũ
2
2 2
2 2
2
1 )
1 (
2
1 1
2
2
1 2
1 4
2
0 1 4
2
2 2
2 2 2
x x x
x x
x x
x x
x x
Trang 7
2
2 2
2
2 2
2
1 )
1 (
2
1 1 2
2
1 2
1 4
2
0 1 4
2
2 2
2 2 2
x x x
x x
x x
x x
x x
Giải phương trình: 2 x2 4 x 1 0
Trang 8Một bạn học sinh sơ ý làm đổ mực vào bài tập đã giải hoàn chỉnh
Em hãy giúp bạn khôi phục lại phần đã bị vết mực che lấp
Vậy ph ơng trình có hai nghiệm
?
2
x
2
?
2 2 .1
2
x 1 2
?
2
<=>x - 1 = ?
2
2
1
x
;x 2 ?
?
-1
2x
1 2
x - 1
2 2
2 1
2
2
Kiểm tra bài cũ
2
1
2
2 x 4 x 1 0
2
2 x 4 x
?2
1
?
?
2 2 2
;
Trang 92
2
2
2
x
2
2 x 4 x 1
2
2 x 4 x 1 0
XÐt ph ¬ng tr×nh: ax2 bx c 0( a 0)(1)
Ta cã: (1) ax2 bx c
2 2 .
2
b
a
a/ X©y dùng c«ng thøc
Ta ký hiÖu: b2 4 ac
Ph ¬ng tr×nh (1) trë thµnh:
2
2 (2)
b x
2
2
b x
a
2
2
4 4
a
TiÕt 53 C«ng thøc nghiÖm cña ph ¬ng tr×nh bËc hai
1 C«ng thøc nghiÖm
0
a
(do )
Trang 10Xét ph ơng trình: ax2 bx c 0( a 0)(1)
Ta có: (1) ax2 bx c
2 2 .
2
b
a
a/ Xây dựng công thức
Ta ký hiệu: b2 4 ac
Ph ơng trình (1) trở thành:
2
2 (2)
b x
2
2
b x
a
2
2
4 4
a
Điền vào ô trống d ới đây cho thích hợp:
1/ Nếu > 0 thì từ ph ơng trình (2) suy ra
Do đó, ph ơng trình (1) có hai nghiệm:
2/ Nếu = 0 thì từ ph ơng trình (2) suy ra
Do đó, ph ơng trình (1) có nghiệm kép
3/ Nếu < 0 thì ph ơng trình (1)
2
b x
a
2a
1
x
2
b a
2
; x
2
b a
2
b x
a
0
x 2 b a
vô nghiệm
Tiết 53 công thức nghiệm của ph ơng trình bậc hai
1 Công thức nghiệm
Trang 11§èi víi ph ¬ng tr×nh:
ax bx c a
a/ X©y dùng c«ng thøc
vµ biÖt thøc b2 4 ac
*/ NÕu > 0 th× ph ¬ng tr×nh cã hai nghiÖm
ph©n biÖt:
*/ NÕu = 0 th× ph ¬ng tr×nh cã nghiÖm kÐp
*/ NÕu < 0 th× ph ¬ng tr×nh v« nghiÖm
1
x
2
b a
2
; x
2
b a
TiÕt 53 c«ng thøc nghiÖm cña ph ¬ng tr×nh bËc hai
1 C«ng thøc nghiÖm
b/ KÕt luËn:
2 ¸p dông
1 2
2
b
a
VD1 Gi¶i ph ¬ng tr×nh sau:
Gi¶i Ph ¬ng tr×nh (2) lµ ph ¬ng tr×nh bËc h¹i mét Èn x cã c¸c hÖ sè
a = 2; b = -4; c = 1
Mµ b2 4 ac
=> Ph ¬ng tr×nh cã hai nghiÖm ph©n biÖt
VËy ph ¬ng tr×nh (3) cã hai nghiÖm ph©n biÖt
2
2 x 4 x 1 0(3)
hay
0
1
x
42 4.2.1 16 8 8
2
4 8 4 2 2 2 2 2.2 4 2
;
x x
*/ NÕu > 0 th× ph ¬ng tr×nh cã hai nghiÖm
ph©n biÖt:
*/ NÕu = 0 th× ph ¬ng tr×nh cã nghiÖm kÐp
