Giáo án Ngữ Văn 9 trọn bộ 2016 Chuẩn KTKN 3 cột, mới nhất 2016, Đảm bảo chuẩn , tích hợp đầy đủ kĩ năng sống, môi trường, tư tưởng HCM. Tài liệu sử dụng thiết kế gồm: 1. Chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ Văn THCS các lớp 6,7,8,9.2. Tích hợp tư tưởng HCM trong dạy học môn Ngữ Văn THCS3. Tích hợp kĩ năng sống trong môn ngữ văn THCS.4. Tài Liệu GD và BV môi trường.5. Khung PPCT Theo giảm tải mới nhất 2016.Mong các bạn ủng hộ mình và đóng góp để mình hoàn thiện tài liệu này. Liên hệ: anhnamhspgmail.com, hoặc ĐT: 0961352386
Trang 1Tuần 1:
Tiết (tkb) Lớp 9A.Ngày dạy / / 2014 .Sĩ số vắng
Tiết 01: Văn học: PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
(Lê Anh Trà)
I.Mức độ cần đạt:
Thấy được tầm vóc lớn lao trong văn hóa Hồ Chí Minh qua một văn bản nhật dụng có sử dụng kết hợp các yếu tố nghị luận, tự sự, biểu cảm
II.Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1.Kiến thức:
- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
2.Kỹ năng:
- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới
và bảo vệ bản sắc dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn
đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống
III.Các nội dung tích hợp:
1 Kỹ năng sống:
Kỹ năng xác định giá trị bản thân: Mục tiêu phấn đấu theo phong cách HCM trong bối cảnh hội nhập quốc tế
Kỹ năng giao tiếp: trình bày, trao đổi về nội dung của phong cách HCM trong văn bản
2.Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh:
IV.Các phương pháp / kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng:
Phương pháp / kỹ thuật: Động não, thảo luận nhóm
V.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Giáo viên: Giáo án, sgk, sgv, chuẩn kiến thức kỹ năng, bảng phụ.
2.Học sinh: Sgk, vở ghi bài, đọc và soạn bài.
VI.Tiến trình dạy học:
1.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị của hs.
2.Các hoạt động chính:
Gv dẫn dắt, giới thiệu nội dung bài mới
HĐ 1: HDHS tìm hiểu chung
*Hdhs tìm hiểu chung.
Giới thiệu, thuyết trình tích
cực
Tìm hiểu theo hd
Lắng nghe
I.Tìm hiểu chung:
- Bản sắc văn hóa dân tộc kết tinh những giá trị tinh thần
Trang 2mang tính truyền thống của dân tộc Trong thời kỳ hội nhập hiện nay, vấn đề giữ gìn, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc càng trở nên có ý nghĩa
- Văn bản được trích trong
“Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam” của tác giả Lê
Anh Trà
HĐ 2: HDHS đọc – hiểu văn bản
*Bước 1: Hdhs cách đọc văn
bản, tìm hiểu chú thích, bố
cục của văn bản.
Hdhs cách đọc văn bản (giọng
điệu, cách ngắt nghỉ, từ ngữ
khó) Gv đọc mẫu, gọi hs đọc
tiếp
Yêu cầu các hs khác nhận bài
đọc của bạn
Nhận xét chung, chỉnh sửa
Hỏi nghĩa một số từ khó trong
bài, yêu cầu hs giải nghĩa của
từ
Yêu cầu hs về nhà xem kỹ lại
các chú thích
Yêu cầu hs xác định thể loại
của văn bản
Yêu cầu hs xác định bố cục
của bài
? Có thể xác định bố cục của
bài như thế nào ?
? Nội dung chính của từng
phần ?
Treo bảng phụ bố cục cho hs
quan sát, đối chiếu, chỉnh sửa
*Bước 2: Hdhs tìm hiểu chi
tiết nội dung văn bản.
