B ăGIỄOăD CăVẨă ẨOăT O VõăPhúăNg căHơn PHỂNăTệCHăCỄCăY UăT TỄCă NGăLểN S ăCHIăTR C AăNG IăTIểUăDỐNG ăVI TăNAM ChuyênăngƠnh:ăKinhăt ăphátătri n Mưăs :ă60310105 LU NăV NăTH CăS ă
Trang 1B ăGIỄOăD CăVẨă ẨOăT O
VõăPhúăNg căHơn
PHỂNăTệCHăCỄCăY UăT TỄCă NGăLểN S ăCHIăTR ă
C AăNG IăTIểUăDỐNG ăVI TăNAMă
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
Tp.ăH ăChíăMinhăậ N mă2015
Trang 2
B ăGIỄOăD CăVẨă ẨOăT O
VõăPhúăNg căHơn
PHỂNăTệCHăCỄCăY UăT TỄCă NGăLểN S ăCHIăTR
C AăNG IăTIểUăDỐNG ăVI TăNAM
ChuyênăngƠnh:ăKinhăt ăphátătri n
Mưăs :ă60310105
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
Tp.ăH ăChíăMinhăậ N mă2015
Trang 3L IăCAMă OAN
H c viên Võ Phú Ng c Hơn xin cam đoan: “ToƠn b n i dung c a bƠi
lu n v n nƠy lƠ công trình nghiên c u th c s c a cá nhơn, đ c th c hi n theo
đ c ng nghiên c u Các s li u dùng đ phơn tích, nh ng k t lu n nghiên c u
đ c trình bƠy trong lu n v n nƠy lƠ trung th c vƠ ch a t ng đ c công b ra
Trang 4Ch ng 2 – M c tiêu, đ i t ng vƠ ph m vi nghiên c uầầầầầầầầầ.13
2.1 M c tiêu nghiên c uầầầầầầầầầầầầầầầầầầ.13 2.1.1 M c tiêu t ng quátầầầầầầầầầầầầầầầầầ 13
2.2 i t ng nghiên c uầầầầầầầầầầầầầầầầầ 13 2.3 Ph m vi nghiên c uầầầầầầầầầầầầầầầầ ầ 14
Ch ng 3 – N i dung vƠ ph ng pháp nghiên c uầầầầầầầầầ.ầ 16
3.1 C s lỦ thuy t v m c s n lòng chi tr (WTP)ầầầầầầầầ16 3.1.1 Nguyên nhơn d n đ n các Ủ t ng v WTPầầầầầầầầ16 3.1.2 Nh ng Ủ t ng đ u tiên c a WTPầầầầầầầầầầầ 16 3.1.3 Khái ni m v WTP theo lỦ thuy t marketingầầầầ ầ.ầ 17 3.1.4 Khái ni m v WTP theo lỦ thuy t kinh t h cầầầầầ ầ18 3.1.5 Quá trình ra quy t đ nhầầầầầầầầầầầầầầầ 20
Trang 53.1.5.1 Giá tham chi u, giá ch p nh n đ c vƠ giá tr ầầầầầ 20
3.1.5.2 S hƠi lòng, m c đ trung thƠnh vƠ v n hoáầầ ầầ.ầ.21 3.1.6 Các y u t nh h ng lên WTPầầầầầầầầầầầầ 22
3.1.6.1 Các tính n ng c a s n ph mầầầầầầầầầầầầ 22
3.1.6.2 Chính sách v giáầầầầầầầầầầầầầ ầầ 22
3.1.6.3 Môi tr ng kinh t - xư h iầầầầầầầầầầầầ 23
3.2 Tóm l c các nghiên c u liên quan 24
3.3 Mô hình nghiên c u c a lu n v n 29
3.4 Gi i thích vƠ cách đo l ng các bi n s 31
3.4.1 Bi n ph thu c “s s n lòng chi tr ” 31
3.4.2 Nhóm các bi n gi i thích v đ c đi m kinh t - xư h i 32
3.4.3 Nhóm các bi n gi i thích v c m xúc 35
3.4.4 Bi n gi i thích v chi tiêu hƠng tháng 38
3.5 Ph ng pháp nghiên c u 38
3.5.1 Ph ng pháp thu th p thông tin 38
3.5.2 Ph ng pháp thu th p s li u 38
3.5.3 Ph ng pháp phơn tích s li u 40
3.6 Khung phơn tích 42
Ch ng 4 – K t qu nghiên c u 44
4.1 Mô t m u nghiên c u 44
4.2 Phơn tích xu h ng tác đ ng 46
4.3 Phơn tích tác đ ng biên 52
4.4 Xác su t trung bình c a các l a ch n 55
Ch ng 5 – K t lu n, ki n ngh 57
5.1 K t lu nầ 57
5.2 ụ ngh th c ti n c a lu n v n nghiên c u 58
5.3 Ki n ngh c a tác gi 59 TƠi li u tham kh o
Ph l c
Trang 6DANH M CăCỄCăKụăHI U,ăCỄCăCH VI T T T
BOD Biochemical oxygen Demand nhu c u oxy sinh hóa
CAP Consumption Average Price m c giá mua bình quơn
CEO Chief Executive Officer giám đ c đi u hƠnh
COD Chemical Oxygen Demand nhu c u oxy hóa h c
CS Consumer Surplus th ng d tiêu dùng
ERP Exterior Reference Price giá tham chi u trên th tr ng GDP Gross Domestic Product t ng s n ph m qu c n i
IRP Internal Reference Price giá tham chi u n i b
MNL Multinomial Logit mô hình Logit đa th c
ORP Oxidation Reduction Potential kh n ng ch ng oxy hóa
Trang 7DANH M CăCỄCăHỊNHăV , B NG BI U
Hình 1.1 S sinh s n c a g c t do (ngu n: Thanh Ng , 2014)ầầầầầ ầ.7 Hình 1.2 Các ho t đ ng lƠm gia t ng g c t do (ngu n: Thanh Ng , 2014)ầ 8 Hình 1.3 S t n công vƠo t bƠo (ngu n: Thanh Ng , 2014)ầầ.ầầầầ ầ.9 Hình 1.4 Qui trình đi n phơn n c c a máy Kangen
(ngu n: T p đoƠn Enagic, 2011)ầầầầầầầầầầầầầầ 11 Hình 3.1 Th ng d tiêu dùng vƠ th ng d s n xu t (ngu n: Mankiw, 2003)ầ 20 Hình 3.2 Các y u t tác đ ng đ n s s n lòng chi tr c a ng i tiêu dùngầầ.43
B ng 4.1 Th ng kê các s l a ch n trong m u quan sátầầầầầầầầầ.44
B ng 4.2 Mô t các bi n trong mô hìnhầầầầầầầầầầầầầầầ 45
B ng 4.3 Ma tr n t ng quan c a các bi n trong mô hìnhầầầầầầầầ 46
B ng 4.4 Ma tr n t ng quan c a các bi n trong mô hình (ti p theo)ầầầầ47
B ng 4.5 Ma tr n t ng quan c a các bi n trong mô hình (ti p theo)ầầầầ47
B ng 4.6 So sánh m c đ phù h p c a ba cách h i quyầầầầầầầầ.ầ48
B ng 4.7 Xu h ng tác đ ng c a các bi n trong mô hìnhầầầầầầầầ 49
B ng 4.8 Tác đ ng biên c a các bi n lên xác su t l a ch n không mua máyầ.52
B ng 4.9 Tác đ ng biên c a các bi n lên xác su t l a ch n mua máy SD501ầ53 Hình 4.10 T l các xác su t c a t ng l a ch nầầầầầầầầầầầầ 55
B ng 4.11 Tóm t t xác su t trung bình c a các l a ch nầầầầ ầầầầ56
Trang 8M ă U
Máy Kangen lƠ m t trong nh ng dòng máy đi n phơn n c trên th gi i,
lƠ th ng hi u thu c t p đoƠn Enagic Nh t B n Máy có th t o ra n m lo i n c
có đ pH khác nhau nh : n c axít m nh (pH b ng 2.5), n c lƠm đ p (pH b ng 6.0), n c trung tính (pH b ng 7.0), n c Kangen (pH b ng 8.5-9.5) vƠ n c
ki m m nh (pH b ng 11.5) Máy Kangen có l ch s phơn ph i h n 40 n m vƠ có
m t trên 25 qu c gia trên th gi i Tháng 9/2015, nhƠ phơn ph i chính th c đ u tiên c a t p đoƠn Enagic t i Vi t Nam đ c thƠnh l p, đó lƠ công ty Kangen Vi t Nam Do ng i tiêu dùng Vi t Nam bi t r t ít thông tin c a s n ph m vƠ giá bán
l i quá cao, công ty đư g p r t nhi u khó kh n trong vi c phát tri n kinh doanh t i
hi u c a ng i tiêu dùng h n V i m c đích phơn ph i, m r ng th tr ng Vi t Nam vƠ ch a có công trình nghiên c u nƠo v “s s n lòng chi tr ” đ i v i máy
đi n gi i n c Kangen, tác gi s th c hi n nghiên c u v i n i dung “Phơn tích các y u t tác đ ng lên s chi tr c a ng i tiêu dùng Vi t Nam đ i v i s n
ph m máy đi n gi i n c Kangen”
Nghiên c u nƠy đánh giá m c đ s n lòng chi tr c a ng i dơn Vi t Nam
đ i v i s n ph m máy đi n gi i n c Kangen (m t dòng s n ph m c a T p đoƠn Enagic Nh t B n, h tr t t cho s c kho c a ng i s d ng) gi i thích cho
s s n lòng chi tr nƠy, nghiên c u đư s d ng các bi n gi i thích nh nhóm các
Trang 9bi n v đ c đi m kinh t - xư h i, nhóm các bi n v c m xúc vƠ bi n v chi tiêu tiêu dùng n c hƠng tháng c a các đ i t ng đ c ph ng v n
Nghiên c u nƠy cho th y ti m n ng c a vi c đ u t vƠo m ng l i phơn
ph i chính th c s n ph m t i Vi t Nam, vì đơy lƠ m t th tr ng m i hoƠn toƠn
ch a có nhƠ phơn ph i chính th c nƠo ngoƠi công ty Kangen Vi t Nam Hay nói cách khác nghiên c u tr l i cho cơu h i li u ng i tiêu dùng có s n sƠng chi tr cho m t s n ph m hoƠn toƠn m i, đòi h i ng i tiêu dùng c n có nh ng hi u bi t
v y khoa vƠ s c kho , ki m ch ng hi u qu trong th i gian dƠi, giá bán cao vƠ
ch a có nhi u ch ng trình h tr khách hƠng hay ch a có nhi u thông tin chính
th c t i Vi t Nam VƠ quan tr ng h n c lƠ xác đ nh các nguyên nhơn nh
h ng t i s s n lòng chi tr nƠy K t qu c a quá trình phơn tích d li u ph ng
v n s cho tác gi bi t đ c ph n ng c a nh ng ng i tham gia ph ng v n s
nh th nƠo v i m t s n ph m m i t i Vi t Nam vƠ đ i t ng nƠo s lƠ nh ng
khách hƠng ti m n ng, có kh n ng mua máy đi n gi i n c Kangen cao
Trang 10CH NGă1ăậ T NGăQUAN
N c Kangen lƠ m t dòng n c t t vƠ dinh d ng dƠnh cho s c kh e c a con ng i Vi c s d ng n c Kangen đư tr nên ph bi n trên th gi i, nh ng theo s li u t T p đoƠn Enagic, Nh t B n, s l ng máy đ c mua t i Vi t Nam
ch a đ n 1000 máy tìm hi u nguyên nhơn vì sao l ng mua t i th tr ng
Vi t Nam còn ít nh v y, tác gi th c hi n lu n v n nƠy v i đ tƠi “Phơn tích các
y u t tác đ ng lên s chi tr c a ng i tiêu dùng Vi t Nam đ i v i s n ph m máy đi n gi i n c Kangen” Trong ch ng 1 s nêu lên nh ng u đi m n i b t
c a n c Kangen so v i ngu n n c hi n nay
1.1ăMôăt th c tr ng ngu năn c hi n nay:
1.1.1 T m quan tr ng c aăn c trong cu c s ngăconăng i:
Theo Hiromi Shinya, 2010: “đ có m t c th kho m nh, chúng ta ph i luôn luôn c i thi n nh ng y u t nh : môi tr ng s ng trong lƠnh h n, th c n giƠu dinh d ng h n, xua tan nh ng lo ơu c ng th ng giúp tinh th n tho i mái
h n, t p th d c đ u đ n h n, ngu n n c trong s ch dinh d ng h nầ ”
Trong đó có nh ng y u t con ng i g p nhi u khó kh n trong vi c c i thi n nh môi tr ng s ng, lo ơu c ng th ng vì ph thu c nhi u vƠo nh ng ng i xung quanh Nh ng có nh ng y u t nh th c n, n c u ng chúng ta có th thay
đ i d dƠng H n n a n c có vai trò quan tr ng v i cu c s ng nh :
N c chi m kho ng 70% tr ng l ng c th
N c tham gia vƠo quá trình đi u hòa thơn nhi t c a c th vì con
ng i có th t vong n u thơn nhi t v t quá 42 đ C
N c có m t trong thƠnh ph n c u t o các t bƠo, mô; lƠ thƠnh ph n
c a máu đ máu l u thông trong huy t qu n d dƠng
N c tr thƠnh dung môi đ hòa tan khí oxy, các ch t dinh d ng, các hormon, các enzim theo dòng máu v n chuy n vƠ cung c p cho các c quan ho t đ ng ch c n ng vƠ phát tri n đ duy trì s s ng
N c còn lƠ ch t thu nh n vƠ v n chuy n các ch t đ c đ chuy n hóa gan, th i ra m t vƠ n c ti u, khí CO2đ n th i ph i
Trang 11 N c đ c s d ng trong sinh ho t h ng ngƠy đ v sinh cá nhơn, th c
ph m, nhƠ c a, áo qu nầ
M i ngƠy chúng ta c n kho ng1,5 – 2 lít n c đ u ng
N c lƠm cho lƠn da t i sáng, m n mƠng, mát m
Con ng i có th nh n n t 7 -10 ngƠy nh ng không ai có th s ng sót
n u không có n c quá 3 ngƠy
N c t o ra vòng tu n hoƠn “m a – n c ng t – n c bi n – m a” đ duy trì s s ng vƠ phát tri n muôn loƠi, đi u hòa khí h u toƠn c u,
n c nuôi s ng th c v t vƠ sinh đ ng v t cung c p ngu n th c ph m dinh d ng cho con ng i
Nh v y n c chính lƠ c i ngu n c a s s ng, ngu n n c s ch r t c n thi t trong đ i s ng vƠ sinh ho t c a con ng i Con ng i c n m t l ng n c
nh t đ nh đ duy trì s s ng, n u không s nh h ng đ n s c kh e (tham kh o
t S tƠi nguyên môi tr ng Bình nh, 2015 vƠ Tr n V n Tùng, 2006) H n
n a, s c kh e c a con ng i c ng s b tác đ ng x u n u s d ng ngu n n c không s ch, không đ m b o v sinh
1 1.2ăTìnhătr ngăôănhi măvƠăkhanăhi măn c:
N c s ch có t m quan tr ng đ c bi t đ i v i s s ng, n u không có n c
ho c ngu n n c b ô nhi m n ng thì t t c s s ng trên hƠnh tinh vƠ c a con
ng i s b nh h ng n ng n Nh ng c ng không ít ng i v n ch a hi u h t
đ c n c s ch quan tr ng nh th nƠo đ i v i đ i s ng con ng i? ó lƠ lỦ do
vì sao ngƠy nay con ng i v n không d ng l i vi c th i các ch t đ c h i ch a qua
x lỦ, hay b rò r vƠo ngu n n c d n đ n n c b ô nhi m n ng Nguy c ô nhi m vƠ khan hi m ngu n n c s ch lƠ m t trong nh ng v n đ mƠ con ng i đang ph i đ i m t hi n nay Theo Tr n V n Tùng, 2006 có nêu trong quá trình sinh ho t hƠng ngƠy, d i t c đ phát tri n nh hi n nay con ng i vô tình lƠm ô nhi m ngu n n c b ng các hóa ch t, ch t th i t các nhƠ máy, xí nghi p Các
