Ngày soạn : 04/ 09/ 2006 Ngày giảng :06/ 09/ 2006 TUẦN 2 : Tiết 6, 7 Văn bản : ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOAØ BÌNH G .Mác-két I / MuÏc tiêu cần đạt - Giúp hs + Hiểu đựoc nội du[r]
Trang 1Ngày soạn :
Ngày giảng :
TUẦN 1 : tiết 1, 2
Văn bản : PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
( Lê Anh Trà)
I/ Mục tiêu cần đạt
-Giúp hs :
+Thấy được vể đẹp trong phong cách HCM là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại , dân tộc và nhân loại , thanh cao và giản dị
+Từ lòng kính yêu và tự hào về Bác , hs có ý thức tu dưỡng học tập rèn luyện theo gương Bác
II / Chuẩn bị
-Soạn giáo án
-Những tư liệu liên quan đến tính giản dị của Bác
III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học
A / Ổn định tổ chức
B / Kiểm tra bài cũ
C/ Bài mới
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
HCM không những là nhà yêu nước , nhà cách mạng vĩ đại mà còn là danh nhân văn hóa thế giới , vẻ đẹp văn hoá chính lànét nổi bật trong phong cách HCM
Hoạt động 2 Hướng dẫn đọc – hiểu văn bản
Hs đọc – nhận xét
GV-Hs đọc và tóm tắt VB
Giải thích từ khó
? Trong cuộc đời hoạt động của mình HCM
đã tiếp xúc ,tiếp thu các nền văn hoá như thế
nào?
? Uyên thâm ?
? Thái độ tiếp thu văn hoá các nước của Bác
như thế nào?
-Bác không chịu ảnh hưởng một cách thụ
động mà biết chọn lọc cái đẹp , cái hay
-Trên nền tảng văn hoá dân tộc mà tiếp thu
những ảnh hưởng quốc tế
? Sự tiếp thu ấy đã đem lại kết quả gì?
-Gv : Đây chính là nét nhân loại tính hiện đại
trong phong cách HCM
I / Đọc- hiểu văn bản
1 /Vài nét về tác giả, tác phẩm < sgk >
2 / Đọc ,tóm tắt văn bản
3 / Phân tích văn bản
3.1 / Sự tiếp thu văn hoá nhân loại của HCM để tạo nên phong cách HCM
-Người đã từng đặt chân đến nhiều vùng đất khác nhau trên thế giới
-Người thông thạo nhiều ngoại ngữ nên có khả năng giao tiếp với nhiều người, nhiều nền văn hoá khác nhau của P Đông ,P Tây -Người học hỏi ,tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đến mức uyên thâm
-Tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa văn hoá nhân loại
-Tiếp thu văn hoá nhân loại nhưng không lam mất bản sắc dân tộc
=>Tạo ra một nhân cách , một phong cách rất
VN , rất phương Đông nhưng cũng rất mới , rất hiện đại
2 / Lối sống giản dị thanh cao của HCM
Trang 2- Dù tiếp xúc với nhiều nền văn hoá tiên tiến
của nhân loại nhưng Bác có một lối sống rất
giản dị
? Lối sống giản dị của Bác thể hiện ở những
điểm nào ?
? Aùo trấn thủ?
? Tác giả sử dụng biện phát nghệ thuật gì ?
tác dụng ?
? Ở lớp 7 em đã học những văn bản nào nói
về lối sống giản dị của Bác ?
-Văn bản : Đức tính giản dị của Bác
? Vậy văn bản này chỉ đề cập đến đức tính
giản dị của Bác hay còn đề cập đến vấn đề
nào khác?
- Nói đức tính giản dị của Bác là nói về
phong cách sống , phong cách HCM mà cốt
lõi là vẻ đẹp văn hoá đựoc kết hợp hài hoà
giữa văn hoá dân tộc và văn hóa nhân loại
- Gv :Trong thực tế yếu tố nhân loại và dân
tộc , truyền thống và hiện đại luôn có xu
hướng loại trừ nhau Nhưng Bác lại kết hợp
hài hoà những yếu tố ấy bởi nhờ cóbản lĩnh ý
chí của người chiến sỹ cách mạng và tình
cảm cách mạng
? Cách sống giản dị của Bác có phải là lối
sống khắc khổ , khác người không ?
- Không tự thần thánh hoá , không tự làm cho
khác đời , không phải là lối sống khắc khổ
mà là lối sống có văn hoá đã trở thành quan
niệm thẩm mỹ , cái đẹp là sự giản dị tự nhiên
, thanh cao
? Cách sống của Bác gợi cho ta nhớ đến
những nhà hiền triết nào ?
- Nguyễn Trãi , Nguyễn Bỉnh Khiêm đây là
ba nhân cách lớn ,ba nhà văn hoá có lối sống
vừa thanh cao vừa giản dị
?Sự so sánh đó nói lên điều gì?
- Cho thấy Bác rất P Đông ,gắn bó sâu sắc
với vẻ đẹp tinh thần dân tộc
- Nơi ở , nơi làm việc :+ Nhà sàn nhỏ cạnh ao , đơn sơ
+ có phòng khách , làm việc và phòng ngủ
- Trang phục : bộ quần áo bà ba nâu , áo trấn thủ , dép lốp hết sức đơn sơ
- Ăn uống đạm bạc : cá kho , rau luộc ,dưa ghém…
=>Liệt kê và bình luận : tạo sức thuyết phục
- Lối sống giản dị , thanh cao
II/ Tổng kếtù < ghi nhớsgk>
Trang 3Hoạt động 3.Tổng kết
? Tìm những nét tiêu biểu về nt ?
- Kể và bình luận < hs tìm >
- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu có liệt kê
- Sử dụng những từ Hán –Việt tạo sự gần gũi
với các hiền triết
- Nt so sánh ,đối lập nhằm làm nổi bật vẻ đẹp
phong cách văn hoáHCM
? Qua phân tích hãy cho biết nội dung chính
của văn bản ?
- Hs tự làm
III/ Luyện tập (sgk)
D / Củng cố
? Em hiểu gì về phong cách HCM ?
Đ/ Dặn dò
- Làm luyện tập
- Soạn văn bản tiếp theo
………
Trang 4Ngày soạn :
Ngày giảng :
TUẦN 1 : Tiết 3
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
I / Mục tiêu cần đạt
- Giúp hs
+ Nắm được nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất
+Biết vận dụng phương châm này trong giao tiếp
-Tích hợp với văn bản :Lợn cưới áo mới
II / Chuẩn bị
- Soạn bài
III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học
A/ Ổn định tổ chức
B/ Kiểm tra bài cũ
C / Bài mới :
Hoạt động 1 :Tìm hiểu đoạn đối thoại
Hs đọc ví dụ
? Khi An hỏi cậu học bơi ở đâu ? thì An
muốn biết điều gì ?
-Địa điểm Ba học bơiở sông hay hồ , hồ nào?
?Vậy Ba trả lời : Học ở dưới nước, thì câu trả
lời có đáp ứng điều An muốn hỏi không ?
-Không Vì nội dung mà An cần biết không
phải vậy
?An cần trả lời như thế nào ?
Hs trả lời
?Vậy người nghe trả lời ít hay nhiều hơn
người cần hỏi ?
-Ít hơn
? Từ vd trên hãy cho biết bài học trong giao
tiếp
Cần nói cho có nội dung ,không thiếu
Hs đọc
? Vì sao truyện lại gây cười ?
-Các nhân vật nói nhiều hơn những điều cần
nói
?Người có lợn cưới và áo mới phải hỏi và trả
lời như thế nào để người nghe đủ biếtđiều
cần hỏi và trả lời?
-Hỏi: bác có thấy con lợn nào chạy qua đây
không ?
I / Phương châm về lượng
1/ Ví dụ:
Vdụ1:- An :Cậu học bơi ở đâu ? -Ba :Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ còn đâu
Vdụ2 <sgk > Lợn cưới ,áo mới -Bác có thấy con lơnï cưới của tôi chạy qua đây không?
- Từ lúc tôi mặc áo mới này tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả
Trang 5-Trả lời: nãy giờ tôi chẳng thấy con lợn nào
chạy qua đây cả
? Vậy cần phải tuân thủ yêu cầu gì khi giao
tiếp?
-Trong giao tiếp không cần nói nhiều hơn
những điều cần nói
? Từ vd 1 và vd 2 hãy cho biết khi giao tiếp
ta cần tuân thủ những điều gì để đảm bảo
phương châm về lượng ?
