Theo xu thế chung của thế giới ngày nay,sự tăng mạnh cầu nến kinh tế toàn caaudcùng với sự gia tăng về dân số kéo theo sự gia tăng mạnh mẽ của người tiêu dùng của conngười mà đặc biệt là
Trang 1BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG
KHOA NGÂN HÀNG
MÔN: THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ
ĐỀ TÀI:
NUÔI CÁ TRA Ở VIỆT NAM
GIẢNG VIÊN: Thạc sĩ NGUYỄN ANH TÚ
Trang 2NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN
TP.HCM, Ngày … tháng … năm 2016
Giảng viên
NGUYỄN ANH TÚ
Trang 3MỤC LỤC
Trang 4CHƯƠNG 1 SỰ CẦN THIẾT PHẢI ĐẦU TƯ.
1.1 Sự cần thiết phải nuôi cá tra.
Theo xu thế chung của thế giới ngày nay,sự tăng mạnh cầu nến kinh tế toàn caaudcùng với sự gia tăng về dân số kéo theo sự gia tăng mạnh mẽ của người tiêu dùng của conngười mà đặc biệt là những sản phẩm phục vụ cho nhu cầu thiết yếu hằng ngày, Do đónhu cầu sử dụng sản phẩm thủy sản trên thế giới ngày càng tăng Mức tăng của các sảnphẩm thủy sản nhiều hơn so với các sản phẩm trên cạn do con người có xu hướng sử dụngsản phẩm thủy sản thay thế cho các loại sản phẩm trên cạn
Trong những năm gần đây ngành thủy sản Việt Nam đã có những bước phát triểnmạnh trong tất cả các lĩnh vực sản xuất ( đánh bắt, nuôi trồng, chế biến, sản xuất giống,cảng cá và các dịch vụ nghề cá khác) Vì vậy, thủy sản đã trở thành một trong nhữngngành kinh tế chủ đạo với giá trị xuất khẩu đứng thứ 3 cả nước; đã cung cấp khoảng 40%lượng protein động vật trong bữa ăn của con người Việt Nam
Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng kinh tế trọng điểm quan trọngcủa cả nước, nằm ở hạ lưu sông Mê Kông với đất đai màu mỡ, sông ngòi, kênh rạchchằng chịt, thuộc vùng khí hậu nhiệt đới…thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp nóichung và nuôi trồng thủy sản nói riêng Hiện nay, cá tra có giá trị kinh tế cao, không chỉnổi tiếng ở khu vực ĐBSCL, thành phố Hồ Chí Minh, mà còn được xuất khẩu sang Mỹ ,
EU, Ai cập theo đường xuất khẩu được người tiêu dùng các thị trừng này ưa chuộng.Với lợi thế có hệ thống sông ngòi kênh rạch chằng chịt, có nhiều lao động giỏichuyên môn về thủy sản, bên cạnh đó còn có nhiều loại thức ăn tự nhiên cho cá Đóchính là điều kiện hết sức thuận lợi phát triển nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là cá tra ởVĩnh Long
Trang 51.2 Thực trạng nuôi cá tra ở Việt Nam.
Theo ông Nguyễn Minh Phương, Chủ trang trại thủy sản Đức Thành (khu vực Tân
Mỹ, phường Tân Lộc, Thốt Nốt, Cần Thơ), vào ngày 13/10, giá cá tra nguyên liệu trongsize đã hơn 22.500 đ/kg Cá tra nguyên liệu ngoài size có giá khoảng 22.000 đ/kg Ở một
số khu vực khác, giá cá tra cũng ở mức tương tự
Như vậy, so với hồi tháng 9, giá cá tra nguyên liệu thuộc các kích cỡ khác nhau đều
đã tăng khá, với mức tăng khoảng 2.000-3.000 đ/kg Nếu so với hồi tháng 8, khi giá cá traxuống ở mức thấp nhất trong nhiều năm qua là 18.500-19.000 đ/kg, thì giá cá tra hiện nay
đã cao hơn từ 3.500-4.000 đ/kg
Ông Nguyễn Văn Ký, TGĐ Cty CP XNK Thủy sản An Giang, cho biết, hồi đầu nămnay, giá cá tra nguyên liệu khi đạt mức cao nhất là 22.500 đ/kg Do đó, với mức hiện tạitrên 22.500 đ/kg, giá cá đang ở mức cao nhất từ đầu năm đến nay
Giá cá tra tăng mạnh trở lại, trước hết là do nguồn cung bị giảm sút nặng nề Trongnhiều tháng trời, giá cá tra luôn ở mức thấp, nhiều người nuôi bị thua lỗ, nên tỷ lệ hộ bỏ
cá tra chuyển sang nuôi cá lóc, cá điêu hồng… là khá lớn
Khi nguồn cung trong dân giảm mạnh, các DN chế biến XK cá tra phải trông chờchủ yếu vào nguồn cá tự nuôi Tuy nhiên, do khả năng tài chính có hạn, khả năng nuôicủa các DN không thể bù lại được nguồn cá sụt giảm trong dân Do đó, đến giờ, nguồn cánguyên liệu mà nhiều DN tự nuôi cũng đã cạn kiệt
Trong khi đó, đơn hàng từ nhiều nước lại đang tăng lên đáng kể do nhu cầu NK cátra phục vụ cho Giáng Sinh, năm mới 2017 Theo VASEP, nhu cầu NK cá tra đang tăngmạnh ở các thị trường như Mỹ, EU, Brazil, Mexico…
Nhờ đó, nhiều DN đã tăng được đơn hàng từ 5-20% so với mấy tháng trước Để có
đủ nguyên liệu đáp ứng cho các đơn hàng đã ký, các DN phải đẩy mạnh thu mua cá tra
Trang 6sôi động ở ĐBSCL Khi 1 ao có tới 2-3 người đến hỏi mua, đương nhiên giá cá phải tănglên.