đ n v , cá nhơn s d ng n c ng m d i hình th c khoan gi ng, sau khi ng ng không s d ng không b t kín các l khoan l i lƠm cho n c b n ch y l n vƠo lƠm
Trang 12ô nhi m ngu n n c ng m Các nhƠ máy, xí nghi p x th ng khói b i công nghi p vƠo không khí lƠm ô nhi m không khí, khi tr i m a, các ch t ô nhi m nƠy
s l n vƠo trong n c m a c ng góp ph n lƠm ô nhi m ngu n n c N c
th i công nghi p đ c th i t các c s s n xu t công nghi p, ti u th công nghi p, giao thông v n t i Khác v i n c th i sinh ho t hay n c th i đô th ,
n c th i công nghi p không có thƠnh ph n c b n gi ng nhau, mƠ ph thu c vƠo ngƠnh s n xu t công nghi p c th Ví d : n c th i c a các xí nghi p ch
bi n th c ph m th ng ch a l ng l n các ch t h u c ; n c th i c a các xí nghi p thu c da ngoƠi các ch t h u c còn có các kim lo i n ng, sulfua,
Theo D ng Danh M nh, 2014: “Trong ngƠnh công nghi p d t may, ngƠnh công nghi p gi y, công nghi p mía đ ng vƠ công nghi p ch bi n th c
ph m n c th i th ng có đ pH trung bình cao; ch s nhu c u ô-xy sinh hóa (BOD) m c 700mg/l, v t ng ng cho phép đ n 14 l n; nhu c u ô-xy hóa h c (COD) có th lên đ n 2.500mg/l, v t tiêu chu n cho phép h n 16 l n (theo QCVN 40:2011/BTNMT) HƠm l ng n c th i c a m t s doanh nghi p có
ch a Cyanua (CN-) v t đ n 80 l n tiêu chu n cho phép, nhi u ch s môi tr ng khác trong n c cao g p nhi u l n gi i h n cho phép.”
1.1.3ăNguyăc ăv ăs căkho ădoăn căb nămangăl i:
M t s các kim lo i n ng Pb, Hg, Cr, Cd, As, Mn, th ng có trong n c
th i công nghi p H u h t các kim lo i n ng đ u có đ c tính cao đ i v i con
ng i vƠ các đ ng v t khác Nh ng h u qu mƠ ô nhi m ngu n n c mang l i cho con ng i lƠ r t l n áng chú Ủ lƠ:
Chì có trong n c th i c a các c s s n xu t pin, acqui, luy n kim, hóa d u Chì còn đ c đ a vƠo môi tr ng n c t ngu n không khí
b ô nhi m do khí th i giao thông Chì có kh n ng tích l y trong c
th , gơy đ c th n kinh, gơy ch t n u b nhi m đ c n ng Chì c ng r t
đ c đ i v i đ ng v t th y sinh
Th y ngơn (Hg) lƠ kim lo i đ c s d ng trong nông nghi p (thu c
ch ng n m) vƠ trong công nghi p (lƠm đi n c c) các vùng có m
Trang 13th y ngơn, n ng đ th y ngơn trong n c khá cao Nhi u lo i n c
th i công nghi p có ch a th y ngơn d ng mu i vô c c a Hg(I), Hg(II) ho c các h p ch t h u c ch a th y ngơn Th y ngơn lƠ kim
lo i n ng r t đ c đ i v i con ng i
Asen (As) trong các ngu n n c có th do các ngu n gơy ô nhi m t nhiên (các lo i khoáng ch a asen) ho c ngu n nhơn t o (luy n kim, khai khoáng ) Asen vƠ các h p ch t c a nó lƠ các ch t đ c m nh (cho
ng i, các đ ng v t khác vƠ vi sinh v t), nó có kh n ng tích l y trong
c th vƠ gơy ung th (tham kh o t C c qu n lỦ tƠi nguyên n c,
2015 vƠ Tr n V n Tùng, 2006)
NgoƠi ra ô nhi m vi sinh v t, hóa ch t b o v th c v t vƠ ti ng n liên t c,
ch t th i công nghi p, khói, b i có trong n c, không khí có th gơy ra các b nh ngoƠi da, các b nh hô h p vƠ các b nh tim m ch, t ng huy t áp, các b nh ung
th , các d t t b m sinh M t s b nh nguy hi m v đ ng tiêu hoá có th gơy thƠnh d ch l n nh t , l , th ng hƠn,ầ hoƠn toƠn có th x y ra n u chúng ta s
d ng ngu n n c không h p v sinh (tham kh o t C c qu n lỦ tƠi nguyên n c,
2014 vƠ 2015 vƠ Tr n V n Tùng, 2006), mƠ chi phí cho vi c đi u tr các b nh nƠy không ph i lƠ nh , có khi kéo dƠi hƠng tháng lƠm nh h ng đ n quá trình lao đ ng vƠ h c t p
Vì v y, n c s ch có vai trò vô cùng quan tr ng trong cu c s ng, con
ng i c n b o v ngu n n c, s d ng n c s ch, x lỦ ngu n n c th i tr c khi tr l i môi tr ng Bên c nh đó, con ng i c n ph i thay đ i thói quen dùng
n c hƠng ngƠy, tìm đ n nh ng ngu n n c dinh d ng vƠ an toƠn h n nh m
b o v s c kho c a b n thơn vƠ nh ng ng i thơn yêu Vì v y n i dung c a
ch ng nghiên c u nƠy còn gi i thi u s l c v n c Kangen, dòng n c mang tính ki m cao đ n t t p đoƠn Enagic Nh t B n, đư đ c r t nhi u nhƠ khoa h c trên th gi i nghiên c u vƠ ch ng minh v tính hi u qu trong vi c nơng cao s c
kh e
1.2 Gi i thi u v n c Kangen:
Trang 141.2.1ăTìmăhi u v ắg c t doăgơyăb nh”:
ơy lƠ m t khái ni m r t m i m v i đa s m i ng i Vì tr c nay các bác s không ghi trong b nh án nguyên nhơn gơy b nh lƠ do "g c t do" V y mƠ
nó chính lƠ th ph m gơy ra t i 60 lo i b nh th ng th y, nh t lƠ nh ng b nh ph
bi n tu i giƠ, nh : tim m ch, huy t áp cao, ti u đ ng, thoái hóa x ng kh p,
b nh v m t, suy gi m h mi n d ch, ung th , Theo Afzal vƠ Armstrong, 2002:
“M t g c t do (Anh ng : free radical ho c radicals) lƠ m t phơn t v i m t đi n
t đ n đ c / ch a t o thƠnh c p” G c t do liên t c đ c sinh ra b i các quá trình chuy n hóa trong c th vƠ các tác đ ng t bên ngoƠi c tính, m i t bƠo
ph i h ng ch u kho ng 10.000 g c t do t n công m i ngƠy
Hìnhă1.1.ăS sinh s n c a g c t do (ngu n: Thanh Ng , 2014)
G c t do lƠ ch t có h i, luôn trong tình tr ng thi u đi n c c nên th ng xuyên t n công đ n nh ng phơn t lơn c n L i d ng lúc nh ng phơn t lơn c n
l lƠ m t c nh giác, chúng s nhanh tay c p l y m t đi n t đ trung hòa đi n
