Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: - nắm được mục đích và nội dung chính mà tác giả đặt ra qua văn bản là cần phải hạn chế sự gia tăng dân số, đó là con đường “tồn tại hay không tồn tại”
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 TUẦN 13 - TIẾT 49: VĂN BẢN: BÀI TOÁN DÂN SỐ
- Thái
An-I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- nắm được mục đích và nội dung chính mà tác giả đặt ra qua văn bản là cần phải hạn chế sự gia tăng dân số, đó là con đường “tồn tại hay không tồn tại”
- Thấy được cách viết nhẹ nhàng, kết hợp kể chuyện với lập luận trong việc thể hiện nội dung bài viết
- Giúp học sinh có khả năng tự kiểm tra bài viết của mình
II Chuẩn bị
- Giáo viên: soạn bài, tư liệu tham khảo
- Học sinh: Soạn bài ở nhà
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ: Hãy nêu các tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con nguời?
2 Bài mới: Chính sách ĐSKHGĐ từ lâu đã trở thành một quốc sách hết sức quan trọng
của Đảng, Nhà nước ta Bởi vì, từ lâu, chúng ta đã và đang cố tìm mọi cách để giải bài toán hóc búa- bài toán dân số Vậy thực chất bài toán đó ntn?
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
Bài viết nàynguyên là của tác giả Thái
An, tên đầy đủ là Bài toán dân số đã
được đặt ra từ thời cổ đại Khi biên soạn
người ta đã lược bớt cho phù hợp với yêu
cầu của SGK trong nhà trường
- Chàng A đam và nàng Ê- va: theo kinh
I Giới thiệu chung
1 Giới thiệu chung về văn bản
- VB trích từ báo Giáo dục và thời đại Chủ nhật, số 28, năm 1995
- Là văn bản nhật dụng- kiểu VB nghị luận
2 Chú thích
Trang 2thánh của đạo Thiên chúa đó là cặp vợ
chồng đầu tiên trên trái đất được chúa tạo
ra và sai xuống trần gian để hình thành
và phát triển loài người
- Tồn tại hay không tồn tại: câu nói nổi
tiếng của NV Hăm- let trong bi kịch Hăm
-let của Sếch- pia
QS SGK
Bài văn có thể chia làm mấy phần? ND
của mỗi phần?
Yêu cầu giọng rõ ràng, chú ý các câu
cảm, những con số, những từ phiên âm
Vấn đề chính được đặt ra trong VB là
gì?
Em hiểu thế nào là dân số?
Là toàn bộ số người sinh sống trong
phạm vi một quốc gia, một châu lục hoặc
toàn cầu
Bài toán DS thực chất là VĐ DSKHHGĐ
3 Bố cục
- Mở bài: từ đầu sáng mắt ra -> nêu vấn đề bài toán dân số và kế hoạch hoá gia đình đặt ra từ thời cổ đại
- Thân bài: tiếp ô thứ 31 của bàn cờ -> làm sáng tỏ tốc độ gia tăng dan số thế giới rất nhanh
- Kết bài: còn lại -> kêu gọi loài người cần hạn chế sự bùng
nổ và gia tăng dân số
II Tìm hiểu văn bản
1 Đọc
2 Tìm hiểu bài
a Nêu vấn đề dân số
Trang 3Tác giả nêu vấn đề bằng cách nào?
Nghĩa là chợt nhận ra, hiểu ra bản chất
của vấn đề(cách nói ẩn dụ)
Em có NX gì về cách diễn đạt ở phần
mở bài?
Để làm rõ vấn đề ấy tác giả đã lập luận
bằng những ý chính nào?
- Ý 1: nêu bài toán cổ
- Ý 2: So sánh sự gia tăng dân số với
lượng thóc trong các ô bàn cờ
- Ý 3: thực tế về khả năng sinh con của
phụ nữ
Kể tóm tắt câu chuyện kén rể của nhà
thông thái?
Chú thích 4 tr.131
Cứ như thế tính lên, con số sẽ tăng chóng
mặt Đến ô thứ 64 của bàn cờ thì số hạt
thóc sẽ tăng đến mức tỉ tỉ và tất nhiên,
không có chàng trai nào, dù giàu có đến
đâu có thể có nổi số thóc ấy
Nhưng chủ ý của người viết đưa ra bài
toán cổ nhằm mục đích gì?
Bài toán từ câu chuyện cổ trong Kinh
thánh cho ta biết điều gì?
- Bài toán DS đã được đặt ra từ thời cổ đại
- Ban đầu tác giả không tin nhưng cuối cùng bỗng“sáng mắt ra”
=> cách nêu vấn đề tự nhiên, bất ngờ, lôi cuốn người đọc
b Làm rõ vấn đề về dân số
* Vấn đề dân số được nhìn nhận từ một bài toán cổ
- Có một bàn cờ gồm 64 ô
- Đặt một hạt thóc vào ô thứ nhất- ô thứ hai đặt hai hạt thóc- các ô tiếp theo cứ thế nhân đôi - tổng số thóc thu được có thể phủ kín
bề mặt trái đất -> đó là một bài toán cấp số nhân với công bội là hai
- > Câu chuyện gây tò mò, hấp dna người đọc và là tiền đề để so sánh với sự bùng nổ dân số
* Bài toán dân số được tính toán từ một câu chuyện trong Kinh thánh
- Lúc đầu trái đất chỉ có hai người
Trang 4Em cú nhận xột gỡ về tốc độ gia tăng DS
thế giới?
Việc đưa cõu chuyện này vào bài văn
cú ý nghĩa ntn?
Trong đoạn văn này tỏc giả đó đưa ra
những số liệu nào? Cú ý nghĩa gỡ?
Ít nh VN trung bình là 3,7;
nhiều nh Ru- an -đa là 8,1 và
nh thế chỉ tiêu mỗi gia đình
chỉ có từ 1- 2 con là rất khó
khăn
Sự gia tăng DS và sự phát triển
đời sống XH có QH mật thiết
Hai yếu tố đó tác động lẫn
nhau vừa là nguyên nhân vừa là
hậu quả
Những con số trên nói lên
điều gì?
Phần kết bài tác giả nêu lên
những ý kiến gì?
- Nếu mỗi gia đỡnh chỉ sinh hai con thỡ đến năm 1995 dõn là 5,63 tỉ người, tương đương ụ thứ 30 của bàn cờ
-> DS thế giới cũng tăng theo cấp số nhõn với cụng bội là 2
=> giỳp người đọc hỡnh dung tốc độ gia tăng nhanh chúng của DS thế giới
* Vấn đề dõn số được nhỡn nhận từ thực
tế sinh sản của người phụ nữ
- Đưa ra tỉ lệ sinh con của phụ nữ, để cho thấy:
+ Người phụ nữ cú khả năng sinh rất nhiều con
+ Ở các nớc chậm phát triển dân
số lại gia tăng rất nhanh + Dự tính năm 2015 DS thế giới sẽ
là hơn 7 tỉ ngời
=> Sự gia tăng DS tỉ lệ thuận với
sự nghèo khổ, tỉ lệ ngịch với sự phát triển kinh tế- văn hoá, đồng thời cảnh báo nguy cơ bùng nổ dân số luôn có thể xảy ra tong lịch sử nhân loại
c Kiến nghị về vấn đề dân số
- Nếu con ngời sinh sôi theo cấp
số nhân thì đến lúc sẽ không còn đất để sống
- Muốn tồn tại con ngời phải hạn
Trang 5Em hiểu thế nào về ý kiến
đó?
Em có nhận xét gì về lời
kêu gọi này?
Qua VB em nhận thức đợc
những gì?
Theo em con đờng tốt nhận
để hạn chế gia tăng dân số
là gì?
chế sự gia tăng dân số bằng việc thực hiện KHHGĐ
=> là lời kêu gọi khẩn thiết, vô cùng cấp bách
III Tổng kết và luyện tập
1 Tổng kết
* Nội dung
* Nghệ thuật
2 Luyện tập
D Củng cố và hướng dẫn về nhà
1 Củng cố:
- Nắm được tốc độ gia tăng DSTG và hậu quả của nú
- Thấy được những việc cần làm ngay để hạn chế sự gia tăng dõn số
2 Huớng dẫn về nhà:
- Học thuộc phần ghi nhớ
- Chuẩn bị bài: Dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm