Nêu nhận xét của em về nhân vật ơng giáo trong văn bản Lão Hạc?. Tên văn bản Tác giả Thể loại Phương thức biểu đạt Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật Tôi đi học Tác giả: Thanh Tịnh 191
Trang 1Ngày soạn: 1/10/2020
Ngày dạy:
Tiết 21, 22
ƠN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM
I.Mục tiêu cần đạt
1.Kiến thức, kỹ năng, thái độ
*Kiến thức :
-Sự giống nhau và khác nhau cơ bản của các truyện ký đã học về các phương diện thể loại, phương thức biểu đạt, nội dung, nghệ thuật
- Những nét độc đáo về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản
- Đặc điểm của nhân vật trong các tác phẩm truyện
*Kĩ năng :
- Khái quát, hệ thống hĩa và nhận xét về tác phẩm văn học trên một số phương diện cụ thể
- Cảm thụ nét riêng, độc đáo của tác phẩm đã học
*Thái độ
2 Năng lực cĩ thể hình thành và phát triển cho học sinh.
Năng lực tự học: Tổng kết, củng cố các văn bản truyện kí
II Chuẩn bị :
- GV hướng dẫn cho HS chuẩn bị kĩ trả lời câu hỏi SGK tr 104 (câu 2 trả lời rõ ràng, rành mạch, cũng cần tự lập bảng hệ thống so sánh; câu 3 viết thành đoạn văn)
-HS: Soạn bài theo hướng dẫn của GV
III Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nguyên nhân cái chết của lão Hạc? Em cĩ nhận xét chung gì về nhân vật này?
? Nêu nhận xét của em về nhân vật ơng giáo trong văn bản Lão Hạc?
3 Bài mới:
(Vừa qua chúng ta đã được học một số văn bản truyện và kí Việt
Nam.Để giúp các em có cái nhìn khái quát hơn.Hôm nay chúng ta sẽ ôn lại các văn bản đã học.
Câu1.Bảng thống kê những văn bản truyện kí VN đã học từ đầu năm theo mẫu.:
Trang 2Tên văn bản
Tác giả
Thể loại
Phương thức biểu đạt
Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ
thuật Tôi đi học
Tác giả: Thanh
Tịnh (1911 –
1988)
Năm sáng
tác(1941)
Truyện ngắn
Tự sự kết hợp mt và bc
- Những kĩ niệm trong sáng về ngày đầu tiên
đi học
- Kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm
Trong lòng mẹ
(Trích tiểu
thuyết tự thuật
hồi kí “Những
ngày thơ ấu”
Tác giả: Nguyên
Hồng (1918 –
1982)
Sáng tác năm
1940
Hồi kí Tự sự kết
hợp mt và bc
Nỗi đắng cay, tủi cực và tình yêu thương mẹ mãnh liệt của chú bé Hồng khi xa mẹ và được ở trong lòng mẹ
Kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm Văn hồi kí chân thực, trữ tình thiết tha
Tức nước vỡ bờ
(Trích tiểu
thuyết “Tắt
Đèn”
Tác giả: Ngô Tất
Tố (1893 –
1954)
Năm sáng tác
1939
Tiểu thuyết
Tự sự kết hợp mt và bc
- Vạch trần bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ thực dân nửa phong kiến
- Ca ngợi phẩm chất cao đẹp và sứcmạnh tiềm tàng của người phụ nữa nông dân
-Xây dựng nhân vật miêu tả nhân vật chù yếu qua ngôn ngữ và hành động trong thế tương phản với các nhânvật khác
- Miêu tả hiện thực, chân thực, sinh động
Lão Hạc
Tác giả Nam
Truyện ngắn
Tự sự kết hợp mt và bc
- Số phận bi thảm của người nông dân VN
- Khắc họa nhân vật,miêu tả diễn
Trang 3Cao (1915 –
1951)
Năm sáng tác
1943
(đoạn trích)
trong XH cũ trước CM8
- Phẩm chất cao quí của họ, thái độ trân trọng của tác giả đối với họ
biến tâm lí nhân vật
- Cách kể chuyện mới mẻ, linh hoạt ngôn ngữ giản dị, miêu tả chân thực đậm chất triết lí
Câu 2 Tìm hiểu những điểm giống nhau và khác nhau giữa ND – NT của 3
văn bản 2,3 và 4 :
GV :Nêu câu hỏi SGK,hs trả lời,gv nhận xét và đưa đáp án
a/ Giống nhau :
- Đều là văn bản tự sự, truyện kí hiện đại (sáng tác 1930 –1945)
- Đề tài về con người và cuộc sống XH đương thời của tác giả đi sâu
miêu tả số phận cực khổ của những người bị dùi dập
- Chan chứa tinh thần nhân đạo, yêu thương, trân trọng những tình cảm,
phẩm chất đẹp đẽ của con người, tố cáo những tàn ác, xấu xa
- Lối viết chân thực, sinh động, gần với đời sống thật
b/ Khác nhau: (GV hướng dẫn HS xem phần câu hỏi để làm bảng đối chiếu)
loại
Phương thức biểu đạt Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật
Trong lòng mẹ Hồi kí
(trích)
Tự sự kết hợp mt và bc
Nổi đau của chú bé mồ côi và tình yêu thương mẹ của chú bé
Văn hồi ký chân thực, trữ tình thiết tha
Tức nước vỡ bờ Tiểu
thuyết (trích)
Tự sự kết hợp mt và bc
Phê phán chế độ tàn ác, bất nhân và ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, sức sống tiềm tàng của người phụ nữ
Khắc họa nhân vật và miêu tả hiện thực một cách chân thực, sinh động
Trang 4nông thôn
Lão Hạc Truyện
ngắn (trích)
Tự sự kết hợp mt và bc
Số phận bi thảm của người nông dân cùng khổ và nhân phẩm cao đẹp của họ
Nhân vật được đào sâu tâm lý, cách kể chuyện tự nhiên, linh hoạt, vừa chân thực vừa đậm chất triết lý và trữ tình
Câu 3:
Trong văn bản 2,3 và 4, em thích nhất nhân vật hoặc đoạn văn nào? Tại sao?
