Giáo án Bổ trợ Ngữ văn 8 - GV: Hoàng Thị Thà

B/ Néi dung: I/ KiÕn thøc c¬ b¶n: Văn bản trích từ tập hồi kí viết về tuổi thơ cay đắng của nhà văn Nguyên Hồng : Nh÷ng ngµy th¬ Êu: Cảnh ngộ , những tâm sự xúc động của Hồng còn cho ta [r]

Tiết 1 Cảm thụ “tôi đi học”

A/ Mục tiêu:

- Giúp học sinh hiểu kĩ hơn về VB (nội dung và NT)

- Rèn kỹ năng cảm thụ tp văn xuôi: phân tích diễn biến tâm trạng nv

B/ Nội dung:

I Kiến thức cơ bản.

1/ Tác giả Thanh Tịnh

2/ Nội dung: Diễn tả dòng cảm xúc trong sáng, hồn nhiên của nv tôi trong buổi tựu

$.CD đầu tiên

3/ Nghệ thuật

- Miêu tả diễn biến tâm trạng nv

- Kết hợp hài hoà giữa kể, tả, bộc lộ cxúc

- Ngôn ngữ , hình ảnh giàu cxúc đậm chất trữ tình

II Luyện tập

1.Em có nhận xét gì về cách xây dựng tình huống của truyện ngắn “Tôi đi học” của

nvăn Thanh Tịnh?

Đ/h: :Tôi đi học” ko thuộc loại truyện ngắn nói về những xung đột, những mâu thuẫn

gay gắt trong XH mà là 1 tr ngắn giàu chất trữ tình Toàn bộ câu chuyện diễn ra xung

quanh sự kiện: hôm nay tôi đi học Những thay đổi trong tình cảm và nhận thức của nv

tôi đều xuất phát từ sự kiện quan trọng ấy Tình huống truyện, vì thế, ko phức tạp C

cảm động Các yếu tố tự sự, mtả và biểu cảm xen lẫn 1 cách hài hoà

2 Cách tổ chức bố cục truyện có gì độc đáo?

Đ/h: Bố cục tp tổ chức theo dòng hồi $C^ của nv tôi Những kỉ niệm mơn man của

a Từ hiện tại nhớ về dĩ vãng

chặng, từ lúc cùng mẹ đi tới trg cho đến khi bắt đầu tiết học đầu tiên

3 Phân tích tâm trg của nv tôi qua các đoạn:

- Trên ECD tới trg

- Nghe gọi tên vào lớp

- Ngồi trg lớp nghe những lời giảng đầu tiên

Đ/h: Gv gọi mỗi Hs phân tích miệng 1 ý

4 Hãy chỉ ra các hình ảnh so sánh đặc sắc trg bài Phân tích hiệu quả NT của các

h/a so sánh này?

Đ/h:* Có 3 h/a so sánh cần chú ý:

… quang đãng”

- “ý nghĩ ấy thoáng qua trg trí tôi nhẹ nhàng C 1 làn mây MC`$ ngang trên ngọn núi”

- “Họ C con chim đứng bên bờ tổ……khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ”.

* Hiệu quả nt:

- Ba h/a so sánh này xhiện trg 3 thời điểm khác nhau, vì thế dtả rõ nét sự vận động tâm

trạng của nv tôi

- Những h/a so sánh này giúp ta hiểu rõ hơn tâm lí của các em nhỏ lần đầu đi học

- H/a so sánh $C sáng, nhẹ nhàng đã tăng thêm màu sắc trữ tình cho tp

*Dặn dò:

- Đọc kĩ lại VB

- Nêu cảm nhận của em về tâm trạng của nv tôi trong buổi tựu $.CD đầu tiên

Tiết 2 củng cố: cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.

A/ Mục tiêu:

- Giúp học sinh hiểu kĩ hơn về từ ngữ nghĩa rộng và từ ngữ nghĩa hẹp

- Rèn kỹ năng phát hiện, nhận biết, sử dụng TNNRvà TNGH

B/ Nội dung:

I Kiến thức cơ bản.

