Giáo án lịch sử 7 tuần 1 đến tuần 17 hay nhất, soạn theo chuẩn kiến thức kỹ năng, soạn theo chương trình giảm tải của Bộ GD. Được cập nhật mới nhất, đã chỉnh sửa mới nhất vào cuối năm học này. Rất kỹ, rất hay. Giáo án lịch sử 7 tuần 1 đến tuần 17 được soạn theo hướng dễ dạy cho giáo viên và dễ học cho học sinh.
Trang 1Tuần 1 Ngày soạn:14/8/2015 Tiết 1
PHẦN I
KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
BÀI 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU
(Thời sơ - trung kì trung đại)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Qúa trình hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu
- Hiểu khái niệm “lãnh địa phong Kiến”,đặc trưng của kinh tế lãnh địaPhong Kiến
- Nguyên nhân xuất hiện Thành Thị Trung Đại.Phân biệt sự khác nhau giữa nền kinh tế Lãnh Địa và nền kinh tế trong Thành Thị Trung Đại
2.Kĩ năng:
-Biết xác định vị trícác quốc gia Phong Kiến Châu Âu trên bản đồ
-Biết vận dụng phương pháp so sánh,đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội Chiếm Hữu Nô Lệ sang xã hội Phong Kiến
3.Thái độ:
-Thấy được sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người:chuyển từ xã hội Chiếm Hữu Nô Lệ sang xã hội Phong Kiến
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
-GV: Gio n,Tranh ảnh mô tả hoạt động trong Lãnh Địa Phong Kiến và Thành Thị Trung Đại
-HS: Soạn bi
III Tiến trình ln lớp:
1 Ôn định lớp:
2 Kiễm tra bài cũ:
3 Bài mới:L ch s xã h i loài ng i đã phát tri n liên t c qua nhi u giai đo n.H c l ch s ười đã phát triễn liên tục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ễn liên tục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ều giai đoạn.Học lịch sử ạn.Học lịch sử ọc lịch sử
l p 6,chúng ta đã bi t đ c ngu n g c và s phát tri n c a loài ng i nói chung và dân t c Vi t Nam ư ự phát triển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ười đã phát triễn liên tục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ệt Nam nói riêng trong th i kì C ời đã phát triễn liên tục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ổ Đại,chúng ta sẽ học nối tiếp một thới kì mới:Thời Trung Đại Đạn.Học lịch sử i,chúng ta s h c n i ti p m t th i kì m i:Th i Trung ẽ học nối tiếp một thới kì mới:Thời Trung Đại ọc lịch sử ời đã phát triễn liên tục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử Đạn.Học lịch sử i.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
chúa và Nông nô ở châu
Âu như thế nào?
Chia lại ruộng đất,phong chức tước cho nhau
Làm cho xã hội có sựphân hóa
Nông nơ phụ thuộc
1.Sự hình thành XHPK ở Châu Âu:
- Cuối thế kỉ V, người man tiêu diệt các quốc gia cổ đại, lập nên nhiều vương quốc mới -Trên lãnh thổ của Rô- ma người Giéc-man đã chiếm ruộng đất của chủ nô, đem chia cho nhau, phong cho các tướng lĩnh, quý tộc các tước
Giec-vị như công tước, hầu tước…
- Những việc làm của nhười
Trang 2-Trình bày đời sống,sinh
hoạt trong Lãnh địa?
HS miêu tả.
Lãnh chúa sống xa hoa đầy đủ
Nông nô cực khổ
Tự cung tự cấp,khôngtrao đổi bên ngoài
Trao đổi hàng hóa.Cuối TK XI
+ Từ cuối XI, do sản xuất thủ công phát triển, thợ thủ công đã đem hàng hóa ra những nơi đông người để trao đổi, buôn bán, lập xưởng sản xuất
+ Từ đây hình thành các thị trấn, rồi phát
Giéc-man đã tác động đến xã hội dẫn tới sự hình thnh các tầng lớp mới:
+Lãnh chúa Phong Kiến: là các tướng lĩnh và quý tộc có nhiều ruộng đất và tước vị, cóquyền thế và rất giàu có.+ Nông nô: là những nô lệ được giải phóng và nông dân,không có ruộng đất, làm thuê,phụ thuộc vào lãnh chúa
2.Lãnh địa Phong Kiến
-Là vùng đất rộng lớn do Lãnh Chúa làm chủ
-Tổ chức và hoạt động trong lãnh địa:
+Lãnh địa bao gồm có đất đai, dinh thự với tường cao, hào sâu, kho tàng, đồng cỏ, đầm lầy…của lãnh chúa.+ Nông nô nhận đất canh tác của lãnh chúa và nộp tô thuế, ngòai ra còn phải nộp nhiều thứ thuế khác
3.Sự xuất hiện các thành thị trung đại:
- Nguyên nhân ra đời:
+ Thời kì phong kiến phân quyền: các lãnh địa đều đóng kín, không có trao đổi buôn bán với bên ngoài
+ Từ cuối XI, do sản xuất thủ công phát triển, thợ thủ công
đã đem hàng hóa ra những nơi đông người để trao đổi, buôn bán, lập xưởng sản xuất.+ Từ đây hình thành các thị
Trang 3-GV cư dân trong thành
Thợ thủ công thương nhân làm nghề buôn bán
cư dân chủ yếu của thành thị là thợ thủ công và thương nhân,
họ lập các phường hội, thương hội để cùng nhau sản xuất
và buôn bán
thúc đẩy sản xuất làmcho xã hội phong kiến phát triển
trấn, rồi phát triển thành TP, gọi là thành thị
- Hoạt động của thành thị: cư dân chủ yếu của thành thị là thợ thủ công và thương nhân,
họ lập các phường hội, thương hội để cùng nhau sản xuất và buôn bán
- Vai trị: thúc đẩy sản xuất làm cho xã hội phong kiến phát triển
4.Củng cố-luyện tập
-XHPK ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
-Ý nghĩa sự ra đời của Thành thị?
5 Dặn dò:
Học bài-bài tập 1,2 và soạn bài 2
IV.Rút kinh nghiệm
-Biết khai thác tranh ảnh lịch sử
3.Tư tưởng: Các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu:
Trang 4+1487: Đi-a-xơ vòng quanh cực nam châu Phi.
+1498:Va-xcô đơ Ga-ma đến Ấn Độ
+1492:Cô-lôm -bô tìm ra châu Mĩ
+1519-1522:Ma-gien-lan vòng quanh trái đất
-Hệ quả:Tìm ra các con đường nối liền các châu lục,đem về nguồn lợi cho giai cấp
tư sản
-Ý nghĩa:
+Là cuộc cách mạng về giao thông và tri thức
+Thúc đẩy công thương nghiệp phát triển
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
-Bản đồ thế giới
-Tranh ảnh về các nhà phát kiến địa lí,tàu thuyền
III Tiến trình lên lớp:
1 Ôn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
-XHPK châu Âu hình thành như thế nào?đặc điểm kinh tế Lãnh địa?
-Vì sao Thành thị trung đại xuất hiện?nền kinh tế Lãnh địa có gì khác nền kinh tế Thành thị?
3 Bài mới:
Các Thành th trung đ i ra đ i đã thúc đ y s n xu t phát tri n,vì v y yêu c u v th tr ng tiêu th ạn.Học lịch sử ời đã phát triễn liên tục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ẩy sản xuất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ản xuất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ễn liên tục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ầu về thị trường tiêu thụ ều giai đoạn.Học lịch sử ười đã phát triễn liên tục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử
đ c đ t ra,n n kinh t hàng hóa phát tri n đã d n đ n s suy vong c a ch đ phong ki n và s ư ều giai đoạn.Học lịch sử ển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ẫn đến sự suy vong của chế độ phong kiến và sự ự phát triển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ự phát triển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam hình thành CNTB châu Âu ở châu Âu
Hoạt động
của thầy
Hoạt đông của trò
Nhờ vào nền KHKT phát triển
HS kể dựa theo sgk
Tìm ra con đường mới nối liền các châu lục
1/Những cuộc phát kiến lớn về địa lí.