4 Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối
- Về học bài
- Chuẩn bị bài : Cơ bé bán diêm
IV Kiểm tra, đánh giá giờ học
Nêu những điểm giống nhau của truyện ký hiện đại Việt Nam giai đoạn 1930 -1945?
GV nhận xét, đánh giá giờ học
V Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: 2/10/2020
Ngày dạy
Tiết 23, 24
CƠ BÉ BÁN DIÊM ( 2 tiết ) (Trích) An-đéc–xen
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
Kiến thức
- Những hiểu biết bước đầu về “Người kể chuyện cổ tích” An-đec-xen
Trang 5- Nghệ thuật kể chuyện, cách tổ chức các yếu tố nghệ thuật và mộng tưởng trong tác phẩm
- Lòng thương cảm của tác giả đối với em bé bất hạnh
Kĩ năng :
- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm
- Phân tích một số hình ảnh tương phản (đối lập, đặt gần nhau, làm nổi bật lẫn nhau)
- Phát biểu cảm nghĩ về một đoạn truyện
Thái độ
Biết cảm thông, yêu thương, giúp đỡ những người bất hạnh
2 Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh:
- Năng lực đọc hiểu
- Năng lực hợp tác nhóm
- Năng lực tiếp nhận văn bản, gồm kĩ năng nghe, đọc, viết
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Sách giáo khoa, sgv
- Học sinh: Sách giáo khoa + Chuẩn bị bài trước ở nhà
III Tổ chức hoạt động dạy
1.Ổn định
2.Kiểm tra bài cũ:
Không KT vì tiết trước Ôn tập
3 Bài mới
Nội dung bài học Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
học sinh
HĐ1:Hoạt động tìm hiểu thực tiễn
Mục tiêu: Dẫn dắt, tạo tâm thế học tập (giúp HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài mới)
HĐ2 Hoạt động hình thành kiến thức :
Mục tiêu: Tìm hiểu tác giả, tác phẩm
TIẾT 1
I Đọc,tìm hiểu chung:
Trang 62.Tìm hiểu chung
a/ Tác giả
- An-đéc-xen (1805- 1875) là
nhà văn Đan Mạch
-Truyện của ông đen đến cho
người đọc cảm nhận về niềm
tin và lòng yêu thương con
người
b/Tác phẩm:
-Thể loại: truyện ngắn
-Từ khó (sgk)
3 Bố cục: 3 phần.
bản, chú ý lời thoại của nhân vật, lời kể
Gv gọi h/s đọc văn bản
Hướng h/s chú ý chú thích (*) trang 67 - SGK
? Giới thiệu về tác giả ?
? Kể tên một số tác phẩm tiêu biểu?
? Xác định xuất xứ của văn bản?
? Văn bản này được viết theo thể loại gì?
? Qua văn bản, tác giả đã
sử dụng phương thức biểu đạt nào?
Hãy xác định 3 phần của
VB này nếu lấy việc em bé quẹt những que diêm làm phần trọng tâm Căn cư vào đâu để chia phần hai thành những phần nhỏ hơn?
GV chốt lại
-> đọc văn bản
-> giới thiệu: năm sinh, năm mất, quê, xuất thân, danh hiệu, tác phẩm,
-> liệt kê những tác phẩm nổi tiếng của ông
-> trích từ tác phẩm cùng tên
-> truyện ngắn
-> phương thức tự sự
là chính, có kết hợp với miêu tả và biểu cảm
->Phát biểu :p1 Từ đầucứng đờ ra
P2 Chà! > Thượng đế
P3 còn lại
Mục tiêu: Tìm hiểu số phận của cô bé bán diêm, lòng thương cảm của nhà văn đối
với nhân vật, nghệ thuật của truyện
II Tìm hiểu văn bản:
Trang 71 Số phận cơ bé bán diêm:
a Gia cảnh của cơ bé
- Mẹ mất, bà qua đời, gia tài tiêu
tán, sống chui rúc trên gác xép
- Sống với bố,luơn bị bố đánh
- Phải đi bán diêm để kiếm sống
> thật bất hạnh
TIẾT 2
b Nỗi khổ cực của cơ bé:
Phải chịu cảnh ngộ đĩi rét,
khơng nhà khơng người yêu
thương
=> Sử dụng hình ảnh tương phản,
đối lập làm nổi bật tình cảnh
khốn khổ của em bé.
