Chính vì vậy công tác giải phóng mặt bằng là một trong những điều kiện tiên quyết của sự phát triển, nó tác động mạnh mẽ đến công tác quản lý nhà nước về đất đai.. Tuy nhiên, có những dự
Trang 1KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Quản lý đất đai Khoa : Quản lý tài nguyên
Giảng viên hướng dẫn : TS Trần Thị Mai Anh
Thái Nguyên – 2020
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài tốt nghiệp đại học, em đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình, sự đóng góp quý báu của nhiều cá nhân
và tập thể, đã tạo điều kiện thuận lợi để em hoàn thành tốt Khóa luận tốt nghiệp
Lời đầu tiên, em xin chân thành cảm ơn TS Trần Thị Mai Anh giảng viên Khoa Quản lý đất đai, trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên đã trực tiếp hướng dẫn em trong suốt thời gian em nghiên cứu thực hiện luận văn
Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý tài nguyên, các thầy giáo, cô giáo, cán bộ trong khoa đã truyền đạt cho em những kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong quá trình học tập và rèn luyện tại trường
Em xin chân thành cảm ơn Trung tâm Phát tiển Quỹ đất tỉnh Thái Nguyên, Lãnh đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ủy ban nhân dân Phường Túc Duyên, tỉnh Thái Nguyên, các đồng nghiệp, người dân phường Túc Duyên,Tp Thái Nguyên đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong thời gian thực tập
Em xin gửi lời biết ơn đến gia đình, bạn bè và người thân, đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong thời gian nghiên cứu, thực hiện luận văn
Trong quá trình học tập và làm chuyên đề, em đã cố gắng hết mình nhưng do thời gian thực tập có hạn nên không tránh khỏi thiếu sót Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô để khóa luận tốt nghiệp được hoàn thiện hơn
Em xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2020
Sinh viên
Nguyễn Xuân Khánh
Trang 3DANH MỤC BẢNG
Bảng 4.1: Một số kết quả của dự án xây dựng trường THPT chuyên Thái Nguyên tại phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
giai đoạn 2016 - 2018 31
Bảng 4.2: Kết quả xác định đối tượng được bồi thường về đất trong dự án 31
Bảng 4.3: Tổng hợp diện tích các loại đất bị thu hồi tại dự án 32
Bảng 4.4: Kết quả bồi thường đất 33
Bảng 4.5: Kết quả thực hiện các chính sách hỗ trợ, thưởng của dự án 34
Bảng 4.6 Kết quả bồi thường về cây cối, hoa màu 35
Bảng 4.7 Kết quả bồi thường tài sản 36
Bảng 4.8: kết quả bồi thường mồ mả 35
Bảng 4.9: Tổng hợp kinh phí bồi thường tại dự án nghiên cứu 36
Bảng 4.10: Tổng hợp ý kiến của người dân về đơn giá bồi thường, hỗ trợ 38
Trang 4DANH MỤC HÌNH
Hình 4.1 Bản đồ Tp Thái Nguyên 19 Hình 4.2 Bản đồ phường Túc Duyên 20 Hình 4.3: Bản đồ dự án 30
Trang 5QĐ-UBND Quyết định ủy ban nhân dân
Trang 6MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
DANH MỤC BẢNG ii
DANH MỤC HÌNH iii
DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT iv
MỤC LỤC v
PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Đặt vấn đề 1
1.2 Mục tiêu của đề tài 2
1.3 Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài 2
1.3.1 Ý nghĩa khoa học 2
1.3.2 Ý nghĩa trong thực tiễn 3
PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4
2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4
2.1.1 Cơ sở lí luận 4
2.2 Cơ sở pháp lý của đề tài 6
2.2.2 Các văn bản của tỉnh Thái Nguyên 8
2.3 Khái quát về bồi thường giải phóng mặt bằng 9
2.3.1 Khái niệm 9
2.3.2 Đặc điểm của quá trình bồi thường, giải phóng mặt bằng 10
2.3.3 Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 10
2.3.4 Đối tượng và điều kiện được đền bù 11
2.4 Chính sách GPMB ở một số nước trên thế giới 12
2.5 Chính sách bồi thường, hỗ trợ GPMB ở Việt Nam 13
2.5.1 Tình hình bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số thành phố trong cả nước 13
Trang 72.5.2 Kết quả thực hiện chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ tại tỉnh
Thái Nguyên 15
PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 16
3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 16
3.1.1.Đối tượng nghiên cứu 16
3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 16
3.1.3 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 16
3.2 Nội dung nghiên cứu 16
3.2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và tình hình sử dụng đất của phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 16
3.2.2 Đánh giá kết quả bồi thường, hỗ trợ, TĐC của dự án trường THPT chuyên Thái Nguyên tại phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 17
3.2.3 Đánh giá tác động của dự án đối với các hộ gia đình khi Nhà nước thu hồi đất 17
3.2.4 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng cuả dự án và đề xuất phương án giải quyết 17
3.3 Phương pháp nghiên cứu 17
3.3.1 Phương pháp điều tra thu thập tài liệu, số liệu 17
3.3.2 Phương pháp thống kê 18
3.3.3 Phương pháp so sánh 18
3.3.4 Phương pháp xử lý thông tin, số liệu 18
3.3.5 Phương pháp chuyên gia 18
PHẦN 4 DỰ KIẾN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 19
4.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội và tình hình sử dụng đất của thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 19
Trang 84.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên của thành phố Thái Nguyên,
tỉnh Thái Nguyên 19
4.1.2 Đặc điểm điều kiện kinh tế - xã hội 22
4.1.3 Thực trạng phát triển các ngành kinh tế 22
4.1.4 Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật,hạ tầng xã hội 25
4.1.5 Đánh giá chung điều kiện tự nhiên – kinh tế, xã hội đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 28
4.2 Đánh giá kết quả công tác bồi thường hỗ trợ, tái định cư của dự án xây dựng trường THPT Chuyên Thái Nguyên tại phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 29
4.2.1 Khái quát về dự án 29
4.2.2 Kết quả dự án 30
4.2.3 Đối tượng và điều kiện được bồi thường, hỗ trợ về đất trong dự án 31
4.2.4 Đánh giá kết quả thống kê về đất, tài sản, cây cối, hoa màu đã được bồi thường trong dự án 32
4.3 Đánh giá tác động của dự án đối với các hộ gia đình khi Nhà nước thu hồi đất 37
4.3.1 Kết quả điều tra lấy ý kiến của hộ gia đình, cá nhân về công tác thu hồi, bồi thường và giải phóng mặt bằng của dự án 37
4.3.2.Đánh giá tác động kinh tế, xã hội và môi trường 38
4.4 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng cuả dự án và đề xuất phương án giải quyết 39
4.4.1 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác bồi thường GPMB 40
4.4.2 Đề xuất các giải pháp và rút ra những bài học kinh nghiệm 41
PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 44
5.1 Kết luận 44
5.2 Kiến nghị 45
TÀI LIỆU THAM KHẢO 46
Trang 10đô thị hoá diễn ra mạnh làm cho đất đai ngày càng có giá trị kinh tế cao và nhu cầu về mặt bằng lớn để phục vụ cho sản xuất, kinh doanh Để có mặt bằng thực hiện các dự án chúng ta phải thu hồi và chuyển mục đích sử dụng đất đai Chính
vì vậy công tác giải phóng mặt bằng là một trong những điều kiện tiên quyết của
sự phát triển, nó tác động mạnh mẽ đến công tác quản lý nhà nước về đất đai
Trước thực trạng như vậy, công tác bồi thường GPMB là một trong những công việc hết sức khó khăn, phức tạp và được xã hội đặc biệt quan tâm, bồi thường GPMB không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các tổ chức,
cá nhân, hộ gia đình có đất bị thu hồi mà còn ảnh hưởng rất lớn đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của địa phương sau khi tái định cư cho người dân Bồi thường GPMB là lĩnh vực nhạy cảm và gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện như thương lượng giá đền bù hợp lý với người dân, tái định cư và giải quyết hậu quả sau giải phóng mặt bằng Do vậy cần áp dụng linh hoạt các quy định của pháp luật vào điều kiện thực tế của địa phương Trước những khó khăn như vậy, việc đánh giá công tác GPMB để đưa ra những phương án khả thi giải quyết những khó khăn khi bồi thường GPMB đang là một nhu cầu hết sức cấp thiết của xã hội
Cùng với sự phát triển của thành phố Thái Nguyên nói chung và phường Túc Duyên nói riêng trong những năm gần đây có nhiều công trình, dự án được triển khai nhằm mục đích đẩy mạnh nền kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống
Trang 11của người dân và góp phần không nhỏ vào sự nghiệp phát triển chung của toàn phường như: Dự án xây dựng Khu dân cư số 5B, địa điểm tại Phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, Dự án xây dựng Khu dân cư số 4,… Tuy nhiên, có những dự án đã hoàn thành, các công trình đã đưa vào sử dụng nhưng vẫn còn những đơn thư khiếu nại và các vấn đề liên quan đến đất đai của người dân yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết, nguyên nhân chính là do đâu có phải là do mức bồi thường chưa thỏa đáng hay do một nguyên nhân khác? Công tác GPMB không chỉ là di dời dân ra khỏi khu vực giải tỏa mà còn phải có kế hoạch cụ thể trong công tác tái định cư và hỗ trợ phát triển kinh tế để ổn định đời sống của người dân sau tái định cư
Xuất phát từ thực tế đó, được sự đồng ý và giúp đỡ Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý tài nguyên – Trường Đại học Nông lâm, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của Cô giáo TS Trần Thị Mai Anh – em tiến hành nghiên
cứu đề tài “Đánh giá kết quả công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án xây dựng trường THPT chuyên Thái Nguyên tại phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016 - 2018”
1.2 Mục tiêu của đề tài
- Đánh giá được kết quả bồi thường, hỗ trợ, TĐC của dự án trường THPT chuyên Thái Nguyên tại phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
- Đánh giá tác động của dự án đối với các hộ gia đình khi Nhà nước thu hồi đất
- Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng cuả dự án và đề xuất phương án giải quyết
1.3 Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài
1.3.1 Ý nghĩa khoa học
- Đề tài nghiên cứu một cách toàn diện và có hệ thống về các chính sách bồi thường GPMB khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
Trang 12và đề xuất các phương án có tính khả thi và rút kinh nghiệm cho công tác GPMB
- Góp phần hoàn thiện chính sách, phương thức bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bạn huyện
- Góp phần hạn chế, giải tỏa những bức xúc về khiếu kiện của người dân bị thiệt hại do phải giải tỏa mặt bằng, bàn giao đất để triển khai dự án trên địa bàn
- Việc hoàn thành đề tài là cơ sở cho sinh viên củng cố và hoàn thiện kiến thức đã học, đông thời là cơ sở để sinh viên bước đầu tiếp cận với công tác đền bù GPMB
1.3.2 Ý nghĩa trong thực tiễn
- Thông qua quá trình nghiên cứu giúp sinh viên nắm được những thuận lợi và khó khăn để từ đó đưa ra các giải pháp góp phần thúc đẩy nhanh tiến độ bồi thường GPMB
- Đối với thực tiễn, đề tài góp phần đề xuất các giải pháp để thực hiện công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất ngày càng có hiệu quả hơn
- Đánh giá được thực trạng sử dụng đất, xác định những tồn tại chủ yếu trong công tác thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng, nguyên nhân và giải pháp khắc phục cho phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên trong việc thực hiện bồi thường và giải phóng mặt bằng đạt được hiệu quả cao nhất
- Nhằm giúp sinh viên khi ra trường thực hiện tốt công tác chuyên môn về bồi thường GPMB khi nhà nước thu hồi đất
Trang 13PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1 Cơ sở khoa học của đề tài
2.1.1 Cơ sở lí luận
2.1.1.1 Khái quát chung về giải phóng mặt bằng
- Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến việc
di rời nhà cửa, cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trên một phần đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới
- Giải phóng mặt bằng được tính từ khi bắt đầu hình thành hội đồng giải phóng mặt bằng đến khi giải phóng xong và giao cho chủ đầu tư mới Đây là một quá trình đa dạng và phức tạp thể hiện sự khác nhau giữa các dự án và liên quan trực tiếp đến các bên tham gia và của toàn xã hội
* Vai trò của công tác GPMB trong việc phát triển kinh tế - xã hội đất nước
- Đối với sự phát triển cơ sở hạ tầng
Ở mỗi giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội có một sự phát triển thích ứng của hạ tầng kinh tế - xã hội Với tư cách là phương tiện vật chất kỹ thuật, hạ tầng kinh tế- xã hội lại trở thành lực lượng sản xuất quyết định đến sự phát triển của nền kinh tế - xã hội mà trong đó giải phóng mặt bằng là điều kiện đầu tiên quyết định để dự án có được triển khai hay không
- Đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
Nếu công tác giải phóng mặt bằng không được thực hiện tốt sẽ xảy ra hiện tượng “ treo’’ công trình làm cho chất lượng công trình bị giảm, các mục tiêu ban đầu không thực hiện được, từ đó gây ra lãng phí rất lớn cho ngân sách Nhà nước Mặt khác, khi giải quyết không thỏa đáng quyền, lợi ích hợp pháp của người
có đất bị thu hồi sẽ dễ ràng gây ra những khiếu kiện, đặc biệt là những khiếu kiện tập thể, làm cho tình hình chính trị - xã hội mất ổn định
Trang 142.1.1.2 Tổng quan về chính sách bồi thường
a, Cơ sở lý luận về bồi thường
Khi các công trình được xây dựng nhằm phục vụ cho mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia được triển khai thì Nhà nước cần phải có mặt bằng để thực hiện dự án Thế nhưng đất đai thuộc sở hữu toàn dân, với tư cách là người quản lý, nhằm đảm bảo được lợi ích của Nhà nước, lợi ích của nhân dân, khi đó Nhà nước sẽ đưa ra quyết định thu hồi quyền sử dụng đất của người dân hoặc Nhà nước giao quản lý
Theo điều 66, Luật Đất đai năm 2013 “Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu hồi quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho
tổ chức, Uỷ ban nhân dân xã,phường, thị trấn quản lý”
Việc xây dựng những khu công nghiệp cho mục tiêu phát triển kinh tế, những con đường quốc gia để phục vụ lợi ích chung là rất cần thiết nhưng không
vì thế mà phải hy sinh quyền lợi của những cá nhân, những nhóm người Do đó, khi quyền sử dụng đất của người dân bị thu hồi thì Nhà nước sẽ bồi thường thiệt hại
b, Bản chất của việc bồi thường
Mục tiêu phát triển kinh tế xây dựng đất nước của Đảng và Nhà nước ta
đó là: “ Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh” Trong điều kiện chiến lược phát triển của đất nước có chiến lược phát triển nhà ở nhằm tạo điều kiện cho nhân dân có chỗ ở rộng rãi hơn, tiện nghi hơn qua mỗi thời kỳ phát triển
Đất nước ta đang bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Chúng ta không thể chỉ có những đô thị đẹp, hiện đại, những khu chế xuất khổng lồ, những công trình công cộng khang trang mà kèm theo đó chỗ ở của người dân phải được nâng cấp tiện nghi hơn, rộng rãi hơn… Chính vì vậy phải tính một cách toàn diện, không thể có hiện tượng một công trình mới ra đời lại kéo theo những người dân không có chỗ ở hoặc chỗ ở kém hơn nơi ở cũ
Trang 152.1.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài
* Xuất phát từ thực tiễn nhu cầu về đất đai để phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ cho đầu tư phát triển kinh tế xã hội của cả nước nói chung và của tỉnh Thanh Hóa nói riêng vì thế công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là rất quan trọng là một trong những yếu tố quyết định sự thành bại của dự án
2.2 Cơ sở pháp lý của đề tài
2.2.1 Các văn bản pháp quy của Nhà nước có liên quan đến công tác bồi thường và GPMB
- Luật Đất đai năm 2013;
- Thông tư 36/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ TN&MT quy định chi tiết phương pháp định giá đất; xây dựng, điều chỉnh bảng giá đất; định giá đất cụ thể và tư vấn xác định giá đất
- Căn cứ Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số Điều của Luật Đất đai
- Căn cứ Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ Quy định về giá đất
- Căn cứ Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Căn cứ Nghị định số 14/2014/NĐ-CP ngày 26 tháng 02 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về an toàn điện
- Căn cứ Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2014 của
Bộ Tài nguyên và Môi trường Quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Căn cứ Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số Điều của Luật Đất đai
- Căn cứ Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ Quy định về giá đất
Trang 16- Căn cứ Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Căn cứ Nghị định số 14/2014/NĐ-CP ngày 26 tháng 02 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về an toàn điện
- Căn cứ Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2014 của Bộ
Tài nguyên và Môi trường Quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Căn cứ quyết định số 31/2014/QĐ-UBND ngày 22/8/2014 của UBND tỉnh về việc ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
Trang 172.2.2 Các văn bản của tỉnh Thái Nguyên
Ban hành kèm theo Quyết định số 31/2014QĐ-UBND Quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 10 ngày kể từ ngày ký ban hành
- Quyết định này thay thế các quyết định:
+ Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;
+ Quyết định số 06/2010/QĐ-UBND ngày 23/02/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về việc sửa đổi bổ sung một số nội dung quy định kèm theo Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
- Căn cứ Nghị định số 14/2014/NĐ-CP ngày 26 tháng 02 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về an toàn điện
- Căn cứ Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường Quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Căn cứ Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số Điều của Luật Đất đai
- Căn cứ Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ Quy định về giá đất
- Quyết định số 39/2017/QĐ-UBND ngày 20 tháng 12 năm 2017 của Ủy
ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên
Trang 18- Căn cứ nghị định 135/2016/NĐ-CP ngày 09/09/2016 của chính phủ về việc thu tiền sử dụng đất và thuê đất
Chánh văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc các Sở, Ban, ngành của tỉnh; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã; Thủ trưởng các đơn vị liên quan và các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có đất thu hồi chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này
2.3 Khái quát về bồi thường giải phóng mặt bằng
2.3.1 Khái niệm
GPMB là quá trình nhà nước thu hồi đất của các đối tượng sử dụng đất (tổ chức, cá nhân, hộ gia đình) chuyển giao cho chủ dự án tổ chức di dời các đối tượng như nhà ở, cây cối hoa màu, công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trả lại mặt bằng để thi công công trình trên cơ sở bồi thường thiệt hại, ổn định cuộc sống cho các đối tượng phải di dời
Công tác GPMB là việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và mục đích phát triển kinh tế
- Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử
dụng đất đã được giao cho tổ chức, UBND xã, phường, thị trấn quản lý theo quy
định của Luật Đất đai năm 2013
- Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất
- Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu
hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí di dời đến địa điểm mới
- Tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước bố trí chỗ ở
mới cho các hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất đang ở để giao cho người khác sử dụng
2.3.2 Đặc điểm của quá trình bồi thường, giải phóng mặt bằng
Trang 19Bồi thường GPMB là quá trình đa dạng và phức tạp, nó thể hiện sự khác nhau giữa các dự án, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham gia và lợi ích của toàn xã hội Chính vì vậy, công tác bồi thường GPMB có các đặc điểm sau:
- Tính đa dạng: mỗi dự án được tiến hành trên các vùng đất khác nhau với các điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội và trình độ dân trí nhất định Do đó, quá trình bồi thường, giải phóng mắt bằng cũng mang những đặc điểm riêng biệt đối với từng dự án
- Tính phức tạp: đất đai là tài sản có giá trị cao, có vái trò quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội đối với mọi người dân
Ở khu vực nông thôn, dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đất đai lại là tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp Đối với đô thị thì đất đai là tài sản có giá trị lớn, gắn bó trực tiếp với đời sống sinh hoạt của người dân Do đó, tâm lý dân cư vùng này là giữ được đất để sản xuất, thậm chí họ cho thuê đất còn được lợi nhuận cao hơn
là sản xuất nhưng họ vẫn không cho thuê Mặt khác, cây trồng, vật nuôi trên vùng đó cũng đa dạng dẫn đến công tác tuyên truyền, vận động dân cư tham gia
di chuyển, định giá bồi thường là rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp là điều cần thiết để đảm bảo đời sống dân cư sau này
2.3.3 Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng
Trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng có nhiều yếu tố tác động, các yếu tố này có thể phần nào thúc đẩy công tác GPMB diễn ra thuận lợi hoặc
có thể gây cản trở tiến độ bồi thường GPMB, đó là những yếu tố sau:
- Tác động của công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
- Tác động của công tác cho thuê đất, giao đất
- Đăng kí đất đai lập và quản lý hồ sơ địa chính, quản lý hợp đồng sử dụng đất, thống kê kiểm kê đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Trang 20- Thanh tra, kiểm tra công tác quản lý nhà nước về đất đai và tổ chức thực hiện
- Giải quyết tranh chấp, khiếu nại tố cáo các vi phạm trong quản lý và sử dụng đất đai
2.3.4 Đối tượng và điều kiện được đền bù
a Đối tượng được đền bù theo quy định của pháp luật
Tổ chức, hộ gia đình, cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, cá nhân trong nước, ngoài nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức đang sử dụng đất bị Nhà nước thu hồi (gọi chung là người bị thu hồi đất) được đền bù thiệt hại
về đất khi bị thu hồi đất sử dụng vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích công cộng phải là người có đủ điều kiện được đền bù thiệt hại về đất
Người được đền bù thiệt hại về tài sản trên đất phải là người sử dụng hợp pháp tài sản đó, phù hợp với quy định của pháp luật
(Trích từ nghị định Số: 47/2014/NĐ-CP)
b Điều kiện được đền bù thiệt hại
* Điều kiện được đền bù thiệt hại về đất
Theo quy định của Luật Đất đai 2013 người bị Nhà nước thu hồi được đền
bù phải có một trong các điều kiện sau:
- Có GCN quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai
- Có quyết định giao đất của cơ quan Nhà nước có quyền theo quy định của pháp luật đất đai
- Nhà, công trình gắn liền với đất được xây dựng sau khi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất công bố mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép xây dựng thì không được bồi thường
- Tài sản gắn liền với đất được tạo lập sau khi có quyết định thu hồi đất được công bố thì không được bồi thường
- Chủ sử dụng tài sản là người có tài sản trên đất hợp pháp khi Nhà nước thu hồi đất mà bị thiệt hại thì được đền bù thiệt hại theo giá hiện có của tài sản
Trang 212.4 Chính sách GPMB ở một số nước trên thế giới
Đối với bất cứ quốc gia nào trên thế giới đất đai là nguồn lực quan trọng
cơ bản của mọi hoạt động đời sống kinh tế - xã hội Khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ cho các mục đích của quốc gia đã làm thay đổi toàn bộ đời sống kinh tế của hàng triệu người dân Đặc biệt ở những nước đang phát triển người dân chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp thì đó là vấn đề sống còn của họ
* Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
Việc thực hiện dự án xây dựng các công trình đều cần có đất, nhưng do đất đai có hạn, vì thế mọi Nhà nước đều phải sử dụng quyền lực của mình để thu hồi đất của người đang sở hữu, đang sử dụng để phục vụ cho nhu cầu xây dựng các công trình phục vụ lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia Ở mỗi nước, quyền lực thu hồi đất được ghi trong Hiến pháp hoặc tại Bộ Luật đất đai hoặc một bộ luật khác Nếu việc thu hồi đã phù hợp với quy định của pháp luật mà người sở hữu hoặc sử dụng đất không thực hiện thì Nhà nước có quyền chiếm hữu đất đai Việc thu hồi đất, bồi thường thiệt hại về đất tại mỗi quốc gia đều được thực hiện theo chính sách riêng do Nhà nước đó quy định
Trang 222.5 Chính sách bồi thường, hỗ trợ GPMB ở Việt Nam
2.5.1 Tình hình bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số thành phố trong
cả nước
2.5.1.1 Công tác giải phóng mặt bằng ở Hà Nội
Năm 2014, UBND thành phố Hà Nội quyết định ứng 700 tỉ đồng từ nguồn quỹ dự trữ tài chính thành phố để tạo nguồn vốn GPMB các dự án, công trình trọng điểm chuyển tiếp hoàn thành trong năm 2014-2015
Hà Nội cũng đã ban hành Quyết định 02 về giá đền bù cho các tổ chức, cá nhân có đất thu hồi xây dựng các dự án công cộng Theo đó, việc đền bù sẽ không áp trực tiếp theo khung giá ban hành hàng năm của UBND thành phố, mà thông qua đơn vị tư vấn định giá độc lập, nhằm đưa giá đền bù sát với giá thị trường Hiện nay, UBND thành phố đang giao cho Sở Tài chính là cơ quan sẽ giúp UBND hướng dẫn quy trình, trình tự thủ tục để thuê các đơn vị tư vấn xác định lại giá đất làm cơ ở bồi thường Do vậy, nếu dự án nào đã thực hiện theo các quy định trước thì tiếp tục thực hiện, còn các dự án mới sẽ được áp dụng theo đúng quyết định 02
Mặt khác, Ban Chỉ đạo GPMB thành phố thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ GPMB dự án, chủ trì phối hợp với các sở, ngành và các đơn vị liên quan xem xét, giải quyết kịp thời các vướng mắc, xác định cụ thể, chi tiết cho từng trường hợp vướng mắc và có phương án xử lý, nếu vượt thẩm quyền tổng hợp,
đề xuất, báo cáo UBND thành phố
(nguồn trang thông tin Laodong.com)
2.5.1.2 Công tác giải phóng mặt bằng ở Vĩnh Phúc
Theo UBND tỉnh Vĩnh Phúc, tính đến hết năm 2015, Vĩnh Phúc thu hút
45 dự án đầu tư trực tiếp trong nước (DDI) với tổng vốn đầu tư đăng ký là 9.450
tỷ đồng, 5 dự án tăng vốn đầu tư với tổng vốn đầu tư đăng ký tăng thêm là 350
tỷ đồng, tính cả cấp mới và tăng vốn đạt 9.800 tỷ đồng, bằng 196% về vốn đầu
tư so với năm 2014; đạt 154% về vốn đăng ký so với kế hoạch đề ra (5.000 tỷ
Trang 23đồng) Tỉnh cũng cấp mới cho 26 dự án FDI với số vốn đăng ký 321 triệu USD
và điều chỉnh tăng vốn cho 25 lượt dự án với tổng vốn đầu tăng thêm là 160 triệu USD, tính cả vốn đầu tư cấp mới và tăng thêm 481 triệu USD, bằng 115%
về vốn đầu tư đăng ký so với năm 2014 và đạt 240,5% so với kế hoạch đề ra
quyết, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của các nhà đầu tư trên địa bàn
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc có hơn 6.000 doanh nghiệp đã được thành lập chủ yếu là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa Xác định được tầm quan trọng của phát triển, doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã ra Nghị quyết số
04 ngày 14/01/2013 về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Vĩnh Phúc đến năm 2020 Tôi cũng xin nhấn mạnh rằng, Vĩnh Phúc là tỉnh đầu tiên của cả nước ra Nghị quyết của Tỉnh ủy về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa Theo đó, Nghị quyết đưa ra 3 quan điểm phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đến năm 2020 là: Thứ nhất, phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa là chiến lược lâu dài, đồng thời cũng
là nhiệm vụ trọng tâm trước mắt Thứ hai, tạo bước đột phá về chính sách và giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, môi trường sản xuất kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển Thứ ba, khuyến khích thành lập các doanh nghiệp mới, nhất là các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp phụ trợ, tạo điều kiện
để các doanh nghiệp hiện có phát triển
Trang 24(nguồn: trang thông tin Enternews.vn) 2.5.2 Kết quả thực hiện chính sách pháp luật về bồi thường, hỗ trợ tại tỉnh Thái Nguyên
Trong những năm qua Tỉnh ủy, UBND tỉnh đặc biệt quan tâm đến công tác bồi thường, GPMB cắc dự án; xác định nhiệm vụ GPMB được ưu tiên hàng đầu để phục vụ cho việc phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Kết quả thực hiện GPMB trong thời gian qua được Tỉnh ủy và UBND tỉnh đánh giá cao Nhiều dự
án lớn được GPMB với tiến độ thời gian rất nhanh đã góp phần đẩy nhanh tiến
độ thực hiện dự án đầu tư, giải ngân các nguồn vốn tạo đà cho pháy triển kinh tế,
xã hội
Đại đa số dân đều ủng hộ và chấp hành chủ trương thu hồi đất của nhà nước để thực hiện các dự án Đặc biệt có sự đồng thuận cao đối với các dự án
thuộc đối tượng công cộng, phúc lợi xã hội
Trong những năm gần đây, Tỉnh Thái Nguyên đã nhiều dự án liên quan
đến công tác GPMB như:
Dự án nâng cấp, mở rộng trung tâm chữa bệnh – giáo dục lao động xã hội tỉnh Thái Nguyên: diện tích thu hồi đất 58848m2, ảnh hưởng đến 22 hộ gia đình,
cá nhân Kinh phí bồi thường khoảng 4.975.416.425 đồng;
Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu dân cư xóm Gò Cao, xã Hóa Thượng, huyện Đồng hỷ do Trung tâm Phát Triển quỹ đất tỉnh Thái Nguyên làm chủ đầu tư thời điểm thực hiện từ tháng 6/2017 với quy mô dự án 4,27 ha Số cá nhân, tổ chức ảnh hưởng là 55 hộ gia đình, tổ chức Kết quả đã thực hiện đã kê khai kiểm đếm trình thu hồi 55/55 và trả tiền 54 hộ gia đình, tổ chức với diện
tích là 4,07 ha số tiền chi trả theo quyết định là 14.221.062.196 đồng
Nhìn chung các dự án đều được triển khai đúng tiến độ thời gian Các nhà đầu tư cơ bản có năng lực, đáp ứng được yêu cầu theo quy định của UBND tỉnh
về quy chế quản lý các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh Các khu đều được xây dựng đúng theo quy định, đảm bảo điều kiện kết cấu hạ tầng kỹ thuật tốt hơn
nơi cũ cho các hộ bị thu hồi đất, việc sử dụng đất theo đúng mục đích của dự án
(Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh Thái Nguyên)
Trang 25PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1.1.Đối tượng nghiên cứu
- Dự án “xây dựng trường THPT chuyên Thái Nguyên tại phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên”
+ Đất, tài sản gắn liền trên đất
+ Những chính sách và công tác thực hiện giải phóng mặt bằng của dự án + Đối tượng bị thu hồi đất
3.2 Nội dung nghiên cứu
3.2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và tình hình sử dụng đất của phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
3.2.1.1 Tổng quan điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
- Đặc điểm về điều kiện tự nhiên: Vị trí địa lý, đất đai, khí hậu, thời tiết
- Đặc điểm về kinh tế, xã hội: Thực trạng phát triển triển kinh tế, xã hội; thực trạng phát riển các ngành; tình hình dân số, lao động, việc làm
Trang 263.2.1.2 Tình hình sử dụng đất của phường Túc Duyên thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
- Hiện trạng sử dụng đất tại phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên,
3.2.3 Đánh giá tác động của dự án đối với các hộ gia đình khi Nhà nước thu hồi đất
- Kết quả điều tra lấy ý kiến hộ gia đình, cá nhân về công tác thu hồi, bồi thường và GPMB của dự án
- Đánh giá tác động kinh tế, xã hội và môi trường
3.2.4 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng cuả dự án và đề xuất phương án giải quyết
3.3 Phương pháp nghiên cứu
3.3.1 Phương pháp điều tra thu thập tài liệu, số liệu
3.3.1.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
- Các thông tin, số liệu thứ cấp được thu thập từ các bài báo, bài viết, sách, các báo cáo và các văn bản đã được công bố
- Kế thừa, thu thập các tài liệu, số liệu bản đồ, báo cáo chuyên ngành, kết quả thống kê, kiểm kê của phường,… có sẵn từ các cơ quan nhà nước, các phòng, đơn vị trực thuộc UBND thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên (như: Phòng Tài nguyên và Môi trường; Ban quản lý các dự án; Văn phòng đăng
ký quyền sử dụng đất,…) để làm cơ sở cho việc nghiên cứu đề tài
Trang 273.3.1.2 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
- Nguồn số liệu sơ cấp được thu thập bằng phương pháp điều tra trực tiếp từ các hộ gia đình và cá nhân có liên quan tới công tác thu hồi đất và bồi
thường, hỗ trợ tái định cư, điều tra 30 phiếu theo mẫu phiếu điều tra (tại phụ lục)
3.3.4 Phương pháp xử lý thông tin, số liệu
- Số liệu, thông tin thứ cấp: Được phân tích, tổng hợp sao cho phù hợp với các mục tiêu của đề tài
- Số liệu sơ cấp: Được xử lý trên bảng tính Excel
3.3.5 Phương pháp chuyên gia
- Tham khảo ý kiến của các chuyên gia, các nhà kinh tế, và các thầy cô giáo
về lĩnh vực giải phóng mặt bằng
Trang 28PHẦN 4
DỰ KIẾN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội và tình hình sử dụng đất của thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
4.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên của thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
4.1.1.1 Vị trí địa lý
Hình 4.1 Bản đồ Tp Thái Nguyên
Trang 29Hình 4.2 Bản đồ phường Túc Duyên
Thành phố Thái Nguyên là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Thái Nguyên (trước kia thuộc tỉnh Bắc Thái), trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học - kỹ thuật, y tế, du lịch, dịch vụ của tỉnh Thái Nguyên và vùng trung
du miền núi phía Bắc; trung tâm vùng trung du, miền núi Bắc Bộ, cách thủ đô
Hà Nội 80 km Tổng diện tích tự nhiên 222,93 km²
Thành phố Thái Nguyên có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp huyện Đồng Hỷ và huyện Phú Lương
Phía nam giáp thành phố Sông Công
Phía tây giáp huyện Đại Từ
Phía đông giáp huyện Phuú Bình
4.1.1.2 Khí hậu, thời tiết
TP Thái Nguyên nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, có hai mùa
rõ rệt là mùa mưa và mùa khô Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau
+ Nhiệt độ trung bình các tháng trong năm là: 26,50C
+ Nhiệt độ trung bình thấp nhất là (tháng 1): 16,50C
+ Nhiệt độ trung bình tháng cao nhất là (tháng 6): 28,50C
Trang 30+ Độ ẩm trung bình các tháng trong năm là: 82,3%
+ Độ bốc hơi trung bình trong năm là: 6,9 mm
+ Lượng mưa trung bình cả năm là: 253,3 mm
+ Tháng có lượng mưa cao nhất (tháng 7): 369,0 mm
+ Tổng số giờ nắng trong năm: 1.586h - 1.617h
Với nhiệt độ và lượng mưa của vùng khí hậu nhiệt đới ẩm Về cơ bản điều kiện khí hậu phường có nhiều thuận lợi cho phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp, có thể phát triển đa dạng các loại cây trồng, thâm canh tăng vụ
Ngoài những thuận lợi trên, với điều kiện khí hậu thời tiết của phường cũng có ảnh hưởng không tốt đến việc sử dụng đất sản xuất nông nghiệp và một
số ngành kinh tế khác
4.1.1.3 Địa hình địa mạo
Địa hình Thái Nguyên có nhiều dãy núi cao chạy theo hướng Bắc Nam và thấp dần xuống phía Nam Cấu trúc vùng núi phía Bắc chủ yếu là đa phong hóa mạnh, tạo thành nhiều hang động và thung lũng nhỏ, là một tỉnh trung du miền núi nhưng địa hình lại không phức tạp lắm so với các tỉnh trung du, miền núi khác, đây là một thuận lợi của Thái Nguyên cho canh tác nông lâm nghiệp và phát triển kinh tế xã hội nói chung so với các tỉnh trung du miền núi khác
4.1.1.4 Các nguồn tài nguyên
- Tài nguyên đất: so với diện tích đất tự nhiên thì tổng diện tích đất phù sa không được bồi hàng năm với độ trung tính ít chua là 3.125,35ha, chiếm 17,65%
so với tổng diện tích tự nhiên; đất phù sa không được bồi hàng năm, chua, glây yếu có 100,19ha, chiếm 0,75% tổng diện tích đất tự nhiên được phân bổ chủ yếu
ở phường Phú Xá; đất phù sa ít được bồi hàng năm trung tính ít chua có 379,84ha, chiếm 2,35% tổng diện tích đất tự nhiên; đất (Pcb1) bạc màu phát triển trên phù sa cũ có sản lượng feralit trên nền cơ giới nhẹ có 271,3ha, chiếm 1,53%; đất (Pcb2) bạc màu phát triển trên phù sa cũ có sản lượng feralit trên nền
cơ giới nặng có 545,6ha, chiếm 3,08%