Giáo án ngữ văn 9 trọn bộ

I.Kiểm tra bài cũ II.Dạy bài mới *Giới thiệu bài: Trong giao tiếp có những quy định tuy không đợc nói ra thành lời,nhng ngời tham gia vào giao tiếp cầm phải tuân thủ nếu không dù câunói

Trang 1

Nắm đợc các phơng châm hội thoại về lợng và chất để vận dụng trong giaotiếp.

Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Ngày soạn: 3/9/2007 Ngày giảng: 7/9/2007Tiết 1,2:

Văn bản: Phong Cách Hồ Chí Minh

( Lê Anh Trà)

A, Phần chuẩn bị

I, Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh thấy đợc vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí

Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại dân tộc và nhân loại,thanh cao và giản dị

Tự lòng kính yêu tự hào về Bác học sinh có ý thức tu dỡng học tập rèn luyệntheo gơng Bác Hồ

II, Chuẩn bị

Phần thầy: ng/c tài liệu, soạn bài

Phần trò: đọc bài, soạn giáo án

B, Phần thể hiện khi lên lớp.

I, Kiểm tra bài cũ

- Kiểm tra bài soạn của học sinh

II, Dạy bài mới.

* Giới thiệu bài: Hồ Chí Minh không những là nhà yêu nớc, nhà cách mang

vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thế giới Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nổi bậttrong phong cách Hồ Chí Minh Tiết học hôm nay

* Nội dung bài học

?

Trình bày xuất xứ của văn bản?

Yêu cầu đọc to rõ ràng

Minh-2, Đọc

-Phong cách: lối sống cách sinh hoạtlàm việc ứng sử tạo nên cái riêng củamột ngời hay một tầng lớp ngời

-Uyên thâm: có trình độ KT rất sâu.-Tiết chế:hạn chế quỹ không vợt quámức

3, Chia đoạn

2 phần: - Từ đầu đến hiện đại

Trang 2

VB chia làm mấy đoạn? Nội

dung của mỗi đoạn?

Đọc đoạn 1?

Đoạn văn khái quát vốn tri thức

văn hoá của Hồ Chí Minh ntn?

Bằng con đờng nào ngời có đợc

trình độ kiến thức uyên sâu(Bác

học trong công việc lao động

mọi nơi mọi lúc)

Qua pt em cảm nhận đợc gì về

vốn tri thức nhân loại của Bác?

Điều kì lạ nhất trong phong cách

1, Nét đẹp văn hoá của Hồ Chí Minh

+ Tiếp xúc văn hoá nhiều nớc, nhiềuvùng ghé lại nhiều hải cảng thămChâuPhi á Mĩ,sống Anh Pháp nóiviết nhiều thứ tiếng làm nhiều nghề -> Không phải là trời cho một cách tựnhiên mà nhờ thiên tài, nhờ Bác dàycông học tập rèn luyện không ngừngtrong suốt bao nhiêu năm Suốt cuộc đời

CM đầy gian truân đi nhiều và tiếp xúcnhiều văn hoá nhiều nớc, nhiều dân tộc,nhiều vùng

-> Là công cụ giao tiếp quan trọng bậcnhất để tìm hiểu giao lu văn hoá đối vớicác nớc dân tộc trên thế giới

- Tự hhọc

- Làm bồi bàn, cuốc tuyết, rửa ảnh Đờibồi bàn lênh đênh theo sóng bể Ngời đihỏi khắp bóng cờ Châu Mĩ, Châu Phi,những đất tự do, những trời nô lệ, nhữngcon đờng CM đang đi tìm

( Ngời đi tìm hình của nớc- Chế LanViên)

- ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu biếtnhiều về các dân tộc và nhân dân thếgiới sâu sắc nh Bác Hồ uyên thâm

- Bác có ý thức học hỏi toàn diện sâusắc vừa tiếp thu tinh hoa vừa phê phántiêu cực

* Vốn tri thức văn hoá nhân loại sâurộng và phong phú

+ Tất cả ảnh hởng quốc tế nhào nặn vớigốc văn hoá dân tộc không lay chuyển

đợc nhân cách Việt Nam, lối sốngbình dị rất Việt Nam rất phơng Đông,rất mới, rất hiện đại

-> Hồ Chí Minh kết hợp hài hoà nhữngphẩm chất khác nhau thống nhất mộtcon ngời là sự kết hợp và thống nhất hàihòa bậc nhất trong lịch sử dân tộc ViệtNam

Không chịu ảnh hởng một cách thụ

động-> Kể kết hợp với bình luận

* Tiếp thu chọn lọc sáng tạo giữ gìn bảnsắc văn hoá dân tộc

-> Càng tự hào kính trọng Bác

-> Vẻ đẹp văn hoá của HCM là sự kết

Trang 3

vốn văn hoá nhân loại của Bác?

(Đất nớc đang trên con đờng hội

nhập nhng không hoà tan)

Tiết 2

Đọc đoạn 2

Lối sống của Bác đợc biểu hiện

qua những phơng diện nào?

Tác giả sử dụng biện pháp nghệ

thuật gì?

Giữa chốn đô thành phồn hoa tại

sao nơi ở của Bác lại là gian nhà

sâu nhỏ?Có ý nghĩa gì?

ở cơng vị là chủ tịch nớc nhng

em thấy nơi ở làm việc trang

phục ăn uống của Bác có gì đặc

biệt?

Tố Hữu đã ca ngợi lối sống của

Bác qua những câu thơ nào?

Tác giả sử dụng biện pháp nghệ

thuật gì khi giới thiệu lối sống

Nét đẹp trong lối sống của Bác

gợi cho em liên tởng đén cách

sống ?

Em hiểu nh thế nào về lối sống

đó?

Em thấy lối sống của Bác và các

vị hiền triết có gì giống và khác

+ Cá kho rau luộc, da gém cà muối,cháo hoa

Kể, liệt kê, bình luận -> Tiếp thu bản sắc dân tộc: Dân tộcthái ở nhà sàn-> độc đáo

Đồ đạc mộc mạc đơn sơ

- trang phục ăn uống giản dị đạm bạc+ Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị Màu quê hơng bề bỉ đậm đà Bác Hồ đó ung dung châm lửa hút Trán mênh mông thanh thản một vùngtrời

+ Nơi Bác ở dàn mây vách gióSáng nghe chim rừng hót sau nhà

Đêm trăng một ngọn đèn khêu nhỏ+ Tiếng suối trong nh tiếng hát xa Anh dắt em vào cõi Bác xa

- Các vị hiền triết trong cuộc sốngNguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao-> Cuộc sống gắn với thú quê đạm bạc

mà thanh cao

+ Giống: Không phải tự thần thánh hoalàm cho khác đời tự tạo ra lập dị mà làcách an dỡng tinh thần

+ Khác: Các nhà hiền triết ẩn dật cháncuộc sống thực tại Là lối sống của một

Trang 4

Tác giả bình luận nh thế nào khi

giới thiệu phong cách sống của

của Bác là”Một quan niệm thẩm

mỹ về cuộc sống”Em hiểu nh thế

thuật của bài văn?

Văn bản đã cung cấp cho em

những hiểu biết nào về Bác?

Tìm và đọc những câu truyện kể

về lối sống giản dị của Bác?

con ngời cộng sản lão thành, một vị chủtịch nớc linh hồn của dân tộc trong haicuộc kháng chiến

- Nếp sống giản dị thể xác

-> Không xem mình nằm ngoài nhânloại nh các thanh nhân siêu phàm không

tự đề cao mình

-> Quan niệm thẩm mĩ, quan niệm vềcái đẹp Với Bác sống nh thế là đẹp, mọingời thấy đẹp

-> Sự bình dị gắn với thanh cao trongsạch tâm hồn không phải chứa đựngtoan tính vụ lợi sống thanh bạch, giản

dị Thể xác không phải chịu ham muốnbằn tiện

* Thanh cao sang trọng

III, Tổng kết ghi nhớ

- Kết hợp kể và bình luận chọn lọc chitiết tiêu biểu so sánh với bậc danh nhânVốn văn hoá sâu sắc kết hợp với hiện

đại dân tộc Sống bình dị trong sáng

IV, Luyện tập

- Đôi dép cao su

- Bát cháo trứng

III, Hớng dẫn học sinh học bài và làm bài ở nhà

Học ghi nhớ,soạn bài đấu tranh

I.Kiểm tra bài cũ

II.Dạy bài mới

*Giới thiệu bài: Trong giao tiếp có những quy định tuy không đợc nói ra

thành lời,nhng ngời tham gia vào giao tiếp cầm phải tuân thủ nếu không dù câunói không mắc lỗi về ngữ âm ngữ pháp giao tiếp cũng sẽ không thành công.Nhữngquy định đó đợc thể hiện qua các phơng châm hội thoại nào tiết học hôm nay

Trang 5

*Nội dung bài mới.

Gọi HS đọc đoạn đối thoại

Khi An hỏi “ Học bơi ở đâu?” mà

Ba trả lời “ở dới nớc” thì câu trả

lời có đáp ứng điều mà An cần biết

( Khi nói câu nói phải có nội dung

đúng với yêu cầu của giao tiếp

không nên nói ít hơn những gì mà

giao tiếp đòi hỏi)

Lớp 6 em đã học truyện “Lợn cới

áo mới” Hãy kể lại chuyện đó?

Vì sao truyện này lại gây cời?

Lẽ ra anh có lơn cới và anh có áo

mới phải hỏi và trả lời ntn?

Nh vậy cần phải tuân thủ điều gì

khi giao tiếp?

( Nói đúng, nói đủ không thừa

không thiếu là đạt phơng châm về

lợng)

Đọc truyện cời sgk

Truyện cời này phê phán điều gì?

Chi tiết nào, câu nói nào nói sai sự

Nếu cha có bằng chứng cụ thể nên

nói ntn để thầy biết lí do?

Vậy ngoài việc đừng nói những

Tớ học bơi ở bể bơi của huyện -Nói mà không có nội dung dĩ nhiên là

1 hiện tợng không bình thờng tronggiao tiếp vì câu nói ra trong giao tiếpbao giờ cũng cần truyền tải 1 nội dungnào đó

Truyện cời: Lợn cới áo mới-Cời vì các nhân vật nói nhiều hơnnhững gì cần nói (thừa từ cới và từ lúctôi mặc cái áo mới này)

-Bác có thấy con lợn nào chạy qua đâykhông?

-Nãy giờ tôi chẳng thấy con lợn nàochạy qua đây cả

-> Không nên nói nhiều hơn những gìcần nói

*Khi giao tiếp cần nói cho có nộidung Nội dung của lời nói phải có

đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giaotiếp.Không thừa không thiếu

II Phơng châm về chất

*Truyện cờiPhê phán tính nói khoác-Quả bí to bằng cái nhà-Cái nồi đồng to bằng cái đình

*Không nên nói những điều mà mìnhkhông tin là đúng sự thật

-> Không Vì không đủ bằng chứngxác thực cha có cơ sở để xác định là

đúng

-Hình nh bạn ấy ốm-Em nghĩ là

a, Thừa cụm từ: “ Nuôi ở nhà” bởi vì

từ gia súc đã hàm chứa nghĩa là thúnuôi trong nhà

Trang 6

thoại đã học để giải thích vì sao

ngời nói đôi khi phải dùng cách

diễn đạt nh vậy?