-Nguyên nhân:do nhu cầu phát triển sản xuất Tiến bộ về kĩ thuật hàng hải: la bàn, hải đồ, kĩ thuật đóng tàu…
- Những cuộc phát kiến địa lí lớn: Cuối tk XV đầu tk XVI, nhiều cuộc phát kiến lớn về địa lí được tiến hành như:
+ Đi-a-xơ đến cực Nam Châu Phi (1848)
+ Va-xcô đơ Ga-ma đến Tây Nam Ấn
Độ (1498)
+ C.cô-lôm-bô tìm ra Châu Mĩ (14952)
+ Ph.Ma-gien-lan đi vòng quanh trái đất (1519-1522)
- Ý nghĩa: Thúc đẩy thương nghiệp phát triển, đem lại nguồn lợi khổng lồcho giai cấp tư sản Châu Âu
Trang 5trường tiếp xúc của
con người với các
Cướp bóc tài nguyên ,buôn bán
- Giai cấp vơ sản hình thh từ những người nông nô bị tước đoạt ruộng đất,buộc phải làm việc trong các xí nghiệp của tư sản
- Quan hệ sản xuất TBCN được hình thnh
Trang 6Tiết 3
CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG
PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
-Tranh ảnh về thời kì văn hóa Phục hưng
III THIẾT KẾ BÀI HỌC:
1.Ôn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
-Kể tên các cuộc Phát kiến địa lí tiêu biểu và hệ quả của nó tới xã nhội châu Âu?
-Sự hình thành CNTB ở châu Âu đã diễn ra như thế nào?
3 Bài mới:
Ngay trong lòng XHPK,CNTB đã đ c hình thành.giai c p t s n ngày càng l n m nh ,tuy ư ất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ư ản xuất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ạn.Học lịch sử nhiên h l i không có đ a v xã h i thích h p Do đó giai c p t s n đã ch ng l i Phong ki n trên ọc lịch sử ạn.Học lịch sử ất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ư ản xuất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ạn.Học lịch sử nhi u l nh v c Phong trào v n hóa Ph c h ng là minh ch ng cho cu c đ u tranh c a giai c p ều giai đoạn.Học lịch sử ự phát triển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ăn hóa Phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp ục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ư ứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp ất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ
t s n ch ng Phong ki n ư ản xuất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ
-Khôi phục lại giá trị của nền văn hoá HiLạp và Ro Ma cổ đại sáng tạo nên nềnvăn hoá mới của
1.Phong trào văn hóa phục Hưng a.Nguyên nhân:
+ sự kìm hãm, vi dập của chế độ Phong Kiến đối với các giá trị văn hóa Sự lớn mạnh của giai cấp tư sản
có thế lực về kinh tế nhưng không có địa vị chính trị, xh
- Phong trào văn hóa phục hưng: Là khôi phục những tinh hoa văn hóa cổ
Hi Lạp và Rô Ma, đồng thời phát
Trang 7
- GV: Thành tựu
nổibật của phong
trào văn hóa Phục
nào dẫn tới phong
trào Cải cách tôn
HS lắng nghe
-Môi trường, con người nêu biện pháp
Phê phán XHPK ,giáo hội,đề cao giá trị con người
Giáo hội bóc lột nhân dân
Bác bỏ vai trò của giáo hội
………
Thúc đẩy kinh tế TBCN phát triển
triển nĩ ở tầm cao mới
b Nội dung tư tưởng:
+Lên án nghiêm khắc phê phán giáo hoàng Ki tô, đả phá trật tự xã hội phong kiến
+Đề cao giá trị con người,đề cao khoahọc tự nhiên, xây dựng thế giới quan duy vật
+Mở đường cho sự phát triển của văn hóa nhân loại
-Nội dung:
+Cải cách của Lu-Thơ: lên án những hành vi tham lam và đồi bại của giáo Hoàng, địi bi bỏ những thủ tục, nghi
lễ phiền tối
+ cải cách của Can-vanh: Chịu ảnh hưởng những cải cách của Lu-thơ, ,hình thnh một gio phi mới gọi l đạo tin lành
- Hệ quả: Đạo Ki-tô bị chia thành 2 giáo phái: Cựu giáo là Ki-tô giáo cũ
và tân giáo, mâu thuẫn và xung đột lẫn nhau Bùng lên cuộc chiến tranh nông dân Đức
4 củng cố:
-Giai cấp tư sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào?tại sao lại có cuộc đấu tranh đó?
-Ý nghỉa của phong trào văn hóa Phục hưng?
-Phong trào cải cách tôn giáo tác động như thế nào đến xã hội châu Âu ?
5 Dặn dò: -Học bài-bài tập 3,4-soạn bài 4
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
Trang 8Tuần 2 Ngày soạn: 20/8/2015 Tiết 4
BÀI 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Kiến thức:
-Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
-Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc
-Những thành tựu lớn về văn hóa,khoa học-kĩ thuật của Trung Quốc
2.Kĩ năng;
-Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
-Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại,từ đó rút ra bài học lịch sử
3.Tư tưởng:
-Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia Phong kiến lớn ở Phương Đông.-Là nước láng giềng vơí Việt Nam,ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
-Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
-Tranh ảnh một số công trình,lâu đài,lăng tẩm của Trung Quốc
III THIẾT KẾ BÀI HỌC :
1 Ôn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
-Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến ở châu Âu?nêu thành tựu và ý nghĩa của phong trào văn hóa Phục Hưng?
-Phong trào cải cách tôn giáo tác động đến xã hội châu Âu như thế nào?
3 Bài mới:Là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển nhanh.Trung
Quốc đã đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trên nhiều lĩnh vực Khác với các nườc châu Âu thời phong kiến bắt đầu sớm và kết thúc muộn hơn
cũ và nông dân giàu có,có nhiều ruộng đất+Tá điền:Nông dân
bị mất đất
1.Sự hình thành xã hội phong kiến ở trung quốc:
-Hình thành từ thế kỉ III(TCN) thời nhà Tần và được xác lập vào thời nhà Hán
- Quan lại và nông dân giàu chiếm nhiều ruộng, có quyền lực trở thành địa chủ
- Nhiều nông dân mất ruộng, phải nhận ruộng của địa chủ trở thành tá điền, phải nộp một phần hoa lợi cho địa chủ gọi là
Trang 9-Ban hành chế độ đo lường và tiền tệ thống nhất.
-Bắt nhân dân lao dịch
Vạn Lý trường Thành,Cung A Phòng,
Xóa bỏ chế độ hà khắc của pháp luật -Giảm tô thuế,lao dịch
-khuyến khích sản xuất phát triển kinh tế
-Tiến hành chiến tranh xâm lược
Cử người cai quản các địa phương
-Mở nhiều khoa thi tuyển chọn nhân tài-Giảm thuế chia ruộng cho nông dân
-Tiến hành chiến tranh xâm lược mở rộng lãnh thổ
-Làm cho nền kinh tếphát triển
Ban hành nhiều chínhsách đúng đắn
Đất nước ổn định KTphát triển,mở rộng bờcỏi
địa tô XH phong liến Trung quốc được xác lập
2.Xã hội Trung Quốc thời Tần –Hán:
a.Nhà Tần:
Chia đất nườc thành quận huyện,cử quan lại đến cai trị.thi hnh chế độ cai trị rất h khắc
b.Nhà Hán:
ln thay thì chế độ hà khắc được bi bỏ
3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời nhà Đường:
-Tổ chức bộ máy nhà nước đượccủng cố hoàn thiện hơn;Cử người thn tín đi cai quản các địaphương
-Mở nhiều khoa thi tuyển chọn nhân tài
-Giảm thuế chia ruộng cho nôngdân
-Tiến hành chiến tranh xâm lược
mở rộng lãnh thổ
4 CỦNG CỐ
-XHPK ờ Trung Quốc đựoc hình thành như thế nào?