c c đ đ y nh nh ng phơn t bình th ng ng nhiên, khi nƠy nh ng phơn t lơn c n l i tr thƠnh nh ng phơn t thi u đi n t , vƠ ti p t c đi t n công nh ng
Trang 15phơn t lơn c n khác, gơy ra chu i t n công – m t đi n c c kéo dƠi Sau khi c p
đi n t , g c t do lƠm t n th ng mƠng t bƠo, ph n ng m nh v i các phơn t protein, v t ch t di truy n vƠ các axit béo, d n đ n nh ng bi n đ i gơy t n h i,
r i lo n vƠ lƠm ch t t bƠo m c đ n ng, g c t do gơy nên nhi u b nh nguy
hi m vƠ gơy ung th (Wulf Dröge, 2002)
Theo Theodore A Baroody, 2002: “S l ng c a g c t do tích l y theo
tu i vƠ tác h i ngƠy cƠng nghiêm tr ng Dù v y, ngay t khi sinh ra, c th con
ng i đư ph i đ i m t v i g c t do Tu i tác ngƠy cƠng t ng thì s l ng g c t
do c ng không ng ng s n sinh, t n công vƠo nhi u b ph n c a c th áng chú
Ủ, khi cu c s ng c ng th ng c ng lƠ lúc g c t do th a c gia t ng nhanh chóng, thúc đ y s lưo hóa vƠ lƠm các b nh lỦ s m phát tri n
Hìnhă1.2.ăCácăho tăđ ngălƠmăgiaăt ngăg căt ădoă(ngu n:ăThanhăNg ,ă2014)
Trang 16Hìnhă1.3 S ăt năcôngăvƠoăt bƠoă(ngu n:ăThanhăNg ,ă2014)
Con ng i trong xư h i hi n đ i, ngƠy cƠng phát tri n nh hi n nay s gánh ch u r t nhi u áp l c h n, đó chính lƠ nh ng ti n đ đ u tiên giúp các g c t
do s n sinh nhanh h n vƠ nhi u h n, t o nên nhi u m i nguy h i cho s c kh e
h n Vì v y, con ng i c n ch đ ng lƠm gi m các tác nhơn gơy b nh nƠy, b ng cách:
Gi m y u t t ng sinh g c t do: khi con ng i ti p xúc v i các y u t môi tr ng bên ngoƠi nh : môi tr ng ô nhi m (khói b i, ánh n ng, phóng x ầ), khói thu c lá, hóa ch t, các vùng n c ô nhi mầ hay khi c th h c m th y m t m i, m t nh c t các áp l c cu c s ng, công vi cầđó chính lƠ lúc g c t do sinh sôi phát tri n m nh Vì th ,
h n ch t i đa s tác đ ng c a các y u t n i t i l n bên ngoƠi chính lƠ
h n ch s gia t ng c a g c t do
B sung ch t ch ng g c t do t thiên nhiên: th c ph m mƠ chúng ta
đ a vƠo c th hƠng ngƠy lƠ r t quan tr ng Nó t o ra d ng ch t vƠ quy t đ nh đ n s c kho c ng nh s c đ kháng c a m i ng i Vi c
đ a vƠo c th nh ng th c ph m h u c , an toƠn cho s c kho , giƠu
Trang 17tính ki m (nh rau c qu , trái cơy, các lo i đ u, h tầ) s giúp c th
ch ng l i s tác đ ng c a các g c t do”
1.2.2 Ngu n g căraăđ i c aăn c Kangen:
Theo tƠi li u c a McKnight, 2012, trang 40: “M t trong nh ng quan sát
s m nh t v đ c tính ch a b nh đ c đáo c a n c ion ki m cao đ c ch ng th c
b i các c dơn trong nh ng ngôi lƠng nh kh p n i trên th gi i mƠ ngu n
n c chính c a h đ n t nh ng dòng tuy t tan ch y t trên đ nh núi Núi Alps, Himalaya vƠ Caucasus đư đ c bi t đ n lƠ nh ng vùng mƠ dơn c đó, nh ng
ng i đư u ng nh ng dòng n c nƠy, d ng nh b nh t t r t ít vƠ tu i th kéo dƠi h n u tiên các nhƠ khoa h c ng i Nga đư chú Ủ vƠ nghiên c u đ c tính
c a lo i n c nƠy, ngh r ng có ch t gì đ c bi t trong n c hay không nh m gi i thích cho s tr ng th hi n nhiên vƠ tính n ng ch a tr cho dơn c đư dùng ngu n n c đó H chú Ủ n c có tính ki m (pH 8.5 – 9.5), có kh n ng ch ng oxi hoá cao (ORP ơm) vƠ c u trúc phơn t n c siêu nh D a vƠo phát hi n nƠy,
h th tái t o l i cùng m t lo i n c trong phòng thí nghi m Do kích th c l n
vƠ chi phí cao, h đư t b nh ng n l c s n xu t máy đ t o ra lo i n c nƠy cho ng i s d ng Tuy nhiên, vƠo n m 1950, các nhƠ khoa h c Nh t đư ti p
nh n nh ng gì ng i Nga còn đang dang d Trong vƠi n m sau, ng i Nh t đư
t o ra m t chi c máy nh , g n vƠ ch t l ng cao h n c tính có kho ng 20%
h gia đình Nh t B n đang s d ng n c ki m hoá N c c ng đ c s d ng trong các b nh vi n Nh t trong h tr đi u tr ung th , b nh tim m ch, ti u
đ ng, ho i t vƠ b nh da li u.” n nay thì n c Kangen- n c Ki m- ion hóa
đư đ c bi t đ n r ng rưi Nh t, M
1.2.3ăBaăđ cătínhăquanătr ng c aăn c Kangen:
Theo tƠi li u c a McKnight, 2012, trang 48-50: “Quá trình đi n phơn s
d ng m t l ng l n n ng l ng v i s h tr c a ch t xúc tác (platinum ph trên
b m t t m lá đi n c c) đ thay đ i c u trúc hoá h c c a n c thƠnh ba h ng: tính ki m, tính ch ng oxy hoá vƠ c u trúc phơn t nh ”
Trang 18Hìnhă1.4.ăQuiătrìnhăđi năphơnăn c c aămáyăKangen
(ngu n: T păđoƠnăEnagic,ă2011)
c tính ch ng ôxy hóa - ch ng lão hóa t bào c a n c Kangen m nh
h n nhi u so v i các lo i th c ph m ch ng ôxy hóa khác Nh chúng ta đư bi t các nguyên t g c t do (oxigen ho t tính) chính lƠ nguyên nhơn c a nhi u lo i
b nh t t C th con ng i có đ n 50 t t t bƠo M i t bƠo đ u có h t nhơn deoxyrlbonucleic axít hay v t ch t di truy n l p thƠnh b n đ ho t đ ng c a c
th Khi v t ch t di truy n nƠy b h h i thì b nh phát sinh S h ho i vƠ lưo hóa
c a t bƠo b t ngu n t tình tr ng thi u n c, vƠ lƠ do các nguyên t g c t do (oxygen ho t tính) nƠy gơy ra N c Kangen mang nh ng hydrogen ho t tính (OH-) có kh n ng quơn bình hóa c th lƠm trung hòa các phơn t oxygen ho t tính t do nƠy N c Kangen lƠm ch m đi s lưo hóa c a t bƠo, thanh l c c th ,
gi i b nh nan y, gia t ng sinh l c (Theo McKnight, 2012, trang 41-47, 53)
c tính ki m cao có tác d ng đƠo th i axit vƠ các ch t đ c tích t trong
c th Các nhƠ khoa h c đư xác đ nh h u h t các b nh mưn tính đ u do các đ c
t gơy ra Các t bƠo trong c th chúng ta c n duy trì m c quơn bình ki m tính Vì cu c s ng c a th i đ i quá b n r n, khi n cho con ng i luôn b c ng
