•Cách 1: Phân tích: tứ diện ABCD và khối chóp.. Tính thể tích của khối chóp .S ABC theo a... Tính thể tích của khối chóp .0 S AHCD.. Khi giảm diện tích đa giác đáy xuống 1 3 lần thì thể
Trang 1HÌNH HỌC 12 - CHƯƠNG I CHỦ ĐỀ 2.4 Thể tích các khối chóp khác.
MỨC ĐỘ 2
Câu 1. [2H1-2.4-2] [THPT Lê Hồng Phong] Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là hình vuông
cạnh a và thể tích bằng a Tính chiều cao h của hình chóp đã cho.3
A h a= B h=2 a C h=3 a D h= 3 a
Hướng dẫn giải Chọn C.
Ta có:
3 2
3
Câu 2. [2H1-2.4-2] [THPT Hà Huy Tập] Cho hình chóp tam giác đều cạnh đáy bằng a và các mặt
bên đều tạo với mặt phẳng đáy một góc 60 ° Tính thể tích V của khối chóp
A
3 3 24
a
3 2 6
a
3 3 8
a
3 3 4
a
Hướng dẫn giải Chọn A.
Gọi M là trung điểm của BC, G là trọng tâm ∆ABC
2 3 2 3
ABC
Ta có: góc giữa mặt đáy và mặt bên bằng 60 ° suy ra ·SMG= °60 Xét tam giác vuông SGM :
·
GM
Câu 3. [2H1-2.4-2] [Sở GDĐT Lâm Đồng lần 06] Cho tứ diện ABCD có các cạnh BA BC BD, , đôi
một vuông góc với nhau: BA=3 ,a BC BD= =2a Gọi M và N lần lượt là trung điểm của
AB và AD Tính thể tích khối chóp C BDNM
Trang 2A V =8a3 B
3
3 2
= a
3
2 3
= a
Hướng dẫn giải Chọn B.
3
2
+
MNBD
a
Câu 4. [2H1-2.4-2] [THPT chuyên Hưng Yên lần 2] Cho hình lăng trụ ABC A B C ′ ′ ′ có thể tích bằng
3
48cm Gọi M N P lần lượt là trung điểm các cạnh , , CC′, BC, B C′ ′ Tính thể tích của khối chóp A MNP′
A V =8cm3 B V =16cm3 C V =24cm3 D 16 3
3
V = cm
Hướng dẫn giải Chọn A.
A ABC ABC A B C
' ' ' ' ' ' '. 48 16 32
A BCC B ABC A B C A ABC
4
MNP BB C C
A MNP A BB C C
Câu 5. [2H1-2.4-2] [THPT An Lão lần 2] Cho hình chóp S ABC có SA SB SC= = =6,
4
AC= ; ABC là tam giác vuông cân tại B Tính thể tích V của khối chóp S ABC
3
3
Hướng dẫn giải Chọn D.
Gọi H là hình chiếu của S lên (ABC)
Ta có ∆SHA= ∆SHB= ∆SHC
HA HB HC
H
⇒ là tâm đường tròn ngoại tiếp ∆ABC
H
⇒ là trung điểm của AC
1
2
ABC
S = AC BH =
SH = SA −AH =
Câu 6. [2H1-2.4-2] [Minh Họa Lần 2] Cho hình chóp S ABC có đáy là tam giác đều cạnh 2a và thể
tích bằng 3a Tính chiều cao 3 h của hình chóp đã cho
3
a
2
a
6
a
Hướng dẫn giải Chọn C.
Do đáy là tam giác đều nên ( )2
2
3 4
∆ABC = =
a
Trang 3Mà
3 2
ABC
Câu 7. [2H1-2.4-2] [Minh Họa Lần 2] Cho tứ diện ABCD có thể tích bằng 12 và G là trọng tâm tam
giác BCD Tính thể tích V của khối chóp A GBC
Hướng dẫn giải Chọn A.
•Cách 1:
Phân tích: tứ diện ABCD và khối chóp A GBC có cùng đường cao là khoảng cách từ A đến mặt phẳng (BCD Do G là trọng tâm tam giác BCD nên ta có ) S∆BGC =S∆BGD =S∆CGD
3
⇒ S BCD = S BGC(xem phần chứng minh).
Áp dụng công thức thể tích hình chóp ta có:
.
1
3 3
∆
∆
∆
∆
=
GBC
.12 4
⇒V A GBC = V ABCD = =
Chứng minh: Đặt DN =h BC; =a
Từ hình vẽ có:
+)
∆
∆
BCD
GBC
S
h
+) Chứng minh tương tự có S∆BCD =3S∆GBD =3S∆GCD⇒S∆BGC =S∆BGD =S∆CGDW.
Trang 4•Cách 2:
( )
DI
Câu 8. [2H1-2.4-2] [CHUYÊN VÕ NGUYÊN GIÁP] Kí hiệu V là thể tích khối hộp ABCD A B C D ′ ′ ′ ′;
1
V là thể tích khối tứ diện BDA C′ ′ Tính tỉ số V1
A 1 1
2
V
3
V
3
V
Hướng dẫn giải Chọn D.
2
6
V = V , với V2 =V BA C B′ ′ ′ =V BADA' =V A DC D′ ′ ′ =V DBCC′
1 BA C B BADA' A DC D DBCC
V V+ ′ ′ ′+V +V ′ ′ ′+V ′ =V
1
V
V
Câu 9. [2H1-2.4-2] [THPT chuyên Biên Hòa lần 2] Cho hình chóp tam giác S ABC có
2
SA= a (a>0); SA tạo với mặt phẳng (ABC góc30) ° Tam giác ABC vuông cân tại B , G
là trọng tâm tam giác ABC Hai mặt phẳng (SGB , ) (SGC cùng vuông góc với mặt phẳng đáy )
Tính thể tích của khối chóp S ABC theo a
Trang 5A
3
27 10
a
3
81 10
a
3
9 10
a
3
9 40
a
Hướng dẫn giải Chọn C.
( ) ( )
( ) ( )
⊥
Hình chiếu của SA lên (ABC là AG )
( )
·SA ABC, =[·SA AG, ]=SAG· =300
1 sin 30 2
2
SG SA= ° = a =a
AG= a −a =a
a
a
5
a AB
2 3
Câu 10. [2H1-2.4-2] [THPT HÀM LONG] Một hình chóp tam giác có đường cao bằng 100 cm và( )
các cạnh đáy bằng 20 cm , ( ) 21 cm , ( ) 29 cm Thể tích của khối chóp đó bằng.( )
6213 cm
Hướng dẫn giải Chọn C.
2
p= + + = S= p p a p b p c− − − =
1
3
V = h S=
Trang 6Câu 11. [2H1-2.4-2] [THPT Gia Lộc 2] Cho hình chóp S ABC có thể tích 3
2
V = a và đáy ABC là
tam giác vuông cân tại A biết AB a= Tính h là khoảng cách từ S đến mặt phẳng (ABC )
2
Hướng dẫn giải Chọn D.
•Diện tích tam giác ABC là 1 2
a
S= AB AC=
•Ta có
3
3
3
2
S ABC
ABC
a S
∆
∆
Câu 12. [2H1-2.4-2] [SỞ GD ĐT HƯNG YÊN] Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là hình thoi
tâm I có cạnh bằng a , · 0
60
BAD= Gọi H là trung điểm của IB và SH vuông góc với
(ABCD Góc giữa SC và ) (ABCD bằng ) 45 Tính thể tích của khối chóp 0 S AHCD
A. 35 3
3
35
3
39
3
39
32 a
Hướng dẫn giải Chọn D.
Ta có hình vẽ:
S
H
D A
C B
I
Trang 7Ta sẽ tư duy nhanh như sau: Nhìn vào hình thì dễ nhận ra hai khối chóp S ABCD. và S AHCD.
có chung chiều cao nên ta chỉ cần so sánh 2 diện tích đáy Dĩ nhiên ta thấy
3 2.
4 2 4
BCD
S
4 ABCD
Mặt khác ta có BAD· = ° 60 ⇒ tam giác ABD đều, nên = = = ⇒ =
4
a
= + = ÷ + ÷ ÷ =
2 2
4
a
SH HC ( do SCH· = ° 45 nên tam
giác SCH vuông cân tại H ).
⇒ = 1 .3 1= 13 . 3 3 = 3 39
Câu 13. [2H1-2.4-2] [THPT Ngô Gia Tự] Kim tự tháp Kê-ốp ở Ai Cập được xây dựng vào khoảng
2500 năm trước Công nguyên Kim tự tháp này là một khối chóp tứ giác đều có chiều cao
( )
147 m cạnh đáy dài , 230( )m Thể tích của nó là:
2592100 m
Hướng dẫn giải Chọn D.
.230 147 2592100
Câu 14. [2H1-2.4-2] [THPT Lý Nhân Tông] Cho một khối chóp có thể tích bằng V Khi giảm diện
tích đa giác đáy xuống 1
3 lần thì thể tích khối chóp lúc đó bằng:
A
3
V
6
V
27
V
9
V
Hướng dẫn giải Chọn A.
