Tuần 13 Tiết 49 BÀI TOÁN DÂN SỐ A-M ỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp hs: 1.Kiến thức: nắm được mục đích và nd chính mà tác giả đặt ra qua văn bản là cần phải hạn chế sự gia tăng dân số, đó là cô
Trang 1Tuần 13 Tiết 49
BÀI TOÁN DÂN SỐ
A-M ỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp hs:
1.Kiến thức: nắm được mục đích và nd chính mà tác giả đặt ra qua văn bản
là cần phải hạn chế sự gia tăng dân số, đó là côn đường “tồn tại hay không tồn tại”
của chính loài người Thấy được cách viết nhẹ nhàng kết hợp kể chuyện với lập luận trong việc thể hiện nd bài viết
2.Rèn luyện kĩ năng đọc - hiểu văn bản, phân tích loại văn chính luận báo
chí thuộc văn bản nhật dụng
3.Thái độ: lên án việc gia tăng dân số, có ý thức tham gia tuyên truyền chủ
trương kế hoạch hóa gia đình ở địa phương
B- CHUẨN BỊ:
1.Thầy: Sgk, sgv, TKBG
2 Trò: Sgk, vở ghi, soạn bài theo nd câu hỏi sgk
C- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động 1: ÔĐTC:
Hoạt động 2:Kiểm tra sự chuẩn bị của hs:
? Nêu tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người và cộng đồng?
Hoạt động 3: Tổ chức dạy - học bài mới:
*Giới thiệu bài:
Việt Nam là nước có tỉ lệ gia tăng dân số nhanh vào loại đầu bảng trong khu vực và trên thế giới Dân số đông, tăng nhanh là 1 trong những nguyên nhân gây ra đói nghèo, bệnh tật, lạc hậu Chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình từ lâu đã trở
Trang 2thành một vấn đề quan trọng, là quốc sách hàng đầu của Đảng và nhà nước ta Bởi
vì từ lâu chúng ta đã và đang cố tìm mọi cách để giải bài toán hóc búa – bài toán dân số Vậy, bài toán dân số thực chất ntn? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta trả lời câu hỏi đó
Hoạt động của thầy và trò Yêu cầu cần đạt
-Gv hd hs đọc: rõ ràng, chú ý
những câu cảm, những con số,
từ phiên âm
-Gv đọc mẫu, gọi hs đọc,
nhận xét
-Lưu ý chú thích: 1,3,4
? Theo em văn bản này có
phải là văn bản nhật dụng
không? Trong các phương
thức sau, đâu là phương thức
biểu đạt của văn bản: lập luận,
thuyết minh, biểu cảm, lập
luận + thuyết minh + biểu
cảm?
? Nêu cấu trúc của văn bản?
Nd từng phần?
I-Tìm hiểu chung:
1 Đọc và tìm hiểu chú thích:
-Đọc:
-Chú thích: SgkT131
2.Tác phẩm:
-Thể loại: văn bản nhật dụng
-Lập luận kết hợp với thuyết minh và biểu cảm (vì văn bản bàn về vấn đề dân số nhưng có sử dụng tư liệu thống kê, so sánh và bày tỏ thái độ đánh giá)
-Cấu trúc: 3 phần:
.P1: Từ đầu -> … “sáng mắt ra”
Nêu vấn đề dân số và KHHGĐ
.P2: tiếp -> … “của bàn cờ”
Trang 3? Theo dõi phần MB và cho
biết tác giả đã “sáng mắt ra”
vì điều gì?
? Theo tác giả, bài toán dân số
thực chất là vấn đề gì?
? Bài toán dân số được đặt ra
từ bào giờ, từ cổ đại hay mới
gần đây?
? Cách mở bài như thế có tác
dụng gì?
? Để làm rõ vấn đề dân số, kế
hoạch hóa gia đình, tác giả đã
lập luận, thuyết minh trên các
ý chính nào? Tương ứng với
mỗi đoạn văn bản nào?
? Có thể tóm tắt bài toán cổ
ntn?
? Tại sao có thể hình dung vấn
đề gia tăng dân số từ bài toán
cổ?
? Bàn về dân số từ 1 bài toán
Làm rõ vấn đề dân số và KHHGĐ
.P3: Còn lại Lời khuyến nghị khẩn thiết
II-Phân tích:
1.Nêu vấn đề dân số và KHHGĐ:
-Vấn đề dân số và KHHGĐ được đặt ra từ thời cổ đại
-Thực chất của bài toán dân số là vấn đề dân số và KHHGĐ (sinh đẻ có kế hoạch)
-Tác giả tỏ ý nghi ngờ, phân vân, không tin lại có những ý kiến khác nhau…và cuối cùng bỗng
“sáng mắt ra”
-> Bất ngờ, lôi cuốn, hấp dẫn
2.Làm rõ vấn đề dân số và kế hoạch hóa gia đình:
-Vấn đề dân số được nhìn nhận từ 1 bài toán cổ
(Đó là… biết nhường nào)
-Bài toán dân số được tính toán từ 1 chuyện trong
Kinh Thánh (Bây giờ … không quá 5%)
-Vấn đề dân số được nhìn nhận từ thực tế sinh sản
của con người (Trong thực tế … ô thứ 31 của bàn
cờ)
*Bài toán cổ:
-Có 1 bàn cờ 64 ô -Đặt 1 hạt thóc vào ô thứ 1, các ô tiếp cứ thế nhân
Trang 4cổ có tác dụng gì?
? Tóm tắt bài toán dân số có
khởi đầu từ câu chuyện trong
Kinh Thánh?
? Cách tính toán dân số từ câu
chuyện trong Kinh Thánh kết
hợp với bài toán cổ có ý nghĩa
gì?
? Nhận xét về ngôn ngữ?
? Theo dõi phần tiếp theo và
thống kê các nước thuộc Châu
Á, Châu Phi và tỉ lệ gia tăng
dân số?
? Từ những con số đó em có
nhận xét gì?
? Bằng những hiểu biết của
mình, cho biết thực trạng kinh
tế, văn háo của các châu lục
này?
? Từ đó có thể rút ra kết luận
gì về dân số và sự phát triển
đôi (nghĩa là ô 2 = 2, ô 3 = 4, ô 4 = 16, …) Tổng
số thóc ở ô thứ 64 có thể phủ khắp bề mặt trái đất
-Con số ở bài toán cổ gia tăng theo cấp số nhân, tương ứng với số người sinh sản trên trái đất, theo cấp độ này sẽ là 1 con số khủng khiếp
-Gây hứng thú, dễ hiểu
*Bài toán dân số:
-Lúc đầu trái đất chỉ có 2 người (Adam và Eva) -Nếu mỗi gia đình chỉ sinh 2 con thì đến năm 1995 dân số trái đất là 5.63 tỉ
-So với bài toán cổ, con số này đã xấp xỉ ô số 30 của bàn cờ
=> Cho mọi người thấy được tốc độ gia tăng dân
số trên trái đất
-Ngôn ngữ dễ hiểu, dễ thuyết phục +Châu Á:
Ấn Độ: 4.5%
Nê-pan: 6.3%
VN: 3.7%
+Châu Phi:
Ru-an-da: 8.1%
Trang 5kinh tế, xã hội?
? Nhận xét về nghệ thuật của
phần thân bài?
? Em hiểu ntn về lời tác giả:
“Đừng để…càng tốt”?
? Tại sao tác giả cho rằng
“Đó là con đường tồn tại hay
không tồn tại”của chính loài
người? Qua đó tác giả bộc lộ
quan điểm và thái độ ntn?
? Nghệ thuật đặc sắc của văn
bản?
? Bài văn đem lại cho em
những hiểu biết gì về dân số
và KHHGĐ?
Tan-da-ni-a: 6.7%
Ma-đa-gat-xca: 6.6%
-> Tốc độ gia tăng dân số lớn
-Rất nhiều nước trong tình trạng đói nghèo, lạc hậu
-> Tăng dân số quá cao sẽ kìm hãm sự phát triển kinh tế xã hội, là nguyên nhân của đói nghèo, lạc hậu
-Lí lẽ đơn giản, chững cớ đầy đủ
-Vận dụng các phương pháp : thống kê, so sánh, phân tích
-Kết hợp các dấu câu(hai chấm, dấu phẩy, dấu chấm phẩy)
3.Lời khuyến nghị khẩn thiết:
-Phải sinh đẻ có kế hoạch, hạn ché gia tăng dân số trên toàn trái đất
-Muốn sống, con người phải có đất đai, đất đai không sinh ra, con người gnày một nhiều hơn -Tác giả nhận thức rõ vấn đề gia tăng dân số và hiểm họa của nó
Trang 6? Nêu những hiểu biết của em
về sự gia tăng dân số ở địa
phương em? Theo em, con
đường tốt nhất để hạn chế tình
trạng gia tăng dân số là gì?
-Có trách nhiệm với đs cộng đồng -Trân trọng cs sống tốt đẹp của loài người
III-Tổng kết:
1.Nghệ thuật:
-Văn bản nhật dụng, lập luận + thuyết minh + biểu cảm thuyết phục, hứng thú
2.Nội dung:
-Gia tăng dân số là vấn đề đáng lo ngại, là nguyên nhân của đối nghèo, lạc hậu
-Hạn chế sự gia tăng dân số là đòi hỏi sống còn của nhân loại
*Ghi nhớ: Sgk
IV-Luyện tập:
-Hd hs làm -Thảo luận
Hoạt động 4 Củng cố:
-Tóm tắt bài toán cổ? Bài toán dân số là gì?
-Lời khuyến nghị về vấn đề dân số và KHHGĐ?
Hoạt động 5 HDVN:
-Nắm chắc nd bài học
-Chuẩn bị bài “Dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm”