Tìm hai số biết tổng và tích của chúng Giả sử hai số cần tìm có tổng bằng S và tích bằng P... Dùng hệ thức Vi- ét để tính nhẩm các nghiệm của ph ơng trình... Không giải ph ơng trình,
Trang 1Gi¸o viªn thùc hiÖn: L ¬ng Ngäc DÞu
§¬n vÞ: Tr êng THCS Céng Hoµ
Trang 21 Hệ thức vi- ét
a
b x
; a
b x
2
1
?1
Định lí vi- ét
Nếu x1, x2 là hai nghiệm của
ph ơng trình
ax2 + bx + c= 0(a≠0)
a
c x
x
a
b x
x
2 1
2
x1 x2= (H/s2)
thì
Cho ph ơng trình bậc hai :
có thể viết các nghiệm đó d ới dạng:
a
b x
, a
b x
2
1
Trang 31 HÖ thøc vi Ðt
a
b x
; a
b x
2
1
?1
§Þnh lÝ vi- Ðt
NÕu x1, x2 lµ hai nghiÖm cña
ph ¬ng tr×nh
ax2 + bx + c= 0(a≠0)
a
c x
x
a
b x
x
2 1
2 1
th×
VÝ dô: BiÕt c¸c ph ¬ng tr×nh sau cã nghiÖm, kh«ng gi¶i ph ¬ng tr×nh, h·y tÝnh tæng vµ tÝch c¸c nghiÖm cña chóng
nghiÖm, theo hÖ thøc Vi-Ðt ta cã:
Lêi gi¶i
1 2 2 2 9
2 1
2 1
a
c x
x
a
b x
x
nghiÖm, theo HÖ thøc Vi-Ðt ta cã:
3
1 3 1
2 3 6
2 1
2 1
c x
x
a
b x
x
Trang 4áp dụng
1 Hệ thức vi ét
a
c x
x
a
b x
x
2 1
2 1
Định lí Vi-ét: Nếu x1, x2 là hai nghiệm
của ph ơng trình ax2 + bx + c= 0(a≠0) thì
Cho ph ơng trình 2x2- 5x+3 = 0
a, Xác định các hệ số a,b,c rồi tính a+b+c
b, Chứng tỏ x1 = 1 là một nghiệm của ph ơng trình
c, Dùng định lý Vi- ét để tìm x2.
?3 Cho ph ơng trình 3x2 +7x+4=0
a, Chỉ rõ các hệ số a,b,c của ph ơng trình
b, Chứng tỏ x1= -1 là một nghiệm của ph
ơng trình
c, Tìm nghiệm x2
Nhóm 2 và nhóm 4 (Làm ?3)
Nhóm 1 và nhóm 3 ( Làm ?2 ) Hoạt Động nhóm
Tổng quát 2: Nếu ph ơng trình ax2+bx+c=0
(a≠0 ) có a-b+c = 0 thì ph ơng trình có một
nghiệm x1= -1, còn nghiệm kia là x2= - c a
Tổng quát 1 : Nếu ph ơng trình ax2+bx+c= 0
(a≠ 0 ) có a+b+c=0 thì ph ơng trinh có môt
nghiệm x1=1, còn nghiệm kia là x c
Trang 5¸p dông
1 HÖ thøc vi - Ðt
a
c x
x
a
b x
x
2 1
2 1
§Þnh lÝ Vi-Ðt: NÕu x1, x2 lµ hai nghiÖm
cña ph ¬ng tr×nh ax2 + bx + c= 0(a≠0) th×
Tæng qu¸t 2: NÕu ph ¬ng tr×nh ax2+bx+c=0
(a≠0 ) cã a-b+c = 0 th× ph ¬ng tr×nh cã mét
nghiÖm x1= -1, cßn nghiÖm kia lµ x2= - c a
Tæng qu¸t 1 : NÕu ph ¬ng tr×nh ax2+bx+c= 0
(a≠ 0 ) cã a+b+c=0 th× ph ¬ng trinh cã m«t
nghiÖm x1=1, cßn nghiÖm kia lµ x c
?4 : TÝnh nhÈm nghiÖm cña ph ¬ng tr×nh
a, - 5x2+3x +2 =0;
b, 2004x2+ 2005x+1=0
Lêi gi¶i
b, 2004x2+2005x +1=0
cã a=2004 ,b=2005 ,c=1
a, -5x2 +3x+2=0 cã a=-5, b=3, c=2
x2= 2
-2 5
VËy x1=1,
x2= - 1 VËy x1= -1,
=>a-b+c=2004-2005+1=0
=>a+b+c= -5+3+2= 0.