1/ Từ ngữ nghĩa rộng: có phạm vi nghã bao hàm phạm vi nghĩa của 1 số từ ngữ khác

2/ Từ ngữ nghã hẹp: có phạm vi nghã bị bao hàm bởi phạm vi nghĩa của 1 số từ ngữ

khác

3/ Chú ý: có những từ mang nghĩa rộng so với từ này C lại là nghĩa hẹp so với từ

khác

VD:

II Luyện tập

1 Lập sơ đồ thể hiệncấp độ khái quát và cụ thể của các nhóm từ sau:

70mC tiện vận tải, xe, thuyền, xe máy,xe hơi, thuyền thúng, thuyền buồm

b sáng tác, viết, vẽ, chạm, tạc

c tính cách, hiền, ác,hiền lành, hiền hậu, ác tâm, ác ý

2 Tìm các từ có nghĩa hẹp nằm trong nghĩa của các từ: hoa, chim, chạy, sạch.

Đ/h:

Hoa: hoa hồng, hoa cúc, hoa lay ơn, hoa C` C…

Chim: chim sẻ, chim sáo, chim bồ câu, chim cắt….

Chạy: chạy nhanh, chạy chậm, chạy tăng tốc, chạy dài, chạy ngắn

Sạch: sạch li sạch la, sạch bán chẵn, sạch sành sanh…

3 Tìm từ có nghĩa khái quát cho những từ in đậm sau:

a Tôi bặm tay ghì thật chặt C một quyển vở cũng xệch ra và chênh đầu chúi xuống

b Tôi không lội qua sông thả diều C thằng Quý và không đi ra đồng nô đùa C thằng

Sơn nữa

Đ/h:

a giữ b di chuyển

4 Viết một đoạn văn khoảng 7 câu ghi lại tâm trạng của em trong buổi tựu $.CD đầu

tiên có sử dụng TNNR và TNNH Hãy gạch chân 1 gạch C` TNNR, 2 gạch C`

TNNH

Tiết 3 cảm thụ “Trong lòng mẹ”

A/ Mục tiêu:

- Giup HS củng cố lại những kiến thức đã học về văn bản đồng thời nhớ bền, nhớ

sâu hơn những nét tiêu biểu về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm thông qua việc

trả lời câu hỏi và làm bài tập

- Rèn kỹ năng đọc, hiểu, cảm thụ văn bản

B/ Nội dung:

I/ Kiến thức cơ bản:

Văn bản trích từ tập hồi kí viết về tuổi thơ cay đắng của nhà văn Nguyên Hồng :

Những ngày thơ ấu:

- Cảnh ngộ , những tâm sự xúc động của Hồng còn cho ta thấy bộ mặt lạnh lùng

của xã hội trọng đồng tiền, đầy thành kiến cổ hủ và ở đó tình máu mủ ruột thịt

cũng thành khô héo bởi thói nhỏ nhen, độc ác

- Thể hiện tình yêu $C mẹ mãnh liệt của Hồng:

+ Phản ứng tâm lí trong cuộc đối thoại với bà cô

+ Cảm giác sung C` cực điểm khi ở trong lòng mẹ

- Nghệ thuật: giàu chất trữ tình, cảm xúc dạt dào, chân thành…

II/ Luyện tập:

1.Học văn bản Trong lòng mẹ, em hiểu thế nào về tình cảnh của mẹ con chú bé

Hồng?

Đ/h: HS đọc kĩ lại phần tóm tắt trong SGK để trả lời > Cả hai mẹ con đều không hạnh

phúc và vì hoàn cảnh éo le mà hai mẹ con đành phải sống xa nhau

2.Phân tích diễn biến tâm trạng của chú bé Hồng trong cuộc đối thoại với ST! cô.