Giá cá tra tăng mạnh, còn có tác động từ giá mua của các nhà NK Bản thân các nhà
NK cũng tự tìm hiểu, đánh giá nguồn cung cá tra nguyên liệu ở ĐBSCL Khi thấy nguồnnguyên liệu bị giảm mạnh, nhiều nhà NK đã tăng giá mua cá tra Việt Nam để có thể muađược hàng Vì thế, ông Ký nhận định rằng giá cá tra còn có khả năng tăng tiếp trong thờigian tới
1.3 Thuận lợi trong việc nuôi cá tra ở Việt Nam.
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có điều kiện tự nhiên khá thuận lợi cho hoạtđộng nuôi cá tra trên các ao ven sông, trên cồn (dễ dàng trong hoạt động lấy nước và xảnước thải) cộng với kỹ thuật nuôi không quá khó nên nghề nuôi cá tra khu vực này pháttriển mạnh Vị trí địa lí và môi trường thuận lợi là điểm nổi bật nhất trong ngành nôngnghiệp, mà vượt trội hơn cả là nghề nuôi cá tra thâm canh Cá tra ở ĐBSCL có thể coi làsản phẩm độc quyền của khu vực và ngày càng được nhiều nước trên thế giới biết đến.Hàng năm, các tỉnh ĐBSCL chi phí hàng trăm triệu đồng cho công tác thống kê vềtình hình nuôi Nhờ đó, nắm bắt rất nhanh diễn biến thị trường nguồn nguyên liệu và cóbiện pháp can thiệp kịp thời
Nhằm xây dựng thương hiệu cá tra trên trường quốc tế, cuộc “Đối thoại nuôi cá
Tra-Ba Sa” được bắt đầu từ năm 2007 do ban điều phối gồm các chuyên gia của Quỹ quốc tế
về bảo vệ thiên nhiên (WWF), hoạt động này nhằm lấy ý kiến rộng rãi từ những nông dânnuôi cá tra, basa quy mô nhỏ của Việt Nam và Bangladesh để hoàn thiện bộ tiêu chuẩnnuôi hai loại cá trên theo hướng hiệu quả và thân thiện với môi trường Đến nay, “đốithoại nuôi cá tra-basa” đã kết thúc và bộ tiêu chuẩn nuôi cá tra-basa được dự kiến sẽ hoànthiện vào cuối năm nay
Với tình cảm và nỗ lực trên, cộng thêm trong thiên nhiên điều kiện nuôi trồng lýtưởng, việc phát triển ngành công nghiệp cá tra ở Việt Nam không chỉ như một cơ hội đầu
Trang 7tư, cũng như mang đến cho thị trường nội địa và quốc tế một sản phẩm, dinh dưỡng nhấtvới độ tiếp cận lớn hơn cả thời kỳ cá tra được khai thác tự nhiên
1.4 Quản lý, chính sách nhà nước trong việc nuôi cá tra.
Nhìn một cách tổng quan, ngành hàng cá tra khá hấp dẫn do có mức sinh lời cao,nhưng đánh đổi là những người tham gia chuỗi giá trị cá tra phải chịu những rủi ro rất lớn
do giá cả đầu vào và đầu ra biến động lớn, đặc biệt là các hộ nuôi Thực tế cho thấynhiều năm qua, sản lượng cá tra dư thừa dẫn đến giá cá nguyên liệu giảm mạnh, số hộthua lỗ ngày càng nhiều Các doanh nghiệp chế biến cá tra hiệu quả kinh doanh thấp trongkhi sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế chưa cao Việc xuất khẩu ngàycàng khó khăn do những rào cản kỹ thuật, đặc biệt thuế chống bán phá giá từ Mỹ và EU;
sự liên kết hợp tác trong sản xuất yếu; việc triển khai tái cơ cấu ngành nông nghiệp tại cácđịa phương còn chậm, sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp xuất khẩu
cá tra; chất lượng sản phẩm cá tra không đảm bảo, Bên cạnh đó, ngành cá tra luôn bị đedọa bởi ảnh hưởng do biến đổi khí hậu và dịch bệnh trong khi công tác quy hoạch, sửdụng đất nông nghiệp chưa hiệu quả
Để tháo gỡ khó khăn trên, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã triển khaiquyết liệt nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ thị trường, tạo điều kiện cho cácđối tượng khách hàng hoạt động trên lĩnh vực nông nghiệp nông thôn nói chung và doanhnghiệp, hộ nông dân nuôi, chế biến, xuất khẩu cá tra nói riêng có thể tiếp cận nguồn vốnngân hàng để phục hồi và phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh, cụ thể:
- Chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD) chủ động cân đối nguồn vốn để đầu tư cho vay pháttriển nông nghiệp, nông thôn, đồng thời NHNN có chính sách hỗ trợ về nguồn vốn như
ưu tiên trong tái cấp vốn và thực hiện giảm dự trữ bắt buộc đối với các TCTD có tỷ lệ đầu
tư cho nông nghiệp, nông thôn từ 40% trở lên
Trang 8- Chỉ đạo các TCTD thực hiện miễn giảm lãi, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, tăng cường cho vaykhông có bảo đảm bằng tài sản, kéo dài thời hạn thực hiện quy định cho phép các TCTDđược cho vay bằng ngoại tệ đối với một số nhu cầu vốn, lĩnh vực ưu tiên…
- Quy định trần lãi suất cho vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam đối với các lĩnh vực ưu tiên,trong đó có mặt hàng cá tra (hiện lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VNĐ đối với các lĩnhvực ưu tiên tối đa là 7%/năm, thấp hơn lãi suất cho vay các lĩnh vực thông thường khác từ
1 - 2%/năm)
- Phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai tích cực Chương trìnhkết nối giữa ngân hàng - doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc để trao đổi, nắm bắt thôngtin và kịp thời đưa ra các giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận có hiệu quả nguồnvốn tín dụng ngân hàng