- Hs đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động 2: Tìm hiểu phương châm về chất
- Hs đọc ,tóm tắt câu chuyện
?Truyện phê phán những điều gì ?
- Tính nói khoác
? Vậy trong giao tiếp điều gì cần tránh ?
- Không nên nói những điều mà mình không
tin là thật
? Nếu không chắc bạn mình nghỉ học thì em
có trả lời vói thầy cô là bạn ấy nghỉ học vì
ốm không?
- Không
? Vậy trong giao tiếp ta cần tránh những điều
gì?
- Đừng nói những điều mà mình không có
bằng chứng xác thực
? Từ 2 vd trên khi giao tiếp ta cần tuân thủ
những điều gì ?
Hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 3: Hướng dẫn hs làm luyện tập
?Dựa vào phương châm về lượng để phân
tích lỗi về lượng trong những câu sau:
-Thừa cụm từ (nuôi ở nhà ) vì gia súc đã hàm
chứa nghĩ là thú nuôi trong nhà
-Thừa cụm từ (có hai cánh )vì tất cả các loại
chim đều có hai cánh
- Hs chép và làm vào vở bài tập
2/ Kết luận :ghi nhớ <sgk>
-Cần nói cho có nội dung -Nói không thiếu ,không thừa
II / Phương châm về chất
1/ Ví dụ : Quả bí khổng lồ
2/ Kết luận <ghi nhớ sgk >
Đừng nói những điều mà mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực
II / Luỵện tập
Bài tập 1 : Phân tích lối diễn đạt a/ Trâu là một loài gia súc nuôi ở nhà b/ Eùn là một loài chim có hai cánh
Bài tập 2 : Điền từ thích hợp a/ nói có sách mách có chứng b/ nói dối
c/ nói mò d/ nói nhăng noi cuội e/ nói trạng
Phương châm về chất Bài tập 3 :
-Rồi có nuôi đựoc không ?
Trang 6Vi phạm phương châm vềlượng
? Giải thích tại sao người noí hay dùng những
cụm từ này:
Bài tập 4 : a/ Như tôi được biết, tôi tin rằng…
Để đảm bảo phương châm về lượng
Báo cho người nghe biết được tính xác thực của nhận định hoặc thông tin mà mình đưa ra chưa được kiểm nghiệm chưa được kiểm chứng
b/ Như tôi đã trình bày, như mọi người đã biết
…
Đe åđảm bảo phương châm về lượng Nhằm báo cho người nghe biết việc nhắc lại nội dung cũ là do chủ ý của người nói
D / Củng cố
-Nhắc lại nội dung phương châm về lượng , về chất
Đ / Dặn dò
-Làm bài tập 5
………
Trang 7Ngày soạn :
Ngày giảng :
TUẦN 1 : Tiết 4
SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH I/ Mục tiêu cần đạt
Giúp hs :
+ Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh , làm cho văn bản thuyết minh sinh động , hấp dẫn
+ Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh
II / chuẩn bị
- Hs xem lại kiểu văn bản thuyết minh ở lớp 8
III / Tiến trình hoạt động day – học
A/ Ổn định tổ chức
B / Kiểm tra bài cũ
C/ Bài mới
Hoạt động 1 :Ôn lại kiến thức về kiểu VB thuyết
minh
?Văn bản thuyết minh là gì ?
-Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời
sống sống nhằm cung cấp tri thức ( hiểu biết ) về đặc điểm,
ctính chất, nguyên nhân của các hiện tượng sự vật
trong tự nhiên xã hội bằng phương thúc trình bày , giới
thiệu, thiệu, giải thích
? Đặc điểm chủ yếu của văn bản thuyết minh là gì ?
- Tri thức khách quan, phổ thông , xác thực
? Các phương pháp thuyết minh là gì ?
- Phương pháp :Nêu định nghĩa , giải thích ,liệt kê ,
nêu vd , dùng số liệu , so sánh , phân tích , phân loại
…
Hoạt động 2 Đọc và nhận xét văn bản có sử dụng
BPNT
- Hs đọc văn bản
? Văn bản thuyết minh đặc điểm của đối tượng nào ?
? Văn bản có cung cấp tri thức khách quan về đối
tượng không ?