-Sự thịnh vượng của Trung Quồc biểu hiện ở những mặt nào dưới thời nhà Đường?
5 DẶN DÒ:
-Học bài –bài tập 2,3-soạn bài 4 tiếp theo
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 10………
Tân Thạnh, ngày 25 tháng 8 năm 2015
Ký, duyệt của Tổ trưởng
-Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
-Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc
-Những thành tựu lớn về văn hóa,khoa học-kĩ thuật của Trung Quốc
2.Kĩ năng;
-Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
-Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại,từ đó rút ra bài học lịch sử
3.Tư tưởng:
-Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia Phong kiến lớn ở Phương Đông -Là nước láng giềng vơí Việt Nam,ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
-Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
-Tranh ảnh một số công trình,lâu đài,lăng tẩm của Trung Quốc
III Tiến trình lên lớp 4`
1 On định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
-Nguyên nhân nào dẫn đến sự hình thành XHPK ở Trung Quốc? Theo em, sự hìnhthành XHPK ở Trung Quốc có gì khác với phương Tây?
-Trình bày những nét chính trong chính sách đối nội và đối ngoại của nhà Đường.Tác dụng của các chính sách đó?
3 Bài mới:
Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dưới thời nhà Đường, Trung Quốc lại lâm vàotình trạng chia cắt suốt hơn nửa thế kỉ (từ năm 907 đến năm 960) Nhà Tống thànhlập năm 160, Trung Quốc thống nhất và tiếp tục phát triển, tuy không mạnh mẽnhư trước
Hoạt đông của thầy Hoạt động của trò NỘI DUNG
Trang 11-GV: Sự phân biệt đối
xử giữa người Mông
Cổ và người Hán được
biểu hiện như thế nào?
-GV: Hậu quả của
bật về văn hoà Trung
Quốc thời phong kiến?
- Kể tên một số tác
phẩm văn học lớn mà
em biết
HS đọcBan hành nhiều chính sách
có lợi cho dân
On định đời sống nhân dân sau nhiều năm hiến tranh loạn lạc
HS:Vua Mông Cổ Là Hốt Tất Liệt diệt nhà Tống, lập nên nhà Nguyên ở Trung Quốc
Thực hiện chính sách phân biệt đối xử
-Người Mông Cổ có địa vị cao hơn.hưởng nhiều đăt quyền - Người Hán bị cấm đoán đủ thứ cấm mang vũ khí, thậm chí cả việc họp chợ, ra đường vào ban đêm
-Nhân dân nổi dậy khởi
- HS:1368, Nhà Nguyên
bị lật đổ, nhà Minh thống trị sau đo, lí tự thành lật đổ nhà minh quân mãn thanh
từ phương bắc tràn xuống lập nên nhà Thanh nghĩa
- Xã hội lâm vào tình trạng suy thoái
- Xuất hiện xưởng dệt,xưởng làm đồ xứ
HS trình bày
- Hồng lâu mộng ,Tây du ký
4.Trung Quốc Thời Tống – Nguyên
a Thời Tống
- Miễn giảm thuế, sưu đich
- Mở mang thuỷ lợi
- Khuyến khích sản xuất thủ công nghiệp: khai mỏ, luyện kim, dệt tơ lụa, đúc
vũ khí…pht minh ra la bn thuốc súng, nghề in, kĩ thuật đóng thuyền có bánhlái…
b.Thời Nguyên:
- Phân biệt đối xử giữa người Mông cổ và người Hán
- Nhân dân nổi dậy khởinghĩa
5 Trung Quốc thời Minh – Thanh
- XHPK lâm vào tình trạng suy thoái
+ Vua quan ăn chơi xa xỉ.+ Nông dân, thợ thủ công phải nộp thuế nặng nề.+ Phải đi lao dịch, đi phu.+ Xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn, xưởng làm đồ sứ… với sự chuyên môn hóa cao, thuê nhiều nhân công
+ Buôn bán với nước ngoài được mở rộng
6 Văn hoá, khoa học –
kỹ thuật Trung Quốc thời Phong Kiến a.Văn hoá:
- Tư tưởng: Nho giáo thnh
Trang 12- sử học: cố các bộ sử kí, hán thư, Đường thư, Minh sử…
- Nghệ thuật: hội hoạ, điêukhắc, kiến trúc… đều ở trình độ cao
-Văn hoá, khoa học – kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến có những thành tựu gì?
5 Dặn dò:- học bài-bài tập 5,6 – soạn bài 5
IV Rút kinh nghiệm:
-Một số thành tự của văn hoá Ấn Độ thời cổ, trung đại
2.kĩ năng:
-Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ
-Tổng hợp những kiến thức trong bài để đạt được mục tiêu bài học
3.Tư tưởng:
Trang 13-Lịch sử Ấn Độ thởi phong kiến gắn sự hưng thịnh, ly hợp dân tộc với đấu tranh tôn giáo.
-Nhận thức được Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại, có ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam Á
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1 Bản đồ Ấn Độ thời cổ đại và Phong Kiến
2 Tư liệu về các triều đại ở Ấn Độ
3 Một số tranh ảnh về các công trình văn hoá của Ấn Độ
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
-Sự suy yếu của xã hội phong kiến Trung Quốc cuối thời Minh – Thanh đượcbiểu hiện như thế nào?
-Trình bày những thành tựu về văn hoá, khoa học – ki thuật của Trung Quốc thời phong kiến
3 Bài mới
n " Đ – M t trong nh ng trung tâm v n hoá l n nh t c a nhân lo i c ng đ c hình thành # ăn hóa Phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp ất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ạn.Học lịch sử ũng được hình thành ư
t r t s m V i m t b d y l ch s và nh ng thành t u v n hóa v đ i n % ất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ều giai đoạn.Học lịch sử ầu về thị trường tiêu thụ # ự phát triển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ăn hóa Phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp ạn.Học lịch sử " Đ đã có nh ng đóng # góp l n lao trong l ch s nhân lo i ạn.Học lịch sử
Hoạt đông của
- Vương triều
Đê-li tồn tại trong bao
2 Ấn Độ thời Phong Kiến
* Vương triều Gupta: (TK IV – VI)
- Thời kì này, Ấn Độ trở thành một quốc gia pk hùng mạnh, công cụ sắt được sử dụng rộng rải, kt-xh và vh phát triển
- Đầu IV Vương triều Gupta bị diệt vong, sau đó luôn bị nước ngoài xâm lược, cai trị
* Vương triếu Hồi giáo Đêli (XII – XVI)
- Tk XII, Ấn Độ bị Thổ Nhĩ Kì xm lược, lập ra triều đại Hồi giáo Đêli, thi hnh chính sch cướp đoạt ruộng đất và cấm đoán đạo Hin đu, mâu thuẫn dân tộc căn thẳng
* Vương triều Ấn Độ Môgôn (TK XVI – giữa TK XIX)
Tk XVI, người Mông cổ chiếm đóng Ấn Độ, lập vương triều Mô-
Trang 14HS:- Kiến trúc Hinđu: tháp nhọn, nhiều tầng, trang trí bằng phù điêu
- Kiến trúc Phật giáo:
Chùa xây hoặc khoét sâu vào vách núi, tháp có mái tròn như bút úp
gôn, xóa bỏ sự kì thị tơn gio, khôi phục kinh tế và phát triển văn hóa
- Tôn giáo: Đạo Bà-la-môn có bboojking Vê-đa là bộ kinh cầu nguyện xưa nhất; đạo Hin-đu là tôn giáo phổ biến ở Ấn Độ hiện nay
-Nền văn học Hin-đu: với giáo lí,luật pháp sử thi đồ sộ, kịch, thơ ca…có ảnh hưởng đến đời sống XH
- Kiến trúc: ảnh hưởng sâu sắc của các tôn giáo với những công trình kiến trc đền thờ, ngôi chùa độc đáo cịn được giữ lại đến ngày nay
* Dạy 6A: GV giới thiệu 2 bộ Sử thi nổi tiếng của Án Độ:
Nguyên tác: Valmiki
Tác giả: R.K Narayan
Dịch giả: Đỗ Xuân Quý
Nhà xuất bản Đà Nẵng
MỤC LỤC
1 LÀM QUEN VỚI RAMA
Câu chuyện của Thataka
Câu chuyện Mahabali
Trang 15Câu chuyện Đunđubi
7 KHI MÙA MƯA CHẤM DỨT 8 VẬT KỶ NIỆM CỦA RAMA
9 RAVANA TRONG CUỘC HỌP
10 VƯỢT QUA ĐẠI DƯƠNG
11 VÂY HÃM LANKA
12 RAMA V RAVANA XUẤT TRẬN
13 KHÚC GIỮA
14 LỄ ĐĂNG QUANG
15 HẬU TỪ
2) Sử thi Ấn Độ Mahabharata
Mahabharata l một trong hai cuốn Sử thi tiếng Phạn (Sanskrit) Ấn Độ cổ, cuốn thứ hai
l Ramayana Mahabharata bao gồm hơn 74.000 câu thơ v những đoạn văn xuụi di, tổng cộng
khoảng 1,8 triệu từ, và là cuốn thiên sử thi duy nhất trên thế giới, gấp bảy lần tổng số câu thơ của
khoa tòan thư " về văn hóa truyền thống , về các truyền thuyết và về các thể chế chính trị - xã hội của Ấn Độ cổ xưa Nó là tấm gương phản chiếu tòan bộ đời sống con người Ấn Độ truyền
không thể nào thấy được ở Ấn Độ."
