Hoạt động 2: Hớng dẫn HS xem tác phẩm Thiếu nữ bên hoa huệ + Hoạt động của giáo viên: Giáo viên treo phiên bản tranh có khuôn khổ lớn lên bảng cho HS xemhoặc cho học sinh nhìn vào bức tr
Trang 1Bài 1
Thờng thức mĩ thuật
Xem tranh Thiếu nữ bên hoa huệ
-I Các hoạt động dạy học chủ yếu
Hoạt động 1 Giới thiệu bài
+ Giáo viên có thể sử dụng một trong phơng án sau đây để giới thiệu bài
Phơng án 1: Cho học sinh kể tên các hoạ sĩ và những tác phẩm của các hoạ
sĩ đó mà em đã biết Sau đó giáo viên giới thiệu hoạ sĩ Tô Ngọc Vân và tácphẩm Thiếu nữ bên hoa huệ
Phơng án 2: Kể về những bức tranh treo ở ngôi nhà mình đang ở, ngôi
nhà của bạn bè, ngời thân Lí do ngời ta treo những bức tranh đó? Sau đógiáo viên giới thiệu có một bức tranh đợc vẽ rất đẹp mang nội dung cangợi vẻ đẹp thiên nhiên, ca ngợi vẻ đẹp của ngời phụ nữ: Bức tranh Thiếunữ bên hoa huệ của hoạ sĩ Tô Ngọc Vân
Phơng án 3: Chơi trò chơi: Đoán chữ
Tìm chữ thiếu trong câu thơ sau và điền vào ô trống
1 Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen …….vàng
2 Trèo lên cây bởi hái hoa
Bớc…… ờn cà hái nụ tầm xuân v
3 Đòng vô xứ quanh quanh
Non xanh nớc biếc nh tranh hoạ đồ
Nhận xét:
- 2 câu thơ đầu nói về các loài hoa
- Câu thơ cuối tả cảnh đẹp của một vùng quê Việt Nam
- Ghép những từ cùng màu theo hàng dọc đợc từ Huệ, đây là tên mộtloài hoa quen thuộc Có một bức tranh rất đẹp vẽ một cô gái và nhữngbông hoa huệ - đó là bức tranh: Thiếu nữ bên hoa huệ của hoạ sĩ TôNgọc Vân
Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh tìm hiểu về tác giả
+ Hoạt động của giáo viên:
Giáo viên dùng cách kể chuyện diễn cảm để kể cho học sinh nghe vềcuộc đời và sự nghiệp của hoạ sĩ Tô Ngọc Vân theo gợi ý của SGK vàSGV cùng một số tài liệu khác
Trang 2- Là một trong những hoạ sĩ Việt Nam đầu tiên.
- Sinh năm 1906 tại Hà Nội, quê ở tỉnh Hng Yên
- Ông là hoạ sĩ, liệt sĩ hi sinh trong chiến dịch Điện Biên Phủ
- Ông vẽ rất nhiều bức tranh đẹp ca ngợi thiên nhiên, ca ngợi vẻ đẹpcủa con ngời Tranh của ông còn phản ánh cuộc sống, chiến đấu, họctập và lao động của quân và dân ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ
- Ông là một trong những hoạ sĩ giỏi và có nhiều công lao cống hiếnnền nghệ thuật của dân tộc Vì thế ông đợc tặng Giải thởng Hồ ChíMinh về văn học nghệ thuật – một trong những giải thởng cao quýnhất của nớc ta
+ Hoạt động của học sinh:
- HS lắng nghe cô giáo kể
- 1 HS đọc to lại phần 1 trong SGK cho cả lớp cùng nghe
- 1 HS kể lại theo trí nhớ về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của hoạ sĩTô Ngọc Vân
- HS khác bổ sung
Hoạt động 2: Hớng dẫn HS xem tác phẩm Thiếu nữ bên hoa huệ
+ Hoạt động của giáo viên:
Giáo viên treo phiên bản tranh có khuôn khổ lớn lên bảng cho HS xem(hoặc cho học sinh nhìn vào bức tranh trong SGK) và kể chuyện diễn cảmcho học sinh nghe về bức tranh theo các mạch yêu cầu:
Bức tranh đợc vẽ năm 1943, là một trong những tác phẩm có giá trịcao về mặt nghệ thuật khẳng định tài năng của hoạ sĩ Đây là bức tranh
vẽ trớc khi tác giả tham gia kháng chiến, trớc khi tác giả vẽ các tácphẩm phục vụ kháng chiến chống thực dân Pháp