- Có Đó là đá , nước làm nên vẻ đẹp của vịnh Hạ
Long
? Đặc điểm ấy có dễ dàng thuyết minh bằng cách
liệt kê , đo đếm không ?
- Thông thường người ta dùng phương pháp liệt kê
nhưng Nguyên Ngọc lại dùng phương pháp khác đó
I / Tìm hiểu một số biêïn pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh ( thuyết minh sự vật hiện tượng một cách hình tượng , sinh động)
1/Ví dụ : văn bản Hạ Long Đá và Nước -Sự hấp dẫn kỳ diệu của Hạ Long
Trang 8là Đá và Nước đem đến cho du khách những cảm
giác thú vị nên không dùng phương pháp liệt kê mà
dùng tưởng tượng ,liên tưởng, miêu tả
? Vấn đề sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận được tác giả
thuyết minh bằng phương pháp nào ?
? Ngoài ra tác giả còn dùng biện pháp nghệ thuật
nào để cho bài văn sinh động ?
? Những biện pháp nhệ thuật này có tác dụng gì?
? Như vậy tác giả đã trình bày được sự lỳ lạ củaHạ
Long chưa ?trình bày được nhờ biện pháp nào ?
- Nhân hoá , liên tưởng , miêu tả
? Các biện pháp NT có tác dụng như thế nào trong
VB thuyết minh?
? Sử dụng BPNT trong VB thuyết minh phải đảm bảo
yêu cầu gì?
- Sử dụng hợp lý ,không lạm dụng
Hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 3 Hướng dẫn hs luyện tập
? Văn bản có tính chất thuyết minh không ?
(có phải là văn bản thuyết minh không ?)
- Truyện vui có tính chất thuyết minh
? Tính chất thuyết minh thể hiện ở điểm nào ?
? Những phương pháp thuyết minh nào được sử
dụng?
? Bài thuyết minh này có gì đặc biệt ?
- Yếu tố thuyết minh , yếu tố nhệ thuật kết hợp
rất chặt chẽ
- Giải thích (giới thiệu ):-Nước tạo nên sự
di chuyển
- Miêu tả so sánh :con thuyền mỏng như chiếc lá tre nó bập bềnh lên xuống
- Nhân hoá:Đa ùlà các thập loại chúng
sinh
- Liên tưởng : tưởng tượng về những cuộc dạo chơi ( có thể )
=> Vịnh Hạ Long không chỉ là đá và nướcmà là một thế giới sống có hồn
=>Như một lời mời gọi du khách đến với Hạ Long
2 / Kết luận : ghi nhớ < sgk >
II / Luyện tập
Bài tập 1 :Ngọc Hoàng sử tội ruồi xanh
-Giới thiệu loài ruồi rất hệ thống :tính chất chung về họ , giống , loài về các tập tính sinh sống , sinh đẻ , đặc điểm cơ thể Cung cấp các kiến thức chung đáng tin cậy về loài ruồi , thức tỉnh ý thức giữ gìn về sinh chung , phòng bệnh , ý thưcù diệt ruồi
- Phương pháp thuyết minh:
+ Định nghĩa :ruồi thuộc họ côn trùng hai cách mắt lưới
+ Phân loại : các loại ruồi…
+ Số liệu : số vi khuẩn , số lượng sinh sản của các loài ruồi
+ Liệt kê : mắt lưói , chân có chất dính
Ht : như 1 bản tường thuật phiên toà Ctrúc : như biên bản 1 cuộc tranh luận pháp lý
Trang 9? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?
? Biện pháp nghệ thuật có tác dụng gì ?
- Gây hứng thú cho người đọc nhỏ tuổi vừa là truyện
vui vừa thêm tri thức
Nd : giống như 1 câu chuyện về loài ruồi -Biện pháp nghệ thuật :Nhân hoá , miêu tả…
D/ Củng cố
- Để một bài thuyết minh sinh động hấp dẫn chúng ta cần phải làm gì?
Đ / Dặn dò
- Làm bài tập 2
………
Trang 10Ngày soạn :
Ngày giảng :
TUẦN 1 : Tiết 5
LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH I/ Mục đích cần đạt
- Giúp hs biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh để làm cho văn bản thuyết minh thêm sinh động
- Rèn luyện tư tưởng của học sinh
II / Chuẩn bị
- Hs làm dàn ý về cái nón , cái quạt
- Viết phần mở bài
III / Tiến trình tổ chức hoạt động day – học
A / Ổn định tổ chức
B / Kiểm tra bài cũ
? Để một bài thuyết minh thêm sinh động , có hình tượng , người viết phải sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào ?
