A/ Mục tiêu: - Giup HS củng cố lại những kiến thức đã học về văn bản đồng thời nhớ bền, nhớsâu hơn những nét tiêu biểu về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm thông qua việctrả lời câu hỏi
Trang 1Tiết 1 Cảm thụ “tôi đi học”
A/ Mục tiêu:
- Giúp học sinh hiểu kĩ hơn về VB (nội dung và NT)
- Rèn kỹ năng cảm thụ tp văn xuôi: phân tích diễn biến tâm trạng nv
- Miêu tả diễn biến tâm trạng nv
- Kết hợp hài hoà giữa kể, tả, bộc lộ cxúc
2 Cách tổ chức bố cục truyện có gì độc đáo?
Đ/h: Bố cục tp tổ chức theo dòng hồi tởng của nv tôi Những kỉ niệm mơn man củalần đầu tiên đi học đợc dtả theo trình tự thời gian
- Nghe gọi tên vào lớp
- Ngồi trg lớp nghe những lời giảng đầu tiên
Đ/h: Gv gọi mỗi Hs phân tích miệng 1 ý
4 Hãy chỉ ra các hình ảnh so sánh đặc sắc trg bài Phân tích hiệu quả NT của các h/
a so sánh này?
Đ/h:* Có 3 h/a so sánh cần chú ý:
-“Tôi đi học” củaTôi quên thế nào đợc những cảm giác trg sáng ấy nảy nở trg lòng tôi… quang đãng” quang đãng” của
- “Tôi đi học” củaý nghĩ ấy thoáng qua trg trí tôi nhẹ nhàng nh 1 làn mây lớt ngang trên ngọn núi” của
- “Tôi đi học” củaHọ nh con chim đứng bên bờ tổ… quang đãng”.… quang đãng”.khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ” của
* Hiệu quả nt:
- Ba h/a so sánh này xhiện trg 3 thời điểm khác nhau, vì thế dtả rõ nét sự vận động tâmtrạng của nv tôi
- Những h/a so sánh này giúp ta hiểu rõ hơn tâm lí của các em nhỏ lần đầu đi học
- H/a so sánh tơi sáng, nhẹ nhàng đã tăng thêm màu sắc trữ tình cho tp
*Dặn dò:
- Đọc kĩ lại VB
- Nêu cảm nhận của em về tâm trạng của nv tôi trong buổi tựu trờng đầu tiên
Trang 2Tiết 2 củng cố: cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.
A/ Mục tiêu:
- Giúp học sinh hiểu kĩ hơn về từ ngữ nghĩa rộng và từ ngữ nghĩa hẹp
- Rèn kỹ năng phát hiện, nhận biết, sử dụng TNNRvà TNGH
B/ Nội dung:
I Kiến thức cơ bản
1/ Từ ngữ nghĩa rộng: có phạm vi nghã bao hàm phạm vi nghĩa của 1 số từ ngữ khác.2/ Từ ngữ nghã hẹp: có phạm vi nghã bị bao hàm bởi phạm vi nghĩa của 1 số từ ngữkhác
3/ Chú ý: có những từ mang nghĩa rộng so với từ này nhng lại là nghĩa hẹp so với từkhác
VD:
II Luyện tập
1 Lập sơ đồ thể hiệncấp độ khái quát và cụ thể của các nhóm từ sau:
a.Phơng tiện vận tải, xe, thuyền, xe máy,xe hơi, thuyền thúng, thuyền buồm
b sáng tác, viết, vẽ, chạm, tạc
c tính cách, hiền, ác,hiền lành, hiền hậu, ác tâm, ác ý
2 Tìm các từ có nghĩa hẹp nằm trong nghĩa của các từ: hoa, chim, chạy, sạch.
Trang 3Đ/h:
Hoa: hoa hồng, hoa cúc, hoa lay ơn, hoa hớng dơng… quang đãng”
Chim: chim sẻ, chim sáo, chim bồ câu, chim cắt… quang đãng”
Chạy: chạy nhanh, chạy chậm, chạy tăng tốc, chạy dài, chạy ngắn
Sạch: sạch li sạch la, sạch bán chẵn, sạch sành sanh… quang đãng”
3 Tìm từ có nghĩa khái quát cho những từ in đậm sau:
a Tôi bặm tay ghì thật chặt nhng một quyển vở cũng xệch ra và chênh đầu chúi xuống
đất Tôi xóc lên và nắm lại cẩn thận Mờy cậu đi trớc ôm sách vở nhiều lại kèm cả bút
4 Viết một đoạn văn khoảng 7 câu ghi lại tâm trạng của em trong buổi tựu trờng đầu tiên
có sử dụng TNNR và TNNH Hãy gạch chân 1 gạch dới TNNR, 2 gạch dới TNNH
*Dặn dò: Học kĩ bài nắm đợc cấp độ kq của nghĩa từ ngữ Hoàn thiện đoạn văn BT4
A/ Mục tiêu:
- Giup HS củng cố lại những kiến thức đã học về văn bản đồng thời nhớ bền, nhớsâu hơn những nét tiêu biểu về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm thông qua việctrả lời câu hỏi và làm bài tập
- Thể hiện tình yêu thơng mẹ mãnh liệt của Hồng:
+ Phản ứng tâm lí trong cuộc đối thoại với bà cô
+ Cảm giác sung sớng cực điểm khi ở trong lòng mẹ
- Nghệ thuật: giàu chất trữ tình, cảm xúc dạt dào, chân thành… quang đãng”
2.Phân tích diễn biến tâm trạng của chú bé Hồng trong cuộc đối thoại với ngời cô.
Đ/h: Cần phải hiểu tâm địa của ngời cô, ngời cô càng cố tình mỉa mai thì Hồng càngphẫn uất, càng thơng mẹ… quang đãng” HS bám sát văn bản để lần lợt phân tích các phản ứng tâm lícủa Hồng… quang đãng” Hồng đã bộc lộ lòng căm tức tột cùng bằng các chi tiết đầy ấn tợng
3.Phát biểu cảm nhận của em về đoạn văn diễn tả niềm vui sớng khi gặp lại mẹ, đợc nằm trong lòng mẹ của chú bé Hồng ở cuối đoạn trích.
Đ/h: Yêu cầu HS làm việc độc lập, PBCN cá nhân, sau đó GV yêu cầu viết thành đoạnvăn theo chủ đề trên
4 Phân tích chất trữ tình thấm đợm ở đoạn trích Trong lòng mẹ.
Đ/h: ở mấy phơng diện sau:
Trang 4+ Tình huống và nội dung câu chuyện
+ Dòng cảm xúc phong phú của Hồng
+ Cách thể hiện của tác giả: kể + bộc lộ cảm xúc + hình ảnh thể hiện tâm trạng,
so sánh giàu sức gợi cảm, lời văn nhiều khi say mê, dạt dào khác thờng… quang đãng”.)
*Dặn dò: - Đọc lại VB
- Nêu cảm nghĩ của em về nv bé Hồng
A/ Mục tiêu:
- Giup HS củng cố lại kiến thức đã học về tính thống nhất về chủ đề VB
- Rèn kỹ nhận biết, phát hiện và viết đợc đvăn , bài văn đảm bảo tính thống nhất
Phần TB thờng dùng 1 số cách: theo trình tự thời gian, ko gian, logic khách quan của đối
tg, theo suy luận của ngời viết… quang đãng”
II/ Luyện tập:
1.Một bạn dự định viết 1 số ý sau trong bài văn miêu tả quang cảnh Hội khoẻ Phù Đổng
ở trờng:
a Cổng trờng tơpi lên vì cờ, khẩu hiệu
b Sân trg chật chội hơn, đông vui hơn vì toàn thể thầy trò, khách mời bên cạnh nhữngbăng rôn, bóng bay
c Lễ đài đợc trang trí rức rỡ
d Bầu trời trong xanh, nắng vàng hoe
e Lớp 7E đang tranh luận về giải nhất bóng bàn
g Hấp dẫn nhất là phần đồng diễn thể dục nhịp điệu, võ thuật
h Phần thi đấu căng thẳng ở mỗi góc sân
Theo em, các ý trên có thống nhất về chủ đề ko? Y nào sẽ làm bài viết xa đề, lạc
đề?
