Giáo án Ngữ văn 8 bài 13: Dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm

-Ví dụ a: Dùng để giải thích họ là ai, ở đây còn có tác dụng nhấn mạnh -Ví dụ b: Là phần thuyết minh về một loài động vật mà tên là ba khía nhằm giúp người đọc hình I- Dấu ngoặc đơn: 1

Tiết 50 TV: DẤU NGOẶC ĐƠN VÀ DẤU HAI

CHẤM

I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:

- Hiểu được công dụng và biết cách sử dụng dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm trong khi viết

II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:

1 Kiến thức:

- Hiểu rõ công dụng của dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm

2.Kĩ năng:

- Biết sử dụng dấu ngọăc đơn và dấu hai chấm khi viết

- Sửa lỗi về dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm

3 Thái độ:

- Có ý thức sử dụng dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm trong khi viết văn

III.CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

-Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, thiết kế bài giảng

2 Học sinh:

- Chuẩn bị bài đầy đủ.

3 Phương pháp: Vấn đáp, đàm thoại, thảo luận nhóm,…

IV.CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: (H) Em hiểu thế nào về dân số và kế hoạch hoá gia đình?

TL:- Dân số là số người sinh sống trên phạm vi một quốc gia, châu lục, toàn cầu

- Gia tăng dân số ảnh hưởng đến tiến bộ xã hội, và là nguyên nhân của đói

nghèo, lạc hậu

- Dân số gắn liền với kế hoạch hoá gia đình, tức là vấn đề sinh sản

- Dân số và kế hoạch hoá gia đình là vấn đề đã và đang được quan tâm hàng đầu

3.Bài mới:

Gv treo bảng phụ ghi các đoạn trích ở mục 1 để

học sinh quan sát và đặt câu hỏi, hs trả lời

(H) Dấu ngoặc đơn trong các đoạn trích trên được

dùng để làm gì?

-Ví dụ a: Dùng để giải thích họ là ai, ở đây còn có

tác dụng nhấn mạnh

-Ví dụ b: Là phần thuyết minh về một loài động

vật mà tên là ba khía nhằm giúp người đọc hình

I- Dấu ngoặc đơn:

1 VÝ dô:

-Ví dụ a: Dùng để giải thích

họ là ai, ở đây còn có tác dụng nhấn mạnh

-Ví dụ b: Là phần thuyết minh

về một loài động vật mà tên là

ba khía nhằm giúp người đọc

dung rõ hơn đặc điểm của con kênh này.

-Ví dụ c: Bổ sung thêm thông tin về năm sinh và

năm mất của Lý Bạch Dấu ngoặc đơn thứ hai bổ

sung cho người đọc biết thêm Miên Châu thuộc

tỉnh nào (Tứ Xuyên)

(H) Nếu bỏ phần trong dấu ngoặc đơn thì ý nghĩa

cơ bản của đoạn trích trên có thay đổi không?

Nếu bỏ phần trong dấu ngoặc đơn thì ý nghĩa cơ

bản của đoạn trích trên không thay đổi Vì người

viết dùng nó như phần chú thích nhằm cung cấp

thêm thông tin kèm theo chứ nó không thuộc nghĩa

cơ bản

(H) Công dụng của dấu ngoặc đơn là gì?

- Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích

(giải thích, thuyết minh, bổ sung)

GV gọi hs đọc phần ghi nhớ để khắc sâu kiến

thức

hình dung rõ hơn đặc điểm của con kênh này

-Ví dụ c: Bổ sung thêm thông

tin về năm sinh và năm mất của Lý Bạch Dấu ngoặc đơn thứ hai bổ sung cho người đọc biết thêm Miên Châu thuộc tỉnh nào (Tứ Xuyên)

* NhËn xÐt:

Nếu bỏ phần trong dấu ngoặc đơn thì ý nghĩa cơ bản của đoạn trích trên không thay đổi

Vì người viết dùng nó như phần chú thích nhằm cung cấp thêm thông tin kèm theo chứ

nó không thuộc nghĩa cơ bản

- Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích (giải thích, thuyết minh, bổ sung)

2 Ghi nhí: (sgk t 134)

Gv treo bảng phụ ghi các đoạn trích ở mục II để

học sinh quan sát và đặt câu hỏi, hs trả lời

II/- Dấu hai chấm:

(H) Các dấu hai chấm trong phần trích trên có công

dụng gì?