C/ Bài mới
Hoạt động 1 Kiểm tra việc chuẩn bị của hs
Hoạt động 2 Trình bày và thảo luận về cái quạt ,cái nón
2/ Yêu cầu
- Về nội dung : Nêu được công dụng , cấu tạo chủng loại ,lịch sử của cái quạt , cái nón
- Về hình thức : Vận dụng một số biện pháp nghệ thuật để làm cho bài viết tươi vui hấp dẫn
3 / Lập dàn y ùvề cái nón
Mb : Giới thiệu chung về chiếc nón
Tb : + Lịch sử chiếc nón
+ Cấu tạo của chiếc nón
+ Quy trình làm ra chiếc nón
+ Giá trị kinh tế , văn hoá , nghệ thuâït của chiếc nón
Kb : Cảm nghĩ chung về chiếc nón trong đòi sống hiện tại
4/ Hs từng tổ trình bầy –lớp góp ý nhận xét
- Gv nhận xét ,bổ sung
Hoạt động 3 .Trình bày và thảo luận về cái quạt
( Cách làm như trên)
D / Củng cố
-Nhận xét lớp học,sự chuẩn bị ,tinh thần học tập của hs
Đ / Dặn dò
-Soạn bài tiếp , làm hoàn thành các đề bài trên
………
Trang 11Ngày soạn : 04/ 09/ 2006
Ngày giảng :06/ 09/ 2006
TUẦN 2 : Tiết 6, 7
Văn bản : ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH
( G Mác-két )
I / MuÏc tiêu cần đạt
- Giúp hs
+ Hiểu đựoc nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản : Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất , nhiệmvụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó , là đấu tranh cho một thế giói hoà bình
+ Thấy được nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ cụ thể , xác thực , cách so sánh rõ ràng , giàu sức thuyết phục , lập luận chặt chẽ
II / Chuẩn bị
- Soạn bài
- Những tư liệu liên quan đến chiến tranh hạt nhân
III/ Tiến trình tổ chức hoạt động daỵ – học
A/ Ổn định tổ chức
B / Kiểm tra bài cũ
? Em hiểu gì về phong cách HCM?
? Sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc với tinh hoa văn hoá nhân loại , giản dị và thanh cao thể hiện như thế nào trong phong cách HCM ?
C/ Bài mới
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài
Ngày nay chúng ta đang sống trong một thế giới mà trình độ khkt đang phát triển với một tốc độ đáng kinh ngạc , những thành tựu của hôm nay rất có thể chỉ ngày mai đã thành lạc hậu Đã có những ý kiến bị quan cho rằng trong khi các của cải xã hội tăng theo cấp số cộng thì dân số trái đất lại tăng theo cấp số nhân , con người ngày càng đói khổ Tuy nhiên nhờ sự phát triển như vũ bão của khkt , của cải xã hội ngày càng dồi dào hơn , số người đói ngày càng giảm đi , song mặt trái của sự phát triển của khkt thì hầu như rất ít người có thể nhận thức được Bài học hôm nay của nhà văn G.Mac-ket đã gióng lên một hồi chuông cảnh tỉnh nhân loại trước nguy cơ đang hiện hữu của một cuộc chiến tranh hạt nhân thảm khốc
Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc- hiểu văn bản
Hướng dẫn đọc , giọng đọc rõ ràng , dứt
khoát , đanh thép ,chú ý các từ Unicep , Pao
- Gv đọc mẫu đoạn 1.Hs đọc tiếp
- Lớp nhận xét
? Văn bản này thuộc loại văn bản gì ?
- Giải thích từ khó
? Đây là một loại văn bản nghị luận em hãy
nêu luận điểm và luận cứ của văn bản ?
Luận điểm :
- Chiến tranh hạt nhân là một thảm hoạ,
I / Đọc – hiểu văn bản
1/ tác giả tác phẩm < sgk >
2/ Đọc ,tóm tắt tác phẩm
-Văn bản nhật dụng : mang tính nghị luận chính trị xã hội
3/ Phân tích :