Văn 8 Tuần 9

Kiến thức, kĩ năng, thái độ * Kiến thức:- Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự.. * Kĩ năng: - Thực hành sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm tro

Ngày soạn: 22/10/2020

Ngày dạy:

Tiết 33

LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ

KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức, kĩ năng, thái độ

* Kiến thức:- Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự

* Kĩ năng: - Thực hành sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong làm văn

kể chuyện

- Viết đoạn văn tự sự cĩ sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm cĩ độ dài khoảng 90 chữ

* Thái độ:- Cĩ ý thức học tập nghiêm túc bộ mơn

2 Năng lực cĩ thể hình thành và phát triển cho học sinh.

Năng lực tự học

Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

II Chuẩn bị

- Giáo viên:giáo án, SGK, SGV, STK, bảng phụ

- Học sinh: SGK, STK, học bài, xem bài mới

III Tổ chức hoạt động dạy học

1.Ổn định

2 Kiểm tra bài cũ:

Yếu tố quan trọng nhất để xây dựng đoạn văn tự sự là gì?

3 Bài mới

Nội dung bài học Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học

sinh HĐ1 Hoạt động tìm hiểu thực tiễn

HĐ2 Hoạt động hình thành kiến thức

Mục tiêu:- Xác định sự việc, nhân vật Biết cách kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm

trong đoạn văn tự sự

I Từ sự việc và

nhân vật đến

đoạn văn có

- GV yêu cầu HS tìm hiểu các dữ kiện

ở mục I SGK và thảo

yếu tố miêu tả

và biểu cảm:

Yêu cầu xây

dựng đoạn văn tự

sự kết hợp yếu

tố miêu tả và

biểu cảm gồm 5

bước:

- Lựa chọn sự việc

chính

-Lựa chọn ngôi kể

- Xác định thứ tự

kể

- Xác định các

yếu tố miêu tả

và biểu cảm

dùng trong đoạn

văn

- Viết thành đoạn

luận câu hỏi sau trong 5 phút

1 Những yếu tố cần thiết để xây dựng đoạn văn tự sự?

2 Vai trò của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong đoạn văn tự sự?

3 Quy trình XD đoạn văn tự sự gồm mấy bước? Nhiệm vụ mỗi bước?

GV: Nhận xét phần trình bày của từng nhĩm, bổ sung và kết luận

GV:Yêu cầu HS thực hiện

yêu cầu bài tập mục I GV:Yêu cầu HS đọc trước lớp đoạn văn vừa hoàn chỉnh

GV:Nhận xét phần trình bày của hs

Sửa bài cho hs nắm

HS: trình bày theo từng nhĩm, bổ sung

HS: nhận xét bổà sung cho

hoàn chỉnh.

HĐ3 Hoạt động luyện tập

Mục tiêu: Rèn kỹ năng viết đoạn văn tự sự kết hợp yếu tố mt và bc.

II Luyện tập:

Bài tập 1: Đĩng vai ơng

giáo và viết một đoạn văn

Bài tập 1:

-Yêu cầu: +HS đọc

sự việc ở bài tập

HS đọc sự việc

ở bài tập

kể lại giây phút lão Hạc

sang báo tin bán chĩ với

khổ:

- “Tơi” (nhân vật ơng

giáo) tiếp chuyện với lão

Hạc (kể)

- Lão Hạc với vẻ mặt và

tâm trạng đau khổ (miêu

tả)

- Lão trình bày việc bán

chĩ (kể)

- Đối thoại giữa tơi với lão

Hạc (kể, tả)

- Suy nghĩ về lão Hạc

(biểu cảm)

Bài tập 2: Đối chiếu đoạn

văn của Nam Cao với đoạn

văn h/s tự làm:

- Đoạn trích “Lão Hạc”:

“Hơm sau hu hu khĩc”

- Sự việc đơn giản: lão

Hạc báo tin bán chĩ cho

ơng giáo hay, tác giả lồng

yếu tố miêu tả và biểu cảm

khéo léo (nụ cười, tiếng

khĩc)

- Đối chiếu với bài vừa tự

làm của học sinh

+Đóng vai ông

việc lão Hạc sang nhà để báo tin bán chó với vẻ mặt và tâm trạng đau khổ

+Đọc lại đoạn truyện ở SGK.Sau đó xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm

+ Trình bày, đối chiếu, so sánh – rút

ra nhận xét

? Đoạn văn của Nam Cao đã kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm ở chổ nào?

? Những yếu tố miêu tả và biểu cảm đã giúp Nam Cao thể hiện được điều gì?

-Nhận xét phần trình bày của hs.GV sửa bài cho hs nắm

Bài tập 2: Hướng

dẫn HS làm theo gợi

ý SGK -Nhận xét phần trình bày của hs

GV sửa bài cho hs nắm

Yêu cầu HS đọc thêm sgk

Đóng vai ông

sự việc lão Hạc sang nhà để báo tin bán chó với vẻ mặt và tâm trạng đau khổ

HS trình bày

HS đĩi chiếu và nhận xét

-4 Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối

Hướng dẫn học sinh củng cố bài

Chuẩn bị bài Nĩi quá

IV Kiểm tra, đánh giá giờ học

? Yêu cầu xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm gồm mấy bước? Nhiệm vụ của mỗi bước?

GV tổng kết, đánh giá giờ học

V Rút kinh nghiệm

………

………

………

Ngày soạn:23/10/2020

Ngày dạy

Tiết 34

NÓI QUA

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức, kĩ năng, thái độ

* Kiến thức: - Khái niệm nĩi quá

- Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nĩi quá (chú ý cách sử dụng trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao,…)

- Tác dụng của biện pháp tu từ nĩi quá

* Kỹ năng:Vận dụng hiểu biết về biện pháp nĩi quá trong đọc – hiểu văn bản

* Thái độ:Phê phán những lời nĩi khốc, nĩi sai sự thật

2 Năng lực cĩ thể hình thành và phát triển cho học sinh.

Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo:- - Hiểu được khái niệm, tác dụng của nĩi quá trong văn chương và trong giao tiếp hàng ngày

- Biết vận dụng hiểu biết về biện pháp nĩi quá trong đọc hiểu và tạo lập văn bản

II Chuẩn bị

- Giáo viên:Soạn giáo án, SGK, SGV, STK

- Học sinh: Học bài củ, xem trước bài mới

III Tổ chức hoạt động dạy học

1.Ổn định

2 Kiểm tra bài cũ:

Em hãy nhắc lại những biện pháp tu từ đã học ở lớp 6, 7?

3 Bài mới

Nội dung bài học Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh HĐ1 Hoạt động tìm hiểu thực tiễn

Em đọc một bài thơ có sử dụng biện pháp nói quá?

HĐ2 Hoạt động hình thành kiến thức

Mục tiêu: Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nói quá (chú ý cách sử dụng

trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao,…)

- Tác dụng của biện pháp tu từ nói quá

I.Nói quá và tác dụng của

nói quá

1 Ví dụ

2 Nhận xét

+chưa nằm đã sáng,

chưa cười đã tối:

-> ngụ ý hiện tượng thời

gian rất ngắn

+ thánh thót như mưa ruộng

cày:

=> là ngụ ý sự vất vả của

người lao động

HD tìm hiểu kn và tác dụng của nói quá

Gv treo bảng phụ, gọi h/s đọc Vd (SGK - trang 101)

? Những từ in đậm có phản ánh đúng thực tế hay không?

? Cách nói trên nhằm mục đích gì?

-> chưa nằm đã sáng:

hiện tượng thời gian ban đêm quá ngắn

-> chưa cười đã tối: thời gian ban ngày trôi nhanh

-> thánh thót như mưa ruộng cày: công sức đổ ra rất nhiều

?Người ta dùng cách nói quá sự thật như vậy để

->HS đọc ngữ liệu

Nghĩa của câu tục ngữ là: Tháng năm âm lịch đêm ngắn, ngày dài Tháng mười âm lịch đêm dài ngày ngắn Câu tục ngữ giúp con người có ý thức chủ động

để nhìn nhận, sử dụng thời gian, công việc lao động sắp xếp cho hợp lí

->Mồ hôi nhiều, chảy thành từng giọt rơi liên tiếp xuống măt ruộng

->Cách nói như trên là quá

sự thật, là sự phóng đại mức độ, tính chất nội dung của các sự vật, sự việc

-> Cách nói đó không đúng

với sự thật

- Trong cách nói của ca dao:

+ Mức độ, qui mô, tính

chất của nội dung sự vật,

hiện tượng đã được phóng

đại lên

+ Điều muốn nói được

nhấn mạnh

3 Kết luận

Nói quá là biện pháp tu từ

phóng đại mức độ, qui mô,

tính chất của sự vật, hiện

tượng được miêu tả để nhấn

mạnh, gây ấn tượng, tăng sức

biểu cảm

làm gì?

So sánh:

-> đêm tháng 5 rất ngắn -> ngày tháng 10 ngắn -> sự vất vả

? Cách nói như vậy có tác dụng gì?

? Cách nói nào sinh động hơn?

GV Phân tích cho h/s nắm rõ giá trị biểu cảm tích cực của nói quá khác với việc nói dóc (nói khoác lác, sai

sự thật)

- Ví dụ: khoa trương, cường điệu, thậm xưng, phóng đại,

Tích hợp kns

Đặt câu trong giao tiếp hằng ngày có sử dụng nói quá.

Tìm câu ca dao có sử dụng nói quá.

Hs đối chiếu các câu ca dao, tục ngữ trên với các câu đồng nghĩa‘

-> gây ấn tượng cho người nghe

HS lựa chọn và giải thích

Cay muốn chết

Sợ hết hồn

- “Bao giờ cây cải làm đình

Gỗ lim làm ghém thì mình

lấy ta Bao giờ chạch đẻ ngọn đa Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy

mình”

Hay như:

- “Đêm nằm lưng chẳng tới

giường Mong cho trời sáng ra đường gặp em”

- “Nhớ ai bổi hổi bồi hồi Như đứng đống lửa như ngồi hòn than”

HĐ3.Hoạt động luyện tập

Mục tiêu:Vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc – hiểu văn bản

II Luyện tập:

Bài tập 1:

a “Có sức thành cơm”:

sức lao động bền bỉ sẽ chinh

phục, cải tạo được mạnh đất

cằn cỗi

b “đi lên đến tận trời”: vết

thương nhẹ, sức khoẻ còn tốt,

vẫn có thể tham gia chiến

đấu

c “thét ra lửa”: giọng to,

mạnh, khủng khiếp, có oai

lực

Bài tập 2: Điền cụm từ vào

chỗ trống:

a Chó ăn đá, gà ăn sỏi

b bầm gan tím ruột

c ruột để ngoài da

d nở từng khúc ruột

e vắt chân lên cổ

Bài tập 3: Đặt câu:

1 Nàng Kiều có vẻ đẹp

nghiêng nước nghiêng thành.

2 Mình nghĩ nát óc mà vẩn

chưa giải được bài toán này

3 Công việc lấp bể vá trời

ấy là công việc của nhiều

đời, nhiều thế hệ mới làm

xong

4 Đoàn kết là sức mạnh

dời non lấp bể.

5 Những chiến sĩ mình

đồng da sắt đã chiến thắng.

Bài tập 4: Tìm 5 thành ngữ

so sánh:

- đen như than

- hung như quỷ

HD luyện tập Gọi h/s đọc yêu cầu của bài tập 1 Gv chia ra 4 nhóm cho thảo luận trong 5’, yêu cầu trình bày kết quả, cho h/s khác nhóm nhận xét, giáo viên uốn nắn, chỉnh sửa

HS thảo luận nhóm

Gọi HS đọc và điền từ thích hợp có giải thích nghĩa của các từ

GV tổ chức đặt câu nhanh

và hay

GV tổ chức cho HS làm nhóm ghi nhanh các thành ngữ so sánh

-> nêu ý kiến

-> tự rút ra cách sử dụng

-> hoạt động nhóm thực hiện yêu cầu bài tập được giao

-> cử đại diện nêu kết quả

đã thực hiện

HS đặt câu

HS làm nhóm ghi nhanh các thành ngữ so sánh

- trắng như bơng bưởi

- hiền như cục đất

- Chậm như rùa

- Nhanh như chớp

4 Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối

Hướng dẫn học sinh củng cố bài

Chuẩn bị bài Hai cây phong

IV Kiểm tra, đánh giá giờ học

? Thế nào là nĩi quá?