Nội dung bức tranh diễn tả khoảnh khắc bất chợt gặp của một cô gáithành phố xinh đẹp, đài các đang đắm mình trong hơng sắc của những
đoá hoa huệ Cô gái đang tự làm đẹp mình trớc những bông hoa Hoahuệ trắng, hơng thơm mát, cô gái nh đang cảm thấy vẻ đẹp của mình
và tự so sánh với hoa Hoa và ngời đều lặng lẽ, suy t Ngời và hoa nhhoà làm một, cô gái nh một bông hoa huệ đang độ khoe sắc và nhữngbông hoa huệ cũng nh những cô gái xinh đẹp và lộng lẫy kiêu sa mộtthời Ngời xem cảm nhận đợc sự vẻ đẹp của con ngời hoà cùng vẻ đẹpthiên nhiên
Trang 3 Góc nhìn của hoạ sĩ độc đáo, đơn giản nhng đã kín đáo diễn tả vẻ đẹp
về hình dáng của cô gái: Thân hình cân đối, các nét tròn căng của cơthể tạo nên cảm giác khoẻ mạnh, tà áo dài tạo những đờng cong mềmmại Tay phải nâng nhẹ cánh hoa, mái đầu nghiêng nghiêng ngắmnhững bông hoa và cánh tay trái nâng cao vuốt nhẹ mái tóc với nhữngngón tay thon dài búp măng Nét mặt suy t với gò má ửng hồng làmduyên Những bông hoa huệ không vẽ chi tiết nhng cũng đủ làm chongời xem cảm nhận đợc màu trắng tinh khiết, mùi thơm quyến rũ củacả một bó hoa đang nở đúng độ Tác giả vẽ những mảng hình, mảngmàu đơn giản diễn tả ánh sáng chiếu từ một phía đã làm tăng độ lunglinh của thiếu nữ và những cánh hoa Các màu sắc trên tranh kết hợptạo cho ngời xem cảm giác nhẹ nhàng, dịu êm với những sắc ấm quíphái trên gơng mặt, trên cánh tay Nghệ thuật dùng màu tuy đơn giảnnhng gợi cảm nhận rất riêng về sắc cho từng chi tiết trên tranh: Màutrắng hồng của làn da, màu trắng vàng nhẹ của chiếc áo dài nh cànglàm nổi bật khoảng trắng muốt của những đoá hoa Tất cả đang hoàcùng sắc xanh dịu nhẹ của nền và chiếc lọ cắm hoa với những nét hoavăn có hớng chạy ngang Bức tranh là sự kết hợp độc đáo và tài tìnhcủa đờng nét, màu sắc và hình khối, có sức thu hút lạ kì đối với conmắt ngời xem
- Hoạt động của học sinh:
Lắng nghe lời cô giáo kể về bức tranh
1 HS kể lại theo 3 ý cô giáo vừa kể
1 HS khác bổ xung
Hoạt động 3: Giới thiệu một số tác phẩm tiêu biểu của hoạ sĩ Tô Ngọc Vân.
- Giáo viên gợi ý cho HS kể lại bức tranh Nghỉ chân bên đồi:
Bức tranh đợc vẽ trong hoàn cảnh nào?
Nội dung bức tranh?
Cách thể hiện đờng nét, hình mảng, màu sắc trong tranh nh thế nào?
- HS kể lại bức tranh đó cho cả lớp nghe theo trình tự cô giáo gợi ý vớicách kể chuyện diễn cảm, không theo cách trả lời câu hỏi khô cứng
Hoạt động 4: Củng cố – Dặn dò
- GV nhắc lại nội dung bài học
Trang 4- Yêu cầu HS về kể lại cho bạn bè, ngời thân nghe về hoạ sĩ Tô NgọcVân và tác phẩm Thiếu nữ bên hoa huệ.
- Nhắc HS chuẩn bị cho bài sau
Bài 2: Vẽ trang trí
Bài 2: Vẽ trang trí
Màu sắc trong trang trí
-
I Các hoạt động dạy học chủ yếu
Giới thiệu bài
GV giới thiệu một số vật dụng có dùng màu sắc để trang trí
+ Màu trong một sản phẩm trang trí phaỉ có các sắc độ đậm nhạt khácnhau
+ Trong các sản phẩm trang trí, ngời ta tô màu đều, đậm và mịn
GV Kết luận : Đây cũng chính là một số yêu cầu cơ bản khi tô màu trongmột bài trang trí
Gọi 1 – 3 HS nhắc lại các yêu cầu đó
Hoạt động Thực hành tô màu.
Trang 5ở phần này, giáo viên có thể vẽ trớc một hoạ tiết có nhiều mảng để họcsinh tô màu vào các mảng đó, sau đó photo phát cho các học sinh thựchành theo nhóm nhỏ.
+ Nhóm Hoa Sen : GV phát các hoạ tiết hoa sen và đề nghị HS tô màutheo các yêu cầu của trang trí
+ Nhóm Hồng : GV phát hoạ tiết vẽ hình con bớm và HS tô màu theo yêucầu của trang trí
+ Nhóm Hoa Cúc : GV phát hoạ tiết vẽ hình hoa cúc và HS tô màu theoyêu cầu của trang trí
HS thực hành, GV quan sát và gợi ý, nhắc nhở những bài làm cha đúngyêu cầu Trong quá trình HS làm bài GV có thể dừng lại và nhắc chung cảlớp nếu phát hiện các em mắc chung một lỗi
GV tham khảo cách sử dụng các chất liệu khác nhau trong SGK trang 7
để hớng dẫn HS trong quá trình làm bài
Hoạt động 3 Nhận xét, đánh giá bài tập.
+ GV trình bày các bài tập theo nhóm và gợi ý cho HS tự nhận xét bài củanhóm mình và nhóm bạn theo những yêu cầu của màu sắc trong trang trí.+ GV kết luận và nhận xét những bài tốt, bổ xung những bài còn thiếusót Phân loại và đánh giá từng nhóm bài
+ Dặn dò bài tập sau: Chuẩn bị phơng tiện để học vẽ bài Vẽ tranh
Bài 3.
Vẽ tranh Đề tài trờng em
I Các hoạt động dạy học chủ yếu
Giới thiệu bài
Trang 6Giáo viên có thể dùng một trong các hình thức sau đây để dẫn dắt HS vàobài.
+ GV đọc một bài thơ hay về trờng của mình và hỏi HS về nội dung bàithơ? cảm nhận của em sau khi nghe bài thơ đó
+ GV có thể cho HS hát 1 bài hát về ngôi trờng thân yêu và hỏi HS về nộidung bài hát đó? Cảm nhận của em sau khi trình bày bài hát đó…
+ GV giới thiệu một bức tranh của HS vẽ về đề tài nhà trờng và gợi ý:Mái trờng thân yêu luôn gắn bó với bao kỉ niệm đẹp Sang năm các em đãchia tay với ngôi trờng thân yêu này rồi đấy Lên học lớp 6, trờng mới,bạn mới, thầy cô mới các em vẫn luôn luôn nhớ về ngôi trờng tiểu học vớithầy cô đã dạy dỗ, chăm sóc các em từ lớp 1 đến lớp 5
Từ tình yêu mái trờng này, các bạn đã thuộc những bài thơ hay, các bạn
đã hát những bài hát hay và vẽ những bức tranh đẹp Hôm nay, các emnhau cùng thể hiện tình cảm của mình với mái trờng qua bài vẽ tranh : Tr-ờng em nhé
Trang 7- Hình ảnh chính làm nổi rõ trọng tâm đề tài là hình ảnh nên đặt ở vị trígiữa tranh, lớn nhất
- Những hình ảnh hỗ trợ cho hình ảnh chính nên sắp xếp xung quanh, ở
đằng sau, xa xa
GV hỏi: Em định lựa chọn hình ảnh nào là hình ảnh chính? Tại sao vậy?
Và định sắp xếp ở vị trí nào trong bức tranh
Em định lựa chọn các hình ảnh nào hỗ trợ cho hình ảnh chính? Tại saovậy? Sắp xếp ở đâu trên tranh?
Nhóm 3: Nhắc lại cách thức vẽ màu cho bài vẽ tranh
+ Màu sắc phải hài hoà, không có những màu chói gắt, nổi bật quá
+ Trên tranh phải có những màu đậm, màu sáng
+ Pha màu để tạo các màu hài hoà và tạo đạm nhạt cho màu
GV nhắc lại một cách tổng thể các bớc tiến hành bài vẽ tranh, và giớithiệu một bức tranh đẹp vẽ về đề tài trờng em của các bạn năm trớc, nhậnxét u điểm và rút kinh nghiệm một số hạn chế còn tồn tại
Bài 4 Vẽ theo mẫu
Khối hộp và khối cầu
III Các hoạt động dạy học chủ yếu
-Giới thiệu bài
GV có thể nắhc lại hoặc gọi HS nhắc lại một sô mẫu đã vẽ trong các bài vẽtheo mẫu ở lớp 3 và lớp 4 để học sinh nhớ lại
GV giới thiệu và đặt mẫu Có thể đặt mẫu trớc lớp, mẫu ở giữa lớp cho HSngồi ở xung quanh hoặc có thể chuẩn bị từ 2 – 3 mẫu và đặt mẫu theo cácnhóm nhỏ
Lu ý chọn mẫu là 2 khối hộp và khối cầu có độ to nhỏ khác nhau Đặt mẫu
có vật trớc, có vật ở sau
Hoạt động 1 Hớng dẫn học sinh quan sát nhận xét
GV thao tác trực tiếp trên mẫu và hớng dẫn
HS quan sát và nhận xét:
Trang 8+ ở vị trí quan sát của mình khối hộp nhìn đợc mấy mặt? Các mặt đó to nhỏkhác nhau nh thế nào?
+ Khối hộp và khối cầu có vị trí nh thế nào? (Trớc sau, che khuất )
+ Quan sát nhận xét về hình dáng của 2 khối, tỉ lệ cao thấp, to nhỏ của 2khối
+ Đếm số đỉnh và số cạnh của khối hộp mà mình quan sát đợc
Có thể gọi đại diện các em ở các góc độ khác nhau trả lời Các em khác ở vịtrí tơng ứng bổ sung hoặc GV so sánh: Mẫu ở các vị trí khác nhau thì sẽ nhìnthấy những điểm không giống nhau
+ Xác định đúng các điểm tạo hình khối hộp
+ Hình dung các mặt không nhìn thấy của khối hộp
+ Khối cầu không đơn thuần là một hình tròn
Trang 9Trong quá trình HS thực hành, GV quan sát theo dõi và nhắc nhở tiếnhành các bớc theo đúng qui trình, không vẽ bịa.
Yêu cầu cơ bản của bài tập là vẽ đợc hình của các khối theo đúng tỉ lệ vàsắp xếp bố cục hợp lý trên tờ giấy vẽ nên GV thờng xuyên gợi ý cho HSlàm bài đúng yêu cầu
Bài 6 Vẽ trang trí
I các hoạt động dạy học chủ yếu
Giới thiệu bài
+ GV ghim lên bảng 2 hình hoạ tiết: một hoạ tiết là hình mây cụm (không
đối xứng) và một hoạ tiết hình con bớm (đối xứng)
+ GV hỏi: 2 hoạ tiết này khác nhau nh thế nào?
- Hoạ tiết mây cụm chỉ đợc vẽ về 1 phía
- Hoạ tiết hình con bớm đợc vẽ về 2 phía cân đối nhau
Bài hôm nay, các em sẽ tìm hiểu về hoạ tiết đợc vẽ về 2 phía cân đối nhau
và tập vẽ những hoạ tiết đó
Hoạt động 1 Hớng dẫn HS cách vẽ hoạ tiết đối xứng.
+ GV dùng giấy màu gấp đôi lại và vẽ một nửa hình con bớm sau đó cắthình con bớm đó với trục là mép gấp của tờ giấy Mở tờ giấy ra và cho HSnhận xét:
- Hình hai bên giống nhau và ngợc chiều nhau
- Hai hình hai bên có chung một trục gấp ở giữa
+ GV vẽ một hình hoạ tiết con bớm lên bảng theo trình tự:
- Vẽ trục đối xứng
- Vẽ hình bên traí trớc
- Nhìn vào hình bên trái vẽ hình bên phải ngợc lại của hình bên trái
+ GV tô màu cho hoạ tiết bên traí sau đó tô màu cho hoạ tiết bên phải vàchỉ rõ cho HS thấy sự đối xứng của hình, của mảng và của màu
Bớc 2 Hớng dẫn HS thực hành
+ HS chép hoạ tiết hình con bớm trên bảng theo đúng trình tự cô giáo vừatrình bày
+ HS tô màu theo đúng cách thức đối xứng cô giáo vừa giới thiệu
+ GV phát phiếu bài tập cho học sinh tự vẽ tiếp các hình còn thiếu theocách thức đối xứng
Trang 10(Trong phiếu bài tập, GV có thể để hình khuyết bên phải, có hình để khuyết bên trái, có hình khuyết trục đối xứng, yêu cầu HS suy nghĩ và vẽ nốt phần còn lại Hoặc cũng có thể vẽ sẵn trục giữa HS tự nghĩ ra hoạ tiết và vẽ đối xứng qua trục đó).