Đ/h: Cần phải hiểu tâm địa của CD cô, CD cô càng cố tình mỉa mai thì Hồng càng

phẫn uất, càng $C mẹ….HS bám sát văn bản để lần MCK$ phân tích các phản ứng tâm

lí của Hồng….Hồng đã bộc lộ lòng căm tức tột cùng bằng các chi tiết đầy ấn $CK0

3.Phát biểu cảm nhận của em về đoạn văn diễn tả niềm vui :SR  khi gặp lại mẹ,

"SU nằm trong lòng mẹ của chú bé Hồng ở cuối đoạn trích.

Đ/h: Yêu cầu HS làm việc độc lập, PBCN cá nhân, sau đó GV yêu cầu viết thành đoạn

văn theo chủ đề trên

4 Phân tích chất trữ tình thấm "SU ở đoạn trích Trong lòng mẹ.

Đ/h: ở mấy C diện sau:

+ Tình huống và nội dung câu chuyện

+ Dòng cảm xúc phong phú của Hồng

+ Cách thể hiện của tác giả: kể + bộc lộ cảm xúc + hình ảnh thể hiện tâm trạng,

so sánh giàu sức gợi cảm, lời văn nhiều khi say mê, dạt dào khác $CD…)

*Dặn dò: - Đọc lại VB

- Nêu cảm nghĩ của em về nv bé Hồng

Tiết 4 củng cố: tính thống nhất về chủ đề văn bản

A/ Mục tiêu:

- Giup HS củng cố lại kiến thức đã học về tính thống nhất về chủ đề VB

-về chủ dề

B/ Nội dung:

I/ Kiến thức cơ bản:

1 Chủ đề: là đối $CK và vấn đề chính mà VB biểu đạt

2 Tính thống nhất về chủ đề thể hiện ở:

- Nội dung:

- Hình thức:

3 Bố cục Vb là sự tổ chức các đoạn văn để thể hiện chủ đề

CD gồm 3 phần

Phần TB $CD dùng 1 số cách: theo trình tự thời gian, ko gian, logic khách quan của

đối tg, theo suy luận của CD viết…

II/ Luyện tập:

1.Một bạn dự định viết 1 số ý sau trong bài văn miêu tả quang cảnh Hội khoẻ Phù Đổng

ở $.CD(

a Cổng $.CD $C lên vì cờ, khẩu hiệu

b Sân trg chật chội hơn, đông vui hơn vì toàn thể thầy trò, khách mời bên cạnh những

băng rôn, bóng bay

d Bầu trời trong xanh, nắng vàng hoe

e Lớp 7E đang tranh luận về giải nhất bóng bàn

g Hấp dẫn nhất là phần đồng diễn thể dục nhịp điệu, võ thuật

h Phần thi đấu căng thẳng ở mỗi góc sân

Theo em, các ý trên có thống nhất về chủ đề ko? Y nào sẽ làm bài viết xa đề, lạc đề?

Đ/h: ý e sẽ làm bài viết lạc đề.

2 Trong đoạn văn sau, nếu "SU rút bỏ một câu, em sẽ rút bỏ câu nào? Vì sao?

“(1) Kĩ trhuật tranh làng Hồ đã đạt tới sự trang trí tinh tế (2)Những bộ trang tố nữ áo

màu, quần hoa chanh nền đen lĩnh một thứ màu đen rất Việt Nam (3)Màu đen không

pha bằng thuốc mà luyện bằng bột than của những chất liệu gợi nhắc tha thiết đến đồng

(4)Cái màu trắng điệp cũng là một sự sáng tạo góp vào kho tàng màu sắc của dân tộc

trong hội hoạ (5)Màu trắng ấy càng ngắm càng C7 nhìn (6)Những hạt cát của điệp trắng

nhấp nhánh muôn ngàn hạt phấn làm tăng thêm vẻ đẹp thâm thuý cho khuôn mặt, tăng

thêm sức sống cho dáng CD trong tranh”

(Nguyễn Tuân)

Đ/h: Trong đoạn văn này, các câu đều C` tới chủ đề: kĩ thuật trang làng Hồ C

nếu cần thì có thể bỏ câu 2 Câu này nói tới đề tài của trang trong khi các câu khác tập

trung nói về chất liệu làm nên màu đen, màu trắng của tranh

4.Đoạn văn sau đã đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

hợp.

cách dùng từ, hình ảnh vừa dung dị, mộc mạc, lại có sức gợi tả phong phú vô cùng Bên

cạnh đó, ta còn phải kể đến những lối biến thể trong thơ lục bát; hay cách nói vừa hình

$CK= vừa cụ thể, càng nghe càng thấm thía vô cùng Ca dao là tiếng lòng của CD lao

sống của họ dù thiếu thốn, cực khổ trăm bề C điều kì diệu là ngọn lửa tình yêu và

(Bài làm của Hs)

Đ/h

5.Cho chủ đề: Tình cảm gắn bó của tuổi thơ đối với dòng sông quê.

Hãy viết một đoạn văn biểu cảm theo chủ đề trên Cần thể hiện rõ tính thống nhất

của chủ đề.

*Dặn dò:

- Hoàn thiện đoạn văn BT5

Tiết 5 cảm thụ “Tức nước vỡ bờ”

A/ Mục tiêu:

- Giúp HS củng cố lại những kiến thức đã học về văn bản đồng thời nhớ bền, nhớ

sâu hơn những nét tiêu biểu về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm thông qua việc

trả lời câu hỏi và làm bài tập

- Rèn kỹ năng đọc, hiểu, cảm thụ văn bản

B/ Nội dung:

I/ Kiến thức cơ bản:

sự kiện: anh Dậu bị trói ở sân đình vì thiếu tiền C= chị Dậu phải chạy vạy bán

con bán chó, anh Dậu bị ngất, bị khiêng trả về, rũ CK C một xác chết Sau đoạn

này, chị Dậu sẽ bị bắt giải lên huyện, khởi đầu cho những biến cố mới

để hà hiếp, đánh đập CD dân MC thiện đồng thời cũng cho thấy vẻ đẹp tâm

hồn của CD phụ nữ nông dân: giàu tình $C và tiềm tàng sức mạnh phản

kháng

3 Nghệ thuật: xây dựng tình huống, khắc họa tính cách nhân vật ( miêu tả hành động

và lời nói của nhân vật)

II/ Luyện tập:

1.Tác giả đã chọn thời điểm nào để cai lệ và ST! nhà lý SV  xuất hiện? ý nghĩa

của việc lựa chọn này?

Đ/h: Ngô Tất Tố đã rất có dụng ý khi chọn thời điểm để cai lệ và CD nhà lí $.C^

xuất hiện Lúc này anh Dậu vừa tỉnh dậy, CD yêú ớt, vừa run rẩy cất bát cháo thì

……> tạo độ căng giữa sự áp bức và sự chịu đựng của nạn nhân > làm xuất hiện hành

2.Tác giả tập trung tô đậm những chi tiét nào khi miêu tả cai lệ? Vì sao nói cai lệ ở

đây xuất hiện

Đ/h: Các chi tiết: thét, quát, chạy sầm sập, bịch và ngực chi Dậu, tát; những cụm từ miêu

ấn $CK về sự hung dữ, thô bạo đến tàn nhẫn của cai lệ… Sự thảm $C của anh Dậu

không đủ sức lay động lòng trắc ẩn của hắn, lí lẽ và hành động của chị Dậu cũng không

thể khiến hắn đổi ý > Hắn đã mất hết mọi cảm nhận, mọi ý thức của một con CD= hắn

hoàn toàn chỉ là một con CD công cụ > CD đọc thấy rõ tính chất bất nhân, độc ác

của bộ máy xã hội EC thời mà cai lệ là đại diện

3.Việc song song miêu tả anh Dậu, chị Dậu trong trích đoạn này có ý nghĩa gì?

Đ/h: 2 ý nghĩa: Cho thấy sự yêu $C chồng hết mực của chi Dậu + sự an phận, yếu

đuối của anh Dậu làm nổi bật sự quả quyết, sức mạnh phản kháng của chị Dậu…và thực

chất sự phản kháng của chị Dậu xuất phát từ tình yêu $C chồng

Tiết 6 củng cố xây dựng đoạn văn

A/ Mục tiêu:

- Giúp học sinh củng cố lại kiến thức cơ bản về đoạn văn, luyện tập xây dựng đoạn

văn theo hai cách quy nạp, diễn dịch

- Rèn kỹ năng viết đoạn, trình bày đoạn văn

B/ Nội dung:

I/ Kiến thức cơ bản:

1 Cho HS nhắc lại khái niệm đoạn văn

2 Đoạn văn $CD có từ ngữ chủ đề và câu chủ đề….> HS nhắc lại.

3 Các cách xây dựng đoạn:

- Diễn dịch

- Quy nạp

- Song hành

-II Luyện tập:

Bài 1:

Đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi :

“ CD ta nói đấy là bàn chân vất vả Những ngón chân của bố khum khum, lúc nào

cũng C bám vào đátđể khỏi trơn ngã gan bàn chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao

giờ cũng khuyết một miếng, không đầy đặn C gan bàn chân CD khác Mu bàn chân

muối, gãi lấy gãi để rồi xỏ vào đôi guốc mộc Khi ngủ bố rên, rên vì đau mình, C

cũng rên vì nhức chân.”

( Theo ngữ văn 7 tập I)

a Nội dung của đoạn văn là gì? Hãy thử đặt tiêu đề cho đoạn văn này?

b Hãy tìm những từ ngữ chủ đề của đoạn văn?

c Đoạn văn có câu chủ đề không? Nếu có , hãy chỉ ra câu đó?

Đ/h:

a.ĐV thể hiện những cảm xúc về CD thân, CD viết vừa miêu tả bàn chân của bố vừa

b.những từ ngữ: bàn chân, ngón chân, gan bàn chân, mu bàn chân, nhức chân…

c.Câu 1 là câu chủ đề

d.Theo phép diễn dịch

e.Các câu trong đoạn có vai trò không giống nhau> không thể thay đổi vị trí các câu

Bài 2:

Đọc kĩ đoạn văn và trả lời câu hỏi:

“ CD $CD= vào khoảng đó trời đã hết nồm, #C7 xuân bắt đầu thay thế cho #C7

phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục C màu pha lê mờ Sáng dậy, nằm dài nhìn

ra cửa sổ they những vệt xanh $C hiện ở trên trời, mình cảm they rạo rực một niềm

vui sáng sủa Trên giàn thiên lý, vài con ong siêng năng đã đi kiếm nhị hoa Chỉ độ tám,

chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hang hang rung động C cánh

con ve mới lột.”

a.Nội dung của đoạn văn là gì?

b.Các câu trong đoạn văn "SU liên kết theo mô hình nào?Vì sao?

c.Hãy viết một đoạn văn có cùng mô hình với đoạn văn trên.

Đ/h: ĐV không có câu chủ đề, các câu trong đoạn cùng nói tới một nội dung: miêu tả

cảnh mùa xuân ở miền Bắc > Mô hình song hành

Bài 3:

Hãy viết đoạn văn theo mô hình quy nạp với câu chủ đề sau: “ Mẹ là ST! quan

trọng nhất trong cuộc sống của tôi”.