Giả sử ban đầu diện tích đáy là B , chiều cao h Khi đó 1
3
V = Bh
Sau khi giảm diện tích đáy còn 1
3B nên thể tích mới là
Câu 15. [2H1-2.4-2] [THPT Hoàng Quốc Việt] Cho hình chóp S ABCD có đáy là hình bình hành, I
là trung điểm của SC, biết thể tích khối chóp S ABI là V thì thể tích của khối chóp S ABCD
là
Hướng dẫn giải Chọn C.
Câu 16. [2H1-2.4-2] [THPT Chuyên Hà Tĩnh] Cho hình chóp S ABCD có SA SB SC SD= = = = 5,
ABCDnội tiếp đường tròn có bán kính r=1 Mặt cầu ngoại tiếp S ABCD có bán kính là:
Trang 8A 5
1
3
1
2.
Hướng dẫn giải Chọn A.
Gọi O là tâm đường tròn ngoại tiếp tứ giác ABCD thì OA r= =1, do
5
SA SB SC SD= = = = ⇒ SO⊥(ABCD), SO= SA2−OA2 =2
Gọi M là trung điểm SA, Trong (SOA trung trực ) SAcắt SO tại I thì IS =IA IB IC= = =ID
Nên I là tâm mặt cầu ngoại tiếp S ABCD
I
4
SM SA
SO
Câu 17. [2H1-2.4-2] [THPT Thuận Thành] Cho ABCD A B C D ′ ′ ′ ′ là hình lập phương có cạnh a Tính
thể tích khối tứ diện ACD B′ ′
A 3
4
4
3
Hướng dẫn giải Chọn B.
Ta có: V ABCD A B C D. ¢ ¢ ¢ ¢=a3
D ADC A A B C B ABC C C D B ACD B
V ¢ V ¢ ¢ ¢ V ¢ V ¢ ¢ ¢ V ¢ ¢
Mà V D ADC¢. =V A A B C. ¢ ¢ ¢=V B ABC¢. =V C C D B. ¢ ¢ ¢.
3 1 4 1 3
ACD B
Câu 18. [2H1-2.4-2] [THPT Thuận Thành 3] Nếu độ dài chiều cao của khối chóp tăng lên 5 lần, diện
tích đáy không đổi thì thể tích của khối chóp sẽ tăng lên
Hướng dẫn giải Chọn A.
Thể tích khối chóp sẽ tăng lên 5 lần
Câu 19. [2H1-2.4-2] [THPT chuyên Vĩnh Phúc lần 5] Cho tứ diện ABCD có thể tích bằng 12 và I là
trung điểm CD , M là trung điểm BI Tính thể tích V của khối chóp A MCD
Hướng dẫn giải Chọn A.
Câu 20. [2H1-2.4-2]Cho hình chóp S ABC có AB=3a, AC=4a, BC=5a, SA SB SC= = =6a
Tính thể tích khối chóp S ABC
Trang 9A
3
3
3
119 3
Hướng dẫn giải Chọn C.
Vì AB=3a, AC=4a, BC=5a nên tam giác ABC vuông tại A
Gọi H là hình chiếu của S lên mặt phẳng (ABC Vì SA SB SC) = = nên H là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC và chính là trung điểm của BC
36
a
Diện tích tam giác ABC là S∆ABC =6a2
.
S ABC
Câu 21. [2H1-2.4-2] [THPT Trần Cao Vân - Khánh Hòa] Cho hình chóp tam giác đều có cạnh đáy
bằng a, góc giữa cạnh bên và mặt đáy bằng o
60 Thể tích khối chóp S ABC là:
A. 3 3
12
12
8
8
Hướng dẫn giải Chọn A.
.
Gọi O trọng tâm tam giác E , khi đó SO⊥(ABC)
S
A
H
Trang 10Ta có: 3
3
a
Câu 22. [2H1-2.4-2] [Sở GDĐT Lâm Đồng lần 06] Cho tứ diện ABCD có các cạnh BA BC BD, , đôi
một vuông góc với nhau: BA=3 ,a BC BD= =2a Gọi M và N lần lượt là trung điểm của
AB và AD Tính thể tích khối chóp C BDNM
A V =8a3 B
3
3 2
= a
3
2 3
= a
Hướng dẫn giải Chọn B.
3
2
+
MNBD
a
Câu 23. [2H1-2.4-2] [THPT Nguyễn Huệ-Huế] Cho hình chóp S ABC có chiều cao bằng a , AB a= ,
3
BC a= , ·ABC= °60 Tính thể tích V của khối chóp.