th ng, lo ơu Nh ng c ng th ng lo ơu c a cu c s ng nƠy lƠm cho c th b axít hoá cao, c ng thêm 80% th c n n c u ng c ng t o ra axít, khi n cho kh n ng
Trang 19ch ng vƠ ng a b nh b y u đi vƠ c th s mau giƠ y u N c Kangen có đ pH trung bình t 8.0 – 9.5 s giúp c th h i ph c l i, quơn bình ki m tính đư m t, hoá gi i nh ng th c ph m bi n d ng thƠnh axít, h i ph c l i s c kh e đư m t m t cách r t t nhiên (Theo McKnight, 2012, trang 41-47, 51-52)
c tính c u trúc n c siêu nh : n c ki m ion hóa c ng đ c tái c u
trúc đ n c có th h p th d dƠng h n trong t bƠo c a c th Trong quá trình
đi n phơn, các phơn t n c H2O hình thƠnh th l c giác vƠ các phơn t n c hình thƠnh các c m nh h n kích th c c a các phơn t n c thông th ng (kho ng 4-6 phơn t ) i u nƠy có ngh a lƠ phơn t n c khi vƠo trong c th , v
c b n th m th u vƠo thƠnh t bƠo nhanh h n vƠ hi u qu h n Các c m phơn t
nh h n có th chuy n giao vitamin vƠ ch t dinh d ng vƠo t bƠo nhanh chóng
h n, đ ng th i lo i b nhi u ch t th i đ c h i ra kh i t bƠo hi u qu h n (Theo McKnight, 2012, trang 41-47, 54-56)
c thƠnh l p h n 40 n m, T p đoƠn Enagic Nh t B n (ti n thơn lƠ m t
b ph n c a t p đoƠn Sony), giám đ c đi u hƠnh (CEO) lƠ ông Hironari Ohshiro,
đư nghiên c u vƠ s n xu t thƠnh công dòng n c có tính ki m cao – n c Kangen thông qua ph ng pháp đi n phơn n c Hi n nay t p đoƠn đư có trên 25
v n phòng đ i di n trên th gi i v i ph ng chơm ho t đ ng lƠ “Thay đ i ngu n
n c – Thay đ i cu c s ng c a b n”
Trang 20CH NGă2ăậ M CăTIểU,ă IăT NGăVẨăPH MăVIăNGHIểNăC U 2.1 M cătiêuănghiênăc u:
2.1.1 M cătiêuăt ngăquát:
Phơn tích các y u t tác đ ng lên s chi tr c a ng i tiêu dùng Vi t Nam đ i v i ba dòng máy đi n gi i n c Kangen c a t p đoƠn Enagic Nh t B n (bao g m: máy JRII, máy SD501 vƠ máy Super 501)
2.2ă iăt ngănghiênăc u:
Th c hi n b ng cơu h i, ti n hƠnh ph ng v n tr c ti p vƠ trên m ng 200
ng i dơn đang sinh s ng t i Vi t Nam Nh ng đ i t ng đ c g i bƠi ph ng
v n trên m ng lƠ nh ng nhơn s cao c p, gi các v trí quan tr ng hay đi u hƠnh công ty, có thu nh p t ng đ i cao vƠ n đ nh, th ng xuyên tham gia các di n đƠn kinh t l n nh
C n c vƠo chính sách h tr chi phí l p đ t c a Công ty Kangen Vi t Nam, các đ i t ng ph ng v n s đ c chia ra lƠ ba khu v c đ l y thông tin lƠ:
đ u cho ba khu v c), tr c ti p g i đi n tho i đ ph ng v n, đ i t ng lƠ nh ng
ng i đư đ c nghe gi i thi u v n c Kangen tr c đó
Trang 21i v i hình th c ph ng v n qua m ng: (s l ng: 170 bƠi ph ng v n chia
đ u cho ba khu v c), l p b ng cơu h i tr c tuy n, b ng cơu h i đ c g i đi thông qua các hình th c nh : th đi n t , các trang m ng xư h i, các di n đƠn, các c ng
đ ng m ng tr c tuy nầNg i đ c ph ng v n đ c cung c p các thông tin c
b n v n c Kangen tr c khi th c hi n bƠi ph ng v n Các cơu tr l i s đ c
t ng h p thông qua ph n m m Google Drive
vi c ki m đ nh l i ba đ c tính trên c a n c Kangen có t n t i hay không?
Ph m vi nghiên c u c a lu n v n c ng không bao g m vi c ch ng minh các đ c tính c a n c Kangen có hi u qu t t nh th nƠo t i s c kho c a ng i
s d ng n c Vì vi c ch ng minh đòi h i th i gian nghiên c u lơu dƠi vƠ ng i nghiên c u ph i có n n t ng ki n th c y khoa r t chuyên sơu Do đó tác gi c a
lu n v n nƠy ch tham kh o vƠ d n ch ng l i c a các bác s n i ti ng, nh ng
ng i đư có b dƠy nghiên c u vƠ áp d ng n c Kangen trong tr li u c a h Các Ủ ki n đ c nêu trong lu n v n s cho th y t m quan tr ng c a vi c s d ng
n c Kangen trong h tr đi u tr vƠ trong sinh ho t hƠng ngƠy, c ng nh lƠm công c h tr cho vi c ra quy t đ nh mua máy c a ng i tiêu dùng Vi t Nam
Lu n v n nghiên c u s gi i h n trong ph m vi đánh giá s s n lòng chi
tr c a ng i dơn Vi t Nam đ i v i các m c giá c đ nh cho các s n ph m máy
đi n gi i n c Kangen c a t p đoƠn Enagic Nh t B n (ch y u lƠ các dòng máy JRII, SD501 vƠ Super 501 dùng trong h gia đình) VƠ xem xét có s khác bi t nƠo hay không trong quy t đ nh tiêu dùng v i nh ng đ i t ng khác nhau v gi i tính, nhóm tu i, thu nh p, n i hi n t i, tình tr ng hôn nhơn, trình đ h c v n, chi tiêu hay do c m xúc chi ph iầầ.Ví d nh v i m c giá bán ra t i th tr ng
Trang 22Vi t Nam lƠ HK$ 34,790 (giá qu c t HK$ 29,800 c ng v i phí v n chuy n vƠ thu giá tr gia t ng lƠ HK$ 4,990) t ng đ ng 97,500,000 VN lƠ khá cao so GDP bình quơn đ u ng i c a Vi t Nam lƠ 1,910 USD/ng i (theo s li u t Ngơn hƠng Th gi i, 2013), thì ng i tiêu dùng có s n lòng mua máy không
Trang 23CH NGă3ăậ N IăDUNGăVẨăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U
lu n v n mang tính khoa h c vƠ l p lu n v ng ch c h n, tác gi c n
đ n m t c s lỦ thuy t đ lƠm đ nh h ng cho lu n v n c a mình ó chính lƠ
c s lỦ thuy t v m c s n lòng chi tr vƠ các y u t tác đ ng lên nó C ng trong
ph n nƠy, tác gi s đ c p đ n m t vƠi nghiên c u có đ tƠi t ng t c a các nhƠ kinh t h c trên th gi i
3.1ăC ăs lỦăthuy t v m c s nălòngăchiătr (WTP):
3.1.1ăNguyênănhơnăd năđ năcácăỦăt ng v WTP:
Tr ti n vƠ đ c tr ti n: đ lƠm gì vƠ t i sao? Theo Gabor vƠ Granger,
