van 8 tuan 6

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu về sự kết hợp các yếu tố kể, tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự 25’ @ Em thử nêu tác dụng của các yếu tố tả, kể, biểu cảm trong lời văn.. @ Hãy đọ[r]

Trang 1

TUẦN 6 NS: 18/9/2012 ND: 20/9/2012

Tiết 21 Văn học CÔ BÉ BÁN DIÊM ( BÀI DẠY THAO GIẢNG)

An – đéc - xen

A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: -Biết đọc –hiểu một đoạn trích trong tác phẩm truyện.

-Sự thể hiện tinh thần nhân đạo, tài năng ngthuật xuất sắc của An-đéc-xen qua một tp tiêu biểu

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC KĨ NĂNG:

1.Kến thức: -Những hiểu biết bước đầu về người kể chuyện cổ tích An-đéc-xen.

-Nghệ thuật kể chuyện, cách tổ chức các yếu tố hiện thực và mộng tưởng trong tác phẩm

-Lòng thương cảm của tác giả đối với em bé bất hạnh

2.Kĩ năng: -Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm.

-Phân tích được một số h/ảnh tương phản (đối lập, đặt gần nhau, làm nổi bật lẫn nhau)

-Phát biểu cảm nghĩ về một đoạn truyện

3 Thái độ: Tự nhận thức: xác định lối sống nhân ái, yêu thương và chia sẻ với mọi người

C.CHUẨN BỊ:

1.Giáo viên: -Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, chuẩn KT-KN.

-Tài liệu và các truyện của An-đéc-xen

2.Học sinh: -Đọc truyện, trả lời câu hỏi Đọc - Hiểu văn bản.

-Tìm hiểu thêm về nhà văn An-đéc-xen

D.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

I.Ổn định lớp:

II.Kiểm tra bài cũ: (5’).Qua câu chuyện Lão Hạc Nam Cao muốn khẳng định, ca ngợi điều gì ? III.Bài mới: 1/ Giới thiệu bài.

@ Trước hết, dành ra khoảng ít phút nói về đất nước Đan Mạch và nhà văn An-đéc-xen Đan Mạch là một nước nhỏ thuộc khu vực Bắc Âu, diện tích chỉ bằng khoảng một phần tám diện tích nước ta, thủ đô là Cô-pen-ha-ghen An-đéc-xen (1805 - 1875) là nhà văn nổi tiếng nhất của Đan Mạch

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA

Hoạt động 1: Giới thiệu chung (10’)

@ Cho HS đọc chú thích về tgiả, tác

phẩm Xem chân dung tác giả

-Nêu những hiểu biết của em về An –

đéc-xen ?

@ Cho HS đọc vbản và chú thích

(Lưu ý chú thích : 2, 3, 5, 7, 8 , 10 và

11 )

@ Xem phim tài liệu “Cô bé bán

diêm” (4’) và tóm tắt lại tác phẩm

@ Đọc theo yêu cầu của GV

@ Xem và ghi nhớ, tóm tắt theo yêu cầu của GV

I.Tìm hiểu chung:

1.Tác giả: An-đéc –xen -Nhà văn Đan mạch, “người kể

chuyện cổ tích nổi tiếng thế giới., truyện của ông đem đến cho độc giả cảm nhận về niềm tin và lòng yêu thương đối với con người

2.Tác phẩm: “Cô bé bán diêm” là một trong những

truyện nổi tiếng nhất của An –

đéc-xen

Hoạt động 2: HD tìm hiểu bố cục.

(5’)

@ Truyện này được chia bố cục như

thế nào?

@ Phần trọng tâm có thể chia thành 5

đoạn nhỏ căn cứ vào các lần quẹt diêm

Bốn lần đầu, mỗi lần quẹt một que

diêm Lần thứ năm quẹt tất cả những

que diêm còn lại trong bao

@ Em có nhận xét gì về bố cục này?