Đ/h: ý e sẽ làm bài viết lạc đề.
2 Trong đoạn văn sau, nếu đợc rút bỏ một câu, em sẽ rút bỏ câu nào? Vì sao?
“Tôi đi học” của(1) Kĩ trhuật tranh làng Hồ đã đạt tới sự trang trí tinh tế (2)Những bộ trang tố nữ áomàu, quần hoa chanh nền đen lĩnh một thứ màu đen rất Việt Nam (3)Màu đen khôngpha bằng thuốc mà luyện bằng bột than của những chất liệu gợi nhắc tha thiết đến đồngquê đất nớc: than của rơm nếp, than của cói chiếu và than của lá tre mùa thu rụng lá.(4)Cái màu trắng điệp cũng là một sự sáng tạo góp vào kho tàng màu sắc của dân tộctrong hội hoạ (5)Màu trắng ấy càng ngắm càng a nhìn (6)Những hạt cát của điệp trắngnhấp nhánh muôn ngàn hạt phấn làm tăng thêm vẻ đẹp thâm thuý cho khuôn mặt, tăngthêm sức sống cho dáng ngời trong tranh” của
(Nguyễn Tuân)
Trang 5Đ/h: Trong đoạn văn này, các câu đều hớng tới chủ đề: kĩ thuật trang làng Hồ Nhng nếu
cần thì có thể bỏ câu 2 Câu này nói tới đề tài của trang trong khi các câu khác tập trungnói về chất liệu làm nên màu đen, màu trắng của tranh
4.Đoạn văn sau đã đảm bảo tính thống nhất về chủ đề cha? Hãy chữa lại cho phù hợp.
Nghệ thuật của ca dao rất tinh vi và đặc sắc Trớc hết, điều đo thể hiện rõ qua cáchdùng từ, hình ảnh vừa dung dị, mộc mạc, lại có sức gợi tả phong phú vô cùng Bên cạnh
đó, ta còn phải kể đến những lối biến thể trong thơ lục bát; hay cách nói vừa hình tợng,vừa cụ thể, càng nghe càng thấm thía vô cùng Ca dao là tiếng lòng của ngời lao động, cangợi tình yêu quê hơng đất nớc, tình cảm gia đình, tình yêu lứa đôi Cuộc sống của họ dùthiếu thốn, cực khổ trăm bề nhng điều kì diệu là ngọn lửa tình yêu và khát vọng hớng tới
ớc mơ hạnh phúc của họ không bao giờ bị dập tắt
(Bài làm của Hs)
Đ/h: đoạn văn cha đảm bảo tính thống nhất về chủ đề Do câu cuối
5.Cho chủ đề: Tình cảm gắn bó của tuổi thơ đối với dòng sông quê.
Hãy viết một đoạn văn biểu cảm theo chủ đề trên Cần thể hiện rõ tính thống nhất của chủ đề.
*Dặn dò:
- Học bài nắm đợc tính thống nhất về chủ đề của VB
- Hoàn thiện đoạn văn BT5
A/ Mục tiêu:
- Giúp HS củng cố lại những kiến thức đã học về văn bản đồng thời nhớ bền, nhớsâu hơn những nét tiêu biểu về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm thông qua việctrả lời câu hỏi và làm bài tập
- Rèn kỹ năng đọc, hiểu, cảm thụ văn bản
B/ Nội dung:
I/ Kiến thức cơ bản:
Trang 61 Vị trí đoạn trích: nằm trong chơng 18 của tiểu thuyết, là gạch nối giữa hai chuỗi sựkiện: anh Dậu bị trói ở sân đình vì thiếu tiền su, chị Dậu phải chạy vạy bán conbán chó, anh Dậu bị ngất, bị khiêng trả về, rũ rợi nh một xác chết Sau đoạn này,chị Dậu sẽ bị bắt giải lên huyện, khởi đầu cho những biến cố mới.
2 Đoạn trích cho ta thấy bộ mặt tàn ác, bất nhân của lũ ngời nhân danh nhà nớc để
hà hiếp, đánh đập ngời dân lơng thiện đồng thời cũng cho thấy vẻ đẹp tâm hồn củangời phụ nữ nông dân: giàu tình thơng và tiềm tàng sức mạnh phản kháng
3 Nghệ thuật: xây dựng tình huống, khắc họa tính cách nhân vật ( miêu tả hành động
và lời nói của nhân vật)
II/ Luyện tập:
1.Tác giả đã chọn thời điểm nào để cai lệ và ngời nhà lý trởng xuất hiện? ý nghĩa của việc lựa chọn này?
Đ/h: Ngô Tất Tố đã rất có dụng ý khi chọn thời điểm để cai lệ và ngời nhà lí trởng xuất
hiện Lúc này anh Dậu vừa tỉnh dậy, ngời yêú ớt, vừa run rẩy cất bát cháo thì … quang đãng”.… quang đãng”.> tạo
độ căng giữa sự áp bức và sự chịu đựng của nạn nhân > làm xuất hiện hành động “Tôi đi học” củatức
n-ớc vỡ bờ” của của chị Dậu ở phần cuối đoạn trích
2.Tác giả tập trung tô đậm những chi tiét nào khi miêu tả cai lệ? Vì sao nói cai lệ ở
đây xuất hiện nh một công cụ của một xã hội bất nhân?
Đ/h: Các chi tiết: thét, quát, chạy sầm sập, bịch và ngực chi Dậu, tát; những cụm từ miêu
tả thái độ: gõ đầu roi xuống đất, trợn ngợc hai mắt, hầm hè, đùng đùng, sấn đến… quang đãng”.> tạo
ấn tợng về sự hung dữ, thô bạo đến tàn nhẫn của cai lệ… quang đãng” Sự thảm thơng của anh Dậukhông đủ sức lay động lòng trắc ẩn của hắn, lí lẽ và hành động của chị Dậu cũng khôngthể khiến hắn đổi ý > Hắn đã mất hết mọi cảm nhận, mọi ý thức của một con ngời, hắnhoàn toàn chỉ là một con ngời- công cụ > ngời đọc thấy rõ tính chất bất nhân, độc ác của
bộ máy xã hội đơng thời mà cai lệ là đại diện
3.Việc song song miêu tả anh Dậu, chị Dậu trong trích đoạn này có ý nghĩa gì?
Đ/h: 2 ý nghĩa: Cho thấy sự yêu thơng chồng hết mực của chi Dậu + sự an phận, yếu
đuối của anh Dậu làm nổi bật sự quả quyết, sức mạnh phản kháng của chị Dậu… quang đãng”.và thựcchất sự phản kháng của chị Dậu xuất phát từ tình yêu thơng chồng
1 Cho HS nhắc lại khái niệm đoạn văn
2 Đoạn văn thờng có từ ngữ chủ đề và câu chủ đề… quang đãng” > HS nhắc lại
Đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi :
“Tôi đi học” của Ngời ta nói đấy là bàn chân vất vả Những ngón chân của bố khum khum, lúc nàocũng nh bám vào đátđể khỏi trơn ngã gan bàn chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, baogiờ cũng khuyết một miếng, không đầy đặn nh gan bàn chân ngời khác Mu bàn chânmốc trắng, bong da từng bãi, lại có nốt lấm tấm Đêm nào bố cũng ngâm nớc nóng hòa
Trang 7muối, gãi lấy gãi để rồi xỏ vào đôi guốc mộc Khi ngủ bố rên, rên vì đau mình, nhngcũng rên vì nhức chân.” của
( Theo ngữ văn 7 tập I)
a Nội dung của đoạn văn là gì? Hãy thử đặt tiêu đề cho đoạn văn này?
b Hãy tìm những từ ngữ chủ đề của đoạn văn?
c Đoạn văn có câu chủ đề không? Nếu có , hãy chỉ ra câu đó?
d Các câu trong đoạn đợc trình bày theo cách nào?
e Có thể thay đổi vị trí các câu trong đoạn đó đợc không? Vì sao?