Giải thích nghĩa của các thành ngữ

và cho biết các thành ngữ đó liên

quan đến phơng châm hội thoại

Bài tập 2:

a, Nói có sách, mách có trứng

b, Nói dối d, Nói nhăng nói cuội

c, Nói mò e, Nói trạng-> Phơng châm hội thoại về chất

Bài tập 3:

- Rồi có nuôi đợc không? ngời nói đãkhông tuân thủ phơng châm về lợng( Hỏi một điều rất thừa)

Bài tập 4:

a, Nhằm nói cho ngời nghe biết tínhxác thực của nhận định hay thông tin

mà mình đa ra cha đợc kiểm chứng

b, Để nhấn mạnh hơn hay chuyển ýdẫn ngời dẫn cần nhắc lại một nộidung nào đó đã nói hay giả định làmọi ngời đều biết

Bài tập 5:

- Ăn đơm nói đặt: Vu khống đặt điềubịa chuyện cho ngời khác

- Ăn ốc nói mò: nói mà không có căncứ

III, Hớng dẫn HS học bài và làm bài tập ở nhà

Học ghi nhớ, hoàn chỉnh bài tập 5

Đọc bài: Các phơng châm hội thoại( Tiếp)

Ngày soạn: 6/9/2007 Ngày giảng: 8/9/2007

Tiết 4:

sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh

A.Phần chuẩn bị

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS hiểu đợc văn bản thuyết minh có khi phải kết

hợp với yếu tố miêu tả thì văn bản mới hay

Rèn kĩ năng sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Trang 7

Câu hỏi: ở lớp 8 các em đã đợc học các phơng pháp thuyết minh nào?

Đáp án: Phơng pháp thuyết minh bao gồm: Nêu định nghĩa, liệt kê , so sánh,nêu ví dụ số liệu , phân loại, phân tích

*Giới thiệu bài: ở lớp 8 em đã học một số phơng pháp thuyết minh Ngoài

phơng pháp thuyết minh đã học văn bản thuyết minh cần sử dụng một số biệnpháp nghệ thuật Để giúp các em hiểu và s/d đợc bài học hôm nay

Em hãy cho biết các phơng pháp

thuyết minh thờng dùng?

Đọc văn bản?

Văn bản trên đã thuyết minh đặc

điểm của đối tợng nào?

Văn bản có cung cấp về tri thức

tri vô giác mà tg lại viết hoa?

( sử dụng biện pháp nghệ thuật

Vậy ngoài phơng pháp thuyết

minh còn có sử dụng yếu tố nào

giúp cho bài văn sinh động?

Việc sử dụng các biện pháp nghệ

I, Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

1, Ôn tập văn bản thuyết minh

- Kiểu văn bản thông dụng trong mọilĩnh vực đời sống nằm cung cấp tri thứckhách quan về đặc điểm tính chấtnguyên nhân của các hiện tợng và sự vật

tự nhiên XH bằng phơng thức trình bàygiới thiệu giải thích

- Cung cấp tri thức khách quanPhổ thông

Định nghĩa, ví dụ, liệt kê, số liệu, sosánh phân loại, phân tích

2, Viết văn thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

- Nghệ thuật nhân hoá biến chuyển từnhững vật vô tri vô giác thành vật sống

động có hồn

- Văn bản sinh động hấp dẫn- vẻ đẹphấp dẫn kì lạ thế giới sống có hồn

- Không

* Muốn cho bài văn sinh động hấp dẫnngời ta vận động thêm một số biện phápnghệ thuật nh kể chuyện tự thuật đốithoại theo nối ẩn dụ nhân hoá hoặc cáchình thức vè diễn ca

* Thích hợp- góp phần làm nổi bật đặc

điểm của đối tợng thuyết minh và gây

Trang 8

Bài thuyết minh có nét gì đặc biệt?

Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ

vệ sinh phòng bệnh ý thức diệt ruồi

- Định nghĩa: Phân loại các loài ruồi

- Gây hứng thú cho ngời đọc vừa làchuyện vui vừa học thêm tri thức

Bài tập 2:

- Tập tính của chim cú dới dạng mộtngộ nhận ( Định kiến ) thời thơ ấu, saulớn lên đi học mới có dịp nhận thức lại

sự nhầm lẫn cũ Biện pháp nghệ thuật ở

đây chíng là lấy ngộ nhận hồi nhỏ làm

đầu mối câu chuyện

* Củng cố:

III, hớng dẫn HS học bài và làm bài tập ở nhà

- Học phần ghi nhớ, hoàn chỉnh bài tập 2

- Chuẩn bị phần I của tiết 5

Viết dàn bài chi tiết và viết phần mở bài

Tiết5:

Luyện Tập Sử Dụng Một Số Biện Pháp Nghệ Thuât

Trong Văn Bản Thuyết Minh.

Trang 9

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh biết vận dụng một số biện pháp nghệ

thuật vào văn bản thuyết minh

Rèn kỹ năng tổng hợp về văn bản thuyết minh

II Chuẩn bị:

1.Phần thầy:Nghiên cứu bài,soạn giáo án

2.Phần trò:đọc bài trớc, làm bài tập, làm phần chuẩn bị ở nhà

B.Phần thể hiện khi lên lớp

Kiểm tra phần chuânt bị của học sinh

*Giới thiệu bài: ở tiết trớc các em đã tìm hiểu việc sử dụng một số biện

pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh Để giúp các em vận dụng một số biệnpháp nghệ thuật đó vào văn bản thuyết minh hôm nay

Theo em chiếc nón có ý nghĩa

ntn trong đời sống con ngời Việt

Nam?

( Ngời Việt Nam xa xứ thấy báng

dáng áo dài, chiếc nón bài

thơ lòng thấy ấm lại)

Đề bài: Thuyết minh về chiếc nón.

- Giới thiệu cấu tạo chiếc nón

ý nghĩa của chiếc nón trong đời sống

đối với ngời Việt Nam

*Lập dàn ý.

A, Mở bài: Chiếc nón là vật dụng rấtquen thuộc nhng độc đáo của ngời ViệtNam

Hình ảnh chiếc nón đã đi vào thơ canhạc hoạ rất tự nhiên

B, Thân bài

Cấu tạo:

+ Hình chóp + Đợc khâu bằng thứ lá nón trắngmuốt

+ Quai nón làm bằng dải lụa dàimềm mại sặc sỡ tô điểm thêm cho vẻ

đẹp giữ cho nón khỏi tròng chành

ý nghĩa:

- Chiếc nón làm bạn thân với tất cả mọingời, nón quai thao vừa trang trí vừalàm duyên nón đi vào thơ ca vật kỷniệm, quà nh biểu tợng của sự vẹn chọntình nhân nghĩa

Nón bài thơ cùng tà áo dài góp phầnlàm dáng điệu thiếu nữ Việt Nam trởlên thớt tha

Điệu múa nón mềm mại làm say lòngngời khơi dậy tình yêu quê hờng đất nớc

C, Kết bài:

- Yêu mến tự hào về một sản phẩm đậm

đà bản sắc dân tộc Việt Nam góp phầntạo nên vẻ đẹp của ngời Việt Nam

Trang 10

Cho học sinh đọc phần mở bài đã

chuẩn bị bài ở nhà( Chỉ rõ biện

pháp nghệ thuật sử dụng trong

đó)

Hs nhận xét-> Giáo viên chốt lại

GV yêu cầu HS mỗi nhóm tổ viết

Viết phần mở bài và thân bài:

+ Mở bài: Chiếc nón trắng Việt Nam

không phải chỉ dùng che ma che nắngdờng nh nó là 1 phần không thể thiếu đ-

ợc đã góp phần làm nên vẻ đẹp duyêndáng cho ngời phụ nữ Việt Nam, chiếcnón trắng đã từng đi vào ca dao:

đợc xếp thành từng chồng khít bên nhaubao bọc trong lớp cớc dẻo dai mềm màcô thợ cần mẫn khâu lên nó, từng mũikim thanh mỏng đều tăm tắp Ngời khâunón nh muốn gửi gắm trong đó bao mơ

ớc ý nguyện của một ngời bạn mìnhmến bằng nón Có khi là những bônghoa yêu thích

Nón có nhiều loại tuỳ theo mức độ rộnghẹp xa trong triều đình lính tráng quâncơ đội nón dấu chiếc non nh vành chỉvừa che hết đầu

Ngang lng thì thắt bao vàng Đầu đội nón dấu vai mang súng dài.Hình ảnh đó khắc chạm trên quân tamcúc

Hoàn chỉnh bài tập viết đoạn kết bài

Đọc bài sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Bài 2

Kết quả cần đạt

- Hiểu đợc nguy cơ chiến tranh hạt nhân và cuộc chạy đua vũ trang đang đe doạtoàn bộ sự sống, nhiệm vụ cấp bách của nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đấu tranhcho một thế giới hoà bình

- Nắm đợc các phơng châm hội thoại- quan hệ cách thức, lịch sự để vận dụng

- Hiểu và có kĩ năng sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Trang 11

Tiết 6 + 7

Đấu tranh cho một thế giới hoà binh

( Mác Két)

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh hiểu đợc nội dung vấn đề đặt ra trong văn

bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất;nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó là đấu tranhcho một thế giới hoà bình

Thấy đợc nghị luận của tác giả chứng cứ cụ thể xác thực cách so sánh rõ rànggiàu tính thuyết phục lập luận chặt chẽ

Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích

1.Phần thầy:Nghiên cứu bài,soạn giáo án

2.Phần trò: Học bài cũ, soạn bài

Câu hỏi: Phong cách Hồ Chí Minh biểu hiện ở những nét đẹp nào? Để học

tập rèn luyện theo phong cách của Bác mỗi chúng ta cần làm gì?

Đáp án: Vẻ đẹp phong cách HCM là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống vănhoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại, giữa thanh cao và giản dị

Cần hiểu sâu sắc vẻ đẹp phong cách của Bác, làm tốt 5 điều Bác dạy sốngtrong sạch giản dị, có ích, làm nhiều việc tốt giúp đỡ mọi ngời

*Giới thiệu bài: Chiến tranh và hoà bình luôn là những vấn đề đợc quan tâm

hàng đầu của nhân loại vì nó quan hệ đến cuộc sống và sinh mệnh của hàng triệungời và nhiều dân tộc Trong thế kỉ XX nhân loại đã phải trải qua hai cuộc chiếntranh thế giới vô cùng khốc liệt và rất nhiều cuộc chiến tranh khác Từ sau chiếntranh thế giới thứ hai nguy cơ chiến tranh vẫn luôn tiềm ẩn đặc biệt vũ khí hạtnhân đợc phát triển mạnh trở thành hiểm hoạ khủng khiếp nhất đe doạ toàn bộ loàingời và tất cả sự sống trên trái đất

- Trích từ tham luận của Mác Két tại hộinghị 6 nớc về vũ khí hạt nhân vào tháng8- 1986

- Luận cứ

Trang 12

để làm rõ luận điểm trên tác giả

đã triển khai hệ thống luận cứ

nào?

( Tất cả chúng ta phải có nhiệm

vụ ngăn chặn cuộc đấu tranh hạt

nhân đấu tranh cho một thế giới

hoà bình) Đoạn 4

Văn bản xếp vào cụm văn bản

nào? phơng thức biểu đạt chính?

Đọc phần 1?

Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

đ-ợc tác giả làm rõ qua chứng cứ

khiếp của kho vũ khí Qua những

số liêu cách tính toán của tác giả

em hình dung ntn về sức tàn phá

của vũ khí hạt nhân?

( Còn di hoạ đến tận bây giờ TK

XX thế giới phát minh ra nguyên

Trong đoạn văn này tác giả đã sử

dụng biện pháp nghệ thuật gì?

Em hhiểu gì về sự so sánh đó?

Qua phép so sánh trên em cảm

nhận ntn về hiểm hoạ vũ khí hạt

nhân của loài ngời?

Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

nh động đất sóng thần vừa qua

đã cớp đi 155.000 mạng ngời

Kho vũ khí hạt nhân đang đợc tàng trữ cókhả năng huy diệt cả trái đất và các hànhtinh khác trong hệ mặt trời

- Cuộc chạy đua vũ trang đã làm mất đikhả năng cải thiện đời sống cho hàng tỉngời (Đ2)

- Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngợclại lí trí của loài ngời mà còn ngợc lại lítrí của tự nhiên phản lại sự tiến hoá (Đ3)

- Văn bản nhật dụngThể loại nghị luận

II, Phân tích

1, Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

+ Ngày 8-8-1986 hơn 5000 đầu hạtnhân bố trí khắp hành tinh mỗi ng-ời trẻ con ngồi trên 4 tấn thuốc nổ Tấtcả nổ tung làm tan biến hết 12 lần sựsống trái đất

- Mở đầu bằng một câu hỏi rồi tự trả lờibằng thời điểm hiện tạo rất cụ thể thờigian con số cách tính toán cụ thể đơngiản

-> Tác động vào nhận thức của ngời đọc.Muốn chứng minh cho ngời đọc thấy rõ

và gây ấn tợng mạnh về nguy cơ khủngkhiếp hiểm hoạ của việc tàng trữ vũ khíhạt nhân trên thế giới ở thời điểm hiện tại1986

+ Tiêu diệt hành tinh xoay quanh mặttrời

+ 4 hành tinh nữa .phá huỷ thế gianbằng của mặt trời

* Vũ khí hạt nhân có sức tàn phá khủng khiếp.

- Trong chiến tranh thế giới thứ hai đầutháng 8/1945 chỉ bằng hai quả bomnguyên tử đầu tiên ném xuống 2 thànhphố lớn Hi rô si ma và Na ga xa ki ĐQ

Mĩ đã làm hai triệu ngời Nhật thiệt mạng

- So sánh với điển tích cổ phơng Tây thầnthoại Hi Lạp “ Thanh gơm Đa mô clét vàdịch hạch

-> Vũ khí hạt nhân đe doạ sự sống conngời nh dịch bệnh truyền nhiễm nguyhiểm

* Đe doạ trực tiếp đối với loài ngời

- Chiến tranh thế giới thứ nhất: 20 triệungời thiệt mạng mất 85 tỉ USD

- Chiến tranh thế giới thứ hai: 60 triệu

ng-ời chết 4 nghìn tỉ đô la

2, Hậu quả của cuộc chạy đua vũ trang

và chiến tranh hạt nhân.

Trang 13

575 triệu ngời thiếu dinh dỡng.

Tiền nông cụ cần thiết cho các

Vì sao có thể nói “ Chiến

tranh ” Em hiểu ntn về lí trí của

tự nhiên?

Để làm rõ luận cứ này tác giả đã

đa ra những chứng cứ nào?

Em hiểu gì về sự sống trái đất từ

hình dung của tác giả?

và văn minh nhân loại phải trải

-> Đa ra hàng loạt dẫn chứng với so sánhthuyết phục trong các lĩnh vực của cuộcsống con ngời

= 100 máy bay B1B 1000 tên lửa vợt đạichâu

10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạtnhân = kinh phí sản xuất 149 tên lửa MX

- Đa dẫn chứng so sánh đối lập toàn diện

cụ thể dáng tin cậy trên nhiều lĩnh vựcthiết yếu và bình thờng của đời sống XH

Đợc đối sánh với sự tốn kém chi phí choviệc chạy đua vũ khí chuẩn bị chiến tranhnhững con số biết nói so sánh bất ngờkhiến ngời đọc phải ngạc nhiên trớc sựthật hiển nhiên mà phi lí

- Cuộc chạy đua chiến tranh hạt nhân làcực kì vô lí và tốn kém nhất, đắt đỏ nhấtvô nhân đạo nhất

* Chạy đua vũ trang ( Chiến tranh hạt nhân là) Cớp đi của thế giới những ĐK

để cải thiện cuộc sống.

- Chiến tranh hạt nhân không những đingợc lại lí trí con ngời mà còn còn đi ng-

ợc lại lí trí của tự nhiên nữa

Lí trí của tự nhiên là qui luật của tự nhiên

lo gíc tất yếu của tự nhiên vì chiến tranhhạt nhân phản tiến hoá qui luật của tựnhiên

+ Trải qua 380 triệu năm con bớm mớibay đợc

+ 180 triệu năm nữa bông hồng mới nởcon, ngời mới hat mới chết vì yêu

Phải lâu dài lắm mới có đợc sự sống

=> Mọi vẻ đẹp không phải một sớm mộtchiều mới có Sự sống ngày nay trên trái

đát và con ngời là kết quả của một quátrình tiến hoá hết sức lâu dài của tự nhiện,một quá trình đợc tính bằng hàng triệunăm Từ đó dẫn đến một nhận thức rõràng về tính chất phản tiến hoá, phản tựnhiên của chhiến tranh hạt nhân Nếu nổ

ra sẽ đẩy lùi sự tiến hoá trở về điểm xuất

Trang 14

qua hàng triệu năm còn huỷ diệt

trái đất chỉ diễn ra troing nháy

mắt, chỉ cần một tích tắc, một cái

bấm nút một cái trái đất bị huỷ

diệt hoàn toàn

Thái độ của tác giả sau khi cảnh

báo hiểm hoạ chiến tranh hạt

nhân và chạy đua vũ trang là gì?

Có ý kiến cho rằng thái độ đó là

bức thông điệp mà tác giả muốn

gửi gắm đến mọi ngời Em có

nhất trí không? tại sao?

( Việt Nam ta phản đối hành

động của Mĩ viện cớ để xâm lợc

hoặc lạm quyền can thiệp sâu

vào các nớc khác: I rắc, I ran,

CHND Triều Tiên

Để kết thúc lời kêu gọi của mình

tác giả nên ra lời đề nghị nào?

Em hiểu ntn về lờ đề nghị này?

Theo em tính thuyết phục và hấp

dẫn của văn bản này là ở yếu tố

nào?

Từ văn bản này em nhận thức

đ-ợc điều gì sâu sắc về thảm hoạ

chiến tranh hạt nhân?

Vì sao nhan đề của văn bản đặt

tên “ Đấu tranh cho thế giới hoà

bình” ?

Em dự định sẽ làm gì để tham

gia vào phong trào đó?

phát ban đầu, tiêu huỷ mọi thành quả củaqúa trình tiến hoá sự sống trong tự nhiên

* Chiến tranh hạt nhân đẩy lùi sự tiến hoá trở lại điểm xuất phát tiêu huỷ mọi

sự sống trên trái đất.

3, Nhiệm vụ của chúng ta

+ Chúng ta .cố gắng chống lại đemtiếng nói tham gia đòi hỏi thế giớikhông có vũ khí cuộc sống hoà bình,công bằng

-> Có thái độ tích cực đấu tranh ngănchặn chiến tranh hạt nhân cho một thếgiới hoà bình: Đoàn kết xiết chặt đội ngũphản đối ngăn chặn chạy đua vũ trang

* Đoàn kết ngăn chăn nguy cơ chiến

tranh hạt nhân, cho một thế giới hoà bình.

- Mở nhà băng lu giữ trí nhớ tồn tại đợccả sau thảm hoạ hạt nhân để nhân loại cácthời đại sau biết đến cuộc sống của chúngta

Lời đề nghị đầy ấn tợng chứng tỏ một lầnnữa sự rùng rợn của thảm hoạ hạt nhân.Tác giả nhấn mạnh nhân loại cần giữ gìn

kí ức của mình Lịch sử sẽ lên án nhữngthế lực hiếu chiến đẩy nhân loại vào thảmhoạ hạt nhân

- Luận điểm đúng đắn hệ thống luậnchứng rõ ràng rành mạch đầy đủ sứcthuyết phục

- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạtoàn thế giới loài ngời Sự sống trên trái

đất, cuộc chạy đua vũ trang tốnkém ngăn chặn xoá bỏ nguy cơ chiếntranh là nhiệm vụ thiết thực và cấp báchcủa loài ngời

IV, Luyện tập

- Là ý tởng, là tiếng nói yêu chuộng hoàbình trên trái đất của nhân dân thế giới

- Theo dõi thông tin

- Tham gia các phong trào dân tộc

Học ghi nhớ, soạn bài: “ Tuyên bố trẻ em”

Chú ý các phần: Nhiệm vụ- cơ hôi – thách thức

Trang 15

Tiết 8các phơng châm hội thoại

Câu hỏi: Thế nào là phơng châm về lợng? Phơng châm về chất?

Đáp án: Phơng châm về lợng, khi giao tiếp cần nói cho có đủ nội dung của

lời nói, phải đáp ứng yêu cầu của cuộc giao tiếp không thiếu, không thừa

Phơng châm về chất: khi giao tiếp đừng nói những điều mà mình không tin là

đúng hay không có bằng chứng xác thực

*Giới thiệu bài: Các em đã tìm hiểu thế nào là phơng châm về lợng, phơng

châm về chất Ngoài ra còn có phơng châm nào khác Tiết học hôm nay

xảy ra nếu xuất hiện những tình

huống hội thoại nh vậy?

Qua việc phân tích trên em rút

ra bài học gì trong giao tiếp?

Muốn biết một câu nói có tuân

thủ theo phơng châm quan

hệ( Nói đúng vào đề tài giao

tiếp) hay không cần biết thực

sự ngời nói muốn nói điều gì

ntn trong giao tiếp?