- Ví dụ a: Dùng để báo trước lời thoại của các nhân

vật Dế Choắt và Dế Mèn

Ví dụ b: Dùng để báo trước lời dẫn trực tiếp (Thép

Mới dẫn lại lời của người xưa)

Ví dụ c: Phần giải thích lý do thay đổi tâm trạng

của tác giả khi lần đầu tiên đi học

(H) Công dụng của dấu hai chấm là gì?

- Dấu hai chấm dùng để đánh dấu lời thoại,lời dẫn

trực tiếp,giải thích , thuyết minh cho một phần

trước đó

(H) GV gọi hs đọc ghi nhớ để khắc sâu kiến thức

GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 1:

(H) Giải thích công dụng của dấu ngoặc đơn trong

những đoạn trích sau?

a- Đánh dấu phần giải thích ý nghĩa các cụm từ

b- Đánh dấu phần thuyết minh giúp ngừơi đọc hiểu

rõ trong 2290 m có tính cả phần cầu dẫn

1 Ví dụ:

- Ví dụ a: Dùng để báo trước

lời thoại của các nhân vật Dế Choắt và Dế Mèn

Ví dụ b: Dùng để báo trước

lời dẫn trực tiếp (Thép Mới dẫn lại lời của người xưa)

Ví dụ c: Phần giải thích lý do

thay đổi tâm trạng của tác giả khi lần đầu tiên đi học

* Nhận xét:

- Dấu hai chấm dùng để đánh dấu lời thoại,lời dẫn trực tiếp,giải thích , thuyết minh cho một phần trước đó

2 Ghi nhớ: (sgk 135)

III- Luyện tập:

1.Bài tập 1:

a- Đánh dấu phần giải thích ý nghĩa các cụm từ

b- Đánh dấu phần thuyết minh

c-Vị trí 1: đánh dấu phần bổ sung.

Vị trí 2: đánh dấu phần thuyết minh

GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 2:

(H) Giải thích công dụng của dấu hai chấm trong

những đoạn trích sau?

a- Đánh dấu (báo trước) phần giải thích cho ý họ

thách nặng quá

b- Đánh dấu lời đối thoại của Dế Choắt nói với Dế

Mèn và phần thuyết minh nội dung mà Dế Choắt

khuyên Dế Mèn

c- Đánh dấu phần thuyết mih cho ý: đủ màu là

những màu nào

GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 3:

(H) Có thể bỏ dấu hai chấm trong đoạn trích sau

được không? Trong đoạn trích này tác giả dùng dấu

hai chấm nhằm mục đích gì?

Có thể bỏ được dấu hai chấm nhưng nghĩa của

phần đặt sau dấu hai chấm không được nhấn mạnh

bằng

GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 4:

(H) Có thể thay dấu hai chấm bằng dấu ngoặc đơn

được không? Nếu thay thì ý nghĩa của câu có thay

giúp ngừơi đọc hiểu rõ trong

2290 m có tính cả phần cầu dẫn

c-Vị trí 1: đánh dấu phần bổ sung

Vị trí 2: đánh dấu phần thuyết minh

2.Bài tập2:

a- Đánh dấu (báo trước) phần giải thích cho ý họ thách nặng quá

b- Đánh dấu lời đối thoại của

Dế Choắt nói với Dế Mèn và phần thuyết minh nội dung mà

Dế Choắt khuyên Dế Mèn

c- Đánh dấu phần thuyết mih cho ý: đủ màu là những màu nào

3.Bài tập3:

đổi không?

-Có thể thay dấu hai chấm bằng dấu ngoặc đơn

được Khi thay như vậy nghĩa cơ bản của câu

không thay đổi nhưng người viết coi phần trong

dấu ngoặc đơn chỉ có tác dung kèm thêm chứ

không thuộc nghĩa cơ bản của câu khi phần này đặt

sau dấu hai chấm

Có thể bỏ được dấu hai chấm nhưng nghĩa của phần đặt sau dấu hai chấm không được nhấn mạnh bằng

4.Bài tập 4:

-Có thể thay dấu hai chấm bằng dấu ngoặc đơn được Khi thay như vậy nghĩa cơ bản của câu không thay đổi nhưng người viết coi phần trong dấu ngoặc đơn chỉ có tác dung kèm thêm chứ không thuộc nghĩa cơ bản của câu khi phần này đặt sau dấu hai chấm

IV Hướng dẫn các hoạt động tiếp nối:

1.Củng cố:

Nắm được thế nào là dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm biết được công dụng của

nó, vận dụng vào làm bài tập

2.Dặn dò:

- Làm bài tập 5,6

- Chuẩn bị bài Dấu ngoặc kép

* ĐIỀU CHỈNH KẾ HOẠCH:

………

………