 Dặn dò:

Hoàn thiện đoạn văn BT3

Tiết 7 cảm thụ “Lão Hạc”

A/ Mục tiêu:

- Giúp HS củng cố lại những kiến thức đã học về văn bản đồng thời nhớ bền, nhớ

sâu hơn những nét tiêu biểu về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm thông qua việc

trả lời câu hỏi và làm bài tập

- Rèn kỹ năng đọc, hiểu, cảm thụ văn bản

B/ Nội dung:

I/ Kiến thức cơ bản:

- Câu chuyện về cuộc đời và cái chết của lão Hạc>số phận đáng $C và vẻ đẹp tâm

hồn đáng trọng của CD nông dân

- Tinh thần nhân đạo sâu sắc của Nam Cao thể hiện ở nhân vật ông giáo: gần gũi , chia

sẻ, $C cảm, xót xa và thực sự trân trọng CD nông dân nghèo khổ > NC còn nêu

vấn đề cách nhìn và thái độ đối với con CD0

- NT: miêu tả tâm lý tinh tế, sâu sắc qua hành động, ngôn ngữ đối thoại, độc thoại, dẫn

chuyện tự nhiên, tạo tình huống,kết thúc bất ngờ, kết hợp tả, kể với biểu cảm, triết lý,

ngôn ngữ giản dị, tự nhiên mà thấm thía

II/ Luyện tập:

1.Phải bán chó, Lão Hạc mắt ầng ậc SR rồi hu hu khóc Ông giáo thì muốn ôm

choàng lấy lão mà òa lên khóc So sánh và chỉ ra ý nghĩa của tiếng khóc cùng những

giọt SR mắt này.

cô độc, tiếng khóc than thân tủi phận Sau nữa, lão khóc vì già bằng này tuổi đầu rồi còn

đánh lừa một con chó

thức rất cao về nhân phẩm của lão Hạc

nữa còn là tiếng khóc của CD có cùng cảnh ngộ….

C cũng đầy tình yêu $C và là biểu hiện thật đẹp đẽ của phẩm cách làm

CD…

'SR cái chết của lão Hạc, ông giáo cảm thấy: “ Cái chết thật dữ dội” Vì sao?

- Nó bắt nhân vật phải vật vã đến hai giờ đồng hồ rồi mới chết Mặc dù lão Hạc đã chuẩn

bị rất kĩ cho cái chết của mình C sao nó vẫn đến một cách thật đau đớn

- Lão Hạc chết bằng cách ăn bả chó, chết theo cách của một con vật, khi sống làm bạn

với con chó và khi chết lại chết theo cách của một con chó > nó bắt CD ta phải đối

…

Lão Hạc bán chó còn ông giáo lại bán sách Điều này gây cho em suy nghĩ gì?

Đ/h: Bi kịch của lão Hạc không phải cá biệt, phải từ biệt những gì đẹp đẽ và yêu

$C là bi kịch của kiếp CD nói chung> không phải chuyện về CD nông dân hay

trí thức mà là chuyện về cuộc đời chung…

Câu 4.

Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về nv lão Hạc.

- Nghèo khổ

- Yêu $C con tha thiết

- Yêu $C động vật

- Lòng tự trọng cao

- …

*Dặn dò:

- Đọc kĩ lại truyện

- Tìm đọc các truyện ngắn khác của nhà văn Nam Cao

Tiết củng cố: cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ.

A/ Mục tiêu:

- Giúp học sinh hiểu kĩ từ ngữ nghĩa rộng từ ngữ nghĩa hẹp

- Rèn kỹ phát... hiểu rõ tâm lí em nhỏ lần đầu học

- H/a so sánh $C sáng, nhẹ nhàng tăng thêm màu sắc trữ tình cho

*Dặn dị:

- Đọc kĩ lại VB

- Nêu cảm nhận em tâm trạng nv buổi tựu... class="page_container" data-page="2">

* Hiệu nt:

- Ba h/a so sánh xhiện trg thời điểm khác nhau, dtả rõ nét vận động tâm

trạng nv

- Những h/a so sánh giúp ta hiểu rõ tâm