Bên cạnh các chính sách chung, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã phốihợp với các Bộ, ngành tham mưu cho Chính phủ ban hành nhiều chính sách đặc thùnhằm hỗ trợ cho sản phẩm cá tra của khu vực ĐBSCL như:
- Chỉ đạo 5 NHTM nhà nước tích cực triển khai các biện pháp hỗ trợ đối với chăn nuôi,thủy sản theo văn bản số 1149/TTg-KTN ngày 8/8/2012 và Thông báo số 418/TB-VPCPngày 21/12/2012 cho phép lĩnh vực nuôi cá tra và tôm được hưởng chính sách tín dụngnhư: khách hàng gặp khó khăn được giãn nợ 24 tháng và được vay mới với lãi suất chovay ngắn hạn bằng VNĐ hiện nay là 7%/năm để tiếp tục sản xuất vượt qua khó khăn
- Tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 540/QĐ-TTg ngày 16/4/2014
về chính sách tín dụng đối với người nuôi tôm và cá tra nhằm tháo gỡ khó khăn cho hộdân, chủ trang trại, HTX gặp khó khăn trong sản xuất, không trả được nợ ngân hàng donguyên nhân khách quan, bất khả kháng Theo đó, các hộ gia đình, chủ trang trại, hợp tác
xã nuôi tôm và cá tra được thực hiện cơ cấu lại nợ tối đa 36 tháng (bao gồm cả thời giangiãn nợ theo Văn bản 1149/TTg-KTN nêu trên) Những trường hợp gặp khó khăn trongsản xuất kinh doanh, không có khả năng trả nợ do nguyên nhân khách quan, bất khả
Trang 9kháng (thiên tai, dịch bệnh ) sẽ được khoanh nợ tối đa 03 năm, đồng thời tiếp tục đượccho vay mới để phục hồi sản xuất.
- Nhằm khuyến khích mô hình sản xuất liên kết quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao trongnông nghiệp phục vụ Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp được Thủ tướng Chính phủ phêduyệt theo Quyết định 899/QĐ-TTg, NHNN đã phối hợp với Bộ NN&PTNT ban hànhQuyết định số 1050/QĐ-NHNN về chương trình cho vay thí điểm phục vụ phát triển nôngnghiệp đối với các mô hình liên kết, mô hình áp dụng công nghệ cao trong sản xuất nôngnghiệp, mô hình liên kết sản xuất các sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu theo Nghị quyết14/NQ-CP 05/3/2014 của Chính phủ, trong đó quy định một số cơ chế tín dụng đặc thùnhư: lãi suất cho vay thấp hơn lãi suất thị trường khoảng 1%-1,5%/năm, NHTM có thểxem xét cho vay không có TSBĐ trên cơ sở kiểm soát được dòng tiền trong trường hợpkhách hàng vay không đủ TSBĐ
- Ban hành Thông tư 13/2014/TT-NHNN ngày 18/4/2014 hướng dẫn cho vay theo Quyếtđịnh số 68/2013/QĐ-TTg ngày 14/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗtrợ nhằm giảm tổn thất trong nông nghiệp Theo đó, các doanh nghiệp, hợp tác xã, tổhợp tác, hộ gia đình, cá nhân sẽ được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% lãi suất trong 2năm đầu, 50% lãi suất trong năm thứ 3; được hưởng lãi suất tín dụng đầu tư pháttriển khi mua máy, thiết bị sản xuất giống, nuôi, thu hoạch, xử lý phế và phụ phẩm sauchế biến nhằm nâng cao giá trị sản phẩm sau thu hoạch, giảm tổn thất trong nôngnghiệp
Gần đây nhất, trước những yêu cầu của thực tiễn đòi hỏi phải hoàn thiện chính sáchtín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, phục vụ cho đề án tái cơ cấu ngànhnông nghiệp, NHNN đã tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị định số 55/2015/NĐ-
CP ngày 09/6/2015 (thay thế Nghị định 41/2010/NĐ-CP) Đồng thời, NHNN cũng banhành Thông tư số 10/2015/TT-NHNN ngày 22/7/2015 hướng dẫn một số nội dung củaNghị định 55 Đây là hệ thống các chính sách đồng bộ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vàngười dân mở rộng phát triển sản xuất kinh doanh, đồng thời khuyến khích các tổ chức tín
Trang 10vọng sẽ tạo ra bước đột phá nhằm đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu, gia tăng sức cạnh tranh
và góp phần phát triển bền vững ngành nông nghiệp Việt Nam, qua đó tạo tiền đề nângcao thu nhập, đời sống của nông dân và thực hiện thắng lợi chương trình mục tiêu quốcgia xây dựng nông thôn mới
Về việc xuất khẩu cá tra, thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 2033/QĐ-TTgphê duyệt Đề án phát triển sản xuất và tiêu thụ cá tra vùng đồng bằng sông Cửu Long đếnnăm 2020 Nhiệm vụ của đề án là tổ chức lại sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, xây dựng vàhoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, tăng cường công tác quản lý nhà nước và ứngdụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất giống, nuôi thương phẩm, sản xuất thức ăn, xử lýmôi trường nuôi,… để nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng hệ thống thống kê, dựbáo thị trường và nâng cao năng lực cho hoạt động xúc tiến thương mại
Trang 11CHƯƠNG 2 TÓM TẮT DỰ ÁN1.5 Tên dự án
NUÔI CÁ TRA TẠI VĨNH LONG.
