2-Tư tưởng: - Thấy được sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người: chuyển từ xã hộichiếm hữu nô lệ sang xã hội PK 3-Kỹ năng: - Biết xác định vị trí các quốc gia phong kiến châu
Trang 1PHẦN I : KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
TUẦN 1, TIẾT 1 BÀI 1 : SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI
PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU ( Thời sơ - trung kì trung đại )
Ngày soạn : 15/8/2015 Ngày dạy: 17/8/2015
I- MỤC TIÊU
1-Kiến thức: HS nắm được
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu
- Hiểu khái niệm “ lãnh địa phong kiến ”, đặc trưng của kinh tế lãnh địa PK
- Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại; phân biệt sự khác nhau giữa nềnkinh tế lãnh địa và nền kinh tế trong thành thị trung đại
2-Tư tưởng:
- Thấy được sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người: chuyển từ xã hộichiếm hữu nô lệ sang xã hội PK
3-Kỹ năng:
- Biết xác định vị trí các quốc gia phong kiến châu Âu trên bản đồ
- Vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hộichiếm hữu nô lệ sang xã hội PK
II- CHUẨN BỊ
- Bản đồ châu Âu thời phong kiến
- Tranh ảnh mô tả hoạt động trong lãnh địa phong kiến và thành thị trung đại
III- LÊN LỚP
1-Ổn định tổ chức
2-Bài cũ:
Giới thiệu chương trình học tập
3-Bài mới: Giới thiệu bài
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HĐ CỦA HỌC SINH GHI BẢNG
Mục 1:
- Gọi HS đọc SGK
- Y/c HS nhắc lại thời gian hình
thành,vùng địa bàn và tên gọi các
quốc gia cổ đại phương Tây
? Đến cuối thế kỷ V, các quốc gia
này rơi vào tình trạng ntn ?
- Đọc SGK
- Nhắc lại kiếnthức đã học
- Nêu quá trìnhxâm nhập và xác
1 Sự hình thành XHPK ở châu Âu
- Cuối thế kỷ V, lãnh thổ của đếquốc Rô ma bị người Giéc manxâm chiếm và tiêu diệt
- Người Giéc man nhanh chóngxác lập quyền thống trị của họ ->
Trang 2? Người Giécman đã làm gì để xác
lập quyền thống trị của họ ?
? Những việc đó làm xã hội
phương Tây biến đổi ntn ?
- Y/c HS nhận xét và bổ sung ý kiến
- GV treo bản đồ và giới thiệu quá
? Em hiểu thế nào là “ lãnh địa
phong kiến ”, “ lãnh chúa ” và “
nông nô ” ?
- Phân chia và tổ chức HS HĐ nhóm
1) Em hãy miêu tả về lãnh địa PK
qua hình 1 ở SGK ? Đời sống, sinh
hoạt con người diễn ra ntn trong
lãnh địa ?
2) Đặc điểm chính của nền kinh tế
lãnh địa phong kiến là gì ?
- Gọi đại diện nhóm trình bày ND
thảo luận, y/c các nhóm khác nhận
- Nhận xét và bổsung ý kiến
- QS bản đồ vànghe GV giớithiệu
- Đọc SGK kếthợp QS hình 1
- Nêu các kháiniệm theo SGK
- HĐ nhóm, trảlời các câu hỏitheo gợi ý củaGV
- Trình bày NDthảo luận, nhậnxét và bổ sung ýkiến
- Đọc SGK kếthợp QS hình 2
- Nêu đặc điểm,thành phần cưdân và cuộcsống trongthành thị
xã hội phương Tây biến đổi sâusắc
- Quan hệ giữa lãnh chúa vànông nô xuất hiện , xã hội phongkiến được hình thành
2 Lãnh địa phong kiến
- Là vùng đất rộng lớn do lãnhchúa làm chủ, trong đó có lâuđài, thành quách
- Trong lãnh địa, lãnh chúa sống
xa hoa, đầy đủ còn nông nô sốngnghèo khổ, bị bóc lột nặng nề
- Đặc điểm kinh tế : khép kín, tựcung tự cấp
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại
- Đến cuối TK XI, sản xuất pháttriển, hàng hoá thừa được đưa đitrao đổi, mua bán -> hình thànhcác trung tâm buôn bán lớn ->thành thị trung đại xuất hiện
- Cư dân chính là thương nhân
và thợ thủ công ( thị dân )
Trang 3- Thành thị xuất hiện góp phầnthúc đẩy xã hội PK phát triển
IV- Củng cố
- Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi cuối bài ở SGK :
1) XHPK ở châu Âu được hình thành ntn ?
2) Vì sao có sự xuất hiện thành thị trung đại ? ý nghĩa sự ra đời của thành thị ?
- Đọc phần TLTK ở SGV và TKBG để mở rộng kiến thức cho HS
V- Dặn dò
- Học theo các câu hỏi cuối bài, làm các bài tập ở vở Bài tập
- Nghiên cứu ND bài 2, lập bảng thống kê các cuộc phát kiến địa lý theo gợi ý : thời gian,tên cuộc phát kiến địa lý
Trang 4TUẦN 1, TIẾT 2 BÀI 2: SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ
SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
Ngày soạn : 17/8/2015 Ngày dạy: 19/8/2015
I- MỤC TIÊU
1-Kiến thức: HS nắm được
- Nguyên nhân và hệ quả các cuộc phát kiến địa lí
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xã hội PK châu Âu
- Bản đồ thế giới, bản đồ các cuộc phát kiến địa lí
- Tranh ảnh về những nhà phát kiến địa lí, tàu thuyền
- Tư liệu lịch sử về các cuộc phát kiến địa lí
III- LÊN LỚP
1-Ổn định tổ chức
2-Bài cũ
1) XHPK châu Âu hình thành ntn ? Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa ?
2) Vì sao thành thị trung đại xuất hiện ? Nền kinh tế thành thị có gì khác nền kinh tế lãnh địa ?
3-Bài mới: Giới thiệu bài
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HĐ CỦA HỌC SINH GHI BẢNG
và tranh ảnh ởSGK
- Nêu nguyên
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lí
- Nguyên nhân:
Trang 5địa lí ?
? Các cuộc phát kiến địa lí được
thực hiện nhờ những điều kiện nào ?
- Tổ chức HS HĐ nhóm
? Dựa vào SGK và bản đồ, em hãy
kể tên các cuộc phát kiến địa lí lớn
ở châu Âu thế kỷ XV, XVI ?
- Gọi đại diện nhóm trình bày ND
thảo luận
- Y/c HS nhận xét và bổ sung ý kiến
- GV xác định hành trình các cuộc
phát kiến địa lí trên bản đồ, giới
thiệu vài nét về tàu Caraven, về
? Sau các cuộc phát kiến địa lí, quý
tộc và thương nhân châu Âu đã tích
luỹ vốn và giải quyết nhân công
bằng cách nào ?
- GV giới thiệu thêm về quá trình
tập trung nhân công, nhất là việc
buôn bán người da đen của bọn quý
tộc và tư sản châu Âu thời kỳ này
? Với nguồn vốn và nhân công có
được, quý tộc và thương nhân châu
- HĐ nhóm, kểtên các cuộcphát kiến địa lítheo SGK
- Trình bày,nhận xét và bổsung ý kiến
- QS bản đồ vànghe GV giớithiệu
- Nêu hệ qủa cáccuộc phát kiến
- Đọc SGK
- Nêu quá trìnhtích luỹ vốnnguyên thuỷ vàtập trung nhâncông của quý tộc
và thương nhânchâu Âu
- Nêu những tácđộng về kinh tế
và xã hội do quátrình đó manglại
- HĐ nhóm, trảlời các câu hỏi
+ Sản xuất phát triển+ Nhu cầu về nguyên liệu và thịtrường
- Các cuộc phát kiến địa lí tiêubiểu ( SGK)
- Hệ quả : + Tìm ra những con đường mới + Đem lại những món lợi khổng
lồ cho gi/c TS châu Âu+ Đặt cơ sở cho việc mở rộng thịtrường của các nước châu Âu
- Ý nghĩa:
+ Là cuộc cách mạng về giaothông và tri thức
+ Thúc đẩy thương nghiệp pháttriển
2 Sự hình thành CNTB ở châu Âu
- Quá trình tích luỹ tư bảnnguyên thuỷ hình thành: tạo vốn
và người làm thuê
- Tác động:
+ Kinh tế : hình thức kinh doanh
tư bản ra đời+ Xã hội : hình thành các giai
Trang 6những tầng lớp nào ?
? Quan hệ sản xuất TBCN được
hình thành ntn ?
- Gọi đại diện nhóm trình bày ND
thảo luận, y/c các nhóm khác nhận
cấp mới : Tư sản và vô sản+ Chính trị: giai cấp tư sản mâuthuẫn với quý tộc PK -> đấutranh chống PK
+ Tư sản bóc lột kiệt quệ vô sản-> quan hệ sản xuất TBCN đượchình thành
IV- Củng cố
- Yêu cầu HS lên bảng kể tên và x/đ lại hành trình các cuộc phát kiến địa kí trên bản đồ
- Làm bài tập 2 ở vở Bài tập
V- Dặn dò
- Học theo các câu hỏi cuối bài, làm các bài tập ở vở Bài tập
- Nghiên cứu ND bài 3, sưu tầm các tài liệu nói về phong trào Văn hoá Phục hưng vàphong trào Cải cách tôn giáo các thế kỷ XIV - XVII
Trang 7TUẦN 2, TIẾT 3 BÀI 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KỲ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
Ngày soạn : 22/08/2015 Ngày dạy: 24/08/2015
2) Sự hình thành CNTB ở châu Âu diễn ra như thế nào ?
3-Bài mới: Giới thiệu bài
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HĐ CỦA HỌC SINH GHI BẢNG
- Nêu hoàn cảnh
1 Phong trào Văn hoá Phục hưng
* Nguyên nhân :
Trang 8bao lâu ? Đến thế kỷ XV nó đã bộc
lộ những hạn chế nào ?
? “ Phục hưng ” là gì ? Quê hương
của phong trào Văn hoá Phục hưng
là ở đâu ?
? Vì sao gi/c TS lại chọn văn hoá
làm cuộc mở đường cho quá trình
đấu tranh chống PK ?
- Tổ chức HS HĐ nhóm
? Hãy kể tên một số nhà văn hoá,
khoa học tiêu biểu mà em biết ?
- Y/c HS nhận xét và bổ sung ý kiến
- Y/c HS quan sát hình 6 và giới
thiệu một số tư liệu về thời Văn hoá
? Nguyên nhân nào dẫn đến phong
trào Cải cách tôn giáo ?
? Trình bày nội dung tư tưởng cải
cách của Lu - thơ và Can - vanh ?