4
a
3
4
a
3
2
a
12
a
Hướng dẫn giải Chọn B.
.
ABC
a
Thể tích là
.
V = S∆ h= × × =a
Câu 24. [2H1-2.4-2] [THPT Nguyễn Huệ-Huế] Cho hình lăng trụ ABC.A B C′ ′ ′ có thể tích bằng 30
Gọi I , J , K lần lượt là trung điểm của AA′, BB′,CC′ Tính thể tích V của tứ diện CIJK
2
Hướng dẫn giải Chọn B.
Trang 11Nhận thấy:
( ) ( ) ( ) ( ( ) )
2
C, A B C
K
CC d
′
′ ′ ′
( )
V = d K S = d ′ ′ ′ S ′ ′ ′= =
Câu 25. [2H1-2.4-2] [BTN 174] Cho hình chóp tứ giác S ABCD có đáy ABCD là hình vuông tâmO,
tam giác SACvuông cân tại Svà tam giác SOBcân tại S Tính độ dài a của cạnh đáy biết
rằng thể tích khối chóp S ABCD bằng 3
3 .
A a= 6 4 B a= 2 C a= 66 D a= 3
Hướng dẫn giải Chọn B.
là a , ta có:
2
Câu 26. [2H1-2.4-2] [THPT – THD Nam Dinh] Cho hình chóp S ABC , có đáy ABC là tam giác
vuông cân tại A , AB a= , các cạnh bên SA SB SC a= = = Tính thể tích V của khối chóp đó.
A
3
12
a
12
4
6
Hướng dẫn giải Chọn B.
Trang 12Gọi I là trung điểm cạnh huyền BC ⇒ IA IB IC= = , mà SA SB SC= = ⇒SI ⊥(ABC): SI
2
a
ABC
Câu 27. [2H1-2.4-2] [THPT chuyên Vĩnh Phúc lần 5] Cho tứ diện ABCD có thể tích bằng 12 và I là
trung điểm CD , M là trung điểm BI Tính thể tích V của khối chóp A MCD
Hướng dẫn giải Chọn A.
Câu 28. [2H1-2.4-2]Cho hình chóp S ABC có AB=3a, AC=4a, BC=5a, SA SB SC= = =6a
Tính thể tích khối chóp S ABC
A
3
3
3
119 3
Hướng dẫn giải Chọn C.
Vì AB=3a, AC=4a, BC=5a nên tam giác ABC vuông tại A
Gọi H là hình chiếu của S lên mặt phẳng (ABC Vì SA SB SC) = = nên H là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC và chính là trung điểm của BC
S
A
H
Trang 132 2 2 25 2 119
36
a
Diện tích tam giác ABC là S∆ABC =6a2
.
S ABC
Câu 29. [2H1-2.4-2] [THPT Chuyên Hà Tĩnh] Cho hình chóp S ABCD có SA SB SC SD= = = = 5,
ABCDnội tiếp đường tròn có bán kính r=1 Mặt cầu ngoại tiếp S ABCD có bán kính là:
A 5
1
3
1
2.
Hướng dẫn giải Chọn A.
Gọi O là tâm đường tròn ngoại tiếp tứ giác ABCD thì OA r= =1, do
5
SA SB SC SD= = = = ⇒ SO⊥(ABCD), SO= SA2−OA2 =2
Gọi M là trung điểm SA , Trong (SOA trung trực SA cắt SO tại I thì IS IA IB IC ID) = = = =
Nên I là tâm mặt cầu ngoại tiếp S ABCD
I
4
SM SA
SO
Câu 30. [2H1-2.4-2] [THPT Gia Lộc 2] Cho hình chóp S ABC có thể tích 3
2
V = a và đáy ABC là
tam giác vuông cân tại A biết AB a= Tính h là khoảng cách từ S đến mặt phẳng (ABC )
2
Hướng dẫn giải Chọn D.
•Diện tích tam giác ABC là 1 2
a
S= AB AC=
•Ta có
3
3
3
2
S ABC
ABC
a S
∆
∆
Câu 31. [2H1-2.4-2] [THPT Yên Lạc-VP] Cho khối chóp tam giác .S ABC có thể tích bằng 6 Gọi
, ,
M N P lần lượt là trung điểm các cạnh BC CA AB, , . Thể tích V của khối chóp S MNP là.
2
2
Hướng dẫn giải Chọn A.
Trang 14+ Gọi h là chiều cao của hình chóp S ABC và S MNP
.
1 3
.
1 3
4
.
4
S MNP
S MNP
V