Yêu cầu hs theo dõi sgk
? Theo dõi phần nội dung thứ
nhất của văn bản và cho biết:
Lắng nghe
và thực hiện theo hd
Nghe
Đọc văn bản
Nhận xét, sửa sai cho bạn
Lắng nghe
Dựa vào chú thích trong sgk trả lời
Suy nghĩ, xác định
Phát hiện, trình bày
Suy nghĩ, trả lời
Quan sát, đối chiếu, chỉnh sửa
Tìm hiểu theo hd
Theo dõi
II Đọc – hiểu văn bản 1.Đọc, tìm hiểu từ ngữ khó:
a) Đọc:
b) Giải nghĩa từ khó:
c) Thể loại:
- Văn bản nhật dụng
d) Bố cục:
Gồm có hai phần:
*Phần 1: Từ đầu đến: “rất hiện đại”
=> Vẻ đẹp trong phong cách văn hóa của Bác
*Phần 2: Còn lại
=> Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của Bác
2.Tìm hiểu chi tiết:
a) Vẻ đẹp trong phong cách văn hóa của Bác:
- Bác đã đi rất nhiều nơi trên thế giới, đi nhiều như vậy
Trang 3Trong cuộc đời hoạt động của
mình người đã đi những đâu?
Việc đi nhiều như vậy có tác
dụng gì?
? Em hãy chỉ ra biểu hiện của
sự tiếp xúc với nền văn hóa
nhiều nước của Chủ tịch Hồ
Chí Minh?
Thuyết trình tích cực: Sự hiểu
biết tiếng ngoại quốc của Bác
được thể hiện qua các bài thơ
làm bằng chữ Hán, các tác
phẩm văn chương viết bằng
tiếng Pháp
? Vậy cái cách tiếp xúc văn
hóa của Bác có gì đặc biệt?
Thuyết trình: Bác tiếp thu một
cách có chọn lọc những tinh
hoa văn hóa của nhân loại
? Em hiểu thế nào là cuộc đời
đầy truân chuyên và thế nào là
sự uyên thâm văn hóa?
? Cách tiếp xúc văn hóa như
sgk, trả lời
Phát hiện, liệt kê
Lắng nghe, ghi vở
Trả lời
Suy nghĩ, phát biểu
giúp Bác có điều kiện tiếp xúc với nhiều nền văn hóa của các nước
- Trong cuộc đời cách mạng của mình Bác đã:
+ Ghé lại nhiều hải cảng, thăm các nước châu Phi, châu
Á, châu Mỹ
+ Sống dài ngày ở Pháp, ở Anh
+ Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng ngoại quốc: Pháp, Anh, Hoa, Nga
- Sự đặc biệt trong cách tiếp xúc văn hóa của Bác thể hiện qua các chi tiết cụ thể:
+ Trên đường hoạt động
cách mạng (trong cuộc đời dầy truân chuyên, trên những con tàu vượt trùng dương) + Trong lao động (Người đã làm nhiều nghề).
+ Học hỏi nghiêm túc (đến đâu Người cũng học hỏi, tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật đến mức khá uyên thâm).
+Tiếp thu có định hướng (tiếp thu cái đẹp, cái hay, phê phán tiêu cực ).
+ Diện tiếp xúc (nhiều nước, nhiều vùng trên thế giới )
- Cuộc đời đầy truân chuyên: cuộc đời đầy những gian nan, vất vả
- Uyên thâm văn hóa: tri thức văn hóa đạt đến độ sâu sắc
Trang 4thế đã cho thấy vẻ đẹp nào
trong phong cách Hồ Chí
Minh?
? Tác giả đã bình luận gì về
những biểu hiện văn hóa đó của
Bác ?
Cho hs thảo luận nhóm:
? Em hiểu những ảnh hưởng
quốc tế và cái gốc văn hóa dân
tộc ở Bác như thế nào?
Treo bảng phụ đáp án, thuyết
trình tích cực
? Từ đó em hiểu thêm những
gì về vẻ đẹp trong phong cách
văn hóa Hồ Chí Minh?
? Để làm rõ dặc điểm phong
cách văn hóa Hồ Chí Minh, tác
giả đã sử dụng những biện pháp
nghệ thuật nào?
? Tác dụng của các biện pháp
nghệ thuật đó?
Thuyết trình tích cực, chốt ý
Hdhs tự học:
Yêu cầu hs về nhà tự tìm đọc
các mẩu chuyện về cuộc đời
hoạt động của Bác
Tự tìm hiểu nghĩa của các từ
Hán Việt trong bài
Trả lời
Nhận phiếu
và thảo luận
Trình bày
Quan sát, lắng nghe
Chỉnh sửa,
bổ sung
Tự bộc lộ
Phát hiện, trả lời
Lắng nghe, ghi vở
Thực hiện theo hd
- Cho thấy Bác có nhu cầu cao về văn hóa, có năng lực văn hóa, ham học hỏi, nghiêm túc trong tiếp cận văn hóa
- Tác giả đã bình luận:
Nhưng điều kỳ lạ rất hiện đại.
- Bác tiếp thu các giá trị văn
hóa nhân loại.Văn hóa của Bác mang tính nhân loại
- Bác giữ vững các giá trị văn hóa nước nhà Văn hóa của Bác mang đậm bản sắc dân tộc
- Bác là người biết thừa kế
và phát triển các giá trị văn hóa
=> Đó là kiểu mẫu của tinh thần tiếp nhận văn hóa ở Hồ Chí Minh
- Các biện pháp: so sánh, liệt
kê kết hợp bình luận
- Đảm bảo tính khách quan cho nội dung được trình bày
- Khơi gợi ở người đọc cảm xúc tự hào, tin tưởng
III Hướng dẫn về nhà:
- Tìm đọc một số mẩu chuyện
về cuộc đời hoat động của Bác Hồ
- Tìm hiểu nghĩa của một số
từ Hán Việt trong đoạn trích
3 Củng cố:
* Hoạt động 3: HDHS tự học
Trang 5? Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện như thế nào ? Điều đó cho thấy Bác là người như thế nào ?
4 Hướng dẫn về nhà:
- Hs học bài, chuẩn bị phần còn lại của bài, tìm một số dẫn chứng chứng minh
về vẻ đẹp trong sinh hoạt của Bác
Tiết (tkb) Lớp 9A.Ngày dạy / / 2015 .Sĩ số vắng
Tiết 02: Văn học
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH (Tiếp theo)
(Lê Anh Trà)
I.Mức độ cần đạt:
Thấy được tầm vóc lớn lao trong văn hóa Hồ Chí Minh qua một văn bản nhật dụng có sử dụng kết hợp các yếu tố nghị luận, tự sự, biểu cảm
II.Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1.Kiến thức:
- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
2.Kỹ năng:
- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới
và bảo vệ bản sắc dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn
đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống
III.Các nội dung tích hợp:
1 Kỹ năng sống:
- Kỹ năng xác định giá trị bản thân: Mục tiêu phấn đấu theo phong cách HCM trong bối cảnh hội nhập quốc tế
- Kỹ năng giao tiếp: trình bày, trao đổi về nội dung của phong cách HCM trong văn bản
2 Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh:
IV.Các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng:
- Động não, thảo luận nhóm
V.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Giáo viên: Giáo án, sgk, sgv, chuẩn kiến thức kỹ năng, bảng phụ.
2.Học sinh: Sgk, vở ghi bài, đọc và soạn bài.
VI.Tiến trình bài giảng:
1.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị của hs.
2.Các hoạt động chính
- Gv dẫn dắt vào nội dung bài mới
Trang 6HĐ của GV HĐ của HS Nội dung ghi bảng
HĐ 1: HDHS đọc – hiểu văn bản
*Hdhs tìm hiểu chi tiết.
Yêu cầu hs đọc lại văn bản
Nhận xét, sửa sai
Nêu hệ thống câu hỏi:
Theo dõi phần 2 trong văn bản,
em hãy cho biết:
? Tác giả đã thuyết minh
phong cách sinh hoạt của Bác
trên những khía cạnh nào? Mỗi
khía cạnh đó có những hiểu biết
cụ thể nào?
? Em có nhận xét gì về cách
thuyết minh của tác giả?
? Từ đó vẻ đẹp nào trong cách
sống của Bác được làm sáng
tỏ?
? Cách sống đó gợi tình cảm
nào của chúng ta về Bác?
Cho hs liên hệ:
? Em còn biết thông tin nào về
Bác để thuyết minh thêm cho
cách sống bình dị, trong sáng
của Người?
? Trong phần cuối văn bản tác
giả đã dùng phương pháp
thuyết minh nào?
? Chỉ ra biểu hiện của phương
pháp đó?
Tìm hiểu theo hd
Đọc bài
Lắng nghe
Theo dõi , phát hiện và liệt kê
Phát biểu
Trả lời
Tự liên hệ
Suy nghĩ, trả lời
Phát hiện, trả lời
2.Tìm hiểu chi tiết:
b) Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của Bác:
- Tác giả đã thuyết minh trên các khía cạnh như:
+ Căn nhà của Bác: chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao
+ Trang phục của Bác: bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ
+ Bữa ăn của Bác: đạm bạc, với những món ăn dân tộc + Tư trang của Bác: ít ỏi, một chiếc va li con
- Ngôn ngữ: giản dị, với những từ chỉ số lượng ít ỏi, cách nói dân dã (chiếc, vài, vẻn vẹn)
- Liệt kê các biểu hiện cụ thể, xác thực trong đời sống sinh hoạt của Bác
- Một vẻ đẹp bình dị, trong sáng
- Thuyết minh bằng phương pháp so sánh
- So sánh cách sống của lãnh
tụ Hồ Chí Minh với lãnh tụ
Trang 7? Phương pháp thuyết minh đó
đem lại hiệu quả gì cho đoạn
văn này?
? Tác giả đã bình luận như thế
nào khi thuyết minh phong
cách sinh hoạt của Bác?
Cho hs thảo luận nhóm: (4’)
? Em hiểu thế nào là cách sống
không tự thần thánh hóa, khác
đời, hơn đời?
Gọi đại diện các nhóm trình
bày
Treo đáp án, thuyết trình tích
cực
? Tại sao tác giả có thể khẳng
định rằng lối sống của Bác có
khả năng đem lại hạnh phúc
thanh cao cho tâm hồn và thể
xác?
? Từ đó, em nhận thức được gì
về vẻ đẹp trong phong cách
sinh hoạt của Bác?
*Hdhs tìm hiểu về nghệ thuật
? Em có nhận xét gì về nghệ
Suy nghĩ, tra lời
Phát hiện, trình bày
Thảo luận nhóm
Trình bày
Nhóm khác nhận xét bổ sung
Trả lời
Tự bộc lộ
các nước khác: “Tôi dám chắc ”
- So sánh cách sống của Bác
với các vị hiền triết xưa: “Ta nghĩ đến Nguyễn Trãi ”
- Tác dụng:
+ Nêu bật sự kết hợp giữa vĩ đại và bình dị ở nhà cáh mạng
Hồ Chí Minh
+ Làm sáng tỏ cách sống bình dị, trong sáng của Bác + Thể hiện niềm kính phục,
tự hào của người viết
- Tác giả đã bình luận: “Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác ”
- Đó là cách sống không xem mình nằm ngoài nhân loại như các thánh nhân siêu phàm Không tự đề cao mình bởi sự khác mọi người
- Sự bình dị gắn với thanh cao, trong sạch Tâm hồn không phải chịu đựng những toan tính vụ lợi => Tâm hồn được thanh cao, hạnh phúc
- Sống thanh bạch, giản dị thể xác không phải gánh chịu ham muốn, bệnh tật => Thể xác được thanh cao, hạnh phúc
- Là vẻ đẹp vốn có, tự nhiên, hồn nhiên, gần gũi, không xa
lạ với mọi người, mọi người đều có thể học tập
c) Nghệ thuật:
- Sử dụng ngôn ngữ trang
Trang 8thuật của bài viết? trọng.
- Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, biểu cảm, lập luận
- Vận dụng các hình thức so sánh, các biện pháp nghệ thuật đối lập
HĐ 2: HDHS tổng kết
Hdhs tổng kết bài
? Qua việc tìm hiểu bài em hãy
cho biết văn bản có ý nghĩa gì?
Thuyết trình tích cực, kết luận,
rút ra phần ghi nhớ
Gọi hs đọc ghi nhớ
Cho hs liên hệ:
? Bài Phong cách Hồ Chí
Minh đã bồi đắp thêm tình cảm
nào của em đối với Bác Hồ?
? Từ bài vừa học em học tập
được điều gì để viết văn bản
thuyết minh?
Lắng nghe
và thực hiện theo hd
Suy nghĩ, phát biểu
Lắng nghe, ghi vở
Đọc ghi nhớ
Tự phát biểu
III.Tổng kết:
1 Ý nghĩa của văn bản:
- Bằng lập luận chặt chẽ, chứng cứ xác thực, tác giả Lê Anh Trà đã cho thấy cốt cách văn hóa Hồ Chí Minh trong nhận thức và trong hành động Từ đó đặt ra một vấn
đề của thời kỳ hội nhập: tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời phải giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
2 Ghi nhớ:
(Sgk tr 8)
HĐ 3: HDHS tự học
Hdhs tự học:
Yêu cầu hs về nhà tự tìm đọc
các mẩu chuyện về cuộc đời
hoạt động của Bác
Tự tìm hiểu nghĩa của các từ
Hán Việt trong bài
Thực hiện theo hd
IV.Hướng dẫn tự học:
- Tìm đọc một số mẩu chuyện về cuộc đời hoat động của Bác Hồ
- Tìm hiểu nghĩa của một số
từ Hán Việt trong đoạn trích
3 Củng cố:
? Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện như thế nào ? Điều đó cho thấy Bác là người như thế nào ?