1.6 Chủ đầu tư
Nhóm: ……….
1.7 Hình thức đầu tư và quản lý
- Doanh nghiệp tư nhân, đăng ký kinh doanh cá nước lạnh theo quy định của Nhà nước
- Đầu tư trực tiếp theo mô hình nuôi cá trong ao
- Chủ đầu tư trực tiếp quản lý và thuê thêm nhân công
- Địa điểm triển khai dự án: tỉnh Vĩnh Long
1.8 Quy mô và tiến độ thực hiện dự án
- Quy mô trung bình
- Đầu tư xây dựng nhà nuôi cá tra với 3 ao nuôi, một ao nuôi có diện tích khoảng 1000m2
- Mật độ thả cá 15 – 22 con/m2
- Tỷ lệ thịt trắng của cá tra nuôi theo quy trình này đạt 71 - 75%; chi phí sản xuất 1 kg cátra thịt trắng của đề tài (7.053 đ/kg) thấp hơn chi phí bình quân cho 1 kg cá thịt trắng(7.279 đ/kg) nuôi tại An Giang
- Thời gian nuôi trung bình 10 tháng, cá đạt cỡ 0,7 – 1,5 kg/con Có thể thu hoạch 1 lần vàgiữ lại cá nhỏ chưa đạt cỡ thương phẩm Sau vụ thu hoạch phải tát cạn ao và làm công tácchuẩn bị cho vụ nuôi kế tiếp
1.9 Mục đích, ý nghĩa của dự án.
Dự án “Nuôi cá tra thịt trắng tại Vĩnh Long” ra đời trên cơ sở đánh giá nhu cầu thị
Trang 12nhiều hứa hẹn tăng trưởng mạnh trong thời gian tới, cộng thêm việc nếu được quan tâmquản lý phát triển đúng đắn của Nhà nước, sẽ mang lại việc làm, thu nhập cho dân cư cácđịa bàn khó khăn ở các đồng bằng sông Cửu Long và đóng góp tích cực cho nền kinh tế
cả nước Mặc dù hiện nay ở Việt Nam đã có rất nhiều tổ chức, cá nhân tham gia nuôitrồng cá tra nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường Mục đích của dự án làđáp ứng được nhu cầu về cá tra hiện nay, từ đó thu về lợi nhuận từ việc nuôi cá tra, đónggóp lợi ích kinh tế vào ngân sách Nhà nước, phù hợp với định hướng phát triển nền côngnghiệp cá tra của Nhà nước Có thể thấy thành công của dự án vừa giúp bảo tồn và pháttriển được loài cá tra, vừa giải quyết được phần nào vấn đề việc làm cho xã hội, đồng thờicũng mang lại hiệu quả kinh tế cao
Trang 13CHƯƠNG 3 NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG.
1.10 Nghiên cứu tính hiện thực của sản phẩm.
3.1.1 Đặc điểm cá tra.
3.1.1.1 Đặc điểm chung.
Cá tra là cá da trơn (không vẩy), thân dài, lưng xám đen, bụng hơi bạc, miệng rộng,
có 2 đôi râu dài Cá tra sống chủ yếu trong nước ngọt, có thể sống được ở vùng nước hơi lợ(nồng độ muối 7-10 ), có thể chịu đựng được nước phèn với pH >5, dễ chết ở nhiệt độ thấpdưới 150C, nhưng chịu nóng tới 390C
Cá tra là 1 trong số 11 loài thuộc họ cá tra (Pangasiidae) đã được xác định ở sông Cửulong Tài liệu phân loại gần đây nhất của tác giả W.Rainboth xếp cá tra nằm trong giống cátra dầu Cá tra dầu rất ít gặp ở nước ta và còn sống sót rất ít ở Thái lan và Campuchia, đãđược xếp vào danh sách cá cần được bảo vệ nghiêm ngặt (sách đỏ) Cá tra của ta cũng kháchoàn toàn với loài cá nheo Mỹ (Ictalurus punctatus) thuộc họ Ictaluridae
Ở Việt Nam ngành nuôi cá tra rất phát triển tại vùng ĐBSCL mà đặc biệt là tại CầnThơ, Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang (các địa phương có diện tích nuôi cá tra lớn nhấtdọc theo sông Tiền và sông Hậu) là nguồn gốc cá tra được tiêu thụ trong nước và tại thịtrường Mỹ