Đ/h:
a.ĐV thể hiện những cảm xúc về ngời thân, ngời viết vừa miêu tả bàn chân của bố vừabày tỏ lòng thong xót, biết ơn trớc những hi sinh thầm lặng của bố > Bàn chân của bốb.những từ ngữ: bàn chân, ngón chân, gan bàn chân, mu bàn chân, nhức chân… quang đãng”
ra cửa sổ they những vệt xanh tơi hiện ở trên trời, mình cảm they rạo rực một niềm
vui sáng sủa Trên giàn thiên lý, vài con ong siêng năng đã đi kiếm nhị hoa Chỉ độ tám,chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hang hang rung động nh cánhcon ve mới lột.” của
a.Nội dung của đoạn văn là gì?
b.Các câu trong đoạn văn đợc liên kết theo mô hình nào?Vì sao?
c.Hãy viết một đoạn văn có cùng mô hình với đoạn văn trên.
Đ/h: ĐV không có câu chủ đề, các câu trong đoạn cùng nói tới một nội dung: miêu tả
cảnh mùa xuân ở miền Bắc > Mô hình song hành
Trang 8- Rèn kỹ năng đọc, hiểu, cảm thụ văn bản.
B/ Nội dung:
I/ Kiến thức cơ bản:
- Nam Cao là đại diện u tú của trào lu VHHT phê phán trớc năm 1945 ở Việt Nam
- Lão Hạc là một truyện ngắn xuất sắc của ông viết về đề tài ngời nông dân trớc CM
- Câu chuyện về cuộc đời và cái chết của lão Hạc>số phận đáng thơng và vẻ đẹp tâm hồn
đáng trọng của ngời nông dân
- Tinh thần nhân đạo sâu sắc của Nam Cao thể hiện ở nhân vật ông giáo: gần gũi , chia
sẻ, thơng cảm, xót xa và thực sự trân trọng ngời nông dân nghèo khổ > NC còn nêu vấn
đề cách nhìn và thái độ đối với con ngời
- NT: miêu tả tâm lý tinh tế, sâu sắc qua hành động, ngôn ngữ đối thoại, độc thoại, dẫnchuyện tự nhiên, tạo tình huống,kết thúc bất ngờ, kết hợp tả, kể với biểu cảm, triết lý,ngôn ngữ giản dị, tự nhiên mà thấm thía
II/ Luyện tập:
1.Phải bán chó, Lão Hạc mắt ầng ậc nớc rồi hu hu khóc Ông giáo thì muốn ôm choàng lấy lão mà òa lên khóc So sánh và chỉ ra ý nghĩa của tiếng khóc cùng những giọt nớc mắt này.
Đ/h: Lão Hạc khóc trớc tiên vì bán cậu vàng, lão mất đi chỗ dựa tinh thần của tuổi già cô
độc, tiếng khóc than thân tủi phận Sau nữa, lão khóc vì già bằng này tuổi đầu rồi còn
đánh lừa một con chó – tiếng khóc ân hân trớc một việc mình thấy không nên làm > ý
thức rất cao về nhân phẩm của lão Hạc
Ông giáo muốn òa khóc trớc tiên là vì thơng cảm cho tình cảnh lão Hạc, sau nữacòn là tiếng khóc của ngời có cùng cảnh ngộ… quang đãng”
Giọt nớc mắt của hai ngời đều đợc chắt ra từ những khổ cực trong cuộc đời nhngcũng đầy tình yêu thơng và là biểu hiện thật đẹp đẽ của phẩm cách làm ngời… quang đãng”
2.Trớc cái chết của lão Hạc, ông giáo cảm thấy: Cái chết thật dữ dội Vì sao?“Tôi đi học” của ” của
- Nó bắt nhân vật phải vật vã đến hai giờ đồng hồ rồi mới chết Mặc dù lão Hạc đã chuẩn
bị rất kĩ cho cái chết của mình nhng sao nó vẫn đến một cách thật đau đớn
- Lão Hạc chết bằng cách ăn bả chó, chết theo cách của một con vật, khi sống làm bạnvới con chó và khi chết lại chết theo cách của một con chó > nó bắt ngời ta phải đốidiện trớc thực tại cay đắng của kiếp ngời… quang đãng”
Câu 3:
Lão Hạc bán chó còn ông giáo lại bán sách Điều này gây cho em suy nghĩ gì?
Trang 9Đ/h: Bi kịch của lão Hạc không phải cá biệt, phải từ biệt những gì đẹp đẽ và yêu thơng
là bi kịch của kiếp ngời nói chung> không phải chuyện về ngời nông dân hay trí thức mà
là chuyện về cuộc đời chung… quang đãng”
Câu 4.
Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về nv lão Hạc.
Đ/h: Dvăn phải nêu đợclão Hạc là ngời:
1 Cho HS nhắc lại khái niệm từ tợng hình, từ tợng thanh.Lấy ví dụ
2 Tác dụng của từ tợng hình, từ tợng thanh trong diễn đạt
II/ Luyện tập:
Trang 10Bài 1:
Tìm các từ tợng thanh gợi tả:
- Tiếng gió thổi
- Tiếng cời nói
Bài 2:
Đọc một bài học trong SGK Toán, Vật lý hoặc Sinh học và cho biết trong các bài
học đó có nhiều từ tợng hình và tợng thanh không, tại sao?
Đ/h:
Không, vì chúng có khả năng gợi hình ảnh và âm thanh, có tính biểu cảm nên ít đợcdùng trong các loại văn bản đòi hỏi tính trung hòa về biểu cảm nh văn bản khoa học,hành chính… quang đãng”
Bài 3:
Trong các từ sau đây, từ nào là từ tợng hình,từ nào là từ tợng thanh:
réo rắt, dềnh dàng,dìu dặt, thập thò, mấp mô, sầm sập, ghập ghềnh, đờ đẫn, ú ớ , rộn ràngthờn thợt , lọ mọ ,lạo xạo, lụ khụ
Bài 4 ;
Tìm các từ tợng hình trong đoạn thơ sau đây và cho biết giá trị gợi cảm của các từ :
“Tôi đi học” của Bác Hồ đó, ung dung châm lửa hút
Trán mênh mông, thanh thản một vùng trời
Không gì vui bằng mắt Bác Hồ cời
Quên tuổi già, tơi mãi đôi mơi !
Ngòi rực rỡ một mặt trời cách mạng
Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng
Đêm tàn bay chập choạng dới chân Ngời.” của
( Tố Hữu)
Đ/h: các từ: mênh mông thanh thản, rực rỡ,hốt hoảng, chập choạng này đặt trong ngữ
cảnh gắn liền với sự vật, hành động làm cho sự vật, hành động trở nên cụ thể hơn, tác
động vào nhận thức của con ngời mạnh mẽ hơn)
Trang 11Tiết 9 luyện tập: liên kết đoạn văn trong văn bản tự sự
Bài 1: Dùng từ ngữ hoặc câu văn để LK các đoạn văn sau:
aThơ ca Việt Nam thời trung đại có rất nhiều bài thể hiện niềm tự hào dân tộc
Bài “Tôi đi học” củaSông núi nớc Nam” của đã toát lên niềm tự hào về chủ quyền bất khả xâm phạm của đất
Đại Việt Nớc Nam có đế có vơng, điều đó đã đợc khẳng định một cách thiêng liêng ở
“Tôi đi học” củasách trời” của Sau lời tuyên ngôn đanh thép đó là lời cảnh cáo mạnh mẽ kẻ thù xâm lợc:Chúng bay mà dám xâm phạm thì sẽ bị đánh cho tan tành! Giọng thơ rắn rỏi một niềmtin sắt đávào sức mạnh chống ngoại xâm của dân tộc
Bài “Tôi đi học” củaPhò giá về kinh” của của Trần Quang Khải sang sảng niềm tự hàovề hai trận đánh kếtthúc ba lần đại phá quân Mông- Nguyên: trận Chơng Dơng, Hàm Tử Bài thơ vừa thểhiện khí thế chiến thắng hào hùng của dân tộcvừa nói lên khát vọng xây dựng đất nớctrong thái bìnhvới niềm tin đâta nớc vững bền muôn thuở
Đ/h: Để nối hai đoạn có thể dùng từ ngữ: còn, ngoài ra còn có… quang đãng”.
2Dới đây là một số câu văn có tác dụng LK đoạn trong một bài văn viết theo đề bài:
Phân tích một vài bài thơ để chứng tỏ Hoài Thanh rất đúng khi ông viết: Văn chơng gây
cho ta những tình cảm ta cha có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
- Từ đó, em mới biết cảm thơng cho số phận chìm nổi của ngời phụ nữ xa
- Dù vậy, em vẫn trân trọng họ vì dù khổ sở họ vẫn trong trắng, thủychung
- Nhng em càng thấy căm giận chế độ PK với những hủ tục vô lí đã đày đoạ nhữngngời chị, ngời mẹ đáng kính
Hãy phát hiện những từ ngữ có tác dụng LK đoạn cha chính xác Vì sao em cho là nhvậy?
Trang 12Thay bằng những từ ngữ hoặc câu văn chính xác hơn.
Đ/h: Những từ: dù vậy, nhng không thích hợp với nội dung của đoạn, vì ý của đoạn 3 là
bổ sung cho nhau chứ ko phải là đối lập nhau
Cần thay những từ đó
3 Trong dàn ý bài văn: Cây tre tự kể về mình, có hai ý sau:
- Ơ đâu tre cũng sống đợc, tre luôn gắn bó, yêu thơng nhau
- Tre gắn bó với cuộc sống con ngời
Hãy phát triển mõi ý thành một đoạn văn tự sự , giữa hai đoạn có sự LK chặt chẽ
- Đáp ứng đúng mục đích và yêu cầu tóm tắt
- Phản ánh trung thành nội dung của văn bản chính, không thêm bớt, không chêm xen ýkiến bình luận của ngời tóm tắt… quang đãng”
- Phải có tính hoàn chỉnh
- Phải có tính cân đối
5/ Muốn tóm tắt đợc văn bản tự sự, cần đọc kĩ để hiểu đúng chủ đềcủa văn bản, xác địnhnội dung chính cần tóm tắt, sắp xếp các nội dung ấy theo một trình tự hợp lý, sau đó viếtthành văn bản tóm tắt
II/ Luyện tập:
Bài 1
Đọc kỹ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi nêu ở dới:
“Tôi đi học” củaHằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đờng rụng nhiều và trên không có những đám mâybàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trờng
Tôi quên thế nào đợc những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi nh mấy cànhhoa tơi mỉm cời giã bầu trời quang đãng.” của
Đoạn văn trên có phải là bản tóm tắt văn bản tôi đi học không? Vì sao?
Bài 2
Có bạn đã tóm tắt văn bản Trong lòng mẹ nh“Tôi đi học” của ” của sau:
“Tôi đi học” củaNgời mẹ trở về gặp Hồng Cậu bé đợc mẹ đón lên xe, đợc ngồi trong lòng mẹ Phải bélại và lăn vào lòng một ngời mẹ để bàn tay ngời mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm và gãirôm cả sống lng cho mới thấy ngời mẹ có một êm dịu vô cùng.” của
a Bản tóm tắt này đã nêu đợc sự việc và nhân vật chính cha?
b Cần phải thêm những sự việc và nhân vật chính nào nữa để có thể hình dung đợc
nội dung cơ bản của đoạn trích Trong lòng mẹ?
c Hãy tóm tắt đoạn trích ấy theo cách của em
Bài 3
Hãy tóm tắt đoạn trích Tức nớc vỡ bờ.
Trang 13GV tham khảo 2 bản tóm tắt dới đây:
- Gần đến ngày giỗ đầu của cha mà mẹ Hồng vẫn cha về, ngời cô đã gọi Hồng đến nóichuyện Lời lẽ ngời cô rất ngọt ngào nhng không giấu nổi ý định xúc xiểm độc ác Hồngrất đau lòng và căm giận những cổ tục lạc hậu đã đầy đọa mẹ mình.Đến ngày giỗ cha,
mẹ Hồng đã trở về Vừa tan học, Hồng đợc mẹ đón lên xe, ôm vào lòng Hồng mừng vìthấy mẹ không đến nỗi còm cõi, xơ xác nh ngời ta kể Cậu cảm thấy hạnh phúc, êm dịuvô cùng khi đợc ở trong lòng mẹ
- Chị Dậu nấu xong nồi cháo thì anh Dậu cũng vừ tỉnh lại Cháo đã hơi nguội.Anh Dậurun rẩy vừa định húp bát cháo thì cai lệ ập đến với roi song, tay thớc, dây thừng Chúngthúc ép nhà anh Dậu nộp su Chị Dậu van nài xin khất Cai lệ quát mắng dọa dỡ nhà,
đánh chị Dậu rồi xông đến trói anh Dậu Không thể chịu đợc, chi Dậu vùng lên đánh lạitên cai lệ và ngời nhà lý trởng
Bài4
Tóm tắt văn bản Lão Hạc“Tôi đi học” của ” của
Đ/h: Lão Hạc là một nông dân nghèo Gia tài của lão chỉ có mảnh vờn Vợ lão mất từlâu Con trai lão không đủ tiền cới vợ đã phẫn chí bỏ đi đồn điền cao su để lại cho lãocon chó Vàng làm bạn ở quê nhà, cuộc sống ngày càng khó khăn Lão Hạc bị một trận
ốm khủng khiếp, sau đó không kiếm ra việc làm, lão phải bán con Vàng dù rất đau đớn.Tiền bán chó và số tiền dành dụm đợc lâu nay, lão gửi ông giáo nhờ lo việc ma chay khilão nằm xuống Lão còn nhờ ông giáo trông nom và giữ hộ mảnh vờn cho con trai saunày Lão quyết không đụng đến một đồng nào trong số tiền dành dụm đó nên sống laylắt bằng rau cỏ cho qua ngày
Một hôm, lão xin Binh T ít bả chó nói là để đánh bả con chó lạ hay sang vờn nhàmình Mọi ngời, nhất là ông giáo đều rất buồn khi nghe chuyện này Chỉ đến khi lãoHạc chết một cách đột ngột và dữ dội, ông giáo mới hiểu ra Cả làng không ai hay vì saolão chết chỉ trừ có ông giáo và Binh T
Trang 142.Sự bất hạnh của em bé bán diêm và thế giơí mộng tởng của em > tấm lòng yêu thơngcủa nhà văn trớc một số phận bất hạnh.
3.Nghệ thuật tơng phản đặc biệt là sự đan xen, chuyển hóa giữa mộng và thực, cách kểchuyện giản dị nhng truyền cảm và đầy ấn tợng đối với ngời đọc
2 Hãy chỉ ra sự chuyển hóa giữa mộng và thực trong truyện?
Thế giới mộng tởng của em bé trớc tiên đợc dệt lên từ những chất liệu rất thực: lò sởi,ngỗng quay… quang đãng” đây là những cảnh sinh hoạt rất thực đang bao quanh em, mọi ngời có nh-
ng em thì không > cái thực đã thành mộng tởng, chỉ trong mộng tởng, em mới tìm đợccái thực đã mất; còn ngời bà đã mất nhng với em hình ảnh bà hiện lên rất thực… quang đãng”
3,Theo em, kết thúc truyện có phải là kết thúc có hậu không? Vì sao?
Không, vì truyện cổ tích thờng kết thúc có hậu, nhân vật tìm đợc hạnh phúc ngay tronghiện thực còn cô bé tìm thấy hạnh phúc trong mộng tuởng và chết trong cô đơn, giá lạnh,trong một thế giới mà chẳng ai biết về nó > nỗi xót xa làm day dứt ngời đọc
4, GV đọc thêm cho học sinh nghe đoạn đầu của truyện đã bị lợc bớt trong Truyện cổ
tích ANDECXEN
Dặn dò:
- Tìm đọc các truyện An –dec- xen
- Nêu cảm nghĩ của em về truyện “Tôi đi học” củaCô bé bán diêm” của
- Thán từ là từ loại đặc biệt chuyên biểu thị cảm xúc trực tiếp do ngời nói tự bộc lộ, không tham gia cấu tạo cụm từ, cũng không kết hợp đợc với cụm từ trong câu >
đứng tách rời, biệt lập so với các thành phần khác trong cấu tạo câu
- Tình thái từ là những từ đặt thêm vào câu để biểu thị mục đích nói trong cáckiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán > đứng cuối câu, không tách khỏi cấu tạocâu, không thể làm thành một câu đặc biệt nh thán từ
II/ Luyện tập:
Bài 1:
Chỉ ra các trợ từ trong các câu sau:
a Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hômnay tôi đi học
Trang 15b Mấy cậu đi trớc ôm sách vở nhiều lại kèm cả bút thớc nữa.
c Đột nhiên lão bảo tôi:
- Này! Thằng cháu nhà tôi, đến một năm nay, chẳng có giấy má gì đấy, ông giáo ạ!( Nam Cao)
d Chỉ nghe tiếng hót líu lo mà không thấy bóng chim đâu
e Ngời nhà lý trởng hình nh không dám hành hạ một ngời ốm năng, sợ hoặc xảy ra sự gì,hắn cứ lóng ngóng ngơ ngác, muón nói mà không dám nói
g.Tôi quên cả mẹ tôi đứng sau tôi Nghe gọi đến tên, tôi tự nhiên giật mình và lúng túng.h– Có lẽ tôi bán con chó đấy, ông giáo ạ!
i Tôi chỉ ốm có một trận đấy thôi Một trận đúng hai tháng mời tám ngày, ông giáo ạ!
( * từ gạch chân)
Bài 2
Tìm các thán từ trong những câu sau đây:
a Vâng ! Ông giáo dạy phải!
b Vâng , cháu cũng đã nghĩ nh cụ
c Này , bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn
d Này ! Thằng cháu nhà tôi, đến một năm nay, chẳng có giấy má gì đấy, ônggiáo ạ!
- à! Thì ra lão đang nghĩ đến thằng con lão
e Ây! Sự đời lại cứ thờng nh vậy đấy
Bài 3:
Chỉ ra các tình thái từ đợc dùng trong các câu sau:
a Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vásắm sửa cho và thăm em bé chứ
b Con nín đi! Mợ đã về với các con rồi mà
Trang 16Tiết 13 Cảm thụ “đánh nhau với cối xay gió”
A/ Mục tiêu:
- Giúp HS củng cố lại những kiến thức đã học về văn bản đồng thời nhớ bền, nhớsâu hơn những nét tiêu biểu về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm thông qua việctrả lời câu hỏi và làm bài tập
- Rèn kỹ năng đọc, hiểu, cảm thụ văn bản văn học nớc ngoài
ơng
P2: Mặc dù mọi ngời khuyên lão ở nhà nhng lão vẫn lại ra đi Lão lại tiếp tục đánhnhau và kết quả cũng nh những lần trớc, lão luôn bị đòn Trong trận đấu cuói cùng vớihiệp sĩ Vầng trăng bạc, lão bị đánh ngã và phải cam kết trở về nhà Sau đó, lão ốm nặng
Đến lúc này, lão mới nhận ra hậu quả của niềm say mê các tiểu thuyết hiệp sĩ một cáchthái quá Đ viết di chúc rồi qua đời
2.Mặc dù có tên là “Tôi đi học” củaĐánh nhau với cối xay gió” của nhng nội dung chính của VB là gì?
Đ/h: Thực ra, chuyện đánh nhau chỉ chiếm chiếm tỉ lệ rất ít Phần trọng tâm là làm nổi
bật tính cách đối lập của cặp nv Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa
3.Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật Đôn Ki-hô-tê
Đ/h: Hs viết đoạn văn nêu cảm nghĩ về nv Đv khoảng 7 -10 câu Nọi dung: suy nghĩ
về nv, bài học rút ra qua nv này và ngòi bút nghệ thuật của tác giả
4 Gv đọc cho HS nghe đoạn tài liệu tham khảo:
Đôn Ki-hô-tê là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất của thời Phục hng Xéc-van-tet
chế giếu những tàn d của lí tởng hiệp sĩ phiêu lu, đả kích một thị hiếu tầm thờng và phổbiến trong công chúng Sự phê phán “Tôi đi học” củalí tởng” của có hai mặt: trong hình thức cũ là của chế
độ PK mà Đ là ngời đại diện, trong hình thức mới là của chế độ t bản thời kì tích luỹ ban
Trang 17đầu mà đại diện là Xan-chô Pan-xa.Tuy lỗi thời, gàn dở nhng Đ cũng có mặt tích cực Đó
là tấm lòng yêu thơng nhân loại, yêu quí tự do, bình đẳng, ghét thói xa hoa, ăn bám, quítrọng danh dự, đạo nghĩa Ơ Xan-chô-Pan-xa cũng có nét tơng phản nh thế Đ chết là lí t-ởng hiệp sĩ PK chết Nhng thời đại mới đem lại cái gì đáng tin cậy và thực sự nhân đạohơn Đó là câu hỏi mà Xéc-van-tet cũng nh nhiều nhà nhân văn chủ nghĩa khác ko giải
đáp đợc Nó phản ánh sự khủng hoảng của lí tởng nhân văn chủ nghĩa ở Tây Ban Nha thế
kỉ XVI Tác phẩm còn cho ta biết nhiều mặt của đời sống nớc TBN với nhiều con ngời,nhiều tính cách
* Dặn dò: Tìm đọc toàn bộ tác phẩm Đôn Ki-hô-tê.
miêu tả, biểu Cảm
A/ Mục tiêu:
- Giúp học sinh rèn luyện kỹ năng viết văn sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm
- Rèn chính tả, cách diễn đạt, cách trình bày đoạn văn
B/ Nội dung:
Bài 1
Cho đoạn văn sau:
“Tôi đi học” của Kim đồng hồ nhích dần đến con số 12 Mặt trời đã đứng bóng Cái nắng hè gay gắt
đến khó chịu, lại thêm từmg đợt gió Lào quạt dữ dội Ngoài vờn, hàng chuối dờng nhcũng đang rũ xuống Tôi nhìn ra ngõ, giờ này mẹ vẫn cha về Hôm nào cũng vậy, mẹ th-ờng đi làm về rất muộn Cơ quan thì xa, chiếc xe đạp cũ và cái dáng gầy của mẹ phảichống chọi với nắng, với gió Lào, vất vả lắm mới vợt qua đợc cả quãng đờng dài Nghĩ
Trang 18đến đó, tự nhiên tôi thấy cay cay nơi khóe mắt, và trong lòng tôi chợt thổn thức: Làm saocon có thể chia sẻ nỗi nhọc nhằn của mẹ, mẹ ơi!” của
Đọc đoạn văn, Đạt cho đó là phơng thức miêu tả, Lâm cho đó là phơng thức tự sự,Quang cho đó là phơng thức biểu cảm Khi nghe các bạn phát biểu, cô giáo nhận xét:Cha có ý kiến nào đúng
Theo em, vì sao cô giáo nhận xét nh vậy? Phải trả lời nh thế nào cho đúng?
Đ/h: Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
Bài 2
Cho đoạn văn tự sự sau:
“Tôi đi học” của Sáng nay, gió muà đông bắc tràn về Vậy mà khi đi học, tôi lại quên mang theo áo ấm.Bỗng nhiên, tôi nhìn thấy mẹ xuất hiện với chiếc áo len trên tay Mẹ xin phép cô giáocho tôi ra ngoaì lớp rồi giục tôi mặc áo Đây là cái áo mẹ đã đan tặng tôi từ mùa đôngnăm ngoái Khoác chiếc áo vào, tôi thấy thật ấm áp Tôi muốn nói thành lời: “Tôi đi học” của Con cảm
- Về nội dung: Bám sát đề tài của đvăn gốc, ko tuỳ tiện thay đổi đề tài
*Dặn dò:
- Hoàn thiện đoạn văn BT2
- Tập viết một số đoạn văn tự sự có kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm
A/ Mục tiêu:
- Giúp HS củng cố lại những kiến thức đã học về văn bản đồng thời nhớ bền, nhớ sâuhơn những nét tiêu biểu về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm thông qua việc trả lời câuhỏi và làm bài tập
- Rèn kỹ năng đọc, hiểu, cảm thụ văn bản
B/ Nội dung:
I/ Kiến thức cần nhớ:
1.Truyện Chiếc lá cuối cùng là cuộc chiến đấu để giành lại sự sống cho Giôn xi bằng
tình yêu thơng của Xiu và cụ Bơmen
2.Quan niệm nhân văn của O Henri về một kiệt tác nghệ thuật qua hình ảnh chiếc lá cuốicùng
3.Nghệ thuật: kết cấu đảo ngợc tình huống hai lần, kết thúc truyện bất ngờ và nhiều d vị.II/ Luyện tập:
1.Giôn xi đã nói khi ngắm nhìn chiếc lá mà cụ Bơmen vẽ: Muốn chết là một“Tôi đi học” của
tội nh” của ng cụ Bơmen đã đánh đổi sinh mạng của mình để vẽ nên chiếc lá này Điều t ởng nh mâu thuẫn này đã gây cho em những suy nghĩ gì?
-Đ/h: HS có thể có nhiều lý giải nhng nhìn chung có thể trả lời bằng gợi ý : Cụ Bơmenlựa chọn cái chết vì ngời khác, cái chết ấy gieo mầm cho sự sống, nó hồi sinh ý thứcsống cho Gion xi… quang đãng”
2.Bí mật về chiếc lá cuối cùng chỉ đợc tiết lộ ở phần kết của câu chuyện Hãy chỉ ra ý nghĩa nghệ thuật của cách kết thúc truyện này?
Trang 19Đ/h:
- Tạo ra sự bất ngờ cho ngời đọc, khiến cho truyện trở nên hấp dẫn đến những dòngcuối cùng
- Giúp ta chứng kiến sự lo lắng, quan tâm đến xót xa của Xiu giành cho Gion xi
- Khiến ta nghĩ tới một triết lý thật đẹp và giàu tính nhân văn: cuộc sống còn ẩnchứa bao điều đẹp đẽ mà chúng ta cha biết đến … quang đãng”
3 Đọc thêm cho HS nghe phần đầu của truyện (đã bị lợc bớt) trong Tuyển tập truyện
ngắn OHenri.( hoặc T liệu Văn 8)
4 Suy nghĩ của em sâu khi đọc xong truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng “Tôi đi học” của ” của
Đ/h: Hs có thể phát biểu suy nghĩ khác nhau nhng cần chú ý vào hai ý chính:
- Vẻ đẹp cao cả của tình ngời
- Tấm lòng của O-Hen-ri đối với ngời nghèo khổ
-* Dặn dò: Đọc kĩ lại tp Tìm đọc các truyện khác của O Hen-ri.
miêu tả, bcảm ( tiếp)
A/ Mục tiêu:
- Giúp học sinh rèn luyện kỹ năng viết văn sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm
- Rèn chính tả, cách diễn đạt, cách trình bày đoạn văn
B/ Nội dung:
Bài 1:
Hãy chuyển những câu kể sau đây thành những câu kể có đan xen yếu tố miêu tả hoặc yếu tố biểu cảm:
a Tôi nhìn theo cái bóng của thằng bé đang khuất dần phía cuối con đờng
b Tôi ngớc nhìn lên, thấy hàng phợng vĩ đã nở hoa tự bao giờ
c Nghe tiếng hò của cô lái đò trong bóng chiều tà, lòng tôi chit buồn và nhớ quê
d Cô bé lặng lẽ dõi theo cánh chim nhỏ trên bầu trời
(* Mỗi trờng hợp có thể bổ sung 1-2 câu)
Bài 2:
Cho đoạn văn tự sự sau:
“Tôi đi học” của Một buổi chiều, nh thờng lệ, tôi xách cần câu ra bờ sông Bỗng nhiên tôi nhìn thấymột cậu bé trạc tuổi mình đã ngồi câu ở đó từ bao giờ Tôi định lên tiếng chào làm quennhng vì ngại nên lại thôi Thế là tôi lặng lẽ lùi xa một quãng, buông câu nhng thỉnhthoảng vẫn liếc mắt nhìn trộm cậu ta Lóng ngóng thế nào, tôi để tuột cả hộp mồi rơixuống sông Ngán ngẩm, tôi cuốn cần câu, định ra về Cha kịp đứng dậy, tôi đã nhìn thấycậu bé đứng sừng sững ngay trớc mặt Trên tay cậu ta là một hộp mồi đầy Cậu ta lẳnglặng san nửâ số mồi cho tôi Thế là chúng tôi làm quen với nhau.” của
Hãy thêm các yếu tố miêu tả và biểu cảm để viết lại đoạn văn tự sự trên sao cho sinh
động và hấp dẫn hơn
Đ/h:
- Bổ sung yếu tố miêu tả;
+ Khung cảnh thiên nhiên: nắng, gió, dòng sông, tiếng cá đớp mồi… quang đãng”
+ Hình ảnh ngời bạn mới: gơng mặt, nớc da, mái tóc, trang phục… quang đãng”
- Bổ sung yếu tố biểu cảm: thái độ ngạc nhiên, sự tò mò về cậu bé, sự bực mình khi đánhrơi hộp mồi… quang đãng” )
Bài 3
Viết một đoạn văn khoảng 7 – 10 câu kể lại một buổi tối thứ bẩy ở gia đình em ( Có yếu tố miêu tả và biểu cảm)
Trang 20*Dặn dò:
- Hoàn thiện đoạn văn ở BT3
- Chú ý kĩ năng sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm khi viết văn tự sự
2 Văn bản miêu tả vẻ đẹp rất sinh động của hai cây phong từ cảm nhận đầy rung
động và nghệ sĩ của ngời kể chuyện- ngời đã để lại tuổi trẻ của mình bên gốc câyphong
3 Nghệ thuật: cái nhìn hội họa, nghệ thuật nhân hóa, những liên tởng táo bạo và đầychất thơ
tôi, hình ảnh hai cây phong vẫn đẹp đẽ nguyên vẹn bất chấp mọi thay đổi, nó vẫn mãi
thuộc về một thế giới đẹp đẽ, nó trở thành một phần đẹp nhất trong cuộc đời ngời họa sĩ
2.Những đặc điểm gì của hai cây phong khiến ngời kể chuyện luôn nhớ và mong ớc
đ-ợc trở về bên nó để lắng nghe tiếng lá reo cho đến khi say sa ngây ngất?
Đ/h: Đây là câu hỏi mở, ngay cả ngời kể chuyện cũng cảm thấy không biết giải thích
ra sao, song về cơ bản, hai cây phong hiện lên qua hai vẻ đẹp chính : chúng có tiếng nói
riêng và hẳn phải có một tâm hồn riêng, chan chứa những lời ca êm dịu ( DC: SGK); haicây phong trên đồi cao, khi bọn trẻ trèo lên đó, một thế giới đẹp đẽ vô ngần … quang đãng” > hai câyphong chính là hiện thân cho những gì đẹp đẽ nhất của tuổi thơ: bí ẩn, tràn đầy rung
động tinh tế, khát khao… quang đãng”
3 Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi đọc xong văn bản Hai cây phong“Tôi đi học” của ” của
Đ/h: Hs có thể nêu cảm nhận riêng của mình Tuy nhiên cần chú ý 2 ý chính:
- Tình thầy trò cao đẹp
- Tình yêu quê hơng sâu sắc
4 GV đọc thêm cho HS nghe đoạn trích Ng“Tôi đi học” của ời thầy đầu tiên trong T” của liệu Văn 8.
*Dặn dò: Đọc kĩ lại truyện Tìm đọc toàn bộ truyện “Tôi đi học” củaNgời thầy đầu tiên” của.
miêu tả,bcảm
A/ Mục tiêu:
- Giúp HS củng cố kỹ năng lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm
- Rèn kỹ năng vận dụng
Trang 21B/ Nội dung:
I.Ghi nhớ:
- Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm tức là lập một chuỗi sựviệc kế tiếp nhau, có mở đầu, có quá trình phát triển, có đỉnh điểm và có kết thúc
- Dàn ý của bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm chủ yếu vẫn là dàn ý một bài văn tự sự có 3 phần: MB, TB, KB
- Khi kể về sự việc và con ngời, cần kết hợp với các yếu tố ở miêu tả và biểu cảm
để câu chuyện sinh động và sâu sắc hơn Song chú ý, yếu tố miêu tả và biểu cảm nên sử dụng trong bài sao cho phù hợp
II Luyện tập:
Bài 1:
Cho đề văn sau: Hãy kể lại một kỷ niệm đáng nhớ của em đối với một con vật “Tôi đi học” của
nuôi mà em yêu thích ” của
Một bạn HS đã triển khai phần thân bài nh sau:
-ý 1: Gà lai tre không đợc bố mẹ tôi để ý đến ( xen yếu tố biểu cảm)
-ý 2: Lí do gà lai tre xuất hiện ở nhà tôi.( Miêu tả màu lông của gà, dáng vẻ của gà) -ý 3: em bé ( em tôi) đợc ăn bột quấy với lòng đỏ trứng Cả nhà khen gà lai tre.( miêu tả:màu sắc, hình ảnh những quả trứng gà, biểu cảm: qua lời khen của mọi ngời, cảm xúc trào dâng trong tôi)
-ý 4: Bất ngờ phát hiện gà lai tre đẻ trứng, qua một ngày tìm gà vì tởng gà lạc mất ( xen yếu tố biểu cảm và miêu tả)
Em có tán thành cách triển khai đề bài nh bạn HS trên đây không? Vì sao?
- Trong giấc mơ, em thấy Cún Bông
- Tỉnh dậy, em bồi hồi nhớ những kỉ niệm về Bông
b TB:
- Hồi học mẫu giáo, bố mua cho em một con cún, em đặt tên nó là Bông vì nó rất trắng
- Những ngày tháng vui vẻ với Bông
- Chuyển nhà ra Hà Nội, em cũng đem cả Bông theo
- Năm sau, gia đình em thêm em bé, bố muốn bán Bông đi lấy tiền đóng học phí cho em
- Em khóc xin bố đừng bán Bông đi
- Bố dỗ dành mãi, em đành nghe theo
c KB: Lớn lên, em mới hiểu ra rằng, Bông đã đi xa lắm
Bài 3 Viết một số doạn văn cho đề bài trên.
- Đoạn kết bài
- Chọn một đoạn ở thân bài cần yếu tố miêu tả và biểu cảm
* Dặn dò: Dựa vào dàn ý đã lập ở BT2 hãy viết thành bài văn tự sự có kết hợp yếu tố
miêu tả và biểu cảm
Trang 22
A/ Mục tiêu:
- Giúp học sinh khắc sâu kiến thức về những tác phẩm truyện ký đã học: nội dung,
đặc điểm nghệ thuật tiêu biểu… quang đãng” để có thể vận dụng tốt vào bài kiểm tra viết
- Rèn kỹ năng đọc, hiểu, cảm thụ văn bản
B/ Nội dung:
I Kiến thức cơ bản:
- Bốn văn bản truyện kí hiện đại VN học ở lớp 8 đều thuộc giai đoạn 1900 – 1945,
đều có nội dung hiện thực và giá trị nhân đạo sâu sắc
- Các văn bản Trong lòng mẹ, Tức nớc vỡ bờ, Lão Hạc, đều lấy đề tài về con ngời và
cuộc sống xã hội đơng thời, đều đi sâu miêu tả số phận cực khổ của những con ngời
bị vùi dập Đó là các tác phẩm đợc viết bằng tấm lòng đồng cảm sâu sắc, bằng thái độtrân trọng, nâng niu vẻ đẹp tâm hồn, phẩm chất cao quý của ngời lao động
- Các tác phẩm khác nhau về thể loại, cách thể hiện, màu sắc và sự kết hợp giữa tự sựvới trữ tình cũng không hoàn toàn nh nhau
II Luyện tập:
1.Phân tích tinh thần nhân đạo của ba văn bản đã đợc học: Trong lòng mẹ , Tức“Tôi đi học” của ” của “Tôi đi học” của
nớc vỡ bờ , Lão Hạc ” của “Tôi đi học” của ” của
Đ/h: Hs có thể phân tích qua những mặt cơ bản:
- Diễn tả một cách chân thực và cảm động những nỗi đau, những bất hạnh của conngời
- Tố cáo những gì tàn ác, xấu xa chà đạp lên quyền sống, nhân phẩm của con ngời
- Trân trọng vẻ đẹp nhân phẩm, tâm hồn phong phú của con ngời trong các tìnhthế nghiệt ngã
2.Trình bày sự khác nhau về mặt thể loại, phơng thức biểu đạt, nội dung chủ yếu, đặc sắc nghệ thuật của ba văn bản trên.
Trang 233.Viết một bài văn ngắn trình bày cảm nghĩ, ấn tợng của em về một nhân vật hoặc một đoạn văn nào đó trong ba văn bản trên.
Đ/h:
- Độ dài: khoảng mộy trang giấy
- Nội dung: cảm nghĩ của em về một nv (chị Dậu, lão Hạc, bé Hồng) hoặc một
đoạn văn hay trong mỗi VB ( đoạn đấu lí và đáu lực giữa chị Dậu với cai lệ vàngời nhà lí trởng, đoạn miêu tả cái chết của lão Hạc, đoạn bé Hồng gặp lại mẹsau gần một năm xa cách)
*Dặn dò: Đọc kĩ lại 3 VB trên nắm đợc nội dung, Nt… quang đãng” để làm tốt bài Kiểm tra Văn
A/ Mục tiêu:
- Giúp HS khắc sâu hơn những kiến thức đã học về những biện pháp tu từ nói quá,nói giảm, nói tránh thông qua việc làm bài tập phát hiện và phân tích hiệu quảdiễn đạt; biết vận dụng chúng phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
- Rèn kỹ năng vận dụng
B/ Nội dung:
I.Kiến thức cần nhớ:
1, Khái niệm nói quá- nói giảm nói tránh (HS nhắc lại)
2 Những lu ý khi sử dụng nói quá, nói giảm nói tránh trong giao tiếp: GV nhắc lại.II/ Luyện tập:
Bài1
Tìm biện pháp nói quá và cho biết hiệu quả diễn đạt của chúng trong các ví dụ sau
đây:
a Đội trời, đạp đất ở đời
Họ Từ, tên Hải vốn ngời Việt Đông
b Chú tôi ấy à, đạn bắn vào lỗ mũi chú hỉ ra là chuyện th ờng!
a Sức ông ấy có thể vá trời lấp biển
b Ngời nách thớc, kẻ tay đao
Đầu trâu mặt ngựa ào ào nh sôi
e Ngời say rợu mà đi xe máy thì tính mạng nh ngàn cân treo sợi tóc
g Tiếng hát át tiếng bom
Đ/h: phần gạch chân.
Bài 2:
Tìm các thành ngữ có sử dụng biện pháp nói quá để diễn đạt các ý sau đây rồi đặt câu với thành ngữ ấy:
a Chắt lọc, chọn lấy cái quí giá, tinh túy trong những cái tạp chất khác
b Cả gan hay làm điều gì kém cỏi, vụng về trớc ngời hiểu biết, tinh thông, tài giỏihơn ngời
c Sợ hãi, khiếp đảm đến mức mặt tái mét
d Luôn kề cạnh bên nhau hoặc gắn bó chặt chẽ, khăng khít với nhau
e Gan dạ, dũng cảm, không nao núng trớc khó khăn hiểm nguy
f Giống hệt nhau đến mức tởng chừng nh cùng một thể chất
*Đ/h:Đánh trống qua cửa nhà sấm, mặt cắt không còn giọt máu, nh hình với bóng, gan vàng dạ sắt, nh hai giọt nớc.
Bài 3
Trang 24Tìm 5 thành ngữ có sử dụng biện pháp nói quá và đặt câu với mỗi thành ngữ đó.
Bài 4: Thay các từ ngữ gạch chân bằng các từ ngữ đồng nghĩa để thể hiện cách nói
giảm, nói tránh:
a Anh cứ chuẩn bị đi, bà cụ có thể chết trong nay mai thôi
b Ông ấy muốn anh đi khỏi nơi này
c Bố tôi làm ng ời gác cổng cho nhà máy
d Cậu ấy bị bệnh điếc tai, mù mắt
e Mẹ tôi làm nghề nấu ăn
f Ông giám đốc chỉ có một ng ời đầy tớ
Đ/h: đi, lánh mặt khỏi đây một chút, bảo vệ, khiếm thính, khiếm thị, cấp dỡng, ngời
giúp việc.
Bài 5
Tìm các câu có vận dụng cách nói giảm, nói tránh trong giao tiếp mà em thờng gặp.
( VD: Chị Lan dạo này có vẻ tha đi làm
Trông cô ấy có vẻ không hiền lắm.)
*Dặn dò:
- Học kĩ bài nắm đợc các bp: nói quá, nói giảm, nói tránh
- Có ý thức vận dụng trong quá trình giao tiếp
Tiết 21 Củng cố: Câu ghép
A Mục tiêu cần đạt Giúp HS:
- Củng cố kiến thức đã học về câu ghép, cách nối các vế câu ghép
- Nhận diện, phân tích đợc câu ghép, tác dụng của nó trong văn bản
- Rèn kĩ năng tạo lập câu ghép hiệu quả trong diễn đạt
B Nội dung
I Kiến thức cơ bản Cho HS nhắc lại:
1 Khái niệm câu ghép:
Trang 25- Có từ 2 cụm C – V trở lên Các cụm C-V không bao nhau.
- Mỗi cụm C-V là một vế câu
2 Cách nối các vế câu:
a Dùng từ có tác dụng nối
- Nối bằng một QHT: (và, còn, song, nhng, rồi hay… quang đãng” )
VD: Lão/ không hiểu và tôi/ càng buồn lắm
Vợ tôi/ không ác nh ng thị/ khổ quá rồi
Trời/ nổi gió rồi một cơn ma/ập đến
- Nối bằng cặp QHT +NN( Vì… quang đãng” nên… quang đãng”.)
+ĐK( Nếu… quang đãng” … quang đãng”.thì )
+ TP ( Tuy… quang đãng” nhng… quang đãng”.)
+TT( Không những… quang đãng” mà… quang đãng”.)
… quang đãng”.… quang đãng”.… quang đãng”.… quang đãng”
- Nối bằng cặp phó từ hay đại từ:
Càng… quang đãng”.càng có… quang đãng”.mới bao nhiêu… quang đãng”.bấy nhiêu
Cha… quang đãng”.đã ai… quang đãng” nấy
VD.Ngời ta vừa mở miệng nói anh đã cắt ngang
Bạn A càng nói mọi ngời càng chú ý
Lớp đóng góp bao nhiêu tôi đóng góp bấy nhiêu
b Không dùng từ nối.( Giữa các vế câu dùng dấu phẩy, dấu chấm phẩy, dấu hai chấm).VD:- Chồng tôi đau ốm, ông không đợc phép hành hạ
-Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt cay cay
- Đây là cái vờn mà ông cụ thân sinh ra anh dã cố để lại cho anh trọn vẹn; cụ thàchết chứ không chịu bán đi một sào
II Luyện tập
1.Chỉ ra câu ghép trong đoạn trích sau và chỉ ra cách nối các vế của câu ghép:
a Xe chạy chầm chậm… quang đãng”.Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây sau, tôi đuổi kịp Tôi thở hồng
hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa
đầu tôi hỏi, thì tôi oà lên khóc rồi cứ thế nức nở Mẹ tôi cũng sụt sùi theo… quang đãng”
b Chị Dậu vẫn thiết tha:
- Khốn nạn! Nhà cháu đã không có, dẫu ông chửi mắng cũng thế thôi Xin ông trông lại!
2.Phân tích câu ghép và tìm quan hệ giữa các vế câu:
a Dù chúng có cao đến đâu đi chăng nữa, đứng xa cũng khó lòng trông đợc nhng tôi thìbao giờ cũng cảm biết đợc chúng, lúc nào cũng nhìn rõ
b Chỉ khác là với một thanh niên Mỹ, một đô la mua một bao thuốc lá là một khoản tiềnnhỏ còn đối với một thiếu niên Việt Nam, muốn có 15.000đ mua một bao 555- vì đã hútthì phải hút sang- thì chỉ có một cách là trộm cớp
c Mặc dù non một năm ròng mẹ tôi không gửi cho tôi lấy một lá th, nhắn ngời thăm tôilấy một lời và gửi cho tôi một đồng quà nhng đời nào lòng thơng yêu và kính mến mẹ tôilại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến
3.Viết một đoạn văn(7-10) câu có dùng ít nhất một câu ghép kể về sự việc một cậu bé (cô bé) thả con chim nhỏ về bầu trời tự do.
*Dặn dò:
- Nắm đợc câu ghép và cách nối các vế câu
- Tự phân tích các câu ghép trong các bài, đoạn văn đã học