? Tác dụng của nĩi quá?

GV tổng kết, đánh giá giờ học

V Rút kinh nghiệm

………

………

………

Ngày soạn: 23/10/2020

Ngày dạy:

Tiết 35, 36

HAI CÂY PHONG

(Trích “Người thầy đầu tiên”)

Ai –ma –tôp

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức, kĩ năng, thái độ

*Kiến thức :

- Vẻ đẹp và ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích

- Sự gắn bĩ của người họa sĩ với quê hương, với thiên nhiên và lịng biết ơn người thầy Đuy-sen

- Cách xây dựng mạch kể ; cách miêu tả giàu hình ảnh và lới văn giàu cảm xúc

*Kĩ năng :

- Đọc – hiểu một văn bản cĩ giá trị văn chương, phát hiện, phân tích những đặc sắc về nghệ thuật miêu tả, biểu cảm trong một đoạn văn trích tự sự

- Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của các hình ảnh trong đoạn trích

*Thái độ

- Thể hiện tình yêu quê hương , đất nước

- Lịng biết ơn với thầy, cơ giáo đã dạy dỗ

2 Năng lực cĩ thể hình thành và phát triển cho học sinh.

Năng lực tự học: cảm thụ văn học

II Chuẩn bị

- Giáo viên:Soạn giáo án, SGK, SGV, STK

- Học sinh: Học bài củ, xem trước bài mới

III Tổ chức hoạt động dạy học

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Vì sao nói bức tranh “Chiếc lá cuối cùng” là kiệt tác?

- Em hiểu như thế nào về tình huống “Đảo ngược hai lần?” chứng minh

3 Bài mới:

Nội dung bài học Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh HĐ1 Hoạt động tìm hiểu thực tiễn

Cây đa, giếng nước, lũy tre là biểu tượng của làng quê miền Bắc Hình ảnh cầu dừa hai cây Phong cũng là biểu tượng của làng quê ku ku rêu, hơm nay các em sẽ được tìm hiểu

HĐ2.Hoạt động tìm hiểu kiến thức

Mục tiêu: -Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm.

- Sự gắn bĩ của người họa sĩ với quê hương, với thiên nhiên và lịng biết ơn người thầy Đuy-sen

- Cách xây dựng mạch kể ; cách miêu tả giàu hình ảnh và lới văn giàu cảm xúc

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

Ai-ma-tốp(1928- 2008) là

nhà văn nước Cư-rơ-gư-xtan,

trước đây là một nước thuộc

Cộng hịa Xã hội chủ nghĩa Xơ

viết

2.Tác phẩm

-Yêu cầu: HS đọc chú thích (*) giới thiệu sơ lược về tác giả và tác phẩm

- GV nhận xét phần trình bày của hs

->đọc chú thích

Văn bản được trích từ

phần đầu của tác phẩm

“Người thầy đầu tiên”.

3 Đọc vb- từ khĩ

a Đọc vb

b.Từ khĩ(sgk)

II Tìm hiểu văn

bản:

1 Mạch kể của

truyện:

-Mạch kể xưng “Tôi”

người kể tự giới

thiệu là họa sĩ -> ở

thời hiện tại

- Mạch kể xưng

“chúng tôi” vẫn là

người kể chuyện

trên nhưng lại kể

nhân danh cả bọn

con trai .-> ở thời

quá khứ

 Hai mạch kể vừa

lồng ghép vừa phân

biệt làm cho câu

chuyện trở nên

sống động ,thân

mật ,đáng tin cậy

đối với người đọc

- GVcho hs giải thích từ khĩ Yêu cầu học sinh đọc VB Giọng chậm chãi, hơi buồn

Nhận xét giọng đọc của HS Yêu cầu HS đọc từ khĩ sgk

2.1 Tìm hiểu mạch kể của truyện

-Yêu cầu: Tìm đại từ nhân xưng trong văn bản

Xác định mạch kể của truyện lồng vào nhau căn cứ vào đại từ nhân xưng ?

- GV nhận xét phần trình bày của hs

? Em có nhận xét

gì về mạch kể của chuyện?

- GV nhận xét phần trình bày của hs

TIẾT 2 ND 2.2 Tìm hiể u hai cây phong và kí ức tuổi thơ:

-Yêu cầu: HS đọc lại

Đọc văn bản ->đọc từ khĩ

->đại từ “tơi và chúng tơi”

HS: mạch kể xưng Tơi, Chúng tơi

HS: Hai mạch kể lồng ghép

->đọc

HS:Hai đoạn nhỏ

2.Hai cây phong

và kí ức tuổi thơ:

- Hai cây phong:

khổng lồ, trên đồi

cao, có mắt mấu …

- Ký ức tuổi thơ:

phá tổ chim, ngồi

trên cành cao “ngắm

thế giới đẹp vô

ngần”

Ngòi bút miêu tả

đậm chất hội họa

của người kể

chuyện khi nhớ lại

hai cây phong và

phong cảnh quê

hương thời thơ ấu

3 Hai cây phong và

đoạn từ “vào năm học .biêng biếc kia”

? Đoạn này có thể chia làm mấy

đoạnnhỏ? Nội dung từng đoạn?

- GV nhận xét phần trình bày của hs

? Đoạn nào em thấy thú vị hơn? Vì sao?

- GV nhận xét phần trình bày của hs

? Hai cây phong được miêu tả như thế nào?

? Kí ức tuổi thơ được nhắc đến trong đoạn này là gì?

? Tại sao có thể nói người kể đã miêu tả 2 cây phong và quang cảnh nơi đây bằng ngòi bút đậm

chất hội họa?

(GV cho Hs tìm hiểu đoạn 1)

- GV nhận xét phần trình bày của hs

2.3 Tìm hiểu Hai cây phong và thầy Đuy Sen:

Cho HS thảo luận nhĩm 3

HS:suy nghĩ , trả lời

HS : Trả lời

HS : Trả lời

HS phát biểu

HS thảo luận và trình bày

thầy Đuy-sen:

-Hai cây phong là

nhân chứng hết sức

quan trọng của câu

chuyện hết sức xúc

động về thầy

Đuy-sen, người thầy đầu

tiên và cô học trò

An-tư-nai

- Hai cây phong được

nhân cách hóa

- Kể xen lẫn tả hai

cây phong được miêu

tả rất sinh động

gắn với tình yêu

quê hương da diết;

gắn với kỉ niệm xa

xưa tuổi học trò

4 Nghệ thuật

-Miêu tả bằng ngịi bút đậm

chất hội họa,truyền sự rung

phút

? Hai cây phong trên đỉnh đồi đầu làng có gì đặc biệt đối với nhân vật “tôi”

– người họa sĩ.? Vì sao tác giả luôn nhớ chúng?

- GV nhận xét phần trình bày của hs

? Tại sao có thể

nói trong mạch kể xen lẫn tả này, hai cây phong được miêu tả hết sức sống động?

- GV nhận xét phần trình bày của hs

? Qua đoạn trích trên hai cây phong được miêu tả như thế nào?

?Người kể chuyện muốn gửi gắm chúng ta điều gì?

Tích hợp KNS ? Em cĩ suy nghĩ gì về tình yêu quê hương rút ra từ câu chuyện này?

2.4 :Tìm hiểu nghệ thuật

? Nghệ thuật đặc sắc của câu

HS: suy nghĩ, trả lời

HS: suy nghĩ, trả lời HS: suy nghĩ, trả lời

HS: phát biểu

HS: phát biểu

HS: phát biểu

->đọc ghi nhớ