-Hiểu được việc hạn chế sự bùng nổ và gia tăng dân số là đòi hỏi tất yếu của sự phát triển loài người.. Kĩ năng: -Tích hợp với phần tập làm văn , vận dụng kiến thức đã học ở bài phương
Trang 1TUẦN 13: BÀI TOÁN DÂN SỐ
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
-Biết đọc-hiểu một văn bản nhật dụng
-Hiểu được việc hạn chế sự bùng nổ và gia tăng dân số là đòi hỏi tất yếu của sự phát triển loài người
-Thấy được sự kết hợp của phương thức tự sự và lập luận tạo nên sức thuyết phục của bài viết
-Thấy được cách trình bày một vấn đề của đời sống có tính chất toàn cầu trong văn bản
II.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
-Sự hạn chế gia tăng dân số là con đường “ tồn tại hay không tồn tại”của loài người -Sự chặt chẽ, khải năng thuyết phục của cách lập luận bắt đầu bằng một câu chuyện nhẹ nhàng mà hấp dẫn
2 Kĩ năng:
-Tích hợp với phần tập làm văn , vận dụng kiến thức đã học ở bài phương pháp
thuyết minh để đọc – hiểu, nắm bắt được vấn đề có ý nghĩa thời sự trong văn bản
-vận dụng vào việc viết bài văn thuyết minh
III.HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
*Hoạt động 1:Khởi động
1.Ổn định lớp:
2 KTBC:
-Giải thích nhan đề “Ôn
dịch, thuốc lá”? Tại sao
người viết coi thuốc lá và
hút thuốc lá là ôn dịch? HS làm theo yêu cầu vủa GV.
Trang 2- Muốn đấu tranh với nạn
ôn dịch thuốc lá trong nhà
trường và trong gia đình có
hiệu quả, riêng em đã làm
gì và sẽ định làm gì?
3 Bài mới: Gv giới thiệu
bài.
*Hoạt động 2:Tìm hiểu
chung
- GV hướng dẫn HS đọc và
tìm hiểu chú thích
- Yêu cầu đọc rõ ràng chú ý
những câu cảm, những con
số, những từ phiên âm
- GV giảng thêm 1 số từ:
chàng Ađam và nàng Eva,
tồn tại hay không tồn tại
- GV yêu cầu Hs xác định
thể loại văn bản
- GV hướng dẫn HS xác
định bố cục văn bản
GV phần b: có thể chia
làm, 3 đoạn nhỏ
-GV chốt ý.
- HS đọc văn bản tìm hiểu chú thích
-HS đọc
-HS nghe
-HS xác định
- HS xác định bố cục: 3 phần
-HS chia
I Tìm hiểu chung.
1 Thể loại:
Văn bản nhật dụng
2 Bố cục: 3 phần
a) Mở bài (Từ đầu sáng mắt ra): Tác giả nêu vấn đề: Bai toán dân số
và kế hoạch hóa dường như đã được đặt ra từ thời
cổ đại
b) Thân bài: Từ đó ô thứ 31 của bàn cờ:
- Tập trung làm sáng tỏ vấn đề: Tốc độ gia tăng
Trang 3dân số rất nhanh.
c/ Kết bài( Còn lại): Kêu gọi loài người cần hạn chế sự bùng nổ và gia tăng dân số
*Hoạt động 3:Phân tích
- Vấn đề chính mà tác giả
đặt ra trong bài này là vấn
đề gì?
*Gợi ý:Ai sáng mắt ra?
Sáng mắt như thế nào?(HS
yếu kém)
- Cách nêu vấn đề như thế
có tác dụng gì với người
đọc?
- GV chốt ý lại:
- GV cho HS dựa vào nội
dung của đoạn b1:
Kể tóm tắt câu chuyện
kén rể của nhà thông thái
- GV: Câu chuyện này có ý
nghĩa, vai trò như thế nào
trong việc làm nổi bật và
gia tăng dân số vấn đề
chính?
- Đoạn b2 và b3 cách
chứng minh của người viết
có gì thay đổi?
