giáo án ngữ văn 7 tuần 11

Tuần 11 Ngày soạn:Tiết 41 Ngày dạy: BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ Mao ốc vị thu phong sở phá ca Đỗ Phủ I/ MỨC ĐỘ CẦN DẠT 1/ Kiến thức - Sơ giản về tác giả Đỗ Phủ - Gía trị hiện thực:

Tuần 11 Ngày soạn:

Tiết 41 Ngày dạy:

BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ

(Mao ốc vị thu phong sở phá ca)

Đỗ Phủ I/ MỨC ĐỘ CẦN DẠT

1/ Kiến thức

- Sơ giản về tác giả Đỗ Phủ

- Gía trị hiện thực: phản ánh chân thực cuộc sống của con người

- Gía trị nhân đạo: thể hiện hoài bão cao cả và sâu sắc của Đỗ Phủ nhà thơ của những người nghèo khổ, bất hạnh

- Vai trò và ý nghĩa cảu yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình; đặc điểm bút pháp hiện thực của nhà thơ Đỗ Phủ trong bài thơ

2/ Kĩ năng:

- Đọc hiểu văn bản thơ nước ngoài qua bản dịch tho Tiếng Việt

- Rèn kĩ năng dọc hiểu, phân tích bài thơ qua bản dịch Tiếng Việt

3/ Thái độ:

- Trân trọng những giá trị của thơ Đường

- Biết yêu thương con người, giúp đỡ và đồng cảm với những thân phận nghèo khổ, bất hạnh

II/ CHUẨN BỊ

- GV: SGK, SGV, giáo án, bảng phụ, tài liệu chuẩn KTBM……

- HS: SGK, tập soạn, tập ghi…

III/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HĐ DẠY & HỌC

 Hoạt động 1:Hoạt Hoạt động 1:động Hoạt động 1:1:

 Ổn định lớp

 Kiểm tra bài cũ

 Giới thiệu bài mới

- Đọc thuộc bài thơ “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê” của Hạ Tri Chương?

- Nêu ý nghĩa bài thơ và những nét nổi bật về nghệ thuật của

*Nếu như Lí Bạch … lãng mạn, tự do, hào phóng thì Đỗ Phủ lại chính là một nhà thơ hiện thực lớn nhất trong lịch

sử thơ ca cổ điển Trung Quốc

Thơ ông được mệnh danh là thi sử (sử bằng thơ) Cuộc đời long đong, khốn khổ, chết vì nghèo, bệnh, Đỗ Phủ đã để lại cho đời gần 1500 bài thơ trầm uất, đau buồn, nuốt tiếng khóc nhưng lại sáng ngời lên tinh

thần nhân ái bao la “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá”là

- Hs lắng nghe, thực hiện

- HS lắng nghe để tiếp thu bài mới

một bài thơ như thế.

Hoạt Hoạt động 1:động Hoạt động 1:2:

TÌM Hoạt động 1:HIỂU Hoạt động 1:CHUNG Hoạt động 1:VỀ

BÀI Hoạt động 1:THƠ

I/ Tìm hiểu chung

1/ Tác giả:

- Đỗ Phủ (712- 770) nhà thơ

nổi tiếng đời Đường của

Trung Quốc

Tự là Tử Mĩ, Hiệu Thiếu

Lăng, tỉnh Hà Nam

2/ Tác phẩm:

- Bài thơ được sáng tác dựa

trên sự việc có thật trong

cuộc sống đầy khó khăn của

gia đình Đỗ Phủ ở Thành Đô

( Tứ Xuyên)

- Bài thơ là tác phẩm nổi

tiếng của Đỗ Phủ viết theo

bút pháp hiện thực thể hiện

tinh thần nhân đạo cao cả

3/ Bố cục bài thơ: 4 phần

-Phần 1 : từ đầu đến vào

mương sa : tả cảnh gió thu

cuốn các mấy lớp tranh của

tác giả

_ Phần 2 : “ trẻ con thôn

Nam ……….lòng ấm ức” :

kể việc trẻ con cắp tranh đi

tuốt vào lũy tre

_ Phần 3 : “ giây lát

…….sao cho trót” : tả nỗi

khổ của gia đình Đỗ Phủ

trong đêm mưa

_ Phần 4 : “Ước nhà

rộng……… chết rét cũng

được” : biểu hiện ước mơ cao

cả của nhà thơ

? Bài thơ gồm phần?

? Hãy chỉ ra ranh giới giữa các phần Sự việc, cảnh vật được

kể và tả theo 1 trình tự chặt chẽ ntn?

? Thống kê số câu mỗi phần ?

- Bài thơ gồm 4 phần

Hoạt Hoạt động 1:động Hoạt động 1:3:

ĐỌC Hoạt động 1:- Hoạt động 1:HIỂU Hoạt động 1:VĂN Hoạt động 1:BẢN

II/ Hoạt động 1:PHÂN Hoạt động 1:TÍCH

Hoạt động 1:1/ Khồ 1: 5 câu đầu

-Miêu tả, kể sử dụng phương thức biểu đạt? Trong khổ thơ này nhà thơ

nào?

? Tác giả tả, kể chuyện gì?

-HS trả lời- hs khác nhận xét, bổ sung

- Kể chuyện nhà ông bị trận cuồng phong mùa thu làm tan nát

- HS tìm từ miêu tả

-Từ ngữ : Thét, cuộn, bay,

rải, treo, tót , quay lộn sức

gió dữ dội

- Ngôi nhà tan nát bay mất

mái tranh

 Sự bất lực, khiếp sợ, tiếc

nuối, đau khổ trước tai hoạ

bất ngờ và sự vô tình của

thiên nhiên

2/ Khổ 2:5 câu tiếp theo

- Tự sự kết hợp biểu cảm

- Trẻ con ăn cắp tranh: khinh

sức già, cướp giật trước mặt

đi tuốt  trơ tráo, ngang

nhiên

- “Môi khô, miệng cháy,…

lòng ấm ức”  bất lực

Nỗi đau về nhân tình thế

thái( cuộc sống khổ cực đã

làm thay đổi tính cáhc trẻ thơ

- sự suy đồi đạo đức)

3/ Khổ 3: 8 câu tiếp theo

- Miêu tả kết hợp với biểu

cảm

- Gió lặng, mây tối mực, đêm

đen đặc, mền lạnh, con quậy,

nhà dột, mưa chẳng dứt, ít

ngủ nghê, ướt át,…

Nỗi khổ dồn dập tập kích

nhà thơ

Tả thực, cụ thể tái hiện chân

thực nhất nỗi bất hạnh

-”Từ trải cơn loạn ít ngủ

nghê

Đêm dài ướt át sao cho

trót?”

Nỗi khổ được nhân lên gấp

? Tìm những từ tả cơn gió thu mạnh làm tan nát nhà?

? Qua cách kể, tả đó em hình dung căn nhà của Đổ Phủ sau trận gió mạnh ntn?

? Tuy ko nói ra, nhưng qua lời

kể và tả em tưởng tượng được thái độ của nhà thơ ntn?

? Trong khổ thơ này nhà thơ

sử dụng phương thức biểu đạt nào?

? Đã khổ vì nhà bị tốc mái, nhà thơ khổ thêm vì điều gì?

? Lũ trẻ có những thái độ và hành động gì?

? Nhà thơ có làm gì được trước cảnh tượng ấy ko? Câu thơ nào bộc lộ trực tiếp thái độ của tác giả?

? Kể chuyện nhà mình nhưng

Đổ Phủ đã phơi bày hiện thực

gì của xã hội?

? Phương thức biểu đạt chủ yếu của khổ thơ này là gì?

? Ở khổ thơ này 1 tai hoạ nữa lại ập đến với gia đình Đỗ Phủ

đó là tai hoạ gì?

? Qua hàng loạt các từ ngữ

ấy, em thấy nỗi khổ có ngưng nghĩ chậm đến với nhà thơ ko?

? Em có nhận xét gì qua cách

tả về nổi khổ của nhà thơ?

? Câu thơ nào thể hiện sự xót

xa của nhà thơ về thời loạn lạc?

- Hs trả lời

- Hs tìm nhận xét thái dộ của nhà thơ

- HS tìm phương thức biểu đạt

- Trẻ con trong thôn ăn cắp tranh

- Không

- HS tìm câu thơ bộc lộ thái độ của nhà thơ

- HS tìm pương thức biểu đạt

-Nhà dột, con quậy, không ngủ được.Trời mưa lạnh thâu đêm

- Không

- HS nhận xét

- ”Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?”

- HS tìm phương thức biểu đạt

- Một ngôi nhà rộng Không

4/ Khổ 4: 5 câu thơ cuối

- Biểu cảm trực tiếp

- Mơ ước một ngôi nhà “

rộng muôn ngàn gian” , “

vững chắc”, “ để che khắp

thiên hạ”

 Tấm lòng cao cả, nhân ái

của 1 kẻ sĩ chân chính,

thương dân, lo cho đời

- Lời than: ước mơ mang

tinh thần vị tha đến mức xả

thân vì người khác. Ước mơ

mãnh liệt và tràn đầy niềm

tin

 Tấm lòng nhân ái bao la, lo

cho dân, thương người  Gía

trị nhân đạo

? Tác giả sử dụng phương thức biểu đạt nào?

? Mơ ước của Đổ Phủ ở đây

là gì, có viễn vông ko?

? Em có nhận xét gì về mơ ước của Đỗ Phủ?

? Lời than của nhà thơ ở 2 câu cuối chứng tỏ điều gì?

? Bài thơ giúp em hiểu thêm điều gì về tâm hồn Đỗ Phủ?

-HS nhận xét

- Hs khác có ý kiến khác

-Thương dân, nhân ái, cao cả

- Quên nỗi đau riêng mình để nghĩ tới hạnh phúc của thiên hạ

- HS suy nghĩ trả lời

Hoạt động 4:

TỔNG KẾT

III/ TỔNG KẾT

1/ Nội dung:

Bài thơ thể hiện một cách

sinh động nỗi khổ của bản

thân vì căn nhà tranh bị gió

thu phá nát Nhưng nhà thơ

biết vượt lên trên bất hạnh cá

nhân để bộc lộ một khát vọng

cao cả là ước có được 1 ngôi

nhà rộng muôn ngàn gian để

che chở cho tất cả mọi người

trong thiên hạ

2/ Nghệ thuật:

- Viết theo bút pháp hiện

thực, tái hiện lại những chi

tiết, các sự việc nối tiếp, từ đó

khắc hoạ bức tranh về cảnh

ngộ những người nghèo khổ

- Sử dụng kết hợp các yếu tố

tự sự, miêu tả và biểu cảm

3/ Ý nghĩa văn bản:

Lòng nhân ái vẫn tồn tại ngay

cả khi con người sống trong

hoàn cảnh nghèo khổ cùng

cực

? Nêu những nét thành công

về nội dung và nghệ thuât của bài thơ?

? Từ những gì đã phân tích em hãy rút ra ý nghĩa của văn bản?

- Hs nêu nội dung và nghệ thuật của bài thơ

- HS nêu ý nghĩa của văn bản

- HS khác nhận xét, bổ sung

Hoạt động 3:

 Củng cố:

 Dặn dũ:

* GV: 13 TK đã trôi qua "bài ca nhà tranh bị gió thu phá, của Đỗ Phủ vẫn để lại cho chúng ta nhìn rung động và ám ảnh ám ảnh về những đau khổ và cay đắng của nhà thơ lối lạc đời Đờng phải nếm trải Rung động về một ớc mơ tuyệt đẹp nhng chẳng bao giờ

có đợc một trong xã hội loạn lạc, bất công và thối nát

? Ngời đời thờng ca ngợi, Đỗ Phủ là"thi thánh" bởi ông làm thơ siêu việt khác thờng nh tinh thần thánh hay ông có tấm lòng của 1

vị thánh nhân?

- Về nhà học thuộc lũng bài thơ

- Xem phần luyện tập ở cuối bài

- Soạn bài “ Cảnh khuya”, Rằm thỏng giờng”

- HS lắng nghe, cảm nhận

- HS trả lời cỏ nhõn

- Hs lắng nghe, tuõn thủ, thực hiện

 Rỳt kinh nghiệm

………

………

………

Tuần 11 Ngày soạn:

Tiết 42 Ngày dạy:

KIỂM TRA VĂN

I/MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

1/ Kiến thức:

- Hệ thống hoá các kiến thức đã được học ở phân môn Văn: Văn bản nhật dụng, ca dao- dân ca, Thơ Đường luật Trung Quốc, các nhà thơ và tác phẩm thơ Việt Nam

2/ Kĩ năng:

- Biết, nhớ và thực hành bằng một đề văn cụ thể qua việc viết và vấn đáp bằng các câu hỏi tự luận và trắc nghiệm

3/ Thái độ:

- Tuân thủ và làm đúng những yêu cầu và dặn dò của giáo viên

II/ CHUẨN BỊ

- GV: SGK, SGV, giáo án, đề kiểm tra…

- HS : hoc bài để có kiến thức kiểm tra, viết…

II/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HĐ DẠY & HỌC

 Hoạt động 1:Hoạt Hoạt động 1:động Hoạt động 1:1:

 Ổn định lớp

 Kiểm tra bài cũ

 Giới thiệu bài mới

Kết hợp bài mới

 Hoạt động 1:Hoạt Hoạt động 1:động Hoạt động 1:2:

QUY Hoạt động 1:ĐỊNH- Hoạt động 1:HƯỚNG Hoạt động 1:DẪN

- Gv gợi ý hướng dẫn quy

dịnh 1 số điều trước khi

phát đề

- HS lăng nghe, tuân thủ

 Hoạt động 1:Hoạt Hoạt động 1:động Hoạt động 1:3:

TỔ Hoạt động 1:CHỨC Hoạt động 1:THỰC Hoạt động 1:HIỆN

- GV phát đề

- GV theo dõi, đôn đốc quá

trình làm bài của HS

- GV nhắc nhở thời gian

làm bài

- Gv thu bài, nhận xét quá

trình làm bài

- HS nhận đề,

- HS trât tự làm bài

- HS xem lại bài để nộp

- Hs nộp bài

Hoạt động 3:

 Củng cố:

 Dặn dò:

? Qua 1 tiết kiểm tra chúng ta

đã hệ thống hoá được các kiến thức đã học ở phần Văn từ đầu năm đến nay Bạn nào có thể nhắc lại cho cả lớp biết mình

đã học những gì?

- Về xem lại bài để biết tiết kiểm tra hôm nay bài làm của mình còn thiếu sót điều gì không?

- HS trả lời

- HS khác nhận xét, bổ sung

- HS lắng nghe, tuân thủ thực hiện

 Rút kinh nghiệm

………

………

………

Tuần 11 Ngày soạn:

Tiết 43 Ngày dạy:

TỪ ĐỒNG ÂM

I/ MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

1/ Kiến thức:

- Khái niệm từ đồng âm

- Việc sử dụng từ đồng âm

2/ Kĩ năng

- Nhận biết từ đồng âm trong văn bản; Phân biệt từ dồng âm với từ nhiều nghĩa

- Đặt câu phân biệt từ đồng âm

- Nhận biết hiện tượng chơi chữ bằng từ đồng âm

3/ Thái độ

- Có ý thức lựa chọn từ đồng âm khi nói và viết

- Có thái độ cẩn trọng: tránh gây nhằm lẫn hoặc khó hiểu do hiện tượng đồng âm

II/ CHUẨN BỊ

- GV: SGK, SGV, giáo án, bảng phụ, tài liệu chuẩn KTBM……

- HS: SGK, tập soạn, tập ghi…

III/ TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HĐ DẠY & HỌC

 Hoạt động 1:Hoạt Hoạt động 1:động Hoạt động 1:1:

 Ổn định lớp

 Kiểm tra bài cũ

 Giới thiệu bài mới

? Thế nào là từ trái nghĩa? Cho ví dụ?

* Ở bậc Tiểu học, chúng ta đã được tìm hiểu thế nào là từ đồng

âm Để tìm hiểu rõ hơn từ đồng âm

là gì và tác dụng của việc sử dụng

từ đồng âm ra sao Tiết học hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu

- HS trả lời

- HS khác nhận xét, bổ sung

 Hoạt động 1:Hoạt Hoạt động 1:động Hoạt động 1:2:

HÌNH Hoạt động 1:THÀNH Hoạt động 1:KIẾN Hoạt động 1:

THỨC Hoạt động 1:MỚI

I/ Thế nào là từ đồng âm?

-Từ đồng âm là những từ giống

GV gọi HS đọc mục 1 SGK trang

135

? Giải thích nghĩa của mỗi từ

“lồng” trong những câu sau?

- Con ngựa đang đứng bỗng

lồng lên

? Từ lồng ở đây từ loại là gì?

-Mua được con chim bạn tôi Hoạt động 1: nhốt

ngay nó vào Hoạt động 1:lồng.

? Từ lồng ở đây từ loại là gì?

GV cho hs đọc yêu cầu 2

- HS đọc

-> Miêu tả trạng thái của con ngựa -> nhảy dựng lên (phản ứng mạnh của loài ngựa)

->Động từ

- Chỉ đồ vật đan bằng tre

nứa->Danh từ

- HS đọc -Giống nhau: Âm thanh đọc

nhau về âm thanh nhưng nghĩa

khác xa nhau ,không liên quan gì

với nhau

II/ Sử dụng từ đồng âm

Trong giao tiếp phải chú ý đầy đủ

đến ngữ cảnh để tránh hiểu sai

nghĩa của từ hoặc dùng từ với

nghĩa nước đôi do hiện tượng

đồng âm

Hoạt động 1: ? Hoạt động 1: Qua phân tích em thấy nghĩa

của từ lồng trong hai ví dụ có gì

giống và khác nhau.

* GV : Như vậy âm thanh giống nhau mà nghĩa khác xa nhau không liên quan gì đến nhau đó là từ đồng âm

? Từ những gì đã phân tích, em hiểu từ đồng âm là gì?

-Gv nhận xét và cho HS đọc ghi nhớ

*Chuyển: Trong giao tiếp chúng

ta phải sử dụng từ đồng âm như thế nào? Ta sang II

GV cho hs đọc yêu cầu mục 1.II

? Nhờ đâu mà em phân biệt được nghĩa của các từ lồng trong hai câu trên?

GV yêu cầu HS đọc và trả lời câu hỏi 2.II SGK trang 135.

Hoạt động 1:? Hoạt động 1:Nếu tách khỏi ngữ cảnh có thể

hiểu câu “Đem cá về kho” thành

mấy nghĩa?

Hoạt động 1:

? Hoạt động 1: Hoạt động 1:Em hãy thêm vào câu này một

vài từ để câu trở thành đơn nghĩa?

GV yêu cầu HS đọc và trả lời câu hỏi 3.II SGK trang 135.

? Hoạt động 1: Để tránh những hiểu lầm do

hiện tượng đồng âm gây ra, cần phải chú ý điều gì khi giao tiếp?

* Từ những gì đã phân tích GV cho HS rút ra kết luận về việc sử dụng từ đồng âm và cho hs đọc ghi nhớ

giống nhau -Khác nhau: nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì đến nhau

- HS rút ra từ đồng âm là gì

- HS khác nhận xét, bổ sung

- HS đọc ghi nhớ

-Hs đọc yêu cầu mục 1.II

- Dựa vào ngữ cảnh

-Hs đọc yêu cầu mục 2.II

-Từ kho có hai nghĩa

a.1 Kho : cách chế biến thức

ăn

a.2 Kho : nơi chứa cá

à “Đem cá về mà kho hoặc Đem cá về để nhập kho

-> Từ kho được dùng với

nghĩa nước đôi

- Hs đọc yêu cầu mục 3.II

- Chú ý ngữ cảnh

-HS rút ra kết luận

- Hs đọc ghi nhớ

Hoạt động 3:

 Củng cố:

Bài Hoạt động 1:tập Hoạt động 1:nhanh

Ruồi đậu mâm xôi đậu Kiến bò đĩa thịt bò.

? Hoạt động 1: Em hãy chỉ ra hiện tượng từ

đồng âm trong ví dụ này?

-Đậu 1: Hoạt động của con

ruồi-> động từ

-Đậu 2:Một loại đậu( đỗ) ->

danh từ

-Bò 1: Hoạt động của con kiến->

động từ

 Dặn dò:

? Em phát hiện có điều gì đặc biệt trong ví dụ này?

-VÍ DỤ

? Từ chân trong hai câu sau có

phải là từ đồng âm không? Vì sao?

a- Nam bị ngã nên đau chân.

b-Cái bàn này chân bị gẫy rồi.

-> Từ chân 1và 2 chúng có nghĩa khác nhau nhưng đều có chung một nét nghĩal àm cơ sở là “ Bộ

phận, phần dưới cùng”-> Từ Hoạt động 1:nhiều nghĩa.

? Em hãy phân biệt từ đồng âm

và từ nhiều nghĩa?

VD: Chân tường- chân núi-> bộ

phận dưới cùng

- Chạy tiếp sức- đồng hồ chạy ->

hoạt động dời chỗ

? Từ đó chúng ta phải lưu ý điều gì?

Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1: Hoạt động 1:

- Hoạt động 1:Học bài cũ

- Về xem và soạn bài “ Thành ngữ” Sưu tầm 10 đến 20 câu thành ngữ

-Bò 2: Thịt của con bào-> Danh

từ

Giống nhau về âm thanh khác nhau về nghĩa

chỉ bộ phận cuối cùng của cơ thể, dùng để đi đứng chạy nhảy

Bộ phận cuối cùng của mặt bàn,

có tác dụng đỡ cho các vật khác

-Giống nhau về mặt âm thanh -Khác nhau:

+ Từ đồng âm: Nghĩa hoàn toàn khác nhau không liên quan đến nhau

+Từ nhiều nghĩa: có một nét nghĩa chung giống nhau làm cơ sở

* Lưu ý:

+ Từ đồng âm: Nghĩa hoàn toàn khác nhau không liên quan đến nhau

+Từ nhiều nghĩa: có một nét nghĩa chung giống nhau làm cơ sở

Rút kinh nghiệm

………

………

………

………

………