GV giới thiệu thêm đôi nét về Lu
-thơ và Can -vanh
? Phong trào Cải cách tôn giáo đã
phát triển và có tác động ntn đến
xuất hiện phongtrào Văn hoáPhục hưng
- HĐ nhóm, kểtên các cuộcphát kiến địa lítheo SGK
- Trình bày,nhận xét và bổsung ý kiến
- QS hình vànghe GV giớithiệu
- Nêu vai trò, ýnghĩa của phongtrào Văn hoáPhục hưng
- Đọc SGK
- Nêu nguyênnhân dẫn đếnphong trào Cảicách tôn giáo
- Nêu ND tưtưởng của Lu-thơ và Can-vanh
- Nêu tác động
- Chế độ PK kìm hãm sự pháttriển của xã hội
-> phong trào Văn hoá Phụchưng
* Các nhà văn hoá, khoa học tiêubiểu ( SGK )
* Nội dung tư tưởng :
- Phê phán, đả kích XHPK vàGiáo hội Ki-tô
- Đề cao giá trị con người, đềcao khoa học tự nhiên, xây dựngthế giới quan duy vật tiến bộ
2.Phong trào Cải cách tôn giáo
* Nguyên nhân:
- Giáo hội bóc lột nhân dân
- Cản trở sự phát triển của giaicấp tư sản
* Nội dung:
- Phủ nhận vai trò của Giáo hội
- Bãi bỏ những lễ nghi phiền toái
- Quay về giáo lý nguyên thuỷ
* Tác động:
- Góp phần thúc đẩy các cuộc
Trang 9XH châu Âu thời bấy giờ ?
- Gọi HS trình bày, nhận xét và bổ
sung ý kiến
- GV nhận xét và củng cố kiến thức
đến XH củaphong trào Cảicách tôn giáo
- Trình bày ND ,nhận xét và bổsung ý kiến theotừng vấn đề
khởi nghĩa nông dân
- Đạo Ki - tô bị phân hoá
IV- CỦNG CỐ
Gọi HS lần lượt trả lời các câu hỏi cuối bài
1) Vì sao giai cấp TS đứng lên đấu tranh chống phong kiến ?
2) Phong trào Văn hoá Phục hưng có vai trò và ý nghĩa ntn ?
3) Phong trào Cải cách tôn giáo có tác động ntn đến XH châu Âu thời bấy giờ ?
V- DẶN DÒ
- Học theo các câu hỏi cuối bài, làm các bài tập ở vở Bài tập
- Nghiên cứu ND bài 4, sưu tầm các tài liệu, tranh, ảnh nói về lịch sử đất nước và văn hoáTrung Quốc thời PK
Trang 10TUẦN 2, TIẾT 4:
BÀI 4: TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
Ngày soạn : 24/08/2015 Ngày dạy: 26/08/2015
I- MỤC TIÊU
1-Kiến thức: HS nắm được
- Những cơ sở dẫn đến sự hình thành XHPK ở Trung Quốc
- Sự phát triển của XHPK Trung Quốc qua các thời kỳ Tần - Hán, Đường
- Lập niên biểu các triều đại PK Trung Quốc
- Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử
- Quan sát tranh, ảnh ở SGK và khai thác thông tin từ tư liệu lịch sử
II- CHUẨN BỊ
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh, ảnh về một số công trình kiến trúc của Trung Quốc thời PK, tư liệu LSTrung Quốc qua các triều đại
III- LÊN LỚP
1-Ổn định tổ chức
2-Bài cũ
1) Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc đấu tranh của giai cấp TS chống phong kiến
ở châu Âu ? Nêu ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hưng ?
2) Phong trào Cải cách tôn giáo tác động đến xã hội châu Âu ntn ?
3-Bài mới: Giới thiệu bài
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HĐ CỦA HỌC SINH GHI BẢNG
Mục 1:
- Gọi HS đọc SGK, kết hợp QS
bảng niên biểu lịch sử
- GV sử dụng bản đồ và giới thiệu
về sự ra đời của quốc gia Trung
Quốc thời cổ đại, quá trình xây
dựng nhà nước PK qua các triều
- Đọc SGK kết hợp
QS bảng niên biểu
- QS bản đồ vànghe GV giới thiệu
1 Sự hình thành XHPK ở Trung Quốc
Trang 11đại Hạ, Thương, Chu
? Đến thời Xuân Thu - Chiến
Quốc, sản xuất có gì tiến bộ ?
? Những biến đổi về sản xuất có
tác động đến xã hội như thế nào ?
? Em hiểu như thế nào là “địa
chủ” , “ tá điền ” ?
? Xã hội PK Trung Quốc được xác
lập vào thời gian nào ?
- Chiến Quốc vànhững tác động đến
xã hội
- Trình bày, nhậnxét và bổ sung ýkiến
- Đọc SGK kết hợp
QS hình 8
- Nêu những chínhsách nhằm củng cốnhà nước PK củanhà Tần và tácdụng những c/s đó
- HĐ nhóm theo
HD
- Trình bày ND ,nhận xét và bổsung ý kiến theotừng vấn đề
- Nêu những c/scủa nhà Hán
- Những biến đổi trong SX : sựxuất hiện công cụ bằng sắt ->năng suất và diện tích gieotrồng tăng
- Biến đổi trong XH:
+ Quan lại, nông dân giàu -> địachủ
+ Nông dân mất ruộng -> nôngdân lĩnh canh ( tá điền )
- Xã hội PK Trung Quốc đượchình thành dần dần từ thế kỷ IIITCN ( thời Tần ) và được xáclập vào thời Hán
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần - Hán
a) Thời Tần
- Chia đất nước thành nhiềuquận, huyện
- Cắt cử quan lại cai trị
- Ban hành chế độ đo lường,tiền tệ
- Bắt nhân dân đi lao dịch
b) Thời Hán
- Xoá bỏ pháp luật hà khắc
Trang 12đến xã hội ?
? Vì sao có sự chênh lệch về thời
gian tồn tại giữa nhà Tần và nhà
với xã hội Trung Quốc thời kỳ này
? Trên cơ sở đó, nhà Đường thi
- Đọc SGK
- Nêu những c/s đốinội, đối ngoại chủyếu của nhà Đường
- Nhận xét về tácdụng của những c/sđó
- Giảm tô thuế, sưu dịch
- Khuyến khích sản xuất-> KT phát triển, XH ổn định
- Đối ngoại : tiến hành các cuộcchiến tranh xâm lược
3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời nhà Đường
* Đối nội
- Cử người cai quản các địaphương
- Mở khoa thi chọn nhân tài
- Giảm thuế, chia ruộng chonông dân
* Đối ngoại
- Tiến hành chiến tranh xâmlược, mở rộng bờ cõi
=> trở thành nước cường thịnhnhất ở châu Á
- Học theo các câu hỏi cuối bài, làm các bài tập 1,2,3 ở vở Bài tập
- Nghiên cứu ND bài
- Tiếp tục sưu tầm các tài liệu, tranh, ảnh nói về lịch sử đất nước và văn hoá Ấn Độ thờiPK
Trang 13TUẦN 3, TIẾT 5:
BÀI 4: TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN ( tiếp )
Ngày soạn : 29/08/2015 Ngày dạy: 31/08/2015
I- MỤC TIÊU
1-Kiến thức: HS nắm được
- Quá trình phát triển của XHPK Trung Quốc qua các triều đại lớn : thời Tống
- Nguyên, Minh - Thanh
- Những thành tựu văn hoá tiêu biểu của Trung Quốc thời phong kiến
- Lập niên biểu các triều đại PK Trung Quốc
- Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử
- Quan sát tranh, ảnh ở SGK và khai thác thông tin từ tư liệu lịch sử
II- CHUẨN BỊ
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh, ảnh về một số công trình kiến trúc của Trung Quốc thời PK, tư liệu LSTrung Quốc qua các triều đại
III- LÊN LỚP
1-Ổn định tổ chức
2-Bài cũ
1) Nguyên nhân nào dẫn đến sự hình thành XHPK ở Trung Quốc?
2) Vì sao đến thời nhà Đường, Trung Quốc trở thành quốc gia PK cường thịnhnhất ở châu Á ?