( Ngời nghe không hiểu hoặc

I, Phơng châm quan hệ

VD: ông nói gà bà nói vịt

- Tình huống hội thoại: Mỗi ngời nói một

đằng không khớp nhau, không hiểunhau( Mỗi ngời nói một đề tài khác nhau)

- Ngời nói và ngời nghe không hiểu nhau,con ngời không thể giao tiếp với nhau đợc.Những hoạt động của XH sẽ rối loạn

* Trong giao tiếp cần nói đúng vào đề tàigiao tiếp tránh nói lạc đề

- Khách: Nóng quá

- Chủ nhà: Mất điện rồi

- Xét nghĩa tờng minh ( hiển ngôn) dờng

nh câu đáp không tuân thủ phơng châmquan hệ Tuy nhiên trong thực tế đó là tìnhhuống giao tiếp rất bình thờng và tự nhiên

Sở dĩ nh vậy là vì ngời nghe hiểu và đáp lạicâu nói theo hàm ý ( Nghĩa phải thông quasuy luận mới biết đợc ) -> Vẫn tuân thủ ph-

rõ ràng điều đó làm cho ngời giao tiếp,

Trang 16

Vậy để ngời nghe không hiểu

lầm phải nói nh thế nào?

Nh vậy trong giao tiếp cần phải

Truyện có mấy lợt lời?

Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé

trong truyện đều cảm thấy

mình đã nhận đợc từ ngời kia

một cái gì đó?

( Trong giao tiếp dù địa vị XH

hoàn cảnh khác nhau, ngời nói

phải chú ý cách nói tôn trọng

đối với ngời đó)

Em rút ra bài học gì?

Qua những câu tục ngữ ca dao

đó cha ông ta khuyên dạy

chúng ta điều gì?

Tìm câu tục ngữ ca dao có nội

ời nhận đạt kết quả mong muốn

* Khi giao tiếp cần chú ý nói ngắn gọnrành mạch

- Chú ý tạo mối quan hệ tốt với ngời đốithoại

VD: Tôi đồng ý với những nhận định vềtruyện ngắn của ông ấy

Có hai cách- Ông ấy bổ nghĩa cho truyệnngắn tôi đồng ý với những nhận định củamột ngời nào đó với truyện ngắn của ôngấy

Có thể chọn một trong những cách sau tuỳtheo ý muốn diễn đạt

- Tôi đồng ý với những nhận định của ông

mà vẫn có thái độ ,lời nói hết sức chânthành thể hiện sự trân trọng quan tâm củangời khác

* Trong giao tiếp cần tế nhị tôn trọng ngờikhác, chú ý khiêm tốn không tự nhấn mạnhcái tôi quá mức, quan tâm đến ngời kháckhông làm phơng hại đến thể diện, đến lĩnhvực riêng t của ngời khác

* Ghi nhớ : sgk

IV , Luyện tập.

Bài tập 1:

-> Khẳng định vai trò của ngông ngữ trong

đời sống khuyên chúng ta trong giao tiếpnên dùng lời lẽ lịch sự nhã nhặn

Chim không kêu tiếng rảnh rang

Trang 17

a, Nói mát d, Nói leo

b, Nói hớt e, Nói ra đầu ra đũa

-> Ngời nghe đã dùng cách diễn đạt đó

Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS

*Giới thiệu bài: ở bài trớc các em biết rằng việc s/d thích hợp các biện pháp

nghệ thuật trong văn bản thuyết minh góp phần làm nổi bật đặc điểm của đối tợng

và gây hứng thú cho ngời đọc Ngoài biện pháp nghệ thuật đó ra trong VB thuyếtminh còn có thể sử dụng yếu tố miêu tả Vậy yếu tố miêu tả có tác dụng ntn? Tiếthọc hôm nay

?

Đọc văn bản

Nhan đề của văn bản có ý

nghĩa gì? Hãy giải thích nhan

I, Tìm yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Văn bản: Cây chuối trong đời sống Việt

Nam

- Vai trò của cây chuối đối với đời sống vậtchất và tinh thần của ngời Việt Nam từ trớctới nay.,

Trang 18

gianh giới các đoạn?

Tìm những câu trong bài

thuyết minh về đặc điểm tiêu

biểu của cây chuối?

Chỉ ra những câu văn có yếu

tố miêu tả về cây chuối

Cho biết tác dụng của những

Nếu bỏ hết các yếu tố miêu tả

đi thì bài văn có còn sinh

về tác dụng của yếu tố miêu

tả trong văn bản thuyết minh?

Nhng trong bài văn thuyết

minh câu nào đoạn nào cũng

sử dụng yếu tố miêu tả có đợc

không? Vì sao?

ở văn bản theo yêu cầu chung

của bài văn thuyết minh bài

- Cây chuối vô tận

- Ngời phụ nữ quả

- Quả chuối là một món ăn ngon

- nào chuối hơng hấp dẫn

- Mỗi cây có một buồng chuối

- Có buồng trăm quả Quả chuối+ Miêu tả

Đi khắp VN núi rừng

Có một trứng cuốcChuối xanh món gỏi-> Làm cho đối tợng cây chuối đợc nổi bậtgây ấn tợng mạnh giúp ngời đọc hình dung

đợc đặc điểm của cây chuối thân, quả , lá.-> Là đặc điểm rất riêng biệt khác với cácloại chuối khác

Vẫn còn là bài văn thuyết minh vì:

Nó có các yếu tố thuyết minh nhng bỏ đi thìbài văn kém sinh động hấp dẫn vì nhờ yếu tốmiêu tả này mà ngời đọc hình dung một cách

cụ thể hơn đặc điểm tiêu biểu của cây chuối

* Để thuyết minh cho cụ thể sinh động hấpdẫn bài thuyết minh có thể kết hợp sử dụngyếu tố miêu tả Yếu tố miêu tả có t/d làm cho

đối tợng thuyết minh đợc nổi bật gây ấn ợng

t > Không mà chỉ nên kết hợp tự nhiên Vìmiêu tả ở đây cần thiết song chỉ đóng vai tròphụ trợ còn lạm dụng miêu tả sẽ làm lu mờnội dung tri thức thuyết minh trong bài

- Ngoài việc thuyết minh rõ ràng mạch lạccác đặc điểm giá trị của đối tợng cần vậndụng biện pháp miêu tả làm cho đối tợnghiện lên cụ thể gần gũi dễ cảm nhận

-> Cha vì đây là một đoạn trích cha thuyếtminh một cách toàn diện các mặt

Phân loại chuối

- Phân loại chuối: Thân, lá, nõn, bắp, củ

- Thân chuối non: Thái ghém ăn sống

- Hoa: ăn sống, xào, nộmQuả xanh chữa bệnh vị thuốc đông y

- Lá chuối tơi: gói bánh

* ghi nhớ

II, Luyện tập

Bài tập 1:

Thân cây chuối có hình dáng thẳng tròn nnh

Trang 19

Em hãy bổ xung yếu tố miêu

tả vào các tri tiết thuyết minh

sau?( Quả chuối chín vàng

vừa bắt mắt vừa dạy lên một

Bắp chuối màu phơn phớt hồng đung đatrong gió

Bài tập 2:

Tách là loại chén uống nớc của Tây có haitai

- Chén của ta không có taiKhi mời ai uống rất nóng

III, Hớng dẫn học sinh làm bài và học bài ở nhà.

- Học ghi nhớ Tiếp tục tìm câu miêu tả trong bài tập 3

- Chuẩn bị tiết luyện tập ở nhà: viết đoạn văn

Tiết 10 Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minh

Câu hỏi: Yêú tố miêu tả có vai trò tác dụng ntn trong bài văn thuyết minh?

Đáp án: Để thuyết minh cụ thể sinh động hấp dẫn bài văn thuyết minh có thể

kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả Yếu tố miêu tả có tác dụng làm cho đối tợngthuýêt minh đợc nổi bật gây ấn tợng

*Giới thiệu bài: Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh là yếu tố

cũng quan trọng song các em rèn kĩ năng và vận dụng yếu tố đó vào trong bài vănthuyết minh ntn Tiết hoc hôm nay

?

GV kiểm tra việc chuẩn bị bài

ở nhà của HS

Đề bài thuộc thể loại nào?

Thuyết minh về đối tợng nào?

Đề bài: Con trâu ở làng quê Việt Nam

I, Tìm hiểu đề

- Thể loại: Thuyết minh

Trang 20

Thuyết minh trong phạm vi

nào? ( Cuộc sống của ngời làm

ruộng con trâu trong việc đồng

áng trong cuộc sống làng quê)

Tìm ý cho đề bài trên? Vai trò

vị trí của con trâu trong đời

Kết bài có nội dung gì?

Viết đoạn mở bài vừa có nội

dung thuyết minh, vừa có yếu

tố miêu tả con trâu ở làng quê

Việt Nam?

Mở bài vừa có yếu tố thuyết

minh vừa có yếu tố miêu tả?

( Cần vận dụng yếu tố thuyết

minh phù hợp )

Mỗi tổ làm một ý -> Trình bày

các bạn nhận xét Chỉ ra yếu tố

thuyết minh và miêu tả?

Tổ 3 viết luận điểm con trâu

trong việc làm ruộng

Tổ 4 viết luận điểm: Con trâu

trong lễ hội

- Đối tợng: Con trâu

- Phạm vi: Con trâu ( ở làng quê Việt Nam)

A, Mở bài: Giới thiệu chung về con trâu

trên đồng ruộng Việt Nam

B, Thân bài: - Con trâu trong nghề làm

ruộng là sức kéo để cày bừa, kéo xe trụclúa

- Con trâu trong lễ hội đình đám

- Con trâu nguồn cung cấp thịt da, sừngtrâu dùng để làm đồ mĩ nghệ

- Con trâu là tài sản lớn nhât của ngời nôngdân Việt Nam

C, Kết bài: Con trâu trong tình cảm của

+ Có thể mở bài bằng cách nêu câu tục ngữ

ca dao về trâu:

Con trâu là đầu cơ nghiệp Trâu ơi ta bảo trâu này

Hoặc bắt đầu bằng cách tả cảnh trẻ emchăn trâu, cho trâu tắm ao, ăn cỏ

VD: Bao đời nay hình ảnh con trâu lầm lũikéo cầy trên đồng ruộng là hình ảnh rấtquen thuộc gần gũi đối với ngời Việt Nam,vì thế đôi khi con trâu đã trở thành ngờibạn tâm tình của ngời dân Việt Nam: Trâu

ơi

* Nguồn gốc của trâu

Trâu là động vật thuộc họ bò phân bộ nhailại nhóm sừng rỗng, bộ guốc chẵn, lớp thú

có vú Trâu Việt Nam có nguồn gốc từ trâurừng thuần hoá thuộc nhóm trâu đầm lầy

* Con trâu trong việc làm ruộng

Con trâu không chỉ nuôi chủ yếu để kéocày lực kéo trung bình trên ruộng từ 70 đến

75 kg bằng 0,36-> 0,40 mã lực Trâu loại Acày một ngày 3- 4 sào ruộng

* Con trâu trong lễ hội

Trang 21

* Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn

Không ai sinh ra và lớn lên ở các làng quêViệt Nam mà lại không có tuổi thơ gắn bóvới con trâu Thủa còn nhỏ đa cơm cho cha

đi cày, mải mê ngắm nhìn con trâu đợc thảlỏng say xa gặm cỏ một cách ngon lành,lớn lên một chút, cỡi trên lng trâu trongnhững buổi chiều đi chăn thả trở về thú vịbiết bao! Con trâu hiển lành ngoan ngoãn

để lại trong kí ức tuổi thơ bao kỉ niệm ngọtngào

Hoàn chỉnh phần kết bài

Ôn tập để tiết sau viết bài

Bài 3 Kết quả cần đạt

- Hiểu đợc tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em trong bối cảnhthế giới hiện nay sự qan tâm của cộng đồng quốc tế

- Nắm đợc mối quan hệ giữa phơng châm hôi thoại và tình huống giao tiếp.Làm tốt bài tập làm văn số 1 Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật và yếu tốmiêu tả để làm bài hấp dẫn

Tiết 11,12:

Văn bản:

Tuyên bố thế giới về sự sống còn của trẻ em

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh thấy đợc phần nào thực trạng cuộc sống

của trẻ em trên thế giới hiện nay tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻem

1.Phần thầy: Soạn giáo án, tham khao luật giáo dục

2.Phần trò: Học bài cũ Trả lời câu hỏi sgk

Câu hỏi: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân có hại nh thế nào?

Đáp án: Đe doạ toàn thể loài ngời và sự sống trên trái đất Cuộc chạy đua vũ

trang vô cùng tốn kém đã cớp đi của thế giới nhiều điều kiện đẻ phát triển, để loạitrừ nạn đói, nạn thất nghiệp học, khắc phục bệnh tật cho hàng triệu con ngời Đấu

Trang 22

tranh cho hoà bình ngăn chặn và xoá bỏ nguy cơ chiến tranh hạt nhân là nhiệm vụthiết thực và cấp bách của toàn thể loài ngời.

*Giới thiệu bài: Mấy chục năm cuối thế kỷ XX trẻ em VN cũng nh trẻ em

trên thế giới đang đứng trớc nhng thuận lợi to lớn về sự chăm sóc và nuôi dỡnggiáo dục Nhng đồng thời cũng đang gặp những thách thức, những cản trở khôngnhỏ ảnh hởng xấu đến tơng lai phát triển của trẻ em, để giúp các em hiểu đợc vănbản

triển sử dụng là chủ yếu?

Văn bản chia làm mấy phần nội

dung của mỗi phần?

Em có nhận xét gì về bố cục của

văn bản?

Đọc phần I

Mục đích việc tham dự hội nghị

cấp cao thế giới trẻ em là gì?

Tại sao tác giả kêu gọi bảo đảm

2,Đọc.

- Chế độ phân biệt chủng tộc cực đoan

và tàn bạo tồn tại từ 1962 ở Nam Phi

- Tị nạn: lánh đi nơi khác tránh nguyhiểm

- Giải trừ quân bị: giảm bớt hoặc hạnchế vũ khí văn bản nhật dụng

- Văn bản nhật dụng

Ptbđ: Nghị luận chính trị xã hội

3, Phân đoạn

4 phần+ Phần 1-2: Lời kêu gọi

+ Sự thách thức Thực tế con số trẻ em.+ Cơ hội: Đk thuận lợi để chăm sóc trẻem

+ Nhiệm vụ: XĐ nhiệm vụ cơ bản cụthể của từng quốc gia

-> Rõ ràng mạch lạc liên kết hợp lý chặtchẽ

II, Phân tích.

1, Lời kêu gọi

* Cùng cam kết, ra lời kêu gọi khẩnthiết toàn cầu: Hãy bảo đảm cho trẻ emmột tơng lai tốt đẹp hơn

Trẻ em trong trắng dễ bị tổn thơngphụ thuộc, hiểu biết, ham hoạt động,

đầy ớc vọng

+ Sống vui tơi thanh bình chơi hamphát triển đợc trởng thành mở rộng.-> Chính đáng vì trẻ em là chủ nhân t-

ơng lai của đất nớc, trẻ em hôm nay thếgiới ngày mai

* Khẳng định quyền đợc sống phát

triển của trẻ em trên toàn thế giới và kêu gọi nhân loại hãy quan tâm đến vấn đề này.

2, Sự thách thức

5 (3-7)

- Cuộc sống cực khổ nhiều mặ của trẻ

Trang 23

Theo hiểu biết của em nỗi bất

hạnh nào là lớn nhất đối với trẻ

quốc tế đã có thái độ nh thế nào

trớc những nỗi bất hạnh của trẻ

em trên thế giới?

Tiết 2

Đọc đoạn 3

Chỉ ra những thuận lợi trong việc

cải thiện cuộc sống của trẻ em?

Những thuận lợi đó có ý nghĩa

nh thế nào?

Những cơ hội ấy xuất hiện ở việt

nam nh thế nao? Để nớc ta có thể

tham gia tích cực vào việc thực

hiện tuyên bố về quyền trẻ em?

(Chính trị ổn định, kỹ thuật tăng

trởng hợp tác quóc tế ngày càng

mở rộng)

Nêu việc làm mà em biết thể

hiện sự quan tâm của Đảng chính

quyền địa phơng nơi em ở đối

với trẻ em

em

+ Nạn nhân của chiến tranh bạo nạnphân biệt chủng tộc chế độ a-pác-thai sựxâm lợc chiếm đóng thôn tính của nơcngoài

+ Chịu đựng thảm hoạ đói nghèo khủnghoảng kinh tế nạn đói vô gia c, dịchbệnh, mù chữ, môi trờng xuống cấp

4000 em chết do suy dinh dỡng dobệnh

-> Nạn nhân của chiến tranh

- Loại bỏ

+ Chiến tranh+ Bạo lực+ Đói nghèo

- Châu phi: trẻ em đói nghèo chết đói,nạn nhân chất độc màu da cam, nạnnhân của chiến tranh, cuộc khủng bố ởNga

- Thách thức là những khó khăn trớcmắt cần phải chú ý vợt qua

- Các nhà lãnh đạo chính trị là nhữngngời ở cơng vị lãnh đạo các quốc gia

- Họ quyết tâm vợt qua những khó khăntrong sự nghiệp vì trẻ em

* Nhận thức rõ thực trạng đáng báo

động về cuộc sống khó khăn bất hạnhcủa toàn thế giới

-> Quan tâm giúp con ngời vợt quanhững bất hạnh này

3, Cơ hội.

+ Các nớc có đủ phơng tiện kiến thứcbảo vệ sinh mệnh của trẻ em loại trừphần lớn khổ đau của các em, công ớcquốc tế quyền trẻ em tạo mọi cơhội trẻ em thực sự đợc tôn trọng khôngkhí chính trị tạo sự hợp tác đoàn kếtquốc tế đẩy nền kinh tế phát triển

- Tăng cờng phúc lợi trẻ em u tiên

- Nớc ta có đủ phơng tiện kiến thứcthông tin y tế trờng học để bảo vệ sinhmệnh của trẻ em

Trẻ em nớc ta đợc chăm sóc tôntrọng

(Mầm non trờng học bệnh viện nhi, nhàvăn hoá thiếu nhi, tiêm phòng, trại hènhà hát nhà XB dành cho trẻ em)

* Điều kiện thuận lợi cơ bản để thế giới đẩy mạnh việc chăm sóc bảo vệ trẻ em.

4.Nhiệm vụ :

Trang 24

Phần nhiệm vụ có mấy nội dung

đó là nội dung nào?

Những nhiệm vụ cụ thể đợc nêu

của nhiệm vụ?

Tác giả đã nêu ra những biện

pháp cụ thể nào?

Vì sao phải khôi phục tăng trởng

kinh tế?

Liên hệ thực tế các quốc gia có

những việc làm cụ thể nào trong

quan tâm của cộng đồng quốc tế

đối với vấn đề này?

10 – 15 nhiệm vụ cụ thể

2 16 – 17 biện pháp để thựchiện nhiệm vụ

-Tăng cờng sức khoẻ và chế độ dinh ỡng

d Trẻ em tàn tật hoàn cảnh sống đặc biệtphải đợc quan tâm

- Đảm bảo quyền bình đẳng nam nữ

- Đảm bảo trẻ học hết bậc học giáo dụccơ sở

- Ngời mẹ đảm bảo an toàn khi mangthai

- Cho trẻ biết rõ nguồn gốc lai lịch các

em sống có trách nhiệm

- Toàn diện cụ thể về tất cả các mặt vậtchất tinh thần sức khoẻ chế độ dinh d-ỡng phát triển giáo dục từ đối tợng quantâm hàng đầu đến củng cố giáo dục xâydựng môi trờng xã hội Từ bảo đảmquyền bình đẳng nam nữ đến khi trẻ emtham gia sinh hoạt văn hoá xã hội

- ý và lời dứt khoát mạnh mẽ rõ ràng

* Là nhiệm vụ cụ thể toàn diện cấp thiết của cộng đồng quốc tế và từng quốc gia.

+ Cấp bách : Bảo đảm khôi phục tăngtrởng phát triển kinh tế

+ Các nớc có lỗ lực phối hợp hành độnghợp tác quốc tế

-> ảnh hởng đến số phận trẻ em

- Hội nghị các nớc phát triển trên thếgiới họp tại TôKiô bàn cách xoá nợ,hoãn nợ tăng viện trợ nhân đạo cho cácnớc Nam á bị nạn động đất sóng thần 5

III, Tổng kết ghi nhớ.

- Bố cục mạnh lạc hợp lý các ý có mốiquan hệ chặt chẽ

- Bảo vệ quyền lợi chăm lo đến sự pháttriển của trẻ em là một trong nhữngnhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng hàng

đầu của từng quốc gia và cộng đồngquốc tế Qua chủ trơng chính sách hoạt

động cụ thể đối với việc bảo vệ cuộcsống trẻ em mà ta nhận ra trình độ vănminh của một xã hội

- Vấn đề đó đợc sự quan tâm thích đáng

Trang 25

? Phát biểu ý kiến của em về sựquan tâm chăm sóc của chính

III, Hớng dẫn HS học bài và làm bài tập ở nhà.