Bài 7 Vẽ tranh
Đề tài An toàn giao thông
I Các hoạt động dạy học chủ yếu
Giới thiệu bài
Hàng ngày mọi ngời đi làm việc, đi đến trờng để học tập, đi chơi… đềuphải tham gia giao thông An toàn giao thông giúp cho cuộc sống con ng-
ời hạnh phúc Em hãy kể những qui định về an toàn giao thông mà emthờng gặp? Tại sao mọi ngời phải thực hiện nh vậy? (đèn xanh, đền đỏ.Trật tự qua cầu, phà Đi bộ, đi xe, sang đờng đúng phần đờng qui định.,không đùa nghịch trên đờng tàu hoả…) Đồng thời em hãy kể những trt-ờng hợp vi phạm an toàn giao thông mà em đã gặp (Đi ngợc chiều, đidàn hàng ngang, để xe trên vỉa hè, đùa nghịch khi tham gia giao thông )Giờ học này cả lớp sẽ vẽ về các hoạt động tham gia giao thông mà đảmbảo an toàn, đúng qui định nhé
Hoạt động 1 Hớng dẫn học sinh nhớ lại, hình dung những hình ảnh
về đề tài an toàn giao thông.
+ GV sử dụng trực quan ảnh chụp để giới thiệu cho HS nhớ lại hình ảnhcần phải có trong đề tài An toàn giao thông
- Các phơng tiện tham gia giao thông: Ôtô, tàu hoả, xe máy xe đạp
- Ngời tham gia giao thông: Ngời lớn, trẻ em, ngời già…
- Trang phục của ngời tham gia giao thông
…
Trang 11GV cho HS xem một số bài vẽ của HS lớp trớc và hỏi: Các bạn vẽ cảnhtham gia giao thông ở đâu? hoạt động của con ngời nh thế nào? Nhữnghình nào cho ta biết cảnh đờng phố, cảnh nông thôn, cảnh trên sông?…Phát vấn HS: Em thích vẽ cảnh ở đâu? Mọi ngời tham gia giao thông nhthế nào?
+ GV kịp thời nhắc nhở những HS cha biết vẽ những hình ảnh chính, hình
ảnh phụ trong tranh
Trang 12+ GV nhắc nhở và huớng dẫn cho từng HS cách pha màu bằng màu bột,bằng chì màu, bằng sáp màu để tạo thành những màu ăn nhập hài hoà vớinhau.
+ GV hớng dẫn HSvẽ màu vào những vị trí thích hợp trong tranh, tạo đợc
sự tơng quan chung
Hoạt động 4 Nhận xét đánh giá
+ Bài tập có thể hoàn thành ở tiết thứ 2 vào buổi chiều
+ GV thu bài, phân loại bài tập và nhậnxét những u khuyết điểm của từngbài, rút kinh nghiệm để bài vẽ tranh sau đẹp hơn
+ Dổn dò chuẩn bị cho bài sau
Bài 8 Vẽ theo mẫu
Mẫu có dạng hình trụ và hình cầu
I các hoạt động dạy học chủ yếu
Giới thiệu bài
GV có thể giới thiệu đặc điểm của khối có dạng hình trụ
Đặc điểm của khối có dạng hình cầu
Giới thiệu một số mẫu giáo viên đã chuẩn bị sẵn và yêu cầu HS chọn mẫu
và vẽ theo nhóm
GV yêu cầu HS tự đặt mẫu cho nhóm mình, sau đó phát vấn học sinh tạisao lại đặt mẫu nh vậy? Nếu HS đặt mẫu cha đẹp, GV có thể hớng dẫn HSthay đổi vị trí của mẫu để phù hợp với các vị trí quan sát trong nhóm
Hoạt động 1 Hớng dẫn HS quan sát và nhận xét mẫu
+ Sắp xếp hình vẽ tập hợp mẫu vào tờ giấy vẽ theo chiều ngang hay chiềudọc của tờ giấy vẽ?