Cuốn sử thi này cũng chiếm vị trí quan trọng trong triết học và tôn giáo tại Ấn Độ, do nó
chừng 700 câu thơ.
hay còn được hiểu là "Câu chuyện vĩ đại về triều vua Bharath".
Nội dung cơ bản của bộ sử thi Mahabharata nói về cuộc chiến tranh khốc liệt giữa hai dòng
kỷ 10 TCN Do đó tên Mahabharata có nghĩa là "các truyện vĩ đại của triều đại nhà Bharata ".
Sử thi gồm 18 phần, gọi là 18 parva:
Trang 16-Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của Ấn Độ.
-Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà người Ấn Độ đã đạt được
Ký, duyệt của tổ trưởng
Trang 17-Nhận thức được quá trình lịch sử, sự gắn bó lâu đời giữa các dân tộc ở Đông Nam Á.
-Trong lịch sử, các quốc gia Đông Nam Á cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho văn minh nhân loại
2 Kiểm tra bài cũ:
-Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gup-ta được biểu hiện như thế nào? -Trình bày những thành tựu về mặt văn hoá mà Ấn Độ đã đạt được ở thời Trungđại?
3 Bài mởi
- Đông Nam Á từ lâu đã được coi là một khu vực có bề dày văn hóa, lịch sử Ngay từ những thế kỉ đầu Công nguyên, các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á đã bắt đầu xuất hiện Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, các quốc gia đó đã có nhiều biến chuyển Trong bài 6 chúng ta sẽ nghiên cứu sự hình thành và phát triển của khu vực Đông Nam Á thời phong kiến
Hoạt đông của thầy Hoạt đông của trò Nôị dung
Đông Nam Á xuất
hiện từ bao giờ?
HS:đdọc phần 1
HS lắng nghe
Chịu ảnh hưởng của giómùa,có hai mùa rõrệt…
Cung cấp đủ nướctưới ,khí hậu nóng ẩmthích hợp cho cây cốisinh trưởng và phát triển
Từ những thế kỉ đầucông nguyên
-Cham pa,Phù nam
1 Sự hình thành của vương quốc cổ Đông Nam Á
* Điều kiện tự nhiên:
- ĐNA là một khu vực rộnglớn, hiện nay gồm 11 nước
- Chịu ảnh hưởng của gió mùatạo nên 2 mùa:mùa mưa vàmùa khô
+ Thuận lợi: Khí hậu nhiệt đới
ẩm, mưa nhiều thuận lợi choviệc trồng lúa nước và các loạirau, củ, quả
+ Khó khăn: Gió mùa cũng lànguyên nhân gây ra lũ lụt, hạnhán… ảnh hưởng đến sự pháttriển nông nghiệp
*Sự hình thành các vương quốc cổ:
-Từ những thế kỉ đầu sau Công
Trang 18phong kiến Đông
Nam Á cũng trải qua
các quốc gia phong
kiến Đông Nam Á
gia Đông Nam Á
khác vào thời điểm
hình thành các quốc
gia đó?
- Kể tên một số
thành tựu thời phong
kiến của các quốc gia
Thời kì Angco ( IX –XV)
- Vương quốc thay (XIII)
Su-khô Đại Việt
- Champa
- kiến trúc và điêu khắcvới nhiều công trình nổitiếng: đền Ang-co, đềnBô-rô- bu-đua, chùa thápPa-gan, Tháp Chàm…
- Hình vòm, kiểu bát úp,
có tháp nhịn, đồ sộ, khắchoạ nhiều hình ảnh sinhđông ( chịu ảnh hưởngcủa kiến trúc Ấn Độ)
nguyên, cư dân ở đây biết sửdụng công cụ sắt Chính thờigian này các quốc gia đầu tiên
ở ĐNA xuất hiện
-Trong 10 tk đầu công nguyên,hàng loạt các quốc gia nhỏ hìnhthành: Cham-pa, Phù Nam
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
*Thành tựu nổi bật cư dân Đông Nam Á thời phong kiến
là kiến trúc và điêu khắc vớinhiều công trình nổi tiếng: đềnĂng-co, đền Bô-rô- bu-đua,chùa tháp Pa-gan, ThápChàm…
- Hình vòm, kiểu bát úp, cótháp nhịn, đồ sộ, khắc hoạnhiều hình ảnh sinh đông ( chịuảnh hưởng của kiến trúc ẤnĐộ)
4 Củng cố
Trang 19- Trình bày điều kiện tự nhiên và những yếy tố hình thành nên các vương quốc cổ
Bồi dưỡng cho họcsinh tình cảm yêu quý, trân trọng truyền thống lịch sử của Lào
và Cam-pu-chia, thấy được mối quan hệ mật thiết của 3 nước Đông Dương
2 Kiểm tra bài cũ
- Kể tên các nước trong khu vực Đông Nam Á hiện nay và xác định vị trí của các nước trên bản đồ
- Các nước trong khu vực Đông Nam Á có điểm gì chung về điều kiện tự nhiên? Điều kiện đó có ảnh hưởng gì đến sự phát triển nông nghiệp?
3 Bài mới
Cam-pu-chia và Lào là hai nước anh em cùng ở trên bán đảo Đông Dương với Việt Nam Hiểu được lịch sử của hai nước bạn cũng góp phần hiểu thêm lịch sử nước mình
Trang 20Hoạt động của thầy Hoạt đông của trò Nội dung
- Cư dân ở
Cam-pu-chia do tộc người nào
hình thành?
-Tại sao thời kì phát
triển của Campuchia
lại được gọi là thời kì
- Từ TK VI – IX: Nước Chân Lạp
-Từ TK IX – XV: Thời kì Ăngco
- Nông nghiệp rất phát triển
- Có nhiều công trình kiến trúc độc đáo
- Quân đội hùng mạnh
-Mở rộng lãnh thổ bằng vũlực
HS:- Quy mô: đồ sộ
- kiến trúc: độc đáo thểhiện óc thẩm mĩ và trình
độ kiến trúc rất cao củangười Cam-pu-chia
Từ TK XV – 1863 –bị
Pháp đô hộ
- HS đọc
+ Trước TK XIII: Chỉ có người Đông Nam Á cổ và người lào Thom
+ Sau TK XIII: người Thái di cư Lào Lùm, bộ tộc chính của Lào
+ XV – XVII: thời kì thịnh vượng
3.Vương quốc Campuchia.