- HS: Văn bản nhật dụng nghị luận CM – g thích vấn đề: Dân
số gia tăng và hậu quả của nó
-HS TL
-HSTL:Tác giả tỏ ý nghi ngờ
và không tin cuối cùng sáng mắt ra -> tạo sự bất ngờ, hấp dẫn
- HS đọc thầm đoạn b1 kể tóm tắt câu chuyện
- HS: Giúp người đọc so sánh hình dung ra tốc độ bùng nổ dân số
-HS suy nghĩ trả lời
- Hs lần lượt so sánh – thống
kê – phân tích và trả lời câu hỏi người viết nêu giả thiết so sánh
từ -> 1995 rất tự nhiên và tán phục
- HSTL:Sự gia tăng dân số tỉ lệ thuận với sự nghèo khổ lạc
II Phân tích:
1 Nội dung:
a Tác giả nêu vấn đề:
-Câu chuyện cổ về hạt thóc trên bàn làm sáng tỏ hiện tượng tốc độ gia tăng vô cùng nhanh chóng của dân số thế giới
- Cách nêu vấn đề tạo ra bất ngờ, hấp dẫn lôi cuốn người đọc
b Chứng minh, giải thích tốc độ gia tăng dân
số rất nhanh:
- Tác giả so sánh, giúp người đọc hình dung tốc
độ bùng nổ và gia tăng dân số là rất nhanh
Trang 4-Việc đưa ra những con số
về tỉ lệ sinh con của phụ nữ
1 số nước nhằm mục đích
gì?
- Có thể rút ra kết luận gì
về mối quan hệ giữa dân số
và sự phát triển XH?
- GV chốt lại:
- Văn bản này đem lại cho
em những hiểu biết gì?
- Em có nhận xét gì về cách
kết bài của tác giả ?
- Tại sao tác giả lại dẫn câu
đọc thoại nổi tiếng của
nhân vật Hăm –lét trong
vở kịch nổi tiếng của
Secpia ?
- GV cho HS rút ra nội
dung, ý nghĩa cần nhớ của
văn bản
hậu, sự mất cân đối về XH tỉ lệ nghịch với sự phát triển về kinh tế và văn hóa Hai yếu tố
đó tác động lẫn nhau vừa là nguyên nhân vừa là kết quả
- HS tự suy nghĩ trao đổi, phát biểu
- HS phát biểu
- HSTL: ngắn gọn nhưng sâu sắc
HS trả lời như nội dung ghi
-HS trả lời như nội dung ghi
- Sự gia tăng dân số đồng nghĩa với đói nghèo, lạc hậu; tỉ lệ nghịch với phát triển kinh
tế, văn hóa
c Chứng minh đường tồn tại và phát triển của nhân loại.
Tất cả những người trên đất nước và trên thế giới phải suy nghĩ vấn đề dân
số ngay từ bây giờ giúp đất nước tồn tại và phát triển
2 Nghệ thuật:
Sử dụng kết hợp các phương pháp so sánh , dùng số liệu , phân tích -Lập luận chặt chẽ -Ngôn ngữ khoa học , giàu sức thuyết phục
3 Ý nghĩa:
-văn bản nêu lên vấn đề thời sự của đời sống hiện đại :dân số và tương lai của dân tộc , nhân loại - Đất đai không sinh thêm con người lại càng nhiều lên gấp bội Nếu không hạn chế dự gia tăng dân
số thì con người sẽ tự làm hại chính mình Từ câu
Trang 5chuyện 1 bài tóan cổ về cấp số nhân, tác giả đã đưa ra các con số buộc người đọc phải liên tưởng
và suy ngẫm về sự gia tăng dân số đáng lo ngại của thế giới, nhất là ở những nước chậm phát triển
*Hoạt động 4: Luyện tập
1.Bài tập 1: Liên hệ phần
đọc thêm để trả lời câu hỏi:
con đường nào là con
đường tốt nhất hạn chế sự
gia tăng dân số?
2.Bài tập 2: Hãy nêu các
lí do chính để trả lời câu
hỏi: vì sao sự gia tăng dân
số cótầm quan trọng to lớn
đối với tương lại nhân loại,
nhất là đối với dân tộc
nghèo nàn, lạc hậu
-HS thực hiện
-HS thực hiện
III.Luyện tập Bài tập 1: Đẩy mạnh
giáo dục là con đường tốt nhất hạn chế sự gia tăng dân số
2 Bài tập 2:
- Hướng dẫn HS nêu các
lí do:
- Dân số phát triển nhanh ảnh hưởng đến con người ở các phươg diện nào? (chỗ ở, lương thực, môi trường, việc làm, lạc hậu, ) Nhất là vì nghèo nàn lạc hạn chế sự phát giáo dục, giáo dục không phát triển lại lại tạo nên nghèo nàn, lạc hậu
*Hoạt động 5:Củng cố -
Dặn dò -Nguyên nhân
chính của sự gia tăng dân
số là gì?
Trang 6-Theo em trong thực tế , đâu là con đường tốt nhất
để hạn chế sự gia tăng dân số?
- Về học bài, làm bài tập 3 -Chuẩn bị bài: Dấu ngoặc đơn
+ Công dụng của dấu ngoặc đơn và dấu 2 chấm + Xem phần luyện tập