Các nhóm chú ý quan sát theo yêu cầu của cô giáo, trả lòi lần lợt trớc cảlớp và cô giáo hệ thống lại một lần trớc khi hóng dẫn HS cách vẽ
Trang 13+ Luôn nhắc HS quan sát mẫu để vẽ, yêu cầu hình vẽ gần giống mẫu vềhình dáng, tỉ lệ, vị trí…
+ HS không dùng thớc kẻ, com pa… để dựng hình
+ HS không đựơc vẽ bịa
Hoạt động 4 Hớng dẫn học sinh cách nhìn đậm nhạt trên mẫu và vẽ
đậm nhạt trên bài vẽ
HS hoàn thành phần dựng hình và theo dõi GV giảng bài trên mẫu
+ Nheo mắt nhìn phần sáng phần tối trên 2 vật mẫu
+ Xác định vị trí của các phần: Đậm, đậm vừa và sáng trên mẫu và trênhình vẽ
Bài số 9: Thờng thức mĩ thuật
Giới thiệu sơ lợc điêu khắc cổ Việt Nam
I Các hoạt động dạy học chủ yếu
Trang 14Giới thiệu bài
Giáo viên có thể dùng một trong các hình thức sau đây để giới thiệu,nhằm tập trung học sinh vào bài giảng:
+ Kể một câu chuyện ngắn về truyền thống văn hoá quê hơng mình, câu
chuyện đó gắn với di tích mà học sinh đã từng quen biết (đình, chùa, lăng
tẩm ở địa phơng …)
+ Giáo viên gợi ý cho học sinh kể lại một câu chuyện đã đợc học trongchơng trình lịch sử, câu chuyện đó có liên quan đến một di tích văn hoátiêu biểu
+ Cho học sinh hát một bài hát dân ca bắc bộ hoặc dân ca Chăm…
…
Từ đó dẫn dắt vào bài:
+ Công trình kiến trúc truyền thống với chức năng sinh hoạt văn hoá, tínngỡng… còn chứa đựng nhiều tác phẩm nghệ thuật đặc sắc Ông cha tathời trớc không chỉ lao động sản xuất cần cù mà còn biết tô điểm cuộcsống, phục vụ nhu cầu sinh hoạt, tín ngỡng bằng lời ca tiếng hát, bằng cáccách thức tạo hình độc đáo Một trong các cách thức tạo hình đó là điêukhắc cổ
+ Giới thiệu bằng trực quan:
- ảnh tợng phật Adidà: Phục vụ nhu cầu tín nguỡng, thờ cúng
- ảnh Vũ nữ chăm: Múa hát ca ngợi cuộc sống
- ảnh Đá cầu: Cảnh vui chơi sau những công việc lao động nặng nhọccủa ngời dân lao động
- ảnh Chèo thuyền: Hoặc là cuộc đua vui hoặc là cảnh lao động sảnxuất
Hỏi: Các em có thích biết về những tác phẩm tuyệt đẹp này không?
Kết luận : Giờ học này cô giáo và cả lớp cùng xem một số tác phẩm điêukhắc truyền thống
Hoạt động 1: Giới thiệu về điêu khắc và điêu khắc truyền thống Việt Nam
Phân chia lớp thành 3 – 4 nhóm để tổ chức các hoạt động trong giờhọc
Đa ra một bức tợng tròn và một bức phù điêu để học sinh so sánh rút
ra nhận xét sự giống nhau và khác nhau của 2 tác phẩm
Trang 15 GV kết luận: Đây là 2 tác phẩm điêu khắc :
GV đa tranh 2 tác phẩm điêu khắc truyền thống trong SGK (1 tợng
tròn và 1 phù điêu) và giới thiệu :
+ Đây là những tác phẩm điêu khắc đợc làm và đặt trong đình, chùa,tháp từ rất lâu
+ Những tác phẩm này do những ngời thợ thủ công có đôi bàn tay khéoléo và óc tởng tợng phong phú làm ra Họ đợc gọi là những nghệ nhân và
họ không để lại tên trên tác phẩm
+ Những tác phẩm này đợc làm bằng những vật liệu quen thuộc nh: Gỗ, đá,
Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh tìm hiểu nội dung tác phẩm
Nội dung, hình thức thể hiện và giá trị của một số tác phẩm điêu khắc truyềnthống đã đợc giới thiệu trong SGK
Giới thiệu 3 pho tợng : Phật Adiđà, Phật Bà Quan Âm nghìn mắtnghìn tay và tợng Vũ nữ Chăm
+ Gợi ý cho các nhóm thảo luận về :
- Thể loại tợng tròn hay phù điêu? đợc làm ở đâu?
- Chất liệu của tác phẩm?
+ Học sinh đọc nội dung trong sách giáo khoa và thảo luận về nội dung của 3bức tợng đó
Trang 16- Tợng thật cao gần 2 mét đợc đặt trên một bông hoa sen tuyệt đẹp Tấtcả đợc đặt trên một bệ đá hình bát giác với những hình chạm trổ hoa látinh xảo Phật đợc tạc ngồi trong t thế thoải mái
- Cách tạc tợng bằng đá rất khéo léo gợi cho ngời xem có cảm giác vềchiếc áo mỏng, buông chùng, uốn lợn theo những nếp cong mềm mại
bó sát cơ thể Những nét khắc đá tài hoa cũng cho ta cảm nhận về một
vẻ mặt thuần hậu đang mỉm cời của đức phật , với chiêc mũi dọc dừa,
cổ cao 3 ngấn, gồ mắt cao thanh tú đã diễn tả trí tuệ cao siêu và mộtnội tâm sâu lắng
- Đây là một bức tợng to lớn nhất tạc bằng đá của Việt Nam đợc làm từthời nhà Lí
(+) Tợng phật bà quan âm nghìn mắt nghìn tay.