- Thời kì Chân Lap: Thời kì tiền sử trên đất Cam –pu-chia ngày nay đã có một bộ phận cư dân cổ ĐNA sinh sống Trong quá trình xuất hiện nhà nước, tộc người Khơ-me được hình thành,
họ giỏi săn bắn, giỏi đào ao,đắp hồ chứa nước…Đến thế
kỉ VI, Vương quốc Chân Lạp ra đời
- Từ TK IX – XV: Thời kì Ăng-co là thời kì phát triển huy hòang của chế độ pk Cam-pu-chia
+ Nông nghiệp rất phát triển
+ Văn hoá độc đáo, mà tiêubiểu là có nhiều công trình kiến trúc đền tháp như Ăng-
co vát, Ăng-co Thom
+Quân đội hùng mạnh.+Mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực
- Sau thời kì Ăng-co, pu-chia bước vào giai đoanksuy yếu kéo dài, đến năm
Cam-1863 thì bị Pháp xâm lược
4 Vương quốc Lào
- Tộc người đầu tiên trên lãnh thổ Lào là người Lào Thơng, về sau có thêm một nhóm người Thái di cư đến gọi là người Lào Lùm, với nghề nông trồng lúa nước, săn bắn và một số nghế thủ công
Trang 21GV:-Kể thêm cho học
sinh về Pha Ngừm
theo SGV
- Trình bày những nét
chính trong đối nội và
đối ngoại của Vương
Lào với Việt Nam?
+XVIII – XIX: thời kỳ suyyếu
HS lắng nghe
- Đối nội: Chia đất nước thành các mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội vững mạnh
- Đối ngoại: Luôn giữ mốiquan hệ hòa hiếu với các nước nhưng cương quyết chống xâm lược
- Do có sự tranh chấpquyền lực trong hoàng tộc,đất ước suy yếu, vươngquốc Xiêm xâm chiếm
-Uy nghi, đồ sộ, có kiếntrúc nhiều tầng lớp, có 1tháp chính và nhiều thápphụ nhỏ hơn ở xungquanh, nhưng có phầnkhông cầu kì, phức tạpbằng các công trình củaCam-pu-chia
- Nhiệt đới gió mùa, có 2mùa: mùa khô và mùamưa, khí hậu
-Giữa tk XIV, các bộ tộc Lào thống nhất hình thành một nước riêng gọi là Lạn xạng( triệu voi)
+ Nước Triệu voi đạt được
sự thịnh vượng trong các tk
XV – XVII
- Đối nội: Chia đất nước thành các mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội vững mạnh
- Đối ngoại: Luôn giữ mối quan hệ hòa hiếu với các nước nhưng cương quyết chống xâm lược
- Sau tk XIII, Lạn Xạng suy yếu bị Xiêm thôn tính, tiếp
Giai đoạn hình thành TK I - TK IX TK XIII - năm 1353
Giai đoạn phát triển
thịnh vượng
TK IX - TK XV TK XV - TK XVII
Giai đoạn suy yếu Sau TK XV - năm 1863
Nửa sau TK XVIII cuối TK XIX
Trang 22- Học bài,bài tập 4,5 soạn bài 7
IV RÚT KINH NGHIỆM.
- -
Tân Thạnh, ngày 07 tháng 9 năm 2015
Ký, duyệt của tổ trưởng
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội Phong kiến
- Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong xã hội
- Thể chế chính trị của nhà nước Phong kiến
2 Kiểm tra bài cũ
-Sự phát triển của Vương quốc Cam-Pu-Chia thời Ăng-co được biểu hiện như thế nào?
Trang 23-Em hãy trình bày chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng?
3 Bài mới:
Qua các tiết học trước, chúng ta đã biết được sự hình thành, phát triển của chế độ phong kiến ở cả phương Đông và phương Tây Chế độ phong kiến là một giai đoạnquan trọng trong quá trình phát triển của lịch sử loài người
Hoạt động cuả thầy Hoạt động của trò Nôi dung
GV: -Theo em, cơ sở kinh
phong kiến ở phương
Đông và châu Âu còn
khác nhau ở điểm nào?
xã nông thôn
FT: Đóng kính trong lãnhđịa phong kiến
FĐ: Địa chủ và nông dân
FT: Lãnh chúa và nông nô
Bóc lột bằng địa tô
Giao ruộng đất cho nôngdân, nông nô thu tô, thuếrất nặng
Ơ châu Au xuất hiện thànhthị trung đại thươngnghiệp, công nghiệp pháttriển
Thể chế nhà nước do Vuađứng đầu
+ Phương Đông: vua có rấtnhiều quyền lực Hoàng đế
+ Châu Âu: Lúc đầu hạnchế trong các lãnh địa TK
XV quyền lực tập trungtrong tay vua
2 Cơ sở kinh tế – xã hội của XHPK
- Cơ sở kinh tế: sảnxuất nông nghiệp kếthợp với chăn nuôi vàmột số nghề thủ công.sản xuất nông nghiệpđóng kín trong công xãnông thôn(pđ) hay cáclãnh địa(pt)
- Ruộng đất nằm trongtay lãnh chúa hay địachủ, giao cho nông dânhay nông nô sản xuất.-XH gồm 2 g/c cơ bản
là địa chủ và nông dânlĩnh canh(pđ), lãnhchúa pk v nông nô(pt).Địa chủ và lãnh chúabóc lột nông dân vànông nô bằng địa tô
- Riêng ở XHPK pt, từ
tk XI, công thươngnghiệp phát triển
3 Nhà nước phong kiến:
- Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu Chế độ quân chủ
- Chế độ quân chủ ởphương Đông và châu
Âu có sự khác biệt:+ Phương Đông: vua
có rất nhiều quyền lựcHoàng đế
+ Châu Au: Lúc đầuhạn chế trong các lãnh
Trang 24địa, TK XV quyền lựctập trung trong tay vua
4 Củng cố:
-Lập bảng so sánh chế độ phong kiến phương Đông và châu Âu theo m u sau: ẫn đến sự suy vong của chế độ phong kiến và sự
Phong kiến phương Đông Phong kiến châu Âu
-Trong XHPK có những giai cấp nào? Trình bày mối quan hệ giữa các giai cấp ấy?
5 Hướng dấn : Học bài ,soạn bài 8
IV Rút kinh nghiệm:
- Hệ thống kiến thức về lịch sử thế giới trung đại
- Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong xã hội
2 Kiểm tra bài cũ:
- Trình bài những đặc điểm cơ bản của phong kiến châu Âu?
- Chế độ quân chủ là gì?xã hội phong kiến châu Âu có gì khác với xã hội phong kiến phương Đông?
3 Bài mới:
Những tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về lịch sử thế giới trung đại:sự hình thành
và phát triển của xã hội phong Kiến ở cả châu Âu và phương đông để nắm kĩ hơn kiến thức đã học chúng ta hôm nay cùng làm một số bài tập
Trang 25Hoạt động
cuả thầy
Hoạt động của trò
HS đọc bài tập
HS lên bảng làm
Cả lớp theo giỏi cùng làm
Tiêu diệt các vương quốc cũ trên đất Rô-ma
Thành lập nhiều vương quốc mới của
sgk),em hãy miêu tả cảnh hội chợ
b.Thành thị trung đại được hình thành từ:
A Trong các lãnh địa
B Các thị trấn
c.mô tả các hoạt động chủ yế trong thànhthị:
Bài tập 3: Nêu những thành tựu văn hóa
của trung quốc thời phong kiến:
a.Trong xã hội phong kiến ,giai cấp nào
là giai cấp thống trị và giai cấp nào là giai cấp bị trị?
b.Thế nào là chế độ Quân Chủ?lấy ví dụ
ở phương Đông và châu Âu để minh họa:
Trang 26GV nhận xét và cho
điểm
Cả lớp theo giỏi cùng làm
-ở Phương Đông:
-ở Châu Âu:
4.Củng cố –luyện tập:
- Xã hội phong kiến ở phương Đông và châu Âu hình thành từ thời gian nào?
- Xã hội Phong Kiến gồm mấy giai cấp?cơ sở kinh tế của xã hội Phong Kiến là gì?
Trang 27LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
- Giáo dục ý thức độc lập tự do và thống nhất đất nước của dân tộc
- Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ, thống nhất đất nước, mở ra thời kì độc lập lâu dài cho nước ta
II PHƯƠNG TIỆN DẠY- HỌC
1.Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước (thời Ngô Quyền)
2.Lược đồ 12 sứ quân
3 Một số tranh ảnh, tư liệu về di tích liên quan đến thời Ngô, Đinh …
III TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
- Trình bày những đặc điểm cơ bản của XHPK châu Au
- XHPK phương Đông có gì khác với XHPK phương Tây? Chế độ quân Chủ là gì?
3 Bài mới:
Sau h n 1000 n m kiên c ng b n b ch ng l i ách đô h c a PK ph ng B c , cu i cùng nhân ơng quốc Cam-pu-chia và Lào? ăn hóa Phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp ười đã phát triễn liên tục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ều giai đoạn.Học lịch sử ỉ chống lại ách đô hộ của PK phương Bắc , cuối cùng nhân ạn.Học lịch sử ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ương quốc Cam-pu-chia và Lào? ắc , cuối cùng nhân dân Ta đã giành l i đ c n n đ c l p V i tr n B ch ạn.Học lịch sử ư ều giai đoạn.Học lịch sử ậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ạn.Học lịch sử Đằng lịch sử (năm 938), nước Ta bước vào ng l ch s (n m 938), n c Ta b c vào ăn hóa Phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp ư ư
th i kì đ c l p, t ch ời đã phát triễn liên tục qua nhiều giai đoạn.Học lịch sử ậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ự phát triển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam
Hoạt động cuả thầy Hoạt động của trò Nội dung
HS đọc phần 1 SGK
GV:Chiến thắng Bạch Đằng
năm 938 có ý nghĩa: Đánh
bại âm mưu xâm lược của
quân Nam Han, chấm dứt
HS chia làm 4 nhóm
1.Ngô Quyền dựng nền độc lập tự chủ
- 939: Ngô Quyền lên ngôi vua, chọn Cổ Loa làm kinh đô
-xy dựng chính quyền:+ Trung ương:Vua đứng đầu và quyết địnhmọi việc
Trang 28-Kết luận:Còn đơn giản, sơ
sài nhưng bước đầu đã thể
hiện ý thức độc lập, tự chủ
GV:Sau khi trị vì đất nước
được 5 năm, Ngô Quyền
qua đời Lúc đó, tình hình
đất nước Ta thay đổi như
thế nào?
GV: Năm 950, Ngô Xương
Văn giành lại được ngôi
Vua song uy tín của nhà
Ngô đã giảm sút đất nước
Ngô Quyền mất Dương Tam Kha cướp ngôi triềuđình lục đục,
-950: Ngô Xương Văn lật đổ Dương Tam Kha nhưng không quản lí được đất nước
-965: Ngô Xương Văn chết loạn 12 Sứ Quân
-Là các thế lực phong kiến nổi dậy chiếm lĩnh một vùng đất
Các Sứ quân chiếm đóng ở nhiều vị trí quan trọng trên khắp đất nước, liên tiếp đánh lẫn nhau đất nước loạn lạc
là điều kiện thuận lợi cho giặc ngoại xâm tấn công đất nước.12 sứ quân gây biết bao tang tóc cho nhân dân, trong khi đó nhà Tống đang có
âm mưu xâm lược nướcTa
Do vậy, việc thống nhất đất nước trở nên cấp bách hơn bao giờ hết
Các Sứ quân chiếm đóng ở
- Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người Ninh Bình, có tài thống lĩnh quân đội.
Tổ chức lực lượng, rèn vũ khí, xây dựng căn cứ ở Hoa Lư.
-đánh đâu thắng đó các Sứ
+ Ở địa phương: cử cáctướng có công coi giữ các châu quan trọng.-Bộ máy nhà nước
2.Tình hình chính trị cuối thời Ngô
-944: Ngô Quyền mất Dương Tam Kha tiếm quyền , các phe phái nổi lên khắp nơi
-950: Ngô Xương Văn lật đổ Dương Tam Kha nhưng cuộc tranh chấp giữa các thế lực, thổ hào địa phương vẫn tiếp diễn, dẫn đến loạn
12 sứ quân
3.Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước
* Tình hình đất nước:-Loạn 12 Sứ Quân đất nước chia cắt, loạn lạc.-Nhà Tống có âm mưu xâm lược,
* Quá trình thống nhất:
Vua
Quan võ
Quan văn
Thứ sử các châu
Trang 29Đinh Bộ Lĩnh trên lược đồ.
- Vì sao Đinh Bộ Lĩnh lại
dẹp yên được các Sứ Quân?
âm mưu xâm lược của kẻ thù
- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc
- Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ đất nước
II PHƯƠNG PHÁP DẠY – HỌC:
- Lược đồ của kháng chiến chống Tống lần thứ nhất
- Tranh ảnh di tích lịch sử về đền thờ Vua Đinh, Vua Lê
- Tư liệu về nước Đại Cồ Việt thời Đinh – Tiền Lê
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
-Trình bày tình hình nước ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhất của Đinh BộLĩnh
Trang 30-Trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nước ta trong buổiđầu độc lập
3 Bài mới:
Sau khi dẹp yên 12 Sứ Quân, đất nước lại được thanh bình, thống nhất Đinh
Bộ lên ngôi vua, tiếp tục xây dựng một quốc gia vững mạnh mà Ngô quyền đã đặt nền móng
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
THMT: Tại sao Đinh tiên
Hoàng lại đóng đô ở Hoa
Lư?
GV: Việc nhà Đinh không
dùng niên hiệu của phong
kiến Trung Quốc để đặt tên
nước nói lên điều gì?
GV giải thích khái niệm
“Vương” và “đế”
+ “ Vương”: tước hiệu của
Vua (dùng cho nước nhỏ,
chư hầu)
+ “Đế”: là tước hiệu của
Vua nước lớn mạnh, có
nhiều nước thuần phục
(chẳng hạn Trung Quốc sau
khi thống nhất thì xưng đế)
GV:-Đinh Tiên Hoàng còn
áp dụng biện pháp gì để xây
dựng đất nước?
-Thời Đinh nước ta chưa có
luật pháp cụ thể, Vua sai đặt
- Đặt tên nước là Đại
Cồ Việt đóng đô ởHoa Lư
-Là quê hương củaĐinh Tiên Hoàng, đấthẹp, nhiều đồi núi thuận lợi cho việcphòng thủ
Đinh Bộ Lĩnh muốnkhẳng định nền độclập, ngang hàng vớiTrung Quốc chứkhông phụ thuộc vàoTrung Quốc
- Phong vương cho con, cắt cử tướng lĩnhthân cận giữ chức vụ chủ chốt, dựng cung điện, đúc tiền, xử phạt nghiêm kẻ có tội
I/ TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ –QUÂN SỰ
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước:
- 968: Đinh Bộ Lĩnh lênngôi Hoàng đế (Đinh TiênHoàng), Đặt tên nước làĐại Cồ Việt đóng đô ởHoa Lư(Ninh Bình)
- Năm 970, vua Đinh đặtniên hiệu là Thái Bình,Phong vương cho con, cửcác tướng lĩnh thân cậngiữ chức vụ chủ chốt, xâydựng cung điện, đúc tiền,
xử phạt nghiêm kẻ có tội,sai sứ sang giao hảo vớinhà Tống
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
* Sự thành lập của nhà Lê:
- Năm 979: Đinh Tiên
Hoàng bị giết nội bộ lụcđục
- Nhà Tống lăm le xâmlược, năm 980 Lê Hoànđược suy tôn lên làm vua.-Lê Hoàn là người có tài,
có chí lớn, mưu lược, lạiđược giữ chức Thập đạotướng quân thống lĩnh
quân đội
- Trước nguy cơ xâm lượccủa nhà Tống, ông đượcthái hậu họ Dương vàquan lại đồng tình đã suy
Trang 31HS đọc phần 2 SGK
GV: nhà tiền lê được thành
lập trong hoàn cảnh nào?
?Lê Hoàn là người như thế
nào
-Vì sao Lê Hoàn lại được
suy tôn làm vua?
GV:Chính quyền nhà Lê
được tổ chức như thế nào?
GV hướng dẫn HS vẽ sơ đồ
- Quân đội thời Tiền Lê
được tổ chức như thế nào?
HS đọc phần 3 SGK
GV-Quân Tống xâm lược
nước Ta trong hoàn cảnh
Năm 979: Đinh TiênHoàng bị giết nội bộlục đục
- Nhà Tống lăm lexâm lược năm 980 LêHoàn được suy tônlên làm vua
- Lê Hoàn: sinh ra
trong một gia đìnhnghèo ở Thanh Hóa,
bố mẹ mất sớm, phảilàm con nuôi cho mộtviên quan nhà họ Lê,lớn lên ông phò táĐinh Liễn, giúp Đinh
Bộ Lĩnh dẹp loạn 12
sứ quân
Gồm 10 đạo, chiathành 2 bộ phận:
- Cấm quân ( quâncủa triều đình)
- Quân địa phương
Cuối năm 979, nội bộnhà Đinh lục đục vìtranh quyền lợi quân Tống xâm lược
HS trình bày theo SGK
- Khẳng định quyềnlàm chủ đất nước
- Đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ thù, củng cố nền độc lập
tôn lên làm vua, lập nênnhà Lê( Tiền Lê)
*Tổ chức chính quyền
- Bộ máy cai trị ở trung
ương, vua nắm mọi quyền hành, giúp vua có thái sư, đại sư và quan lại gồm 2 ban văn, võ; các con vua được phong vương và trấn giữ các nơi quan trọng
- Đầu năm 981 quân Tống
do Hầu Nhân Bảo chỉ huytheo 2 đuờng thủy và bộtiến đánh nước ta
-Lê Hoàn trực tiếp tổ chức
và lãnh đạo cuộc khángchiến Cho quân đóng cọc
ở sông Bạch Đằng ngănchặn chiến thuyền địch.Nhiều trận chiến đấu ácliệt diễn ra Cuối cùngthủy quân địch bị đánh lui -Trên bộ quân ta chặnđánh quân Tống quyết liệtbuộc phải rútquân vềnước
* Ý nghĩa:
- Biểu thị ý chí quyết tâmchống ngoại xâm của quândân ta
- Đánh bại âm mưu xâmlược của kẻ thù, củng cốnền độc lập
Trang 32Dạy 7A: Mô tả bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương
4 Củng cố:
-Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Lê?
-Trình bày diễn biến, ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy (năm 981)
-Việc nhân dân ta lập đền thờ Vua Đinh (Ninh Bình) chứng tỏ điều gì?
Trang 33-Tranh ảnh di tích các công trình văn hóa,kiến trúc thời Đinh- Tiền Lê.
-Tư liệu thành văn về các triều đại Đinh-Tiền Lê
2 HS: SGK, vở ghi, vở bài tập
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ôn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích?
-Tường thuật lại diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống(năm 981)?
3 Bài mới:
Cu c kháng chi n ch ng T ng th ng l i đã đánh b i âm m u xâm l c c a k thù kh ng đ nh ắc , cuối cùng nhân ạn.Học lịch sử ư ư ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ẻ thù khẳng định ẳng định quy n làm ch đ t n c c a nhân dân Ta, và c ng c n n đ c l p ,th ng nh t c a n c ều giai đoạn.Học lịch sử ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ư ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ều giai đoạn.Học lịch sử ậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ất phát triễn,vì vậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ư Đạn.Học lịch sử i C
Vi t đó c ng là c s đ xây d ng n n kinh t ,v n hóa bu i đ u đ c l p ệt Nam ũng được hình thành ơng quốc Cam-pu-chia và Lào? ở châu Âu ển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ự phát triển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ều giai đoạn.Học lịch sử ăn hóa Phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp ổ Đại,chúng ta sẽ học nối tiếp một thới kì mới:Thời Trung Đại ầu về thị trường tiêu thụ ậy yêu cầu về thị trường tiêu thụ
Hoạt động cuả thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
nghiệp làm thay đổi môi
trường thiên nhiên ntn?
HS đọcChia ruộng đất cho nôngdân
-Khai khẩn đất hoang -Chú trọng thủy lợi
-Nhà vua quan tâm đến sản xuất ,khuyến khích nhân dân làm nông nghiệp
Từ vùng đất hoang biến thành những vùng đất canh tác
II/ SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA 1.Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ:
ổn định và bước đầu phát triển
- Nghề trồng dâu nuôi tằm
Trang 34-Sự phát triển củaThủ
Công Nghiệp được thể
hiện ở những mặt nào?
-Dựa vào H 20 miêu tả
cung điện Hoa Lư ?
-Các nghề thủ công truyền thống: Dệt lụa, làm giấy, đồ gốm tiếp tục phát triển
HS dựa vào SGK Miêu tả: Cột dát vàng,cónhiều diện,đài tế,chùa chiền,kho vũ khí,kho thóc thuiế…được xây dựng qui mô hoàng tráng hơn
-Đúc tiền đồng lưu thông trong nước
-Nhiều trung tâm buôn bán,khu chợ được hình thành
-Buôn bán với nứơc ngoài được mở rộng
3 tầng lớp cơ bản:
Tầng lớp thống trị:Vua,các quan văn,quan võ và một số nhà sư
-Tầng lớp bị trị:Nông dân,thợ thủ công,thươngnhân,một số địa chủ và
nô tì
Giáo dục chưa phát triển
-Đạo phật được truyền
bá rộng rãi
cũng được khuyến khích
=>Kết quả:Nông nghiệp ngày càng ổn định và phát triển
b Thủ Công Nghiệp
-Xây dựng một số xưởng thủcông nhà nước như: Xưởng đúc tiền, rèn vũ khí, may mặc, xây dựng cung điện chùa chiền
- Các nghề thủ công truyền thống: Dệt lụa, làm giấy, đồ gốm tiếp tục phát triển
- Nhân dân hai nước Việt –Tống thường qua lại buôn bán trao đổi hàng hóa ở vùng biên giới
2.Đời sống xã hội và văn hóa:
a.Xã hội: Gồm 3 tầng lớp:
-Tầng lớp thống trị:Vua, cácquan văn, quan võ và một sốnhà sư
- Bị trị: Nông dân, thợ thủ công, thương nhân, một số địa chủ
- Tầng lớp cuối cùng là nô tì(số lượng không nhiều)
b.văn hóa:
-Giáo dục chưa phát triển.-Đạo phật được truyền bá rộng rãi
-Chùa chiền được xây dựng nhiều, nhà sư được coi trọng
Trang 35-Chùa chiền được xây dựng nhiều,nhà sư được coi trọng.
-Các loại hình văn hóa dân gian khá phát triển
-Các loại hình văn hóa dân gian khá phát triển(ca hát nhảy múa đua thuyền,…)
4 Củng cố- luyện tập
-Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh-Tiền Lê phát triển?
-Đời sống xã hội và văn hóa nước Đại Cồ Việt có những biến đổi gì?
5 Dặn dò:
Học bài,Bài tập 5,6 và soạn bài 10
IV RÚT KINH NGHIỆM :
CHƯƠNG II: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ(XI-XII)
Bài 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DƯNG
ĐẤT NƯỚC
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất nước
- Dời đô về Thăng Long, đặt tên nươc là Đại Việt, chia lại đất nước về mặt hành
chính, tổ chức lại bộ máy chính quyền trung ương và địa phương, xây dựng luật
pháp chặt chẽ quân đội vững mạnh
2 Kỹ năng
- Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nước của nhà Lý
- Rèn luyện kỹ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu
3 Tư tưởng:
- Giáo dục cho các em lòng tự hào về tinh thần yêu nước, yêu nhân dân
- Học sinh hiểu pháp luật và nhà nước là cơ sở cho việc xây dựng và phát triển đất nước
2 Kiểm tra bài cũ
-Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ dưới thời Đinh-Tiền Lê?
-Đời sống xã hội và văn hoá Đại Cồ Việt có những nét chuyển biến gì?
Trang 36GV:Sơ lược qua tình hình
cuối thời Tền Lê
-Nhà Lý được thành lập
trong hoàn cảnh nào?
Thời gian?
-Lý Công Uẩn là ai? Tại
sao ông được suy tôn làm
vua?
GV:Sau khi lên ngôi vua,
ông đã làm gì?
-Tại sao dời đô về Đại La
và đổi tên là Thăng
Long?
GV chia nhóm cho HS vẽ
sơ đồ bộ máy nhà nước
GV treo khung sơ đồ bộ
máy nhà nước hướng dẫn
điều luật trong bộ Hình
Thư Và cho biết Bộ
Hình Thư bảo vệ ai? Cái
gì?
Lính bảo vệ cung và sau
Hoạt động của trò
1009 Lê Long Đỉnh chết.Triều Tiền Lê chấm dứt lý Công Uẩn được suy tôn làmvua1010 đặt niên hiệu làThuận Thiên dời đô
về Đại La, lấy tên Thăng Long
-Ông là người vừa có đức vừa có uy tín nên được triều thần quý trọng
1054 nhà lý đổi tên nước là Đại Việt-Xây dựng bộ máy nhà nước
Địa thế thuận lợi và lànơi hội tụ họp của bốnphương
HS dựa vo SGK tr lời
Năm1042 nhà Lý ban hành bộ luật Hình Thư
-1010 đặt niên hiệu là ThuậnThiên dời đô về Đại La, đổi tên Thăng Long
- Tổ chức bộ máy nhà nước:-1054 nhà lý đổi tên nước là Đại Việt
-Xây dựng bộ máy nhà nước
* Nội dung: Bao gồm nhữngqui định chặt chẽ việc bảo
vệ nhà vua và cung điện,
Trang 37này cả hoạn quan không
tự tiện vào cung cấm,
nếu ai vào sẽ bị tội chết,
người canh giữ không
cận thận để người khác
vào bị tội chết cấm dân
không được bán con trai
quan lại không được dấu
con trai, những người
cầm cố ruộng đất sau 20
năm được chuộc lại trả
lại ruộng cho những
người đã bỏ không cày
+ Gồm 2 bộ phận:
Cấm quân và quân địaphương
- Tổ chức chặt chẽ,quy củ
- Gả công chúa, ban tước cho các tù trưởng dân tộc Trấn
áp những người có ý định tách khỏi đại việt
- Quan hệ bình đẳng với các nước láng giềng
bị, bảo vệ sản xuất nông nghiệp Người xử tội bị xử phạt nghiêm khắc
- Quân đội:
+ Gồm 2 bộ phận: Cấm quân
và quân địa phương
+ Thực hiện chính sách “ngụbinh ư nông”
+ Gồm các binh chủng:Bộ binh và Thuỷ binh,kỉ luật nghiêm mimh,huấn luyện chu đáo
- Chính sách đối nội và đối ngoại
+ Xây dựng và bảo vệ khối đoàn kết dân tộc
+ Quan hệ bình đẳng với cácnước láng giềng
4.Củng cố:
- So sánh bộ máy thời Lý có gì khác thời tiền Lê
- Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất
5 Dặn dò:
Trang 38Học bài – soạn bài 11-bài tập 1&2
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 392 Kiểm tra bài cũ
-Nhà Lý được thành lập như thế nào và làm gì để xây dựng đất nước?
3 Bài mớí:
N m 981 m i quan h gi a 2 n c đ c c ng c nh ng t gi a th k XI, quan h 2 n c ăn hóa Phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp ệt Nam # ư ư ủa loài người nói chung và dân tộc Việt Nam ư % # ỷ XI, quan hệ 2 nước ệt Nam ư
b c t đ t b i nhà T ng có nh ng hành đ ng khiêu khích xâm l c đ i Vi t ắc , cuối cùng nhân ứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp ở châu Âu # ư ạn.Học lịch sử ệt Nam
Hoạt động cuả thầy Hoạt động của trò Nội dung
tế ,chính trị -Xâm lược Đại Việt để giải quyết tình hình khó khăn trong nước
+Ngân khố tài chính nguy ngập
+Nội bộ mâu thuẫn
+Nhân dân khắp nơi đấu tranh
+Bộ tộc người liêu hạ quấy nhiễu phía bắc
+ Xúi dục vua Chăm Pa+ Cấm nhân dân 2 bên qua lại
+ Cho quân sang, cướp
I Giai đoạn thứ I (1075) 1/ Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta
-Thế kỉ XI nhà Tống gặp phảikhó khăn về kinh tế ,chính trị-Xâm lược Đại Việt để giải quyết tình hình khó khăn trong nước
-Nhà Tống xúi Cham-pa đánhĐại Việt,ngăn cản việc trao đổi buôn bán giữa 2 nước…
2/ Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ
a Nhà Lý chuẩn bị:
-Nhà lý chủ động tiến hành các biện pháp chuẩn bị đối
Trang 40+ Ngấm ngầm chuân bị
vũ khí, lương thực
-Thái úy Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy tổ chức kháng chiến
HS đọc phần chữ in nhỏ SGK
- Tấn công trước để phòng vệ
- Tấn công thẳng vào sào huyệt của chúng
phó
-Cử Lý Thường Kiệt làm tổngchỉ huy tổ chức kháng chiến.-Chủ trương của nhà Lý:Tấn công trước để phòng vệ
-Trình bày diễn biến
cuộc tiến công của
-Lý Thường kiệt đã cho yết bảng nói rõ mục đíchcuộc tiến công tự vệ của mình
-Sau 42 ngày đêm quân
ta đã làm chủ thành Ung Châu tướng giặc phải tự tử
Làm thay đổi kế hoạch
và làm chậm lại cuộc tấncông xâm lược của nhà Tống vào nước ta
b.Diễn biến:
-Tháng 10-1075, Lý Thường Kiệt và Tông Đản chỉ huy
10 vạn quân, chia làm 2 đạo tấn công vào đất Tống
-Lý Thường kiệt đã cho yết bảng nói rõ mục đích cuộc tiến công tự vệ của mình.-Sau 42 ngày đêm quân ta đã làm chủ thành Ung Châu tướng giặc phải tự tử
c.Ý nghĩa: Làm thay đổi kế
hoạch và làm chậm lại cuộc tấn công xâm lược của nhà Tống vào nước ta
4 Củng cố - luyện tập
- Quân Tống âm mưu xâm lược Đại Việt nhằm mục đích gì?
- Vua tôi nhà Lý đã làm gì trước âm mưu của nhà Tống? Kết quả của việc chủ động tấn công?
- BT 1, 2, 3 trang 30
5 Dặn dò: Học bài - soạn bài 11 phần II