3.1.1.2 Phân bố.
Cá tra thường phân bố ở lưu vực sông Mê kông, có mặt ở cả 4 nước Lào, Việt Nam,Campuchia và Thái lan Ở Thái Lan còn gặp cá tra ở lưu vực sông Mê kông và ChaoPhraya Ở nước ta những năm trước đây khi chưa có cá sinh sản nhân tạo, cá bột và cágiống tra được vớt trên sông Tiền và sông Hậu
Cá trưởng thành chỉ thấy trong ao nuôi, rất ít gặp trong tự nhiên địa phận Việt nam,
do cá có tập tính di cư ngược dòng sông Mê kông để sinh sống và tìm nơi sinh sản tự
Trang 14nhiên Khảo sát chu kỳ di cư của cá tra ở địa phận Campuchia cho thấy cá ngược dòng từtháng 10 đến tháng 5 và di cư về hạ lưu từ tháng 5 đến tháng 9 hàng năm.
3.1.1.3 Thức ăn.
Cá tra khi hết noãn hoàng thì thích ăn mồi tươi sống, vì vậy chúng ăn thịt lẫn nhaungay trong bể ấp và chúng vẫn tiếp tục ăn nhau nếu cá ương không được cho ăn đầy đủ,thậm chí cá vớt trên sông vẫn thấy chúng ăn nhau Ngòai ra khi khảo sát cá bột vớt trênsông, còn thấy trong dạ dày của chúng có rất nhiều phần cơ thể và mắt cá con các loài cákhác Dạ dày của cá phình to hình chữ U và co dãn được là đặc điểm của cá thiên về ănthịt Ngay khi vừa hết noãn hoàng cá thể hiện rõ tính ăn thịt và ăn lẫn nhau, do đó đểtránh hao hụt do ăn nhau trong bể ấp, cần nhanh chóng chuyển cá ra ao ương Trong quátrình ương nuôi thành cá giống trong ao, chúng ăn các loại phù du động vật có kích thướcvừa cỡ miệng của chúng và các thức ăn nhân tạo Khi cá lớn thể hiện tính ăn rộng, ăn đáy
và ăn tạp thiên về động vật nhưng dễ chuyển đổi loại thức ăn Trong điều kiện thiếu thức
ăn, cá có thể sử dụng các lọai thức ăn bắt buộc khác như mùn bã hữu cơ, thức ăn cónguồn gốc động vật Trong ao nuôi cá tra có khả năng thích nghi với nhiều loại thức ănkhác nhau như cám, rau, động vật đá
3.1.1.4 Các sản phẩm từ cá tra.
Dầu cá tra
Dầu (mỡ) cá tra thô không chứa colesteron, chứa nhiều axit béo không no MUFA,PUFA (>70%) thiết yếu cho cơ thể, nhất là EPA, DHA (>0,4%), thành phần đặc biệt quantrọng đối với não người và không tìm thấy trong dầu thực vật Ngoài ra, dầu cá tra cònchứa nhiều Vitamin A, D, E… và các khoáng chất khác Trước đây, dầu cá tra thô (mỡcá) được sử dụng lãng phí, sai mục đích Ngày nay, Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đaquốc gia (IDI Corp) đã tận dụng nguồn phụ phẩm này, tạo ra những sản phẩm hảo hạng,phục vụ người tiêu dùng trong và ngoài nước Sản phẩm gồm: dầu đặc, dầu lỏng, sảnphẩm phụ (axit béo tự do FFA)
Trang 15Dầu cá tra
Bột cá
Đầu tư khá lớn cho các nhà máy sản xuất phụ phẩm cá tra, Công ty CP Gò Đàng(Godaco) đã khai thác từ phụ phẩm chiếm hơn 50% giá trị con cá Từ xương, mỡ, đầu cáthành dầu cá, bột cá… Những sản phẩm này được xuất khẩu mạnh sang Hàn Quốc,Singapore, Trung Quốc… và tiêu thụ ổn định
Bột cá
Trang 16Vây cá
Sản phẩm của Công ty CP XNK Thủy sản Cần Thơ (Caseamex) Sản phẩm đượcđóng gói 250 gr/túi, 500 gr/túi, 1 kg/túi hoặc theo yêu cầu của khách hàng; tỷ lệ mạ băngcũng tùy theo yêu cầu của khách hàng Ngoài ra, Công ty còn có các sản phẩm khác, như:
da, ức, bong bóng, bao tử cá tra
Vây cáDầu diesel từ mỡ cá
Công ty CP Chế biến Thủy sản Hiệp Thanh (HTFood) đã vận hành thành công dâychuyền sản xuất dầu diesel từ mỡ cá tra Các phế phẩm từ cá trong quá trình chế biến (nhưđầu, ruột, xương, mỡ…) được tận dụng để sản xuất dầu biodiesel sinh học
Trang 17Dầu diesel từ mỡ cá
Trang 18Thịt cá tra
Thịt cá tra có thể chế biến thành nhiều món ngon trong các bữa cơm hàng ngày haytrong các bữa tiệc như: canh chua cá tra, lẩu cá tra, cá tra kho…
1.11 Nghiên cứu tính hiện thực của dự án.
3.1.2 Đánh giá tổng quan nhu cầu tiêu thụ sản phẩm.
Là một trong những loại thủy hải sản được ưa thích do có hàm lượng dưỡng chấtcao, đặc biệt là omega 3, giá thành rẻ, cá tra hiện là mặt hàng được tiêu thụ khá nhiều tạithị trường Việt Nam và Thế giới
3.1.3 Phân tích quy mô thị trường.
3.1.3.1 Thị trường hiện tại.
Thời gian gần đây thị trường tiêu thụ nội địa cá tra ngày càng tăng, nhất là các thànhphố lớn như HCM, Hà Nôi, Đà Nẵng… Theo thống kê, Trong vòng một tuần nay, giá cátra nội địa lẫn xuất khẩu đang tăng nhanh Hiện giá cá tra được giao dịch từ 22.200-22.500 đồng/kg tại ao nuôi, trong khi nhu cầu nhập khẩu vẫn tiếp tục tăng để phục vụ chomùa tiêu thụ cao điểm cuối năm
Theo số liệu thống kê từ Hiệp hội chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam(VASEP), kim ngạch xuất khẩu cá tra 9 tháng đầu năm 2016 tăng trưởng gần 7% về sảnlượng và trị giá xuất khẩu, đạt gần 1,2 tỷ USD
Dự báo, nhu cầu nhập khẩu cá tra trong quý 4/2016 và quý 1/2017 tăng ở hầu hếtcác thị trường, mức tăng khoảng 20% do đây là mua cao điểm tiêu thụ Với tình hình thịtrường có nhiều tích cực như vậy, kim ngạch xuất khẩu cá tra năm nay sẽ tăng khoảng 5-7% so với kế hoạch 1,5 tỷ USD
Trang 193.1.3.2 Thị trường tương lai và khả năng đáp ứng.
Cá tra là một trong những loại cá có hàm lượng dưỡng chất cao, được ưa chuộng ởthị trường Châu Âu đặc biệt là ở Mỹ Trong tương lai do chính sách mở rộng thị trường,xâm nhập nhiều hơn ở thị trường Châu Á nhu cầu tiêu thụ cá tra được dự đoán sẽ cao hơnrất nhiều
3.1.4 Phân tích đối thủ cạnh tranh.
3.1.4.1 Các công ty cung cấp cá tra đã có lâu năm.
Ngành nuôi cá tra ở Việt Nam đặc biệt phát triển với quy mô và số lượng tương đốilớn để xuất khẩu sang thị trường Mỹ, một số nước Châu Á và đáp ứng đủ nhu cầu tiêudùng trong nước Sản phẩm bán ra với giá cả hợp lý nên không có sự cạnh tranh với các
cá tra cùng loại từ các nước nhập sang Tuy nhiên vì doanh nghiệp vừa mới tham gia thịtrường, nên việc tìm thị phần và cạnh tranh với các công ty đã có thương hiệu lâu năm sẽrất khó Do vậy cần phải có một chiến dịch quảng bá tích cực, không ngừng nâng cao chấtlượng sản phẩm và các dịch vụ đi kèm
1.12 Nghiên cứu chính sách maketing.
3.1.5 Chính sách sản phẩm.
Chất lượng sản phẩm luôn là vấn đề được người tiêu dùng quan tâm hàng đầu Dovậy chúng tôi sẽ chú trọng đến chất lượng sản phẩm khi cung cấp đến tay người tiêu dùngphải đảm bảo tươi, sạch, chất lượng bằng việc kiểm soát chặc và đảm bảo thực hiện đúngquy trình từ chọn giống, nuôi trồng Giống cá phải được lựa chọn kĩ, không bị bệnh, ápdụng đúng quy trình kĩ thuật, thức ăn đảm bảo an toàn không chất tăng trưởng Do vậyđịnh vị thương hiệu sản phẩm của chúng tôi đưa ra là: tươi, sạch, an toàn và giá cả hợp lý.Đem đến cho người tiêu dùng niềm tin khi sử dụng sản phẩm
Trang 203.1.6 Chính sách giá.