2 Thực tại vào mộng tưởng:
? Đoạn đầu tác giả giới
thiệu gia cảnh của em bé thế nào?
-GV nhận xét phần trình bày của hs
?Truyện được đặt trong hoàn cảnh nào? (Thời gian không gian xảy ra câu chuyện)
-GV nhận xét phần trình bày của hs
Tiết 2 ND:
- Giảng: Câu chuyện đặt
vào bối cảnh đêm giao thừa “Trời rét buốt”lúc này em bé phải đi bán diêm
? Cơ bé phải chịu nỗi khổ cực gì?
? Tác giả sử dụng nghệ thuật gì để làm nổi bật hình ảnh của “Em bé bán diêm” trong đoạn 1 (GV gợi ý )
HS: Đối lập -GV nhận xét phần trình bày của hs và chốt lại
? Câu chuyện được tiếp
HS: mẹ mất, sống với bố, đi bán diêm
HS: Đêm giao thừa, trời đơng rét buốt
HS phát biểu
Trang 8-Mộng tưởng:sung sướng, hạnh
phúc
-Thực tại: Đĩi, rét, Khơng người
yêu thương -> phũ phàng, đen tối,
đau thương
3 Lịng thương cảm của tác giả
đối với em bé bất hạnh:
- Đồng cảm với khao khát hạnh
phúc của em bé
diễn nhờ 1 chi tiết nào được lặp đi lặp lại?
- Nhận xét phần trình bày của hs
? Em bé lần lượt quẹt que diêm mấy lần ? Thực tế và mộng tưởng hiện ra như thế nào qua các lần quẹt que diêm ?
Cho HS thảo luận 3 p
- GV gợi ý: tác giả đã để
cho em bé mơ thấy những cảnh gì? Vì sao?
-GV nhận xét phần trình bày của hs và chốt lại
? Việc tác giả để cho em bé
mơ thấy những điều hạnh phúc, sung sướng thể hiện điều gì trong lịng tác giả?
- GV cho Hs đọc thầm đoạn cuối
? Đọc 2 câu “Trong buổi sáng lạnh lẽo ấy Em đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa” gợi cho em cảm xúc gì ?
-GV nhận xét phần trình bày của hs
Tích hợp KNS
->phát biểu
Thảo luận, cử đại diện nhĩm trình bày
HS: phát biểu
HS trình bày cảm xúc của riêng mình
nhân ái, yêu thương, chia sẻ với mọi người
Trang 9- Thể hiện nỗi day dứt, nỗi xĩt xa
của tác giả đối với em bé bất
hạnh
4 Nghệ thuật:
- Miêu tả rõ nét cảnh ngộ và nỗi
khổ cực của em bé bằng những
hình ảnh đối lập
- Sắp xếp trình tự sự việc hợp lí
nhằm khắc họa tâm lí em bé trong
cảnh ngộ bất hạnh
- Sáng tạo trong cách kể chuyện
- đan xen yếu tố thật và ảo
* Ý nghĩa văn bản
Truyện thể hiện niềm thương cảm
sâu sắc của nhà văn đối với
những số phận bất hạnh.
*Ghi nhớ (sgk)
? Từ câu chuyện trên chúng ta thấy trách nhiệm của người lớn đối với trẻ em như thế nào?
-GV nhận xét phần trình bày của hs
? Tình cảm của TG đối với
em bé bất hạnh như thế nào?
-GV nhận xét phần trình bày của hs
Cho HS thảo luận 5 phút +Em có cảm nhận gì về
nghệ thuật kể chuyện của tác giả ?
+Tryuện muốn khơi gợi điều gì ở mỗi con người trong xã hội ?
Yêu cầu HS nêu ý nghĩa của văn bản
-GV nhận xét phần trình bày của hs
HS: TG đã dồn hết niềm thơng cảm, nỗi xĩt xa, tình thương yêu cho
em bé bất hạnh
Thảo luận, cử đại diện nhĩm trình bày
Truyện thể hiện niềm thương cảm sâu sắc của nhà văn đối với những số phận bất hạnh.
- Học sinh đọc ghi nhớ
Trang 10Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ
4 Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối
- Hệ thống lại nội dung bài học
-GV: Hướng dẫn học sinh củng cố bài học
- Chuẩn bị bài Trợ từ, Thán từ
IV Kiểm tra đánh giá giờ học
?Phát biểu suy nghĩ của em về đoạn kết của truyện.
? Qua văn bản này em rút ra được bài học gì cho bản thân?
GV đánh giá, tổng kết giờ học
V Rút kinh nghiệm :
………
………
Ngày 5tháng 10 năm 2020
Vũ Bạch Tuyết