- Học bài, soạn bài chuyện ngời con gái Nam Xơng

Tiết 13 Các phơng châm hội thoại ( Tiếp)

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh nắm đợc mối quan hệ chặt chẽ giữa các

phơng châm hội thoại và tình huống giao tiếp

Hiểu đợc phơng châm hội thoại không phải là những qui định bắt buộc trongmọi tình huống giao tiếp vì nhiều lí do khác nhau các phơng châm hội thoại có khikhông đợc tuân thủ

1.Phần thầy: Soạn giáo án, tham khao luật giáo dục

2.Phần trò: Học bài cũ Làm bài tập

Câu hỏi: Em đã đợc học những phơng châm hội thoại nào? Thế nào là phơng

châm lịch sự? Cho ví dụ

Đáp án:

+ Phơng châm quan hệ

+ Phơng châm cách thức

+ Phơng châm lịch sự-> Khi giao tiếp cần tôn trọng ngời khác

Tiết trớc các em đã tìm hiểu phơng châm hội thoại Để giao tiếp thành côngngời nói không chỉ cần nắm vững các phơng châm hội thoại mà còn phải XD rõnhững đặc điểm của tình huống giao tiếp Để giúp các em Tiết học hôm nay

* Truyện cời-> Không

Trong tình huống giao tiếp khác có thểcoi là lịch sự thể hiện sự quan tâm đốivới ngời khác

Trong tinh huống này ngời đợc hỏi bịchàng ngốc gọi xuống từ trên cây caolúc mà ngời đó đang tập chung làmviệc Rõ ràng chàng ngốc đã làm mộtviệc quấy rối gây phiền hà cho ngờikhác

Trang 26

Theo em cân chú ý điều gì khi sử

dụng các phơng châm hội thoại?

( Những yếu tố trên ảnh hởng

đến giá trị giao tiếp của lời nói,

nói chung đến việc tuân thủ

ph-ơng châm hội thoại nói riêng

Chú ý tình huống giao tiếp)

Nhắc lại các phơng châm hội

thoại đã học?

Xem lại tất cả các VD đã học em

cho biết các tình huống nào,

ph-ơng châm hội thoại nào không

đ-ợc tuân thủ?

Đọc đoạn đối thoại sgk

Chú ý từ ngữ in đậm

An muốn biết thông tin nào?

Câu trả lời của Ba có đáp ứng

nhu cầu thông tin nh An mong

Vì sao bác sĩ phải làm nh vậy?

Việc nói dối của bác sĩ có chấp

-> Có thể vì một câu nói thích hợp trongtình huống này nhng lại không thíchhợp trong tình huống khác

II, Những trờng hợp không tuân thủ phơng châm hội thoại.

Để tuân thủ phơng châm về chất ngờinói trẻ lời chung chung

- Bạn có biết nhà cô giáo chủ nhiêm ở

-> Có thể chấp nhận đợc vì đó là việclàm nhân đạo và cần thiết có lợi chobệnh nhân, có thể lạc quan hơn có nghịlực hơn

VD: Ngời chiến sĩ không may xa vàotay địch không thể vì tuân thủ phơngchâm về chất mà khai thật hết tất cảnhững gì mình biết về đồng đội về bímật của đơn vị

Trang 27

Khi nói “ Tiền bạc chỉ là tiền

bạc” thì có phải ngời nói không

Câu trả lời của ông bố không

tuân thủ phơng châm hội yhoại

nào?

Thái độ của lời nói, của Chân,

tay đã vi phạm phơng châm

nào trong giao tiếp?

* Ngời nói phải yêu tiên cho một phơngchâm hội thoại hoặc một yêu cầu khácquan trọng hơn

-> Nếu xét nghĩa hiển ngôn( Tờngminh) thì câu không tuân thủ phơngchâm về lợng vì không cho ngời nghethêm mọtt thông tin nào Song xét hàm

ý (hàm ẩn) vẫn có nội dung tuân thủ

ph-ơng châm về lợng

- Tiền bạc chỉ là phơng tiện để sống chứkhông phải là mục đích cuói cùng củacon ngời-> răn dậy ngời ta không nênchạy theo tiền bạc mà quên đi nhiều thứkhác quan trọng hơn thiêng liêng hơn

* Ngời nói muốn gây một sự chú ý đẻngời nghe hiểu câu nói theo một hàm ýnào đó

 Ghi nhớ: sgk

III, Luyện tập:

Bài tập 1:

- Không tuân thủ phơng châm cách thứcmột đứa bé sẽ không thể nhận biết đợctuyển tập chuyên ngắn Nam Cao để nhờ

đó mà tìm đợc quả bóng Cách nói của

- Các vị khách không chào hỏi nói ngaylời lẽ giận giữ nặng nề Không có lý dochính đáng

- Học ghi nhớ, làm bài tập 2 hoàn chỉnh, chú ý tình huống giao tiếp, ôntậo ngôi số ít, nhiều đã học ( lớp 7)

Tiết 14+ 15Viết bài tập làm văn số 1

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh viết đợc một văn bản thuyết minh trong

đó có sử dụng yếu tố miêu tả

Rèn kĩ năng thu nhập tài liệu hệ thống chọn lọc tài liệu để viết bài thuyếtminh

1.Phần thầy: Ra đề + đáp án biểu điểm bằng giáo án cụ thể

2.Phần trò: Ôn tập lí thuyết, chuẩn bị vở viết

Trang 28

I, ổn định tổ chức

II, Đề bài:

Giới thiệu cây lúa Việt Nam

III, Đáp án biểu điểm

- Lúa có thể 1 vụ, 2 vụ chính đe nguồn thu lớn còn xuất khẩu

- Cánh đồng 5 tấn Thái bình- Đồng Tháp Mời- Sông Cửu Long

- Điểm trung bình: Đủ bố cục Trình bày tơng đối đủ các ý Đã vận dụng cácphơng pháp, biện pháp thuyết minh song cha nhuần nhuyễn còn mắc 3- 4 lỗi chínhtả

- Điểm yếu: Bố cục 3 phần cha rõ ràng Các ý sơ sài, cha giới thiệu đủ về đốitợng ( nguồn gốc vị trí) Cha vận dụng phơng pháp cũng nh biện pháp nghệ thuậttrong bài Mắc nhiều lỗi diễn đạt và lỗi chính tả

III, Hớng dẫn HS học bài và làm bài tập ở nhà.

- Xem lại đề tập làm văn

- Soạn bài: Chuyện ngời con gái Nam Xơng

Bài 4

Kết quả cần đạt Qua truyện Ngời con gái Nam Xơng thấy đợc đức tính truyền thống và ssóphận oan trái của ngời phụ nự Việt Nam dới chế độ phong kiến Những thành

Trang 29

công về nghệ thuật, kể chuyện của tác giả.

Hiểu đợc tiếng việt có một hệ thống từ ngữ xng hô rất phong phú, tinh tế,giàu sắc thái biểu cảm Biết sử dụng từ ngữ xng hô một cách thích hợp trong giaotiếp

Nắm đợc cách dẫn trực tiếp, gián tiếp

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp truyền thống trong

tâm hồn ngời phụ nữ Việt Nam- qua nhân vật Vũ Nơng

Thấy rõ số phận oan trái của ngời phụ nữ dới chế độ phong kiến

Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tác giả: Nghệ thuật xây dựngtruyện, xây dựng nhân vật sự sáng tạo trong việc kết hợp yếu tố kỳ ảo, tình tiết cóthực, tạo nên vẻ đẹp riêng của loại truyện truyền kì

1.Phần thầy: Soạn giáo án, tham khảo tài liệu

2.Phần trò: Học bài cũ Soạn bài

Câu hỏi: Qua bản tuyên bố em nhận thức ntn về tầm quan trọng của vấn đề

bảo vệ chăm sóc trẻ em, về sự quan tâm của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề này

Đáp án: Bảo vệ quyền lợi chăm lo đến sự phát triển của trẻ em là một trong

những vấn đề quan trọng cấp bách có ý nghĩa toàn cầu Bản tuyên bố ngày 30tháng 9/ 1990 đã khẳng định điều ấy và cam kết thực hiện những nhiệm vụ có tínhchất toàn diện vì sự sống còn, phát triển của trẻ em vì tơng lai của nhân loại

* Giới thiệu bài: Truyện truyền kì là loại văn xuôi tự sự có nguồn gốc từ

VHTQ thịnh hành từ đời Đờng, các nhà văn nớc ta về sau đã tiếp nhận thể loại này

để viết những tác phẩm, phản ánh cuộc sống của con ngời đất nớc mìn

truyện dân gian trong kho tàng

truyện cổ tích Việt Nam)

Giáo viên học sinh

+ Truyền kì mạn lục: Tập sách gồm 20truyện ghi lại những truyện lạ lùng kì quái

- Truyền kì: Là những truyện thần kì vớiyếu tố tiên phật, ma quủi vốn đợc lu truyềnrộng rãi trong dân gian

Chuyện ngời con gái Nam Xơng là thứ 16trong 20 truyện của tác giả

2, Đọc, tắm tắt

- Chú ý phân biệt lời kể với lời đối thoại

Trang 30

Tìm bố cục của văn bản cho

biết nội dung chính của từng

Trong buổi chia tay với chồng

nàng đã có cử chỉ lời nói nào?

Qua lời dặn dò đó ta hiểu thên

mị nết na, lấy chồng là chàng Trơng nhàgiàu ít học tính ĐNTS phải đi lính Vũ N-

ơng một tay quán xuyến việc nhà, sinh conchăm sóc mệ chồng, mai táng mẹ chồng,một lòng chung thuỷ chờ chồng

Khi trở về nghe câu nói của con nghi ngờ

vợ, Vũ Nơng bị oan nhng không thể minhoan đã tự tử ở bến Hoàng Giang- đợc LinhPhi cứu giúp

- ở dới thuỷ cung Vũ Nơng gặp Phan Langngời cùng làng Phan Lang đợc Linh Phigiúp trở về trần gian Vũ Nơng gửi chiếcthoa vàng nhắn chồng giải oan cho mình

Vũ Nơng đợc giải oan nhng không trở vềtràn gian

3, Bố cục.

3 phần+ Đầu -> cha mẹ đẻ mình Cuộc hôn nhângiữa TS- VN sự xa cách vì chiến tranhphẩm hạnh của nàng trong thời gian xacách

+ Đoạn 2: Qua năm sau qua rồi Nỗi oankhuất của Vũ Nơng Cái chết bi thảm củanàng

Đoạn còn lại: Cuộc gặp gỡ giữa Phan Lang

và Vũ Nơng trong động Linh Phi Vũ Nơng

+ Rót rợu chàng đi thiếp chẳng dámmong chốn phong hầu về bình yên.-> Lời dặn dò đậm đà tình nghĩa của ngời

vợ hiền khi chồng phải đi xa

Không mong vinh hiển áo gấm phong hầuchỉ mong chồng đợc bình an trở về

Thông cảm với gian nan nguy hiểm màchồng phải chịu đựng, khắc khoải nhớnhung

* Đằm thắm thiết tha

- Buồn nhớ chồng- thấm thía nỗi cô đơn+ Thuốc thang khi ốm- lấy lời ngọt ngào

Trang 31

Khi Trơng Sinh trở về điều gì

khiến anh ta nghi ngờ vợ?

Lời nói ngây thơ của Đản đã

tác động ntn đến TS?

Tại sao câu nói của trẻ lại gây

nghi ngờ sâu sắc nh vậy?

Từ đó em có suy nghĩ gì về

nghệ thuật kể chuyện của tác

giả?

Tin lời con trẻ mối nghi ngờ

ngày càng sâu Trơng Sinh đã

sử sự ntn?

Hậu quả ra sao?

Chi tiết nào mở ra khả năng

tránh đợc thảm kịch?

Khi bị oan nh thế Vũ Nơng đã

làm gì?

Trong những lời nói của Vũ

N-ơng lời nào bày tỏ tình cảm gắn

bó vợ chồng, lời nào đau nhất,

gợi thơng cảm nhất cho ngời

Qua những lời nói đó em cảm

nhận đợc điều đáng quí nào

trong tâm hồn ngời phụ nữ phải

chịu oan trái?

Cuối cùng Vũ Nơng chọn cái

chết Lời than của Vũ Nơng có

ý nghĩa gì?

Theo em cái chết của Vũ Nơng

nói với ta điều gì?

khuyên lơn thơng xít ma chay nh mẹ đẻ

- Là ngời phụ nữ hiền thục lo toan tình ngờivẹn cả đôi bên- Bà nhìn thấy hiểu đợc cônglao và đức độ của con dâu Chỉ tiếc mong -

ớc của bà không thấy chàng TS trở về

* Là ngời vợ thuỷ chung yêu chồng thathiết, ngời vợ đảm đang- nàng dâu hiếuthảo

2, Nỗi oan khuất của Vũ N ơng

- Trơng Sinh thăm mộ mẹ cùng đứa connhỏ “ Ô hay ông cha có ngời đàn ôngdêm nào cũng đến ”

-> Nghi ngờ lòng chung thuỷ của vợ câuphản ánh đúng ý nghĩ ngây thơ của trẻ em

“ Đi hỏi già về hỏi trẻ” Giống nh một câu

đố giấu đi lời giải-> ngời cha nghi ngờ.-> Tài kể chuyện khéo thắt nút, mở nútkhiến câu chuyện đột ngột căng thẳng ><xuất hiện Trơng Sinh vốn tính hay ghen +Lời kể của bé Đản rất thất nên không đủbình tĩnh để phán đoán phân tích

- Bỏ ngoài tai lời phân trần của vợ khôngtin cả những nhân chứng bênh vực chonàng, cũng nhất quyết không nói ra duyên

cớ để cho vợ mình có cơ hội minh oan

Tr-ơng Sinh la um lên mắng nhiếc vợ mình

đuổi đi

Vũ Nơng tự vẫn

- Giấu không kể lời con nói

Phân trần chồng hiểu rõ nỗi oan Vũ Nơngnói đến thân phận mình, tình nghĩa vợchồng khẳng định tấm lòng chung thuỷtrong trắng cầu xin đừng nghi oan hết lòngtìm cách hàn gắn cái hạnh phúc gia đình

đang có nguy cơ tan vỡ

Thiếp sở dĩ

Đau đớn thất vọng khi không hiểu sao bị

đối sử bất công, không có quyền đợc tự bảo

vệ hạnh phúc gia đình, niềm khao khát củacả đời nàng đã tan vỡ Tình yêu không còn

* Dẫn đến cái chết vô lí bi thảm đáng

th-ơng tâm hồn nhiều khát vọng hạnh phúcsâu sắc chân thật dễ tổn thợng

-> Lời than nh một lời nguyền xin thầnsông chứng giám nỗi oan khuất và tiết sạchgiá trong của nàng

- Khẳng định nhân cách trong sạch ngaythẳng cao thợng

Trang 32

( Đây là hành động quyết kiệt

cuối cùng để bảo toàn danh dự

có nỗi tuyệt vọng đắng cay

Tuy vậy truyện vẫn có yếu tố

sự kiện chi tiết có thực em có

nói những lời nào?

ý nghĩa của những yếu tố kì ảo

đó?

( Ngời tốt dù có trải qua bao

oan khuất, cuối cùng đợc minh

Giá trị của nội dung?

- Số phận của ngời phụ nữ trọng xã hộiphong kiến trơ trọi cô độc bị đầy đoạkhông có hạnh phúc

* Là ngời phụ nữ bất hạnh làm nạn nhânthê thảm của chế độ phong kiến phụ quyền

- Bầy tỏ niềm thơng cảm của tác giả đối với

số phận oan nghiệt của ngời phụ nữ

3, Vũ n ơng đ ợc giải oan.

- Phan Lang nằm mộng lạc vào độngrùa gặp Vũ Nơng hình ảnh Vũ Nơngngồi kiệu hoa

-> Sử dụng nhiều yếu tố kỳ ảo

- Yếu tố thực về địa danh thời điểm lịch sửnhân vật lịch sử (bến đò Hoàng Giang,Trần Thiên Bình, ải Chi Lăng Sự kiện lịch

sử quân Minh xâm lợc nớc ta

-> Làm cho thế giới kỳ ảo lung linh mơ hồtrở nên gần với cuộc sống thực làm tăng độtin cậy

- Ngồi kiệu hoa

- Tôi bị chông ruồng rẫy nhà nói hộ

* Hoàn thiện thêm nét đẹp vốn có của VũNơng

-> Dù ở thế giới khác vẫn nặng tình vớicuộc đời quan tâm đến trồng con khao khát

đợc phục hồi danh dự Tạo nên kết thúc cóhậu cho câu chuyện

* Ước mơ ngàn đời của nhân dân về sựcông bằng trong cuộc đời

-> Không

Vũ Nơng trở lại dơng thế rực rỡ uy nghinhng chỉ thấp thoáng giữa dòng sông lúc ẩnlúc hiện với lời tạ từ ngậm ngùi Tất cả chỉ

ảo ảnh là một phút an ủi cho ngời bạc phân.Hạnh phúc không thể làm lại đợc nữa Tr-

ơng sinh phải trả giá cho hạnh phúc phũphàng của mình Tính bi kịch của chuyệnvẫn tiềm ẩn ngay trong lung linh kỳ ảo.-> Khẳng định niềm thơng cảm của tác giảvới số phận bi thảm của ngời phụ nữ trongxã hội phong kiến

- Kết cấu độc đáo sáng tạo, diễn biến tâm

lý nhân vật đợc khắc hoạ dõ nét Xây dựngtình huống chuyện đặc sắc Yếu tố kỷ ảohoang đờng

Qua câu chuyện kể về cuộc đoì và cái chếtthơng tâm của Vũ Nơng đac thẻ hiện niềmcảm thơng đối với số phận oan nghiệt củangơi phụ nữ Việt Nam dới chế độ phong

Trang 33

? kiến Đồng thời khẳng định vẻ đẹp tinh

Soạn bài: Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh

Ngày soạn:27/9/2007 Ngày giảng: 1/10/2007

Tiết 18Xng hô trong hội thoại

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh hiểu đợc sự phong phú tinh tế và giàu sắc

thái biểu cảm của hệ thống các từ ngữ xng hô trong tiếng việt

Hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xng hô với tình huốnggiao tiếp

Câu hỏi: Việc không tuân thủ các phơng châm hội thoại có thể bắt nguồn từ

những phơng châm nào?

Đáp án: Ngời nói vô ý vụng về thiếu văn hoá giao tiếp.

Ngời nói phải u tiên cho một phơng châm hội thoại hoặc một yêu cầu kháchquan

Ngời nói muốn gây một sự chú ý để ngời nghe hiểu câu nói theo hàm ý nào

đó

II, Dạy bài mới:

 Giới thiệu bài: Sự phong phú tinh tế và giàu hình ảnh giầu sắc thái biểu cảm của

hệ thống các phơng tiện xng hô là một đặc điểm nổi bật của KT xng hô và kỹ năng

sử dụng những phơng tiện xng hô là phần rất quan trọng để giúp các em hiểu Hôm nay

hô trong hội thoại?

Em thử nhớ xem trong giao tiếp

đã bao giờ gặp tinh huống không

I/ Từ ngữ xng hô và sử dụng từ ngữ xng hô.

Tôi, chúng tôi, chúng tao, chúng tớ -> ở ngôi thứ nhất

Ngôi thứ 2 : Mày, mi, chúng màyNgôi thứ 3 : Nó, hắn, chúng nó

Ngôi thứ 3 : Anh chú bác, cô gì mợ, ôngcháu em con -> có thể xuồng xã có thểthân mật có thể sang trọng

* Tiếng việt có một hệ thống xng hôphong phú xng hô với bố mẹ và thầy côgiáo ở trờng mình, trớc mặt các bạntrong giờ chơi giờ học xng hô với em họ

Trang 34

và giàu sắc thái biểu cảm hơn?

Đọc đoạn trích sách giáo khoa

I lo ve you (ai lớp u)-> Tiếng việt

* giàu sắc thái biểu cảm

* Đoạn trích:

a, Dế Choắt nói với Dế Mèn: anh – em

Dế Mèn nói với Dế Choắt : Ta –Chúng mày

b, Dế Mèn nói với Dế Choắt: Tôi – anh

Dế Choắt nói với Dế Mèn : Tôi – anh

Đoạn a : sự xng hô của 2 nhân vật rất

khác nhau Xng hô bất bình đẳng củamột kẻ ở vị thế yếu cảm thấy mình thấphèn cần nhờ vả ngời khác và một kẻ ở vịthế mạnh kiêu căng và hách dịch

Đoạn b Sự xng hô thay đổi hẳn xng hô

bình đẳng không ai thấy mình thấp hơnhay cao hơn ngời đối thoại,

- Có sự thay đổi xng hô nh vậy vì tìnhhuống giao tiếp thay đổi vị thế của 2nhân vật không còn nh đoạn a Dế choắtkhông còn coi mình đàn em cần nhờ vảnơng tựa dế mèn nữa mà nói với dếmèm nh lời chăn chối với t cách là 2ngời bạn

* Ngời nói cần căn cứ vào đối tợng vàcác đặc điểm khác của tinh huống giaotiếp để xng hô cho thích hợp

* Ghi nhớ : sgk

II/ Luyện tập :

Bài tập 1:

Chúng ta – Chúng emNgôi gộp : Tức chỉ một nhóm ít nhất là

2 ngời trong đó có ngời nói và ngờinghe và phơng thức xng hô chỉ “Ngôitrừ” tức chỉ một nhóm ít nhất 2 ngờitrong đó có ngời nói nhng không có ng-

ời nghe (Tiếng nớc ngoài – ngôn ngữChâu Âu không có sự phân biệt đó)

Bài tập 2 :

Nhầm tăng thêm tính khác quan chonhững luận điểm khoa học trong vănbản Ngoài ra việc xng hô này còn thểhiện sự khiêm tốn của tác giả

Chú ý : Khi trong tình huống viết bàibút chiến tranh luận khi cần nhấn mạnh

ý kiến riêng của cá nhân thì dùng “tôi”thích hợp hơn

Trang 35

x trọng đạo) rất đáng để noi theo.