Trang 6áp dụng
1 Hệ thức vi- ét
a
c x
x
a
b x
x
2 1
2 1
Định lí Vi-ét : Nếu x1, x2 là hai nghiệm của
ph ơng trình ax2 + bx + c= 0(a≠0) thì
Tổng quát 2: Nếu ph ơng trình ax2+bx+c=0
(a≠0 ) có a-b+c = 0 thì ph ơng trình có một
nghiệm x1= -1, còn nghiệm kia là x2= - c a
Tổng quát 1 : Nếu ph ơng trình ax2+bx+c= 0
(a≠ 0 ) có a+b+c=0 thì ph ơng trình có một
nghiệm x1=1, còn nghiệm kia là x c
2 Tìm hai số biết tổng và tích của
chúng
Giả sử hai số cần tìm có tổng bằng S và tích bằng P Gọi một số là x thì số kia là S - x Theo giả thiết ta có ph ơng trình
x(S – x) = P hay x2- Sx + P=0
Nếu Δ= SS2- S4P S≥0, S
thì ph ơng trình (1) có nghiệm Các nghiệm này chính là hai số cần tìm
Nếu hai số có tổng bằng S và tích bằng P thì hai
số đó là hai nghiệm của ph ơng trình
x2 – Sx + P = 0
Điều kiện để có hai số đó là S2 -4P ≥0
áp dụng
Ví dụ1 Tìm hai số, biết tổng của chúng bằng
2, tích của chúng bằng 180
Giải : Hai số cần tìm là nghiệm của ph ơng trình
x2_ 27x +180 = 0
Δ S= S272- S4.1.180 S= S729-720 S= S9
12 2
3 27 15
2
3
27
2
1 ,x x
Vậy hai số cần tìm là 15 và 12
Trang 7áp dụng
1 Hệ thức vi- ét
a
c x
x
a
b x
x
2 1
2 1
Định lí Vi-ét : Nếu x1, x2 là hai nghiệm
của ph ơng trình ax2 + bx + c= 0(a≠0) thì
Tổng quát 2: Nếu ph ơng trình ax2+bx+c=0
(a≠0 ) có a-b+c = 0 thì ph ơng trình có một
nghiệm x1= -1, còn nghiệm kia là x2= - c a
Tổng quát 1 : Nếu ph ơng trình ax2+bx+c= 0
(a≠ 0 ) có a+b+c=0 thì ph ơng trình có môt
nghiệm x1=1, còn nghiệm kia là x c
2= a
2 Tìm hai sô biết tổng và tích
của chúng
Nếu hai số có tổng bằng S và tích bằng P thì hai
số đó là hai nghiệm của ph ơng trình
x2 – Sx + P = 0
áp dụng
?5 Tìm hai số biết tổng của chúng bằng 1, tích của chúng bằng 5
Ví dụ 2: Tính nhẩm nghiệm của ph ơng trình
x2-5x+6 = 0
Giải
Vì 2+3=5; 2.3=6 nên x1=2, x2= 3 là hai nghiệm của ph ơng trình đã cho
Giải
Hai số cần tìm là nghiệm của ph ơng trình
x2- x+5 = 0
Ph ơng trình vô nghiệm Vậy không có hai số nào có tổng bằmg 1 và tích bằng 5
Δ=(-1)2 S– S4.1.5 S=19<0.
Trang 8áp dụng
1 Hệ thức vi- ét
a
c x
x
a
b x
x
2 1
2 1
Định lí Vi-ét : Nếu x1, x2 là hai nghiệm
của ph ơng trình ax2 + bx + c= 0(a≠0) thì
Lời giải
Tổng quát 2: Nếu ph ơng trình ax2+bx+c=0
(a≠0 ) có a-b+c = 0 thì ph ơng trình có một
nghiệm x1= -1, còn nghiệm kia là x2= - c a
Tổng quát 1 : Nếu ph ơng trình ax2+bx+c= 0
(a≠ 0 ) có a+b+c=0 thì ph ơng trình có môt
nghiệm x1=1, còn nghiệm kia làx c
2 Tìm hai sô biết tổng và tích của
chúng
Nếu hai số có tổng bằng S và tích bằng P thì hai
số đó là hai nghiệm của ph ơng trình
x2 – Sx + P = 0
Điều kiện để có hai số đó là S2 -4P ≥0
Bài 27/ SGK Dùng hệ thức Vi- ét để tính nhẩm các nghiệm của ph ơng trình a,x2 – 7x+12= 0(1); b, x2+7x+12=0 (2)
Nửa lớp làm câu a Nửa lớp làm câu b
a, Vì 3 + 4 = 7 và 3.4 = 12 nên
x1=3 ,x2=4 là ph ơng trình (1)
b, Vì (-3) +(-4) =-7và(-3).(-4) = 12 nên
x1=3, x2=4 là ph ơng trình (2)
Trang 9áp dụng
1 Hệ thức vi- ét
a
c x
x
a
b x
x
2 1
2 1
Định lí Vi-ét : Nếu x1, x2 là hai nghiệm
của ph ơng trình ax2 + bx + c= 0(a≠0) thì
Tổng quát 2: Nếu ph ơng trình :ax2+bx+c=0
(a≠0 ) có a-b+c = 0 thì ph ơng trình có một
nghiệm x1= -1, còn nghiệm kia là x2= c a
-Tổng quát 1 : Nếu ph ơng trình ax2+bx+c= 0
(a≠ 0 ) có a+b+c=0 thì ph ơng trinh có môt
nghiệm x1=1, còn nghiệm kia là x c
2= a
2 Tìm hai sô biết tổng và tích của
chúng
Nếu hai số có tổng bằng S và tích bằng P thì hai
số đó là hai nghiệm của ph ơng trình
x2 – Sx + P = 0
Luyện tập
Bài tập 25 : Đối với mỗi ph ơng trình sau, kí hiệu x1 và x2 là hai nghiệm (nếu có) Không giải ph ơng trình, hãy điền vào những chỗ trống
( )
a, 2x2- 17x+1= 0, Δ S= S S Sx1+x2=
S S S S S S S Sx1.x2=
b, 5x2- x- 35 = 0, Δ S= S S S S Sx1+x2=
S S S S S S S S Sx1.x2=
c, 8x2- x+1=0, Δ S= S S S S S Sx1+x2=
S S S S S S S Sx1.x2=
d, 25x2 + 10x+1= 0, Δ S= S S Sx1+x2=
S S S S S S S Sx1.x2=
Trang 10-Học thuộc định lí Vi-ét và cách tìm hai số biết tổng và tích
-Nắm vững cách nhẩm nghiệm : a+b+c = 0
a-b+c = 0
hoặc tr ờng hợp tổng và tích của hai nghiệm (S và P) là những số nguyên có giá trị tuyệt đối quá không quá lớn
-Bài tập về nhà số 28 (b,c) trang 53, bài 29 trang 54 SGK, bài 35,36,37,38,41 trang 43,44 SBT