- Đợc làm khoảng năm 1656 Tợng có chiều cao toàn bộ gần 4 mét.Quan âm ngồi trên bông hoa sen và đợc con rồng đội qua biển Tợng
có hình dáng thon thả hơn tợng Phật Adiđà Với hệ thống các cánh tay
to nhỏ, trong lòng mỗi bàn tay có hình một con mắt đợc xếp thànhvầng hào quang phía sau Có 1 đôi cánh tay kết ấn liên hoa và hai đôicánh tay kết ấn Tam muội, còn lại các đôi tay khác đều dang ra haibên cân đối, nhịp nhàng nhìn nh từ một đôi tay đợc dịch chuyển trongcác động tác khác nhau
- Tợng phật bà quan âm nghìn mắt nghìn tay là tác phẩm độc đáo bậcnhất của nền mĩ thuật tạo hình điêu khắc Việt Nam
+ Tợng Vũ nữ Chăm
- Đợc làm theo tín ngỡng dân tộc Chăm Đây là tợng vũ nữ đang múa
điệu Apxara đợc làm bằng đá sa thạch, cao 62 cm
- Tợng đợc làm vào khoảng cuối thế kỉ thứ 10, hình tợng vũ nữ đợc diễntả bằng đá nhng rất uyển chuyển, t thế uốn cong toàn bộ, thân hình đ-
ợc nổi lên vừa phô diễn vẻ đẹp con ngời, vừa mang vẻ đẹp nội tâm vàluôn toát lên tính thẩm mĩ thanh cao
- Tợng Vũ nữ là một trong những tợng đẹp đợc gắn bên ngoài các thápcủa ngời Chăm ở Mĩ Sơn (tỉnh Quảng Nam)
+ Ngoài một số tợng tròn vừa xem, điêu khắc cổ còn có những tác phẩmphù điêu, chạm khắc rất đẹp Những tác phẩm này đợc thể hiện ở những
bệ tợng bằng đá, những phần gỗ trong đình, trong các nhà chùa vvv…
Trang 17- Những tác phẩm phù điêu, chạm khắc có nội dung phản ánh các mặt
đời sống của ngời lao động cùng chung sống trong cộng đồng
- Phản ánh cảnh sinh hoạt: Chèo thuyền
- Phẩn ánh cảnh vui chơi, hội hè: Đá cầu
+ Kết thúc bài học có thể hát lại một bài hát dân ca trong chơng trình hátnhạc đã học hoặc cho học sinh xem một số t liệu qua tranh ảnh, băng hình./
Bài 10 Vẽ trang trí
Trang trí đối xứng qua trục
I Các hoạt động dạy học chủ yếu
Gíơi thiệu bài
GV có thể sử dụng nhiều cách để giới thiệu bài, ví dụ:
+ ở bài học số 6 các em đã học cách vẽ hoạ tiết đối xứng, GV gợi ý để
HS nhắc lại thế nào là hoạ tiết đối xứng?
+ Trong một bài tập trang trí có các yếu tố trang trí nh: Hoạ tiết, màu sắc,hình mảng, đờng nét, đậm nhạt vv…
+ Hôm nay chúng ta sử dụng cách thức đối xứng cho một hình thức trangtrí với các yếu tố khác bên cạnh yếu tố hoạ tiết
Hoạt động 1 Hớng dẫn học sinh cách vẽ
a/ HS quan sát trực quan.
+ GV treo trực quan hình trang trí đối xứng lên bảng (hình vuông, hìnhtròn) cho HS phát hiện:
Trang 18- Trục đối xứng ?
- Các hoạ tiết đối xứng qua trục đó?
- Các mảng hình đối xứng qua trục đó?
- Các mảng màu đối xứng qua trục đó?
- Các chi tiết khác đối xứng qua trục đó?
Gọi 1 HS khác phát hiện trục đối xứng khác trong trực quan đó Phát hiệncác yếu tố đối xứng nh trên
Liên tục gọi HS lần lợt phát hiện các trục đối xứng ngang, đối xứng dọc
+ Bớc 2 Chia hình vuông thành các phần đều
nhau qua tâm – các đờng chia hình vuông đó
còn gọi là các trục đối xứng
(Dùng các màu khác nhau để vẽ các trục)
- HS phát hiện các mảng đối xứng qua các trục
+ Bớc 3 GV sử dụng trục đỏ để dựng 1 hoạ tiết
(hình đỏ) theo cách thức của bài 6
- Gọi 1 HS lên bảng sử dụng trục xanh lam để dựng hoạ tiết đối xứng
- Gọi 1 HS lên bảng sử dụng trục xanh cây để dựng hoạ tiết đối xứng
- GV vẽ một mảng màu đơn giản (hình tròn) ở góc của hình vuông và yêucầu HS lên bảng vẽ đối xứng mảng màu đó ở các vị trí còn lại
+ HS lên bảng xác định trục đối xứng trớc khi vẽ
- GV vẽ nét đơn giản tạo thành nhị hoa của 1 hoạ tiết và yêu cầu HS lênbảng vẽ đối xứng các nét đó ở những vị trí còn lại
+ HS lên bảng xác định trục đối xứng trớc khi vẽ
Kết luận về trang trí đối xứng
+ Vẽ các trục đối xứng trong hình trang trí
Trang 19+ Vẽ hoạ tiết, vẽ mảng, vẽ màu, vẽ nét.
+ Dùng các trục đối xứng để vẽ tiếp các hoạ tiết, các mảng, các màu ở vịtrí còn lại
- Tô màu các họa tiết, hình mảng đã vẽ
Hoạt động 4 Nhận xét đánh giá bài học
Đề tài ngày nhà giáo việt nam
I Các hoạt động dạy học chủ yếu
Giới thiệu bài
+ Cho HS hát tập thể một bài hát về cô giáo, nhà trờng
+ GV phát vấn HS về nội dung bài hát
+ GV giảng bài: Ngày Nhà giáo Việt Nam đang đến gần, để bày tỏ lòngbiết ơn sự chăm lo dạy dỗ của thầy cô, các em HS đã có những việc làmtốt - đó là những món quà rất có ý nghĩa kính tặng các thầy các cô
+ Các bạn nhỏ đã vẽ những bức tranh rất đẹp về ngày Nhà giáo Việt Nam(GV cho HS xem tranh của HS năm trớc) và hỏi: Các em có muốn thểhiện tình cảm của mình qua những bài vẽ về ngày Nhà giáo Việt Namkhông?
Hoạt động 1 Hớng dẫn học sinh cách vẽ.
Trang 20a/ Hớng dẫn HS hình dung về những kỉ niệm của ngày Nhà giáo Việt Nam mà các em đã đợc tham gia.
- Cô giáo và học sinh đều ăn mặc đẹp đón chào ngày hội
- Ngày Nhà giáo Việt Nam có rất nhiều hoa đẹp
+ Lựa chọn những hình ảnh hỗ trợ để bức tranh thêm sinh động Hình ảnh
hỗ trợ ở xa xa, ở xung quanh hình ảnh chính
+ Sự khác nhau của các nhân vật trong tranh: Cô giáo, học sinh, sân ờng, lớp học
trt-+ Vẽ màu cho bức tranh, màu vẽ cho bức tranh phải có sự pha trộn, có
đậm nhạt và hài hoà với nhau Những hình ảnh chính nên vẽ màu rõ ràngnổi bật hơn những hình ảnh hỗ trợ Màu sắc trong bài vẽ tranh theo đề tàingày Nhà giáo Việt Nam phải rực rỡ vui tơi
Hoạt động 2 Hớng dẫn học sinh thực hành
+ GV chia nhóm và HS vẽ bài theo nhóm
+ Giáo viên theo dõi và thờng xuyên trao đổi với học sinh về: Quang cảnhcủa bức tranh em vẽ? (Trên đờng đi, trên sân trờng, trong lớp học, tại nhàcô giáo? ) Những hình ảnh mà em chọn lựa? Vị trí các hình ảnh định vẽtrong tranh?
+ Cách sử dụng chất liệu màu để vẽ bức tranh?
+ GV có thể gợi ý cho những em HS vẽ khá cách sắp xếp các mảng hình,mảng màu to nhỏ, dài, ngắn, cao thấp khác nhau tạo nên sự sinh động chobài vẽ Đồng thời tạo cho các em những cảm nhận vẻ đẹp của sự phongphú, sự ăn nhập và sự độc đáo cuả các yếu tố tạo hình trên tranh Từ đó,hớng HS tới sự tìm tòi sáng tạo theo cách cảm nhận riêng của mình
+ GV nhắc nhở từng em và cõ thể nhắc nhở chung nếu thấy nhiều em cóchung sự lúng tứng
Hoạt động 3 Nhận xét, đánh giá bài học
+ Có thể cho HS tiến hành làm bài thêm trong tiết buổi chiều