@ Suy nghĩ, trả lời:

@ Truyện diễn biến theo trình tự

ba phần là mạch lạc, hợp lí

3.Bố cục: - Phần thứ nhất :''Hoàn cảnh của cô bé bán diêm''

- Phần thứ hai (trọng tâm) ''Các lần quẹt diêm và những mộng tưởng''

- Phần thứ ba là ''Cái chết thương tâm của em bé''

Trang 2

Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm hiểu

văn bản: Số phận cô bé bán diêm

(20’)

@ Qua phần đầu, chúng ta được biết gì

về gia cảnh của nhân vật cô bé bán

diêm và thời gian, không gian xảy ra

cấu chuyện ?

@Gia cảnh: mẹ chết, sống với bố, bà

nội cũng đã qua đời; nhà nghèo, sống

''chui rúc trong một xó tối tăm', ''trên

gác sát mái nhà'' ; bố khó tính, em

''luôn luôn nghe những lời mắng nhiếc

chửi rủa”; phải đi bán diêm để kiếm

sống

@ Câu chuyện được đặt trong bối cảnh

nào? Bối cảnh đó có có ý nghĩa gì?

@ Liệt kê những hình ảnh tương phản

(đối lập, đặt gần nhau, làm nổi bật lẫn

nhau) và nêu tác dụng của các hình ảnh

này?(được nhà văn sử dụng trong phần

này nhằm khắc hoạ rõ nét nỗi khổ cực

của cô bé)

@ Bối cảnh đêm giao thừa càng làm

nổi bật nỗi khổ của em bé Hình ảnh

tương phản càng khiến cho em bé đau

lòng càng cảm thấy khổ hơn, đói hơn ,

càng nhớ về quá khứ và người bà yêu

thương em

@ Số phận Cô bé bán diêm em có suy

nghĩ gì về cuộc sống của mình?

@Gia cảnh thật đáng thương: Mẹ chết, bà nội cũng qua đời, sống thiếu tình thương

@ Bối cảnh đêm giao thừa, rét buốt

Càng làm nỗi bật nỗi khổ của cô bé

@ Đọc thầm, thảo luận, tìm hình ảnh tương phản

-Hình ảnh tương phản này không chỉ làm nổi bật nỗi khổ về vật chất

mà cả sự mất mát chỗ dựa tinh thần của em bé

@Tự trình bày suy nghĩ nhận thức của mình

II Tìm hiểu văn bản:

1.Cô bé đêm giao thừa:

-Gia cảnh đáng thương:

Bà và mẹ đã mất, nỗi khốn khổ khiến người bố trở nên thô bạo,

em phải đi bán diêm tự kiếm sống cuộc sống cơ cực thiếu tình thương yêu

-Tình cảnh em bé trong đêm giao thừa:

-Trời đông giá rét tuyết rơi -Ngoài đường lạnh buốt, tối đen

Đầu trần chân đất Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực ánh đèn -Trong phố sực

nức mùi ngỗng quay

-Năm xưa: ngôi nhà xinh xắn

-Em bé bụng đói, cả ngày chưa

ăn gì

-Hiện tại: Cái xó tối tăm

*Hình ảnh tương phản  khắc họa rõ nét nỗi khổ của cô bé (bơ vơ, rét,đói, khổ) ngay cả trong đêm giao thừa

 Số phận của cô bé bán diêm

thật đáng thương Hoạt động 4: Củng cố Dặn dò ( 5’) Yêu cầu HS:

- Tóm tắt lại đoạn trích Xem phim “Cô bé bán diêm”

- Nắm vững nghệ thuật tương phản và tác dụng của nó trong đoạn văn

- Chuẩn bị bài mới : Tiết 2 bài “ Cô bé bán diêm”

(Chú ý phân tích những mộng tưởng của cô bé khi quẹt những que diêm)

.BỔ SUNG – RÚT KINH NGHIỆM:

………

Trang 3

TUẦN 6 NS: 19/9/2012 ND: 25/9/2012

Tiết 22 Văn học CÔ BÉ BÁN DIÊM

An – đéc - xen

C.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

II.Kiểm tra bài cũ: (7’) 1.Hãy tóm tắt truyện “Cô bé bán diêm”.

2.Hãy trình bày hoàn cảnh của cô bé trong đem giao thừa

III.Bài mới: 1/Giới thiệu bài.

@ Dẫn dắt để HS nắm lại nội dung của tiết trước Cho HS đọc lại đoạn thực tế và mộng tưởng

2/Tiến trình tổ chức các hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ ND KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm

hiểu bài (Tiếp theo) (15’)

@ Theo em thái độ của tác giả đối

với em bé như thế nào?

@ T/cảm đối với em bé thể hiện

qua chi tiết nào?

@ Chứng minh rằng những mộng

tưởng của cô bé qua các lần quẹt

diêm (lò sưởi, bàn ăn, cây thông

Nô-en, người bà, hai bà cháu bay

đi) diễn ra theo thứ tự hợp lí Trong

số các mộng tưởng ấy, điều nào gần

với thực tế, điều nào thuần túy chỉ

là mộng tưởng?

@ Theo em , các mộng tưởng của

em bé gợi cho ta những liên tưởng

và cảm nhận gì về em và những em

bé khác có số phận như em?

@ Những mộng tưởng rất đổi bình

thường, nhưng với em chỉ là mộng

tưởng mà thôi Với những em bé

bất hạnh , những hạnh phúc bình

thường cũng trở nên quá xa vời

Chỉ có cái chết mới làm cho em

hạnh phúc thật sự

@ Phát biểu những cảm nghĩ của

em về truyện Cô bé bán diêm nói

chung và về đoạn kết của truyện

nói riêng

@Em bé cùng bà bay lên trời Đó

cũng chỉ là tưởng tượng của nhà

văn Thực tế, em bé đã chết trong

đêm giao thừa vì rét Tại sao tác giả

lại diễn tả như thế ?

@Trả lời: thương yêu đồng cảm

@ Thực tế và mộng tưởng:

- Khi que diêm cháy là lúc mộng tưởng hiện ra: lò sưởi bằng sắt có những hình nổi bằng đồng bóng nhoáng; bàn ăn, khăn trải bàn trắng tinh, ngỗng quay ; cây thông

Nô-en với hàng ngàn ngọn nến sáng….bà nội em mỉm cười với em; hai bà cháu bay lên trời

- Khi que diêm tắt là lúc em bé trở lại với thực tại: lò sưởi biến mất, trước mặt chỉ còn là những bức tường dày lạnh lẽo, ''tất cả những ngọn nến biến thành những ngôi sao trên trời''

- Các mộng tưởng diễn ra theo thứ

tự hợp lí

- Lò sưởi, bàn ăn, cây thông Nô-en gắn với thực tế Con ngỗng quay chỉ là mộng tưởng Hai bà cháu bay lên trời cũng chỉ là mộng tưởng

@ Cảm nghĩ của em:

- Tình người lạnh lùng như băng tuyết Em bé thật tội nghiệp Xã hội thiếu hơi ấm của tình thương

- Truyện Cô bé bán diêm và phần

kết của truyện này là ''một cảnh thương tâm''

@ Thương yêu trẻ thơ đã khiến nhà văn miêu tả thi thể em với đôi

má hồng và đôi môi đang mỉm cười đồng thời hình dung ra cảnh huy hoàng hai bà cháu bay lên trời để đón lấy những niềm vui đầu năm

2 Lòng thương cảm của tác giả đối với em bé bất hạnh:

a/Mộng tưởng của em bé

- Sự tương phản

giữa thực tế và mộng tưởng

- Các mộng tưởng diễn ra theo thứ tự hợp lí

- Hạnh phúc nhỏ nhoi vẫn không đến được với em

bé bất hạnh

 Đồng cảm với khát khao hạnh phúc của em bé

b/ Cách kết thúc truyện:

-Xã hội thiếu tình thương

-Em bé chết mà đôi má vẫn hồng đôi môi vẫn cười

 nỗi day dứt, xót

xa của nhà văn đối với em bé bất hạnh

Hoạt động 3: HD tìm hiểu nghệ

thuật –Ý nghĩa văn bản.( 10’)

Cho HS thảo luận nhóm.

Tổ 1: -Chi tiết nghệ thuật nào nhằm @ Thảo luận theo yêu cầu của GV

3/Nghệ thuật:

-Miêu tả rõ nét cảnh ngộ bằng chi tiết h/ảnh đối lập

Trang 4

khắc họa rõ nỗi khổ và cảnh ngộ

đáng thương của em bé?

Tổ 2: -Việc sắp xếp các mộng

tưởng có ý nghĩa gì?

Tổ 3: -Nhận xét về cách kể chuyện

của tác giả ?

Tổ 4:- Truyện có ý nghĩa gì?

Đại diện nhóm trình bày

Các nhóm khác nhận xét

@ Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn,

có sự đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng với các tình tiết diễn

biến hợp 1í của truyện Cô bé bán diêm, qua đó An-đéc-xen truyền

cho người đọc lòng thương cảm của ông đôi với em bé bất hạnh

-Sắp xếp sự việc nhằm khắc họa tâm lí em bé trong cảnh ngộ bất hạnh -Sáng tạo trong cách kể chuyện

4/ Ý nghĩa:

Truyện thể hiện niềm thương cảm của nhà văn đối với những số phận bất hạnh

Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng

kết (5’)

@ Vâỵ theo em, qua phần kết: đây

là một cảnh thương tâm hay câu

chuyện “kết thúc có hậu”? Vì sao?

@ Cho HS đọc ghi nhớ

@ Thảo luận trả lời

@ Đọc

III.Tổngkết:

Ghi nhớ: sgk

Hoạt động 5: Củng cố (5’)

@ Hãy tóm tắt lại truyện

@ Phát biểu cảm nghĩ của mình sau

khi đọc truyện Cô bé bán diêm.

@ Tóm tắt

@ Phát biểu cảm nghĩ

@ Đọc Ghi nhớ

Hoạt động 6: Dặn dò-Hướng dẫn tự học (3’)

Yêu cầu HS: -Tóm tắt tryện –Vẽ SĐTD bài học

-Đọc diễn cảm đoạn trích

-Ghi lại cảm nhận của em về một hoặc vài chi tiết nghệ thuật tương phản trong đoạn trích -Chuẩn bị bài mới: Trợ từ - Thán từ

D.BỔ SUNG – RÚT KINH NGHIỆM:

TUẦN 6: NS: 23/9/2012 ND: 25/9/2012

CÔ BÉ BÁN DIÊM

(An-đéc-xen)

SỐ PHẬN

ĐÁNG

THƯƠNG

LÒNG THƯƠNG CẢM CỦA T/GIẢ ĐỐI LẬP

TRÌNH TỰ SỰ VIỆC CÁCH KỂ CHUYỆN

Trang 5

Tiết 23 Tiếng Việt TRỢ TỪ - THÁN TỪ

A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp Học sinh:

-Hiểu được thế nào là trợ từ, thán từ

-Nhận biết và hiểu tác dụng của trợ từ, thán từ trong văn bản

-Biết dùng trợ từ, thán từ trong các trường hợp giao tiếp cụ thể

1/Kiến thức: -Khái niệm trợ từ, thán từ Đặc điểm và cách sử dụng trợ từ, thán từ.

2/Kĩ năng: dùng trợ từ, thán từ phù hợp trong nói và viết.

3/ Thái độ: Có ý thức sử dụng trợ từ thán từ trong các trường hợp giao tiếp cụ thể.

C.CHUẨN BỊ:

1.Giáo viên: -Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, chuẩn KT-KN.

-Bảng phụ, các ví dụ

2.Học sinh: -Đọc sách, tìm hiểu bài -Tìm các ví dụ tương tự.

II.Kiểm tra bài cũ: (Bảng phụ) (5’)

1.Hãy tìm từ địa phương trong câu sau: “Nghe mẹ nói như thế hắn cảm thấy ốt dột quá” Có thể thay từ địa phương trên bằng từ ngữ toàn dân gì?

2.Những từ sau đây thuộc từ ngữ địa phương hay biệt ngữ xã hội?

trúng tủ, nốc ao, canh me, nhổ neo, cắm sào

III.Bài mới: 1/Giới thiệu bài (1’)

@ Cho HS nêu ví dụ để dẫn dắt sang bài mới

2/ Tiến trình tổ chức Hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm trợ

từ (8’)

@ Cho HS quan sát, so sánh ba câu ví

dụ trong SGK

@ Vậy những từ như những, có trong

các câu trên có tác dụng gì ?

@ Cho HS phân tích thêm một số ví dụ

về các trợ từ khác như chính, đích,

ngay.

@ Trợ từ là gì ?

@ So sánh 3 câu :

- Câu 1: một sự việc khách quan

là : Nó ăn (số lượng) hai bát cơm

- Câu 2: thêm từ những(còn có ý

nhấn mạnh, đánh giá việc nó ăn hai bát cơm là nhiều, là vượt quá mức bình thường)

- Câu 3: thêm từ có (còn có ý

nghĩa nhấn mạnh, đánh giá việc

nó ăn hai bát cơm là ít, là không đạt mức độ bình thường)

@

@ Phân tích tác dụng

@ Rút ra kết luận về khái niệm trợ từ

@ Đọc ghi nhớ

I.Trợ từ:

Dùng để biểu thị thái độ nhấn mạnh, đánh giá của người nói đối với sự vật, sự việc được nói đến ở từ ngữ đó

*Ghi nhớ (sgk)

Hoạt động 3: Tìm hiểu khái niệm thán

từ (8’)

@ Cho HS quan sát các từ này, a và

vâng trong hai đoạn trích tác phẩm của

Nam Cao và Ngô Tất Tố

@ Lưu ý HS là a còn được dùng trong

trường hợp biểu thị sự vui mừng, sung

sướng như ''A !Mẹ đã về!' (có khác nhau

về ngữ điệu)

@ Nêu câu hỏi trắc nghiệm lên bảng

@ Quan sát

@ Lắng nghe

@ Trả lời:

- Này: gây sự chú ý của ngươi đối

thoại

- A: biểu thị sự tức giận khi nhận

ra một điều gì đó không tốt

- Vâng: dùng để đáp lại lời người

II.Thán từ:

-Dùng để bộc

lộ t/cảm, cảm xúc của người nói hoặc dùng

để gọi đáp -Thường đứng đầu câu , có khi được tách

ra thành câu

Trang 6

phụ: Nhận xét về cách dùng các từ này,

a và vâng bằng cách lựa chọn những câu

trả lời đúng:

a) Các từ ấy có thể làm thành một câu

độc lập

b) Các từ ấy không thể làm thành một

câu độc lập

c) Các từ ấy không thể làm một bộ phận

của câu

d) Các từ ấy có thể cùng những từ khác

làm thành một câu và thường đứng đầu

câu

@ Vậy thán từ là gì? Thán từ làm có

quan hệ thành phần như thế nào trong

câu ?

khác một cách lễ phép, tỏ ý nghe theo

- HS tìm hiểu một đặc tính ngữ pháp của thán từ Thán từ có khả năng một mình tạo thành câu như

này, a trong đạn văn của Nam

Cao Thán từ cũng có lúc làm thành phần biệt lập của câu

@ Rút ra khái niệm và đọc ghi nhớ

đặc biệt

-Thán từ gồm

2 loại:

*Ghi nhớ (sgk)

III/Luyện tập:

Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập (15’)

Các bài tập 1, 3, 5 làm ở lớp , bài tập 2,4, 6 có thể làm ở nhà.

Bài 1: HS lên bảng trình bày Theo thứ tự từ trên xuống,

(+) ,(-), (+), (-), (-), (+), (-),(+)

Bài 2: Về nghiã của các trợ từ, có thể tham khảo từ điển Bài 3: Hoạt động nhóm -Trả lời a) này, à b) ấy c) vâng d) chao ôi e) hỡi ơi Bài 4: Về nghĩa của các thán từ, có thể tham khảo các từ điển Bài 5: GV nhắc nhở HS dùng thán từ hợp với tình huống giao tiếp Bài 6: Câu tục ngữ này khuyên bảo chúng ta cách dùng thán từ gọi đáp biểu thị sự lễ phép Hoạt động 4: Củng cố (5’) @ Cho HS đọc lại các ghi nhớ @ Yêu cầu HS cho ví dụ về trợ từ, thán từ và phân tích @ Đọc Ghi nhớ @ Cho ví dụ và phân tích Hoạt động 5: Dặn dò (3’) Yêu cầu HS: -Nắm vững khái niệm trợ từ, thán từ và cách thức sử dụng -Làm các bài tập còn lại tron sgk, sbt -Chuẩn bị bài mới: Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự D.BỔ SUNG – RÚT KINH NGHIỆM: ………

………

TUẦN 6: NS: 28/9/2012 ND: 29/9/2012

Trang 7

Tiết 24 Tập làm văn MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN TỰ SỰ

A.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp Học sinh:

-Nhận ra và hiểu được vai trò của các yếu tố tả và biểu cảm trong một văn bản tự sự

-Biết cách đưa các yếu tố m/tả, biểu cảm vào bài văn tự sự

1/Kiến thức: -Vai trò của yếu tố kể trong văn tự sự.

-Vai trò của yếu tố m/tả, biểu cảm trong văn bản tự sự

-Sự kết hợp các yeus tố m/tả và biểu lộ t/cảm trong văn bản tự sự

2/Kĩ năng: -Nhận ra và ph/tích được t/dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự

sự

-Sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong làm văn tự sự

3/Thái độ: -Có ý thức, luyện tập viết đoạn văn tự sự có kết hợp yếu tố m/tả và biểu cảm.

C.CHUẨN BỊ:

1.Giáo viên: -Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, chuẩn KT-KN

-Bảng phụ, các ví dụ

2.Học sinh: -Đọc sách, tìm hiểu bài.

-Xem lại nội dung các bài về văn bản ở chương trình lớp 7

II.Kiểm tra bài cũ: (4’) Kiểm tra vở học sinh

III.Bài mới: :1/ Giới thiệu bài.(1’)

@ Có thể vào bài bằng nhiều cách khác nhau, tuy vậy nên nêu được tầm quan trọng, mục đích

và ý nghĩa của việc kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn tự sự

2/Tiến trình tổ chức hoạt động khám phá kiến thức:

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ ND KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Hướng dẫn

tìm hiểu về sự kết hợp các

yếu tố kể, tả và biểu lộ tình

cảm trong văn bản tự sự

(25’)

@ Em thử nêu tác dụng của

các yếu tố tả, kể, biểu cảm

trong lời văn

@ Hãy đọc đoạn trích Trong

lòng mẹ của Nguyên Hồng và

tìm hiểu các câu hỏi trong

SGK

- Trong đoạn trích trên, tác giả

kể lại những việc gì ?

tả lại những việc gì ?

sử dụng những yếu tố biểu

cảm như thế nào ?

- Hãy nhận xét về vị trí của

những yếu tố miêu tả, biểu

cảm, tự sự trong đoạn văn?

(Các yếu tố trên không đứng

tách riêng mà đan xen vào

nhau)

@ Thảo luận để rút ra những nhận xét :

@ Sự việc bao trùm lên đoạn trích là kể lại cuộc gặp gỡ đầy cảm động của nhân vật ''tôi'' với người mẹ lâu ngày xa cách Sự việc ấy được kế lại bằng các chi tiết nhỏ sau đây:

- Mẹ tôi vẫy tôi

- Tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ

- Mẹ kéo tôi lên xe

- Tôi oà lên khóc

- Mẹ tôi cũng sụt sùi theo

- Tôi ngồi bên mẹ, ngả đầu vào cánh tay

mẹ, quan sát gương mặt mẹ

Các yêú tố míêu tả: - Tôi thở hồng hộc, trán

đẫm mồ hôi, ríu cả chân lại

- Mẹ tôi không còm cõi

-Gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắt trong

và nước da… màu hồng của hai gò má

Các yêú tố bíêủ cảm: - Hay tại sự sung

sướng … mẹ tôi lại tươi đẹp như thuở còn sung túc ? (suy nghĩ )

- Tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi thở… thơm tho

lạ thường (cảm nhận)

- Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ,

I.Sự kết hợp các yếu tố kể,

tả, và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự:

- Kể thường tập

trung nêu sự việc, hành động, nhân vật

- Tả thường tập

trung chỉ ra tính chất, màu sắc, mức độ của sự việc, nhân vật hành động

- Biểu cảm

thường thể hiện

ở các chi tiết bày

tỏ cảm xúc, thái

độ của người viết trước sự việc nhân vật, hành động

Trang 8

@ Hãy bỏ tất cả các yếu tố

miêu tả và biểu cảm, chỉ chép

lại các câu văn kể sự việc,

nhân vật thành một đoạn văn

(Học sinh thực hiện xong và

hỏi )

@ Em nhận xét gì về vai trò,

tác dụng của miêu tả và biểu

cảm trong văn tự sự ?

@ Vây các yếu tố miêu tả và

biểu cảm trong đoạn văn trên

có tác dụng gì ?

@ Nếu bỏ hết các yếu tố kể

trong đoạn văn trên, chỉ để lại

các câu văn miêu tả và biểu

cảm thì kết qu ả sẽ như thế

nào ?

áp mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve … êm dịu vô cùng

(phát biểu cảm tưởng)

@ Tóm tắt thành một đoạn chỉ có yếu tố kể :

''Mẹ tôi vẫy tôi Tôi chạy theo chiếc xe chở

mẹ Mẹ kéo tôi lên xe Tôi oà khóc Mẹ tôi khóc theo Tôi ngồi bên mẹ, ngả đầu vào cánh tay mẹ, quan sát gương mặt mẹ.''

@ Nhận xét : Các yếu tố miêu tả giúp cho

việc kể lại cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con thêm sinh động, tất cả màu sắc, hương vị, hình dáng, diện mạo của sự việc, nhân vật, hành động, như hiện lên trước mắt người đọc

Yếu tố biểu cảm đã giúp người viết thể hiện được rõ tình mẫu tử sâu nặng, buộc người đọc phải xúc động, trăn trở, suy nghĩ trước sự việc

và nhân vật

@ Các yếu tố miêu tả và biểu cảm làm cho ý nghĩa của truyện càng thêm thấm thía và sâu sắc, giúp tác giả thể hiện được thái độ trân trọng và tình cảm yêu mến của mình đối với nhân vật và sự việc

@ Nếu bỏ hết các yếu tố kể thì không có chuyện, bởi vì cốt truyện là do sự việc và nhân vật cùng với những hành động chính tạo nên Các yếu tố miêu tả và biểu cảm chỉ có thể bám vào sự việc và nhân vật mới phát triển được

- Ở những mức

độ khác nhau, các yếu tố kẻ, tả, biểu cảm thường được kết hợp trong các văn bản tự sự

- Để cho văn tự

sự sinh động, gợi cảm người ta thường kết hợp các yếu tố tự sự với miêu tả và biểu cảm

Hoạt động 2: Hướng dẫn rút

ra ghi nhớ (5’)

@ Hãy rút ra nội dung bài

học

@ Suy nghĩ, rút ra bài học

@ Đọc

II Luyện tập:

Hoạt động 4: Hướng dẫn luyện tập (10’)

Bài 1: Sự việc, nhân vật và tình huống đã cho trước, HS không cần viết cả bài văn mà chỉ kể lại

giây phút đầu tiên khi mình gặp lại người thân sau nhiều ngày xa cách

Gợi ý : - Nên bắt đầu từ chỗ nào ?

- Từ xa thấy người thân như thế nào ? (tả hình dáng, mái tóc)

- Lại gần thấy ra sao ? Kể hành động của mình và người thân, tả chi tiết khuôn mặt, quần áo,

- Những biểu hiện tình cảm của hai người sau khi đã gặp như thế nào ? (vui mừng, xúc động

thể hiện bằng các chi tiết nào ? Ngôn ngữ, hành động, lời nói, cử chỉ, nét mặt, )

Bài 2: Tìm một đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố biểu cảm và miêu tả trong các tác phẩm đã học

như Tắt đèn của Ngô Tất Tố, Tôi đi học của Thanh Tịnh và Lão Hạc của Nam Cao.

HS thực hiện, đọc đoạn văn lựa chọn, GV cho lớp nhận xét , GV tổng kết , uốn nắn, đánh giá.

Hoạt động 5: Củng cố Dặn dò

Yêu cầu HS: - Tâp viết một đoạn văn có kết hợp sử dụng các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm :

Đề tài tự chọn, yêu cầu viết không quá 2 trang

- Học bài - Chuẩn bị bài mới: Đánh nhau với cối xay gió.

.BỔ SUNG – RÚT KINH NGHIỆM:

Trang 9

………

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	26,52 KB