Việc dung từ trong cầu nói của

Bài tập 4 :

Vị tớng tuy trở thành một nhân vật nổitiếng có quyền cao chức trọng nhng vẫngọi thầy của mình là thầy xng con thểhiện thái độ kính cẩn và lòng biết ơncủa vị tớng với thầy giáo của mình

Bài tập 5:

- Trớc năm 1945 : Vua xng hô là trẫm.Với Bác xng hô là tôi gọi dân chúng là

đồng bào -> ngời nghe cảm giác gần gũithân thiết với ngời nói đánh dấu bớcngoặc trong quan hệ giữa lãnh tụ vànhân dân

III, Hớng dẫn học sinh học bài và làm bài tập

- Làm bài tập 6 theo gợi ý trên lớp

- Đọc bài: Cách dẫn trực tiếp

Tiết 19Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh nắm đợc hai cách dẫn lời hoặc ý nghĩ:

Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

Câu hỏi: Nhận xét gì về từ ngữ xng hô và việc sử dụng từ ngữ xng hô?

Đáp án: Tiếng việt có một hệ thống từ ngữ xng hô rất phong phú, tinh tế và

giàu sắc thái biểu cảm

Ngời nói căn cứ vào đối tợng và đặc điểm khác của tình huống giao tiếp để

x-ng hô cho thích hợp

 Giới thiệu bài: Trong giao tiếp có những lúc ta phải dẫn lại lời ý của ngời

khác hoặc của chính chúng ta Có những cách dẫn nào Tiết học hôm nay

 Nội dung bài mới

Trang 36

Trong hai đoạn trích phần in đậm

nào đợc nói ra thành lời? Phần in

Trong hai đoạn trích trên có thể

thay đổi vị trí giữa bộ phận in

đậm với bộ phận trớc đó đợc

không?

Nếu đợc thì 2 bộ phận ấy đợc

ngăn cách với nhau bằng điều gì?

Gọi bộ phận in đậm trong đoạn

lời nói hay ý nghĩa?

Dấu hiệu nào cho biết điều đó?

Cách trình bầy của 2 VD trên gọi

là lời dẫn gián tiếp Vậy thế nào

là lời dẫn gián tiếp?

(Lời dẫn gián tiếp tuy không bắt

buộc nhng từ ngữ phải đảm bảo

đúng ý Có thể dùng từ rằng, từ

phía trớc là lời dẫn)

Có thể chuyển đổi lời dẫn trực

tiếp thành lời dẫn gián tiếp đợc

không? Khi chuyển phải chú ý

b: Dấu hiệu tách hai phần câu cũng là dấuhai chấm và dấu ngoặc kép

- Có thể thay đổi vị trí hai bộ phận

- Ngăn cách dấu ngoặc kép, dấu gạchngang hoặc xuống dòng sau dấu hai chấmLời dẫn trực tiếp- Lời ngời dẫn

* Dẫn trực tiếp là nhắc lại nguyên vẹn lờinói hay ý nghĩ của ngời hoặc nhân vật.Lời dẫn trực tiếp đợc đặt trong dấu ngoặckép

II, Cách dẫn gián tiếp (12’)

đặt trong dấu ngoặc kép

VD: Nam nói: “ Ngày mai chúng ta nghỉhọc nhé”

-> Nam nói là: ngày mai bạn ấy nghỉ học

Bỏ dấu hai chấm và dấu ngoặc képThay đổi từ xng hô chi thích hợpLợc bỏ các tình thái từ

Trang 37

?

nghĩ đợc dẫn?

Viết 1 đoạn văn nghị luận có liên

quan đến một trong 3 ý kiến dới

đây?

Hãy thuật lại lời nhân vật Vũ

N-ơng trong đoạn trích sau đây theo

cách gián tiếp?

“Rằng”

-> Lời dẫn trực tiếp

b, “ Cái vờn là” ý nghĩ của nhân vật ( lão

tự bảo rằng ) lời dẫn trực tiếp

Bài tập 2:

a, Trong” Báo cáo chính trị tại đại hội đạibiểu lần II của Đảng”- Chủ tịch Hồ ChíMinh nên rõ “ Chúng ta phải ”

b, Gián tiếp Trong “báo cáo ” Chủ tịch

Hồ Chí Minh khẳng định rằng chúng taphải

Bài tập 3:

Vũ Nơng nhân đó cũng đa gửi một chiếchoa vàng và dặn Phan nói hộ với chàngTrơng rằng Nếu chàng Trơng còn nhớchút tình xa nghĩa cũ thì xin lập một đàngiải oan ở bến sông đốt cây đèn thầnchiếu xuống nớc Vũ Nơng sẽ trở về

*Giới thiệu bài: ở lớp 8 các em đã học thế nào là tóm tắt văn bản tự sự

Lên lớp 9 trong tiết học này để rèn luyện kỹ năng thực hành cô trò ta đi tìm hiểu: Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự

*Nội dung bài mới

?

Đọc tình huống

Cụ thể trong từng tình huống yêu

cầu tóm tắt ntn? Có giống nhau

không ? Vì sao?

Mục đích tóm tắt của các tình

huống trên là gì?

( Giúp ngời đọc, ngời nghe dễ

I, sự cần thiết của việc tóm tăt văn bản tự sự (10’)

- Cả 3 tình huống đều phải tóm tắt vănbản

a Kể lại diễn biến bộ phim cùng tên với

1 tác phẩm đã học để ngời không đixem nắm đợc Ngời kể phải bám sátnhân vật chính là cốt truyện trong phim.b.Ngời đọc phải trực tiếp đọc tác phẩmtrớc khi học do đó khi đã tóm tắt đợctác phẩm ngời đọc sẽ có hứng thú hơntrong phần đọc- Phân tích

Trang 38

nắm đợc nội dung chính của một

câu chuyện làm nổi bật các sự

việc và nhân vật chính)

Qua ba tình huống trên em hãy

nên vai trò của việc tóm tắt văn

bản tự sự?

Hãy nêu những tình huống khác

trong cuộc sống cần vận dụng kỹ

* Tóm tắt văn bản tự sự là dùng lời văn của mình trình bày một cách ngắn gọn nội dung chính ( Bao gồm

sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng của văn bản đó).

-> Trong thực tế không phải lúc nàochúng ta cũng có điều kiện trực tiếpxem phim hay đọc trọn vẹn đợc TPVH.Vì vậy tóm tắt văn bản là một nhu cầutất yếu do cuộc sống đặt ra

- Con kể lại vắn tắt cho mẹ nghe về mộtthành tích nào đó của trờng ( con)

- Nêu 7 sự việc khá đầy đủ

-> Thiếu sự việc rất quan trọng đó là saukhi vợ trẫm mình tự vẫn một đêm TrơngSinh cùng con trai ngồi ban đêm đứacon chỉ chiếc bóng trên tờng và nói đóchính là ngời hay tới ban đêm

- Chính sự việc này làm cho chàng hiểu

ra sự việc vợ mình bị oan Nghĩa làchàng biết sự thật từ trớc khi gặp PhanLang

Mẹ TS ốm chết, Vũ Nơng lo ma chaychu tất Giặc tan TS trở về nghe lời connhỏ nghi là vợ mình không chung thuỷ>

Vũ Nơng bị oan bèn gieo mình xuốngsông tự vẫn Sau khi vợ trẫm mình tựvẫn , Một đêm TS cùng con ngồi bên

đèn TS đã hiểu ra sự việc, nhng tất cả

đã muộn

- Ngắn hơn nhng vẫn đủ các nhân vậtchính xa có chàng TS vừa cới vợ xongphải đi lính Giặc tan TS trở về nghe lờicon nhỏ nghi là vợ không chung thuỷ,

Trang 39

chuyện xảy ra trong cuộc sống?

mắng nhiếc đuổi đi VN bị oan gieomình xuống sông tự vẫn Một đem TScùng con ngồi bên đèn, đứâ con nhỏ chỉvào bóng trên tờng và nói đó chính làngời hay tới đêm đêm, lúc đố chàng mớihiểu vợ mình bị oan Phan Lang tình cờgặp lại VN dới thuỷ cung Khi PhanLang trở về VN gửi chiếc hoa vàngcùng lời nhắn cho TS

- Ngắn gọn hơn

- VB sau ngắn gọn hơn đủ sự việc nhânvật

* Văn bản tóm tắt phải nêu đợc một cách ngắn gọn nhng đầy đủ các nhân vật, sự việc chính phù hợp với VB đợc tóm tắt.

Lão Hạc ở nhà làm thuê mớn, lần hồikiếm ăn qua ngày, có ngời bạn thânthiết nhất là cậu vàng Nhng chẳng maylão ốm, sức khoẻ giảm sút, không kiếm

ra tiền, trận bão xoá sạch hoa màu, lãocùng đờng gạt nớc mắt lão bán conVàng lão nhờ ông giáo- đứng tên mảnhvờn sau này giao lại cho con trai

Bài tập 2:

Yêu cầu phải có sự việc nhân vật

III, Hớng dẫn HS học bài và làm bài tập ở nhà/

Học bài, hoàn chỉnh bài tập

Bài 5

Kết quả cần đạtHiểu đợc một trong những cách quan trọng để phát triển từ vựng tiếng việt là

pt của nghĩa từ ngữ trên cơ sở nghĩa gốc của chúng

Qua truyện cũ trong phủ chúa Trịnh “ Thấy đợc cuộc sống xa hoa của vuachúa Sự nhũng nhiễu của quan lại

Hoàng Lê nhất thống trí cảm nhận đợc vẻ đẹp hào hùng của ngời anh hùngdân tộc Nguyễn Huệ, sự thảm bại của bọn xâm lợc và số phận bi thảm của lũ vuaquan phản nớc hại dân

Trang 40

Hiểu đợc việc tạo từ ngữ mới và mợn từ ngữ của tiếng nớc ngoài cũng lànhững cách quan trọng để pt từ vựng tiếng việt.

Tiết 21

Sự phát triển của từ vựng

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh nắm đợc từ vựng của một ngôn ngữ không

phát triển, sự phát triển của từ vựng trớc hết theo cách phát triển nghĩa của từthành nhiều ngghĩa trên cơ sở nghĩa gốc

Hai phơng thức chủ yếu phát triển nghĩa là ẩn dụ và hoán dụ

1.Phần thầy: Đọc bài soạn giáo án, tham khảo tài liệu nâng cao 2.Phần trò: Học bài: Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp

Câu hỏi: Thế nào là cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp?

Đáp án: Dẫn trực tiếp nhắc lại ngôn ngữ văn lời nói hay ý nghĩ của ngời

hoặc nhân vật đợc đặt trong dấu ngoặc kép

Dẫn gián tiếp thuật lại lờ nói hay ý nghĩ của ngời hoặc nhân vật có điều chỉnhcho thích hợp và không đặt trong dấu ngoặc kép

 Giới thiệu bài: Ngôn ngữ là một hiện tợng xã hội Nó không ngừng biến

đổi theo sự vận động của xã hội Sự phát triển của từ vựng nh thế nào Bàihọc hôm nay

 Nội dung bài mới

Ngày nay chúng ta có thể hiểu từ

này theo nghĩa nh cụ Phan Bội

bộ hoạt động của con ngời trong lao độngsản xuất trao đổi phơng pháp và sử dụng

Định dạng
Số trang	203
Dung lượng	1,98 MB

Giáo án ngữ văn 9 trọn bộ

Đáp án và biểu điểm