3-Bài mới: Giới thiệu bài
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HĐ CỦA HỌC SINH GHI BẢNG
Mục 4:
- Gọi HS đọc SGK, kết hợp QS
bảng niên biểu lịch sử ở trang 11
- GV giới thiệu tóm tắt diễn biến
lịch sử Trung Quốc qua hai triều đại
Tống và Nguyên
- Đọc SGK kếthợp QS bảngniên biểu
- Nghe GV giớithiệu
4 Trung Quốc thời Tống Nguyên
-a) Thời Tống
- Miễn giảm thuế, sưu dịch
- Mở mang thuỷ lợi
- Phát triển thủ công nghiệp
- Có nhiều phát minh lớn: la bàn,
Trang 14? Nhà Tống đã thi hành những
chính sách gì ?
? Nêu nhận xét của em về những
chính sách đó của nhà Tống ?
? Đến thời nhà Nguyên, sự phân
biệt, đối xử giữa người Mông Cổ và
người Hán biểu hiện ntn ?
? Vì sao nhân dân Trung Quốc nổi
dậy khởi nghĩa chống lại nhà
? Trình bày diễn biến chính trị của
Trung Quốc từ sau thời Nguyên đến
cuối thời nhà Thanh ?
? Xã hội T.Quốc thời nhà Minh và
nhà Thanh có gì thay đổi?
- GV giới thiệu đôi nét về c/s đối
nội và đối ngoại của nhà Minh, nhà
- Trình bày,nhận xét và bổsung ý kiến theotừng vấn đề
- Đọc SGK
- Nêu những nétchính về xã hộiTrung Quốc thờiMinh-Thanh
- Nêu nhữngbiểu hiện củamầm móng kinh
tế TBCN vàocuối thời Thanh
- Trình bày ND ,nhận xét và bổsung ý kiến theotừng vấn đề
- Nghe GV giớithiệu
- Đọc SGK kếthợp QS hình
thuốc súng, nghề in …
b) Thời Nguyên
- Phân biệt, đối xử giữa ngườiMông và người Hán
-> Nhân dân nổi dậy khởi nghĩa
5 Trung Quốc thời Minh Thanh
-a) Thay đổi về chính trị :
- 1368 : nhà Minh được thànhlập
- Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh
- 1644 : nhà Thanh được thànhlập
b) Biến đổi về kinh tế
- Mầm móng kinh tế TBCN xuấthiện
- Buôn bán với nước ngoài được
mở rộng
6 Những thành tựu văn hoá tiêu biểu của Trung Quốc thời phong kiến
Trang 15- Treo bảng phụ và tổ chức HS HĐ
nhóm
? Nêu những thành tựu nổi bật về
văn hoá, khoa học - kỹ thuật của
Trung Quốc thời PK ?
? Quan sát hình 9, 10, em có nhận
xét gì về nghệ thuật kiến trúc và thủ
công nghiệp của Trung Quốc?
- Gọi đại diện nhóm trình bày ND
thảo luận, các nhóm nhận xét và bổ
sung ý kiến theo từng vấn đề
- GV nhận xét và củng cố kiến thức
- HĐ nhóm theoHD
+ Nhóm 1,2 :văn hoá
+ Nhóm 3,4 :khoa học - kỹthuật
- Trình bày,nhận xét và bổsung ý kiến
b) Khoa học - kỹ thuật
- “ Tứ đại phát minh ”
- Kỹ thuật đóng tàu, luyện sắt,khai thác dầu mỏ …có đóng góplớn với nhân loại
IV- CỦNG CỐ
- Y/c HS lập bảng thống kê các thành tựu văn hoá, KH-KT tiêu biểu của T.Quốc theo mẫu
Văn hoá
Khoa học - kỹ thuật
V- DẶN DÒ
- Học theo các câu hỏi cuối bài, làm các bài tập 4,5,6 ở vở Bài tập
- Nghiên cứu ND bài 5, sưu tầm các tài liệu, tranh, ảnh nói về lịch sử đất nước và văn hoá
Ấn Độ thời PK
TUẦN 4, TIẾT 6:
BÀI 5: ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN
Ngày soạn : 04/09/2015 Ngày dạy: 07/09/2015