Giá cả là vấn đề mà bất cứ nhà kinh doanh nào cũng phải quan tâm Giá cả liên quantới doanh thu lợi nhuận và mức độ cạnh tranh của sản phẩm Nó cũng chính là nhân tố tácđộng tới quyết định mua hàng hay không của các nhà chế biến
Bởi vì là doanh nghiệp mới tham gia thị trường, nên chúng tôi quyết định áp dụngchính sách giá cạnh tranh để thâm nhập thị trường Điều đó đòi hỏi phải có 1 chính sách
cụ thể để có thể giảm thiểu tối đa chi phí sử dụng
Địa điểm nuôi cá nhóm chọn là một lợi thế góp phần giảm giá bán sản phẩm Vớiviệc xây dựng nhà máy tại Vĩnh Long, là một vị trí thuận lợi cho việc nuôi thả cá, có nhiệt
độ và độ PH phù hợp với đặc điểm sinh trưởng của cá tra Chính vì vậy, mức giá mà banđầu để thâm nhập sản phẩm vẫn đáp ứng được yêu cầu của nhà chế biến
Hệ thống siêu thị và các nhà chế biến sẽ phân phối lại cho người tiêu dùng cuối cùng Do
hệ thống các siêu thị có lượng người tiêu dùng vào tham quan mua sắm rất đông nên sảnlượng tiêu thụ cá thương phẩm và cá tươi qua kênh này cũng là rất lớn
Ngoài việc phân phối cá tươi vào các siêu thị trong kênh phân phối dài thì chúng tôicòn phải khai thác cả kênh phân phối ngắn, tức là kênh phân phối không qua các nhàtrung gian, nhằm đảm bảo tiêu thụ hết sản lượng cá xuất bán Các nhà hàng, tuy lượngkhách đến không nhiều như siêu thị nhưng họ vẫn có nhu cầu mua cá tươi sống để làm
Trang 21này nên họ cũng đặt ra yêu cầu cá phải tươi sống thì họ mới nhận hàng Ước tính sảnlượng bán qua kênh này sẽ cao hơn so với kênh phân phối dài.
Do đó, ở cả hai kênh phân phối, khách hàng đều đặt ra yêu cầu chất lượng cá khinhận hàng, cho nên chúng tôi cần phải tìm ra cách thức vận chuyển cá thích hợp nhấtnhằm hạn chế đến mức tối thiểu các tác động xấu tới cá Chúng tôi sẽ cho cá vào các bồnnhựa chứa nước rồi thuê xe đông lạnh có hệ thống sục khí đến vận chuyển cho các siêuthị và nhà hàng, như vậy, nhiệt độ thấp trong thùng xe và hệ thống sục khí cho các bồnđựng cá sẽ đảm bảo cho cá có thể sống khỏe khi đến được nơi tiêu thụ, đáp ứng được yêucầu của các khách hàng
3.1.8 Chính sách truyền thông.
Chính sách truyền thông là chính sách sử dụng những kỹ thuật yểm trợ bán hàngnhằm mục đích thúc đẩy hoạt động tiêu thụ Trong nền kinh tế thị trường, mục tiêu củangười bán là lợi nhuận, do vậy phải thu hút khách hàng, thực hiện các hoạt động yểm trợbán hàng Do đó vai trò của chính sách truyền thông trở nên cực kỳ quan trọng trongchính sách tiêu thụ sản phẩm Nắm bắt được ý nghĩa đó, dự án đã xác định những chínhsách hỗ trợ sau:
3.1.8.1 Chính sách quảng cáo.
Là việc sử dụng các phương tiện thông tin để truyền tin về sản phẩm hoặc cho ngườitrung gian, hoặc cho người tiêu dùng cuối cùng trong một khoảng thời gian và không giannhất định Song song với việc cung cấp sản phẩm, lực lượng nhân viên tư vấn sẽ tìm hiểu
và giới thiệu đến các chủ nhà hàng những món ăn mới lạ được chế biến từ cá tra… Đốivới hệ thống phân phối ở các siêu thị, sẽ kết hợp tại những gian hàng cá tra nhữngbrochure giải thích những đặc điểm nổi bật nhất về chỉ tiêu dinh dưỡng và phát miễn phícho khách hàng Bên cạnh đó là việc sử dụng TVC, là các đoạn phim quảng cáo ngắn về
cá tra, về quy trình kĩ thuật áp dụng từ khi nuôi cá cho đến khi phân phối đến người tiêu
Trang 22công ty mà còn giúp mọi người an tâm khi tiêu dùng sản phẩm cá tra của công ty, từ đócông ty có thể tiêu thụ được sản phẩm nhiều hơn.
3.1.8.2 Chính sách xúc tiến bán hàng.
Công ty sẽ sử dụng các hình thức như cung cấp cá tươi với giá ưu đãi cho các nhàchế biến mua số lượng lớn, nhà hàng có dự định hợp tác lâu dài, bán hàng giảm giá vàomột vài ngày trong tuần hoặc vào những giai đoạn cụ thể trong năm tại các siêu thị, đánhvào tâm lý của người tiêu dùng là mong muốn mua hàng với giá rẻ hơn Ngoài ra có thểtặng kèm người tiêu dùng cẩm nang những món ăn ngon được chế biến từ cá tra khi sảnlượng mua trong ngày của khách hàng đạt được một mốc nhất định
Trang 23CHƯƠNG 4 NGHIÊN CỨU KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ VÀ
CÁC YẾU TỐ ĐẦU VÀO1.13 Vị trí địa lý
Tỉnh Vĩnh Long nằm giữa hai nhánh sông chính của sông Cửu Long là sôngTiền và sông Hậu Tỉnh lỵ Vĩnh Long cách thành phố Hồ Chí Minh 135 km về phía Namtheo quốc lộ 1, cách thành phố Cần Thơ 33 km về phía nam theo quốc lộ 1, nằm trong tọa
độ từ 9052’40’’ đến 10019’48’’ độ vĩ bắc và 105041’18’’ đến 106017’03’’ độ kinh đông.Nhìn bao quát, tỉnh Vĩnh Long như một hình thoi nằm ở vị trí trung tâm của đồng bằngchâu thổ hạ lưu sông Cửu Long
Vĩnh Long có quốc lộ 1A đi ngang qua, cùng với các quốc lộ khác như quốc lộ
53, quốc lộ 54, quốc lộ 57 và quốc lộ 80 Các tuyến giao thông đường thuỷ của tỉnh cũngkhá thuận lợi, các tuyến giao thông này nối liền tỉnh Vĩnh Long với các tỉnh trong khuvực Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước, tạo cho Vĩnh Long một vị thế rất quan trọngtrong chiến lược phát triển và hợp tác kinh tế với cả vùng