*/ NÕu < 0 th× ph ¬ng tr×nh v« nghiÖm
Trang 12§èi víi ph ¬ng tr×nh:
ax bx c a
a/ X©y dùng c«ng thøc
vµ biÖt thøc b2 4 ac
*/ NÕu > 0 th× ph ¬ng tr×nh cã hai nghiÖm
ph©n biÖt:
*/ NÕu = 0 th× ph ¬ng tr×nh cã nghiÖm kÐp
*/ NÕu < 0 th× ph ¬ng tr×nh v« nghiÖm
1
x
2
b a
2
; x
2
b a
TiÕt 53 c«ng thøc nghiÖm cña ph ¬ng tr×nh bËc hai
1 C«ng thøc nghiÖm
b/ KÕt luËn: (SGK-44)
25 12
;
x x
2 ¸p dông
1 2
2
b
a
VD2 Gi¶i ph ¬ng tr×nh sau:
Gi¶i Ph ¬ng tr×nh (4) lµ ph ¬ng tr×nh bËc h¹i mét Èn x cã c¸c hÖ sè
a = 3; b = 5; c = -1
Mµ b2 4 ac
2
5 4.3.( 1)
0
=> Ph ¬ng tr×nh (4) cã hai nghiÖm ph©n biÖt
1
;
x
2
5 37 5 37
x
VËy ph ¬ng tr×nh (4) cã hai nghiÖm ph©n biÖt
2
3 x 5 x 1 0(4)
Trang 13Đối với ph ơng trình:
2 0( 0)(1)
ax bx c a
a/ Xây dựng công thức
và biệt thức b2 4 ac
*/ Nếu > 0 thì ph ơng trình có hai nghiệm
phân biệt:
*/ Nếu = 0 thì ph ơng trình có nghiệm kép
*/ Nếu < 0 thì ph ơng trình vô nghiệm
1
x
2
b a
2
; x
2
b a
Tiết 53 công thức nghiệm của ph ơng trình bậc hai
1 Công thức nghiệm
b/ Kết luận: (SGK-44)
*/ Khi giải ph ơng trình bậc hai bằng công thức nghiệm, ta có thể làm theo các b ớc:
B ớc1 Xác định các hệ số a, b, c của ph ơng trình (1)
B ớc 2 Tính và xét dấu của + Nếu thì pg ơng trình (1)
có hai nghiệm phân biệt
2 áp dụng
1 2
2
b
a
+ Nếu thì ph ơng trình có nghiệm kép
+ Nếu thì ph ơng trình vô
nghiệm
B ớc 3 Kết luận
0
0
0
1 ; 2
Bài 1. Giải các ph ơng trình sau bằng công thức nghiệm:
1 2
2
b
a
/ 3 5 0(5); / 5 2 0(6)
a x x b x x
Trang 14Bµi tËp1 Gi¶i c¸c ph ¬ng tr×nh sau b»ng c«ng thøc nghiÖm
Bµi gi¶i
a/ Ph ¬ng tr×nh (5) lµ ph ¬ng tr×nh bËc
hai Èn x cã c¸c hÖ sè
a = -3; b = 1; c = 5
Mµ
VËy ph ¬ng tr×nh (5) cã hai nghiÖm ph©n biÖt:
b/ Ph ¬ng tr×nh (6) lµ ph ¬ng tr×nh bËc hai Èn x cã c¸c
hÖ sè
a = 5; b = - 1; c = 2
Mµ
VËy ph ¬ng tr×nh (6) v« nghiÖm
2 4
2
=> Ph ¬ng tr×nh (5) cã hai nghiÖm ph©n biÖt:
1
1 61 1 61 1 61
; 2.( 3) 6 6
2
x
1 61 1 61
;
2
( 1) 4.5.2 1 40 39
0
=> Ph ¬ng tr×nh (6) v« nghiÖm
2
/ 3 5 0(5);
a x x b / 5 x2 x 2 0 (6)
Trang 15Bài 2 Hoạt động nhóm (5 phút) I/ Chia nhóm: Hai bàn liên tiếp làm thành một nhóm, tổ tr ởng là
các bạn đầu bàn lẻ, th ký là bạn đầu bàn chẵn.
II/ Yêu cầu trong mỗi nhóm trao đổi, thảo luận nhỏ rồi thống nhất
d ới sự điều khiển của tổ tr ởng, th ký ghi chép kết quả.
III/ Thời gian hoạt động nhóm là 5 phút Hết giờ các nhóm trở về
vị trí cũ
IV/ Nhiệm vụ:
2/ Tìm điều kiện để ph ơng trình (8) (m là tham số) có nghiệm kép.
2
1/ Giải ph ơng trình bằng công thức nghiệm
(7)
Trang 161/ Ph ¬ng tr×nh 4 x2 4 x 1 0
Lµ ph ¬ng tr×nh bËc hai mét Èn x cã
c¸c hÖ sè a = 4; b = -4; c = 1
Mµ
=> Ph ¬ng tr×nh (5) cã nghiÖm kÐp
*/ Chó ý Khi bµi to¸n chØ yªu cÇu
gi¶i ph ¬ng tr×nh, ta cã thÓ lµm nh
sau:
1
2
VËy ph ¬ng tr×nh cã nghiÖm 1
2
x
Lµ ph ¬ng tr×nh bËc hai mét
Èn x cã c¸c hÖ sè:
a = 1; b = 2; c = -m.
Mµ
§¸p ¸n bµi tËp nhãm
2 4
2
( 4) 4.4.1 16 16 0
VËy ph ¬ng tr×nh (5) cã nghiÖm kÐp
1 2
2
b
a
2.4 2
x
1 2
1 2
x x
(5)
2
(5) 2 x 1 0
2/ Ph ¬ng tr×nh
x x m
2 4
b ac
2
2 4.1.( m ) 4 4 m
Ph ¬ng tr×nh(8) cã nghiÖm kÐp khi 0
Hay 4 + 4m = 0 <=> m = -1 VËy ph ¬ng tr×nh (8) cã
nghiÖm kÐp khi m = -1
Trang 17Đối với ph ơng trình:
ax bx c a
a/ Xây dựng công thức
và biệt thức b2 4 ac
*/ Nếu > 0 thì ph ơng trình có hai nghiệm
phân biệt:
*/ Nếu = 0 thì ph ơng trình có nghiệm
kép
*/ Nếu < 0 thì ph ơng trình vô nghiệm
1
x
2
b a
2
; x
2
b a
Tiết 53 công thức nghiệm của ph ơng trình bậc hai
1 Công thức nghiệm
b/ Kết luận: (SGK-44)
a/ Khi giải ph ơng trình bậc hai bằng công thức nghiệm, ta có thể làm theo các b ớc:
B ớc1 Xác định các hệ số a, b, c của ph ơng trình (1)
B ớc 2 Tính và xét dấu của + Nếu thì pg ơng trình (1)
có hai nghiệm phân biệt
2 áp dụng
1 2
2
b
a
+ Nếu thì ph ơng trình có nghiệm kép
+ Nếu thì ph ơng trình vô nghiệm
B ớc 3 Kết luận
0
0
0
1 ; 2
2
b
x x
a
b/ Chú ý: Nếu ph ơng trình (1) có a,c trái dấu tức là ac<0 thì
Khi đó, ph ơng trình (1) có hai nghiệm phân biệt
Trang 18Hướngưdẫnưưhọcưbàiưởưnhà
?
1/ Học thuộc kết luận chung trang 44 SGK
2/ Làm bài tập 15, 16 SGK
3/ Đọc phần có thể em ch a biết SGK trang 46
4/ Chuẩn bị tiết sau luyện tập
Cảm ơn các thầy cô đã đến dự tiết học !
Chúc các em học luôn Giỏi!