Trang 94 Hướng dẫn về nhà:
- Hs học bài, chuẩn bị bài: Các phương châm hội thoại.
Tiết (tkb) Lớp 9A.Ngày dạy / / 2015 .Sĩ số vắng
Tiết 03: Tiếng việt
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
I.Mức độ cần đạt:
- Những hiểu biết cốt yếu về hai phương châm hội thoại: phương châm
về lượng, phương châm về chất
- Vận dụng được các phương châm về lượng, phương châm về chất trong hoạt động giao tiếp
II.Trọng tâm kiến thức, kỹ năng:
1.Kiến thức:
- Nội dung phương châm về lượng, phương châm về chất
2.Kỹ năng:
- Nhận biết và phân tích được cách sử dụng phương châm về lượng, phươg châm về chất trong một tình huống giao tiếp cụ thể
- Vận dụng được phương châm về lượng, phương châm về chất trong hoạt động giao tiếp
III.Các nội dung tích hợp:
Tích hợp giáo dục kỹ năng sống:
- Kỹ năng ra quyết định: Lựa chọn cách vận dụng các phương châm hội thoại trong giao tiếp bản thân
- Kỹ năng giao tiếp giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách gao tếp đảm bảo các phương châm hội thoại
IV.Các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng:
- Phân tích tình huống mẫu, thực hành có hướng dẫn, động não, tài liệu giáo dục kỹ năng sống
V.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1.Giáo viên: Giáo án, sgk, sgv, chuẩn kiến thức kỹ năng, tài liệu giáo dục kỹ
năng sống
2.Học sinh: Sgk, vở ghi bài, đọc và soạn bài.
VI.Tiến trình bài giảng:
Trang 101.Kiểm tra bài cũ:
2.Các hoạt động chính:
HĐ 1: HDHS tìm hiểu chung
*Bước 1: Hdhs tìm hiểu
phương châm về lượng.
Hdhs làm bài tập để rút ra
khái niệm
Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập
Nêu hệ thống câu hỏi:
? Trong đoạn thoại, câu trả lời
có đáp ứng được điều An muốn
biết không?
? Vậy cần phải trả lời như thế
nào?
? Từ đây rút ra bài học gì?
Nhận xét, thuyết trình tích cực
Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập
2 (Sgk tr.9)
? Vì sao truyện lại gây cười?
? Anh “lợn cưới”, anh “áo
mới” phải hỏi và trả lời như thế
nào cho đúng?
? Vậy ta cần tuân thủ điều gì
trong khi giao tiếp?
? Các ví dụ ở bài tập trên ứng
với câu tục ngữ nào của Việt
Nam?
Thuyết trình, giải thích bổ
sung
? Vậy theo em, khi giao tiếp
cần phải đảm bảo phương châm
về lượng có nghĩa là gì?
Nhận xét, kết luận rút ra bài
học
Gọi hs đọc ghi nhớ : (Sgk tr
9)
Yêu cầu hs lấy ví dụ cho bài
học
*Bước 2: Hdhs tìm hiểu
phương châm về chất.
Tìm hiểu theo hd
Đọc bài
Lắng nghe, phát hiện và liệt kê
Suy nghĩ, trả lời
Phát biểu ý kiến
Suy nghĩ, trả lời
Phát biểu ý kiến
Liên hệ và trả lời
Lắng nghe, ghi vở
Suy nghĩ, phát biểu
Lắng nghe tích cực, Đọc ghi nhớ
Tự lấy ví dụ
Tìm hiểu theo hd
I.Phương châm về lượng:
1 Bài tập:
Bài tập 1:(sgk tr.8)
- Không đáp ứng đúng nội
dung giao tiếp: học bơi ở đâu? => Thiếu nội dung giao tiếp
=> Nói đúng nội dung giao tiếp
Bài tập 2:(sgk tr.9)
- Thừa nội dung giao tiếp
- Không nên nói gì nhiều hơn những gì cần nói => Đảm bảo nội dung giao tiếp
- Tục ngữ: “Ông nói gà, bà nói vịt.”
2.Ghi nhớ 1: (Sgk tr.9)
II.Phương châm về chất:
1.Bài tập: