Câu hỏi: Nêu định nghĩa bất phương trình bậc hai... Yêu cầu học sinh lên bảng giải.
Trang 1Người sọan: Nguyễn Ngọc Huyền Trân
Ngày sọan: 23/09/2017
Tên bài dạy: MỘT SỐ PHƯƠNG TRÌNH
VÀ BẤT PHƯƠNG TRÌNH QUY VỀ BẬC HAI
Tiết: 63
I Mục tiêu bài dạy:
1.1 Kiến thức: Giúp học sinh nắm vững cách giải các phương trình và bất phương trình quy về bậc hai chứa ẩn trong dấu giá trị tuyệt đối và một số các phương trình và bất phương trình chứa ẩn trong dấu căn bậc hai
1.2 Kỹ năng: Giải thành thạo các phương trình và bất phương trình quy nêu trên
1.3 Tư duy: Rèn luyện tư duy linh hoạt trong quá trình giải các bài toán phương trình và bất phương trình, biết cách đưa các bài toán cụ thể về các bài toán quen thuộc
II Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp thông qua các hoạt động điều khiển tư duy III Chuẩn bị:
3.1 Giáo viên: Chuẩn bị đầy đủ các loại giáo án và tài liệu phục vụ cho bài học
Đồ dùng dạy học đầy đủ
3.2 Học sinh: Ôn tập các phép biến đổi tương đương của phương trình và bất phương trình,
đặc biệt là phép phá dấu giá trị tuyệt đối
IV Tiến trình bài dạy:
4.1 Kiểm tra bài cũ:
Gọi hai em học sinh lên bảng trả lời câu hỏi và làm bài tập sau
Câu hỏi: Nêu định nghĩa bất phương trình bậc hai
Đáp án: Bất phương trình bậc hai (ẩn x) là bất phương trình có một
trong các dạng ( ) 0, ( ) 0, ( ) 0, ( ) 0f x f x f x f x , trong đó ( )f x là
một tam thức bậc hai
Bài tập: Giải các bất phương trình sau:
a) 2x1 x2 x 300
Đáp án:
a)Dấu của f x( )2x1 x2 x 30được cho trong bảng sau đây,
Học sinh lên bảng giải bài
Trang 2 6 1
2
5
2 30
x x 0 0
( )
f x
Vậy tập ngiệm của bất phương trình đã cho là:
1
2
S
x x
Giáo viên nhận xét bài làm của học sinh
4.2 Dạy bài mới:
Đặt vấn đề: Chúng ta đã được học cách giải các phương trình và bất phương trình bậc hai ở bài trước Nhưng có một số bài toán ta không thể giải ngay được mà phải tìm cách đưa bài toán về các phương trình và bất phương trình bậc hai quen thuộc Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một số dạng bài toán đó
Họat động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng HĐ1: Tìm hiểu ví dụ
1 trong SGK trang
147
?1: Bất phương trình
x x x
có dạng bậc hai
chưa?
?2: Hãy thực hiện bỏ
dấu giá trị tuyệt đối
của biểu thức 3x 2
?3: Khi 3x 2 0 thì
bất phương trình (1)
tương đương với bất
phương trình nào?
Tương tự khi
3x 2 0
Vậy kết hợp cả hai
trường hợp trên ta có
bpt (1) tương đương
với hệ
TL1: Chưa vì bất phương trình có chứa biểu thức 3x 2 . TL2:
3 2 khi 3 2 0
(3 2) khi 3 2 0
x
TL3:
Nếu 3x 2 0 thì bpt (1) 2
2
Nếu 3x 2 0 thì bpt (1) 2
2
1 Phương trình và bất phương trình chứa ẩn trong dấu giá trị tuyệt đối:
VD1: Giải bất phương trình
x x x (1) Giải: Xét 2 trường hợp:
Nếu 3x 2 0 thì bpt (1) 2
2
Nếu 3x 2 0 thì bpt (1) 2
2
Do đó, bpt (1) tương đương với
hệ:
2
2
( )
( )
x
I
x
II
Trang 32
( )
( )
x
I
x
II
?4: Lúc này ta đã thu
được hệ bất phương
trình bậc 2 như đã
học Vậy tập nghiệm
của bpt (1) là hợp các
tập nghiệm của hệ (I)
và (II) Yêu cầu học
sinh lên bảng tiếp tục
giải hệ (I) và (II)
HĐ2: Yêu cầu học
sinh giải phương
trình
x x x
Nhận xét: Chúng ta
có thể giải phương
trình theo cách giải
như trên Tuy nhiên
việc xét dấu tam thức
bậc hai để phá dấu
giá trị tuyệt đối khá
phức tạp nên ta sẽ tìm
cách giải đơn giản
hơn là phương pháp
biến đổi tương
đương
?1: Hãy nêu điều kiện
để đắng thức A B
đúng và khi đó hãy
biểu diễn A qua B?
?2: Áp dụng kết quả
trên để giải phương
trình (2) Yêu cầu học
sinh lên bảng giải
TL1: ĐK: B 0 và khi đó
0
B
Ta có
2 3
x
x x
2 3 ( )
x II
x x x
Vậy tập nghiệm của bpt (1) là:
VD2: Giải phương trình 2
8 15 3 (2)
x x x
2
2 2
2 2
3
3
3
6 3 4 3 3 4 6
x
x
x x x x x x x x
Trang 4Giáo viên nhắc lại
cách giải các phương
trình chứa dấu giá trị
tuyệt đối
HĐ3: Giải bài tập
65d)
Giải bất phương trình
?1: Nhận xét về 2 vế
của bpt và đưa ra
cách phá dấu giá trị
tuyệt đối?
Giáo viên đưa ra kết
luận về cách giải:
Vậy để giải bất
phương trình (3) ta sẽ
biến đổi tương đương
bằng cách bình
phương 2 vế bất
phương trình
Khi đó
1
Chú ý cho HS: Với
bất đẳng thức
2 2
A B chúng ta
không nên khai triển
bình phương ( vì khá
phức tạp) mà nên
chuyển vế để có thể
khai triển hằng đẳng
thức
?2: Yêu cầu HS lên
bảng giải tiếp phần
còn lại
Giáo viên nhắc lại
cách giải các bất
phương trình chứa
dấu giá trị tuyệt đối
TL1:Hai vế của bất phương trình đều dương
Ta có thể bình phương 2 vế để
làm mất dấu giá trị tuyệt đối
Chú ý:
2 2
0
B
A B
VD3: Giải bất phương trình
x x x Giải:
2
1
1 2
x
Chú ý:
2 2
A B A B
A B
A B
4.3 Củng cố-Dặn dò:
Trang 5- Nhắc lại các cách quy phương trình và bất phương trình về dạng phương trình và bất phương trình bậc 2 thường gặp
- BTVN: Bài 65,69,70
V Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………