4.1.1 Tự nhiên.
Vĩnh Long là tỉnh thuộc hạ lưu sông Mê Kông, nằm giữa sông Tiền, sông Hậu và ởtrung tâm khu vực ĐBSCL, vị trí giáp giới như sau:
- Phía Bắc và Đông Bắc giáp các tỉnh Tiền Giang và Bến Tre;
- Phía Tây Bắc Đông giáp tỉnh Đồng Tháp;
- Phía Đông Nam giáp với tỉnh Trà Vinh;
- Phía Tây Nam giáp các tỉnh Hậu Giang, Sóc Trăng và Thành phố Cần Thơ
Trang 244.1.2 Địa hình.
Vĩnh Long có địa hình khá bằng phẳng với độ dốc nhỏ hơn 2 độ, cao trình khá thấp
so với mực nước biển (cao trình tuyệt đối từ 0,6 đến 1,2m chiếm 90% diện tích tự nhiên),toàn tỉnh chỉ có khu vực thành phố Vĩnh Long và thị trấn Trà Ôn có độ cao trung bìnhkhoảng 1,25m Đây là dạng địa hình đồng bằng ngập lụt cửa sông, tiểu địa hình của tỉnh
có dạng lòng chảo ở giữa trung tâm tỉnh và cao dần về 2 hướng bờ sông Tiền, sông Hậu,sông Mang Thít và ven các sông rạch lớn Nhìn chung, địa thế của tỉnh trải rộng dọc theosông Tiền và sông Hậu, thấp dần từ Bắc xuống Nam, chịu ảnh hưởng của nước mặn, lũkhông lớn
- Bức xạ trên địa bàn tỉnh tương đối cao, bình quân số giờ nắng trong một ngày là 7,5 giờ.Bức xạ quang hợp hàng năm đạt 79.600 cal/m2 Thời gian chiếu sáng bình quân năm đạt2.550-2.700 giờ/năm Nhiệt độ và bức xạ dồi dào là điều kiện cho cây trồng sinh trưởng
Trang 254.1.4 Tài nguyên nước
Tỉnh Vĩnh Long chịu ảnh hưởng chế độ bán nhật triều không đều của biển Đôngthông qua 2 sông lớn là sông Tiền và sông Hậu cùng với sông Mang Thít và hệ thốngkênh rạch Cụ thể:
- Sông Cổ Chiên là nhánh của sông Tiền, có chiều dài 90km, đoạn đi qua Vĩnh Long mặtcắt sông rộng trung bình 1.700m, độ sâu 7 – 10m, lưu lượng dao động từ 1.814 –19.540m3/s
- Sông Hậu là nhánh lớn thứ hai của sông Mêkông chảy qua địa phận Việt Nam với chiềudài khoảng 75km, lưu lượng bình quân dao động từ 1.154 – 12.434m3/s
- Sông Măng Thít nối sông Tiền và sông Hậu, cửa sông ở phía sông Tiền lớn hơn phía sôngHậu Do tác động của triều cường từ sông Cổ Chiên và sông Hậu, sông Mang Thít chảytheo hai chiều nước vào và ra ở hai cửa sông, cụ thể khi triều cường lên nước chảy vào từhai cửa sông Quới An và Trà Ôn; khi triều cường xuống nước sông chảy ra từ 2 cửa trên,vùng giáp nước 2 chiều là cửa Ba Kè (ngã ba Thầy Hạnh) cách sông Hậu 17km SôngMăng Thít không bị ảnh hưởng mặn nên có nước ngọt quanh năm, thuận lợi cho quá trìnhsản xuất nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt của nhân dân địa phương
- Mực nước và biên độ triều trên các sông khá cao, cường độ triều truyền mạnh, vào mùa lũbiên độ triều khoảng 70 - 90 cm và vào mùa khô, biên độ triều dao động 114 – 140cm, kếthợp với hệ thống kênh mương nội đồng nên có khả năng tưới tiêu tự chảy tốt
- Thời tiết, khí hậu khá thuận lợi cho nông nghiệp theo hướng đa canh, thâm canh tăng vụ
và thích hợp cho đa dạng sinh học tự nhiên phát triển
Trang 261.14 Điều kiện và hệ thống nuôi
4.1.5 Điều kiện môi trường nước nuôi cá tra trắng
- Độ sâu mực nước ao khoảng 3m
- Các chỉ tiêu về môi trường nước nuôi cá tra phải đạt các tiêu chuẩn sau:
- Chất đáy là đất thịt hoặc thịt pha cát Nếu đáy ao là cát độ thẩm thấu rất lớn và dễ bị sụt
lở, khó giữ được nước ao
Mô hình ao nuôi cá tra.