1961 cho r ng giá lƠ m t y u t quan tr ng trong ti p th , c trong các ho t đ ng kinh doanh c a công ty vƠ quy t đ nh mua hƠng c a ng i tiêu dùng Nó đóng góp vƠo kh i l ng bán hƠng, l i nhu n vƠ đ nh v cho m t s n ph m Do đó, r t quan tr ng đ đánh giá nh n th c c a ng i tiêu dùng v giá
Marine, 2009, trang 1: “Các khái ni m v m c giá s n lòng tr (WTP)
ho c giá đ nh tr c, đ c đ nh ngh a lƠ m c giá t i đa mƠ ng i tiêu dùng ch p
nh n chi tr cho m t s n ph m ho c m t d ch v nƠo đó, đó lƠ m i quan tơm đ c
bi t c a các nhƠ kinh t vì thông tin c a nó phong phú h n thông tin cá nhơn LƠm th nƠo chúng ta có th đo l ng nó? LƠm th nƠo chúng ta có th n m b t nó? LƠm th nƠo chúng ta có th tác đ ng đ n nó b ng cách tác đ ng tr c ti p lên
s n ph m, giá c hay môi tr ng kinh doanh? Kh n ng đo WTP cho phép tính
toán đ ng c u theo giá vƠ thi t l p m t m c giá mƠ t i đó có th cung c p các
l i ích biên t t nh t Khi giá c đư đ c c đ nh, bi t WTP có th cho phép t i u hóa c doanh s bán vƠ l i nhu n Hi u các y u t nh h ng lên WTP cho phép nơng cao WTP c a ng i tiêu dùng vƠ cung c p c h i gia t ng kh i l ng bán hƠng v i giá thƠnh h p lỦ, th m chí có th đi u ch nh giá”
3.1.2 Nh ngăỦăt ngăđ uătiênăc a WTP:
Các khái ni m đ u tiên v WTP xu t hi n trong các h c thuy t kinh t h n
m t th k tr c Theo Davenport, 1902 cho r ng WTP lƠ ph ng pháp đ c thi t k đ xác đ nh giá cho các hƠng hóa công thu n túy vƠ các d ch v Nó c ng
Trang 24đ c s d ng cho các đ i t ng khác nhau nh giá tr c a cu c s ng con ng i
ho c gi m thi u nguy c đe d a đ n cu c s ng c a con ng i, tƠi chính công dƠnh cho l nh v c ngh thu t (nhƠ hát, ơm nh c, b o tƠng ), các ch ng trình
ph c v cho công tác phòng ch ng b o l c gia đình ho c các ch ng trình th ng
nh t c a HƠn Qu c G n đơy nh t nó m i đ c s d ng trong l nh v c qu ng cáo Trong nghiên c u c a mình, Marine, 2009 đư ch ra r ng:
N m 1984, Goldberg, Green, Wind, cùng v i Horsky đư đ a ra các cơu
h i v cách tính WTP cho m t gói d ch v khi s d ng ph ng pháp phơn tích k t h p
N m 1991, Kohli vƠ Mahajan xem xét l i các khái ni m m t l n n a
vƠ đ xu t ra m t mô hình cho phép tính toán WTP b ng cách s d ng
d li u trong quá trình s n xu t thông qua ph ng pháp phơn tích k t
h p, sau đó mô ph ng l i các m c giá t i u khác nhau cho m t s n
ph m m i
N m 1987, Cameron vƠ James đ xu t s d ng ph ng pháp đánh giá
ng u nhiên nh lƠ m t s thay th cho ph ng pháp truy n th ng hi n
có s d ng trong ti p th , do đó b t đ u m t ch ng nghiên c u liên quan đ n nh ng u đi m vƠ nh c đi m c a các ph ng pháp khác nhau đ đo l ng WTP
Cu i cùng, vƠo n m 1991, Krishna đư ch ng minh r ng các ch ng trình khuy n mưi liên ti p, khi m t đ th ng xuyên ho c c m nh n cƠng m nh m , đ i v i m t s n ph m đang gi m giá có th nh h ng
đ n WTP ơy lƠ nghiên c u đ u tiên m đ u cho m t lo t các nghiên
c u đ c thi t k đ ch ng minh các y u t quy t đ nh c a WTP có
th tác đ ng đ n các nhƠ qu n lỦ
T m quan tr ng c a khái ni m v m c s n lòng chi tr lƠ nó có th tr c
ti p tác đ ng đ n các quy t đ nh v giá vƠ có nh h ng đ n t ng doanh thu c a công ty
3.1.3ăKháiăni m v ăWTPătheoălỦăthuy tămarketing:ă
Trang 25Theo Breidert vƠ c ng s , 2006 cho r ng khi mua s m m t s n ph m, khách hƠng th ng s n lòng chi tr bao nhiêu ti n đ u ph thu c vƠo giá tr kinh
t mƠ h nh n đ c vƠ m c đ h u d ng c a s n ph m Hai giá tr xác đ nh m c giá m t ng i s n lòng ch p nh n lƠ m c giá t i thi u vƠ m c giá t i đa Tùy thu c nh n đ nh c a khách hƠng khi mua s n ph m, n u nh :
S n ph m d đ nh mua không có s n ph m thay th thì đ có đ c đ
h u d ng c a s n ph m, khách hƠng s n sƠng chi tr kho n ti n cao
nh t lƠ m c giá t i thi u
S n ph m thay th c a s n ph m d đ nh mua có giá tr kinh t th p
h n m c h u d ng thì m c giá cao nh t khách hƠng ch p nh n chi tr
b ng v i giá tr kinh t c a s n ph m thay th lƠ m c giá t i đa
Do đó, m c s n lòng chi tr đ c đ nh ngh a lƠ m t kho n ti n cao nh t m t cá nhơn s n sƠng ch p nh n chi tr cho m t hƠng hóa ho c d ch v
Theo Turner vƠ c ng s , 1995 thì m c s n lòng chi tr đo c ng đ a thích c a m t cá nhơn hay xư h i đ i v i m t th hƠng hóa nƠo đó o l ng
m c đ th a mưn khi s d ng m t hƠng hóa nƠo đó trên th tr ng đ c b c l
b ng m c giá s n lòng chi tr c a h đ i v i m t hƠng đó
3.1.4ăKháiăni m v WTPătheoălỦăthuy t kinh t h c:
Nghiên c u WTP r t đ c quan tơm b i vì nó có th th c hi n, b ng cách tính t ng s nh ng ng i mua ch p nh n tr m c giá p, Q (CAP = p), ho c m t
m c giá cao h n, Q (CAP> p), đ xác đ nh s l ng mua q t i m c giá bán đó,
ho c q (p) = Q (CAP = p) + Q (CAP> p) B t đ u v i vi c tính t ng s l ng
nh ng ng i mua ch p nh n tr m c giá p ho c cao h n, qui lu t đ ng c u nh
lƠ m t ch c n ng c a giá c vƠ đ co giưn c a giá cho bi t kh n ng thi t l p m t
m c giá có kh n ng t i đa hóa doanh thu, ho c l i nhu n, hay th ph n M c giá khác nhau s đ c thi t l p cho t ng m c tiêu khác nhau Chúng ta hưy xem xét
m t ch c n ng đ n gi n c a nhu c u, q = q (p) co giưn c a q so v i p đ c xác đ nh b ng cách tính toán t l ph n tr m c a các bi n th trong q vƠ p, ho c:
Trang 26dq q
dp p
dqdp
pq
H s thu đ c cho các t l ph n tr m thay đ i trong doanh s bán hƠng
d ki n đ i v i m t thay đ i c a 1% trong giá c co giưn chéo v giá đo
l ng m c đ ph thu c l n nhau gi a l ng bán c a m t th ng hi u vƠ các
bi n quy t đ nh c a các th ng hi u c nh tranh, ví d : giá c N u ch s i ch
đ nh các th ng hi u đư nghiên c u vƠ r lƠ t t c các nhưn hi u c nh tranh, đ co giưn chéo v giá c a c u s đ c vi t:
đƠn h i nƠy đo l ng s nh h ng lên doanh thu c a th ng hi u i khi đ i th c nh tranh có m t s thay đ i v giá co giưn có th đ c s d ng
đ t i u hóa các quy t đ nh bán hƠng theo các ch tiêu v l i nhu n (Lambin, 1970)
Marine, 2009, trang 3: “Chúng ta nên l u Ủ r ng tính WTP không ph i lƠ
b c trung gian duy nh t đ c s d ng đ xác đ nh các qui lu t c a nhu c u, nh
lƠ m t ch c n ng c a giá c vƠ đ co giưn Chúng c ng có th đ c tính tr c ti p
b ng cách s d ng d li u bán hƠng ho c ki m tra giá c a đ i th c nh tranh WTP đ i di n cho m t s thay th thú v cho đ co giưn theo giá c a nhu c u khi
d li u v th tr ng không có s n nh tr ng h p c a hƠng hóa công thu n túy
vƠ các d ch v ho c s n ph m sáng t o đang đ c phát tri n Trong khuôn kh
th c t c a giá t đi u ch nh (tr ti n cho m i l n s d ng, th tr ng hƠng hoá đư qua s d ng), nó cho phép m t m c giá đ c thi t l p cho m i ng i mua t i
m c l i nhu n t i u c a nó
Trang 27Hìnhă3.1.ăTh ngăd ătiêuăd̀ngăvƠăth ngăd ăs năxu tă(ngu n:ăMankiw,ă2003)
Hay nói cách khác: SOP1MQ*=SOP*MQ*+SP*MP1 trong đó:
bi u th t ng giá tr m c s n lòng chi tr c a ng i tiêu dùng
SOP*MQ*: lƠ di n tích hình OP*MQ*, bi u th chi phí tính theo giá th
tr ng c a s n ph m
SP*MP1: lƠ di n tích hình P*MP1, bi u th th ng d ng i tiêu dùng nh n
đ c khi mua s n ph m
Do máy đi n gi i n c Kangen lƠ nh ng dòng máy đư có s n trên th
tr ng, cho nên trong nghiên c u nƠy tác gi s d a trên khái ni m v WTP theo
lỦ thuy t marketing đ phơn tích Tìm nh ng y u t nƠo s tác đ ng lên WTP c a
ng i tiêu dùng Vi t Nam khi ra quy t đ nh mua máy đi n gi i n c Kangen
3.1.5ăQuáătrìnhăraăquy tăđ nh:
3.1.5.1ăGiáăthamăchi u,ăgiáăch p nh năđ căvƠăgiáătr :
Monroe, 1979 đư cung c p các đ nh ngh a đ u tiên trên th gi i v các khái ni m cho giá tham chi u (RP) Ông xác đ nh nó nh lƠ m t lo i giá mƠ d a vƠo đó ng i mua có th so sánh giá chƠo bán c a m t s n ph m hay d ch v RP
có th lƠ m t lo i giá trong trí nh c a ng i mua ho c giá c a s n ph m thay
th Nh v y, các RP có th đ n t n i b (IRP, giá trong trí nh ) ho c bên ngoƠi (ERP, m t m c giá thông hƠnh trên th tr ng) Các IRP lƠ m t c u trúc đa chi u
đ i di n cho các hình th c khác nhau c a m t ng ng ho c m t biên t Có t t c
Th ng d tiêu dùng
Trang 28m i hình th c IRP bao g m c giá đ nh tr c hay WTP Không ph i t t c
ng i tiêu dùng nƠo c ng s d ng các IRP gi ng nhau ho c các quá trình t ng
t cho vi c hình thƠnh các tiêu chu n n i b
Bondt vƠ Thaler, 1985: “LỦ thuy t l i ích giao d ch k t n i các khái ni m
c a RP vƠ WTP v i l i ích cá nhơn Khi m t ng i mua đánh giá m t giao d ch,
có ba khái ni m v giá s di n ra: m c giá đ xu t c a các s n ph m, WTP vƠ RP
c a ng i mua Các d ng l i ích nƠy đ c xem xét ngay sau đó:
Giá tr mua t ng ng v i nh ng mong đ i c a ng i mua sau khi mua s n ph m i u nƠy ph thu c vƠo công d ng c a hƠng hóa nh n
đ c so v i chi phí d ki n (WTP hay giá đ xu t) N u WTP lƠ l n
h n so v i m c giá d ki n, ng i tiêu dùng s đ c h ng nh ng gì
mƠ các nhƠ kinh t g i lƠ th ng d
Giá tr c a giao d ch t ng ng v i nh n th c c a m t l i chƠo hƠng
v m t s n ph m t t (ho c không) i u nƠy ph thu c vƠo vi c đánh
đ i nh ng l i ích n i t i nh c m nh n c a ng i mua (giá đ xu t)
3.1.5.2 S hƠiălòng,ăm căđ trungăthƠnhăvƠăv năhoá:
Marine, 2009, trang 8 cho bi t r ng s hƠi lòng đ c đ nh ngh a nh lƠ k t
qu c a vi c đánh đ i sau khi tiêu dùng ho c s d ng có ch a đ ng các y u t
nh n th c vƠ tình c m Theo các mô hình k v ng – không xác đ nh, ng i tiêu dùng xơy d ng m t b n phơn tích đánh giá b ng cách so sánh nh ng k v ng đư hình dung tr c khi tiêu dùng v i công n ng hi n h u c a s n ph m ho c d ch
v M t s nghiên c u đư khám phá ra m i liên h gi a s hƠi lòng vƠ WTP Trong quá trình giao d ch đ u tiên, đ c g i lƠ s hƠi lòng c a m t giao d ch c
th nh h ng y u t lên WTP h n lƠ sau đó khi nó đ c tích l y d n Vì v y, cƠng có nhi u ng i tiêu dùng mua cùng m t s n ph m hay th ng hi u nƠo đó
vƠ đ c th a mưn, thì WTP cƠng t ng lên Cu i cùng cho th y lo ng i r i ro, s tham gia vƠ tu i tác nh h ng tích c c lên m i quan h nƠy; nhi u cách tìm
ki m khác nhau vƠ trình đ h c v n có nh h ng tiêu c c Nh n th c công b ng
v giá c , mong mu n xư h i, gi i tính, thu nh p vƠ s tr em c ng có tác đ ng
Trang 29C ng có nh ng nghiên c u đ c l p khác ch ra s t n t i gi a WTP vƠ lòng trung thƠnh hay v n hóa c a ng i tiêu dùng
3.1.6ăCácăy u t nhăh ngălênăWTP:
Nhi u nghiên c u đư ch ng minh r ng WTP có th đ c t ng lên b ng các
bi n mƠ các nhƠ qu n lỦ th ng hi u ho c các c a hƠng có th đi u ch nh đ c
nh : tính n ng s n ph m (cách trình bƠy, s đa d ng ho c th ng hi u), chính sách giá (ph ng ti n thanh toán vƠ lưi) ho c môi tr ng (giá hi n th t i các th i
đi m bán hƠng vƠ b u không khí)
3.1.6.1ăCácătínhăn ngăc a s n ph m:
Marine, 2009, trang 17 kh ng đ nh rõ rƠng r ng s l ng s n ph m cung
c p nh h ng WTP Nh v y, WTP ph thu c vƠo s l ng (l n h n s l ng
th c ho c s l ng trong nh n th c) vƠ mong mu n m t ph n d ra (d a trên
m t gi i h n biên nh t đ nh c a WTP) T p trung vƠo vi c cá nhơn hóa đ i chúng, đ c đ nh ngh a lƠ “m t l i đ ngh cho phép ng i tiêu dùng có th tham gia vƠo m t quá trình h p tác đ ng thi t k , trong đó h có th t mình s a đ i
m t s thƠnh ph n c a s n ph m, t m t t p h p các l a ch n cho tr c, vƠ mua các s n ph m h p tác đ ng thi t k nƠy”, ch ra s s n sƠng chi tr v i m t giá cao h n cho m t s n ph m đ c thi t k riêng bi t Trong nh ng nghiên c u nƠy, kho ng 88% s ng i đ c h i s n sƠng tr nhi u ti n h n cho các s n ph m
đ c thi t k riêng, chênh l ch giá dao đ ng t 10% vƠ nhi u h n 207%
3.1.6.2ăChínhăsáchăv giá:
Nghiên c u c a Prelec vƠ Simester, 2001 cho th y ph ng ti n thanh toán (th tín d ng ho c ti n m t) vƠ các ph ng th c thanh toán khác c ng nh h ng
đ n WTP Ng i tiêu dùng thanh toán b ng th tín d ng có th có WTP cao h n
so v i nh ng ng i tr b ng ti n m t, b t k s ti n đ c xem xét lƠ nh nhau vƠ cho dù giá đ c bi t tr c hay không
Nghiên c u c a Lambrecht vƠ c ng s , 2007 ti p t c m r ng các k t qu trên: ng i tiêu dùng s n sƠng tr nhi u h n, đ c bi t lƠ cho m t gói thuê bao, đ
ng n ch n k t n i gi a tiêu dùng vƠ thanh toán vƠ đ ng n ch n chi phí t ng lên
Trang 30do s l ng s d ng t ng thêm H có thêm đ c nhi u l i ích t vi c không
ph i tr thêm ti n cho m i l n s d ng b sung H c ng tìm ki m m t s b o
đ m nh m né tránh các r i ro do bi n đ ng giá Do đó, h có th ch thích m t t
l dao đ ng nh hƠng tháng trên hóa đ n c a h , đ n gi n hóa vi c qu n lỦ ngơn sách c a h WTP cao c ng có th lƠ k t qu c a vi c đánh giá quá cao kh n ng
s d ng trong t ng lai vƠ m t s a thích nhi u h n cho m t gói thuê bao
Nh ng k t qu nƠy đư đ c ch ng minh trong vi c l a ch n t c đ truy c p internet, nh ng có th đ c m r ng cho các d ch v khác m t cách h p lỦ nh
đi n tho i di đ ng, cho thuê xe h i ho c các cơu l c b th d c
3.1.6.3ăMôiătr ng kinh t - xưăh i:
Theo Marine, 2009, trang 18 cho r ng m c s n lòng chi tr c a ng i
đ c đi u tra có th b nh h ng b i các y u t ho c các bi n khác nhau, bao
g m đ c đi m kinh t xư h i c a ng i đó nh thu nh p, trình đ h c v n, vƠ
m t s bi n đo l ng "s l ng" c a ch t l ng môi tr ng Nói cách khác, m c
s n lòng chi tr có th đ c bi u di n b ng hƠm s nh sau:
WTP = f(Ii, Ai, Ei, qi)
Trong đó: i: ch s quan sát hay s ng i đ c đi u tra; WTP: m c s n lòng chi
tr ; I: bi n thu nh p; A: bi n tu i; E: bi n trình đ h c v n; q: bi n đo l ng "s
l ng" c a ch t l ng môi tr ng Các bi n thu c đ c đi m kinh t xư h i c a
ng i đ c đi u tra có th nh h ng nh tu i, ngƠnh ngh , n i s ng, h c v n, thu nh p, Các bi n đo l ng "s l ng" c a ch t l ng môi tr ng đơy nên
đ c hi u lƠ ch t l ng c a hƠng hóa hay d ch v mƠ nghiên c u đang xem xét
Môi tr ng c nh tranh hay các s n ph m thay th c ng có nh h ng lên WTP M t s nghiên c u đư quan tơm đ n s có m t c a s n ph m thay th v i giá t i đi m gi i h n trong môi tr ng mua bán s n ph m đang đ c nghiên c u
vƠ các tác đ ng lơu dƠi có th có trên WTP
VƠ Krishna vƠ c ng s , 2007 đư nghiên c u nh ng tác đ ng lên WTP trong vi c gi i thi u m t s n ph m có giá c c k cao trong m t c a hƠng Giá t i
đi m gi i h n nh h ng đ n WTP cho m t dòng s n ph m vƠ m t s n ph m c
Trang 31th Hi u ng nƠy đ c t ng lên b i s gi ng nhau hoƠn toƠn v giá c a các s n
ph m, s thông d ng c a các dòng s n ph m vƠ cách ti p xúc g n nh t c a ng i tiêu dùng đ tham kh o Ví d , đ t ng WTP c a ng i tiêu dùng, m t thi t k
đ c lƠm theo m u đ t hƠng nên có giá c c k đ t ti n K t lu n r ng m c giá
ng u nhiên, mƠ không ph i ng i mua hay ng i bán nƠo c ng xem xét, liên quan đ n giá c c a các s n ph m mƠ h đang mua hay bán, có th có tác d ng
Nh ng t n t i, mƠ không có s chú Ủ c a ng i tiêu dùng đang đ c t p trung vƠo ho c m t s so sánh v giá c a s n ph m mình mu n mua đ c th c hi n
Hi u qu m nh h n khi ng i tiêu dùng đ c ti p xúc tr c khi đ a ra quy t
đ nh c a mình, b t ch p s có m t c a giá do ng i bán t tính toán ra (d a trên giá đ i th c nh tranh ho c các hƠng hoá t ng t )
3.2ăTómăl căcácănghiênăc uăliênăquan:
Nguy n V n Song vƠ c ng s (2011) đư th c hi n nghiên c u “Xác đ nh
m c s n lòng chi tr c a các h nông dơn v d ch v thu gom, qu n lỦ vƠ x lỦ
ch t th i r n sinh ho t đ a bƠn th tr n Trơu Qu vƠ xư Kiêu K , huy n Gia Lơm, HƠ N i" Nghiên c u s d ng ph ng pháp đ nh giá ng u nhiên, th c hi n
đi u tra trên 116 h dơn đang sinh s ng trên đ a bƠn Nghiên c u gi đ nh ch t
l ng hƠng hóa d ch v môi tr ng s đ c c i thi n đáng k nh có nhi u chuy n chuyên ch ch t th i r n sinh ho t h n, đ ng ph có thêm nhi u cơy xanh vƠ luôn s ch đ p nh m t o c nh quan, môi tr ng xanh s ch thì m c
s n lòng chi tr cho s c i thi n d ch v đó lƠ bao nhiêu Bên c nh đó, các h dơn còn đ c h i v m c s n lòng chi tr c a mình khi tham gia mua hƠng hóa d ch
v môi tr ng có c nh quan xanh s ch đ p Nghiên c u đ a ra các m c chi tr
đ c c a m t ng i v i m c chi tr th p nh t lƠ 0 đ ng, cao nh t lƠ 20.000 đ ng/ tháng Nghiên c u xơy d ng mô hình h i quy nh sau:
WTPi = 0 + 1 Geni + 2 Edui + 3 Inci + 4 D1i + 5 D2i + 6 D3i + 7 D4i + 8
Age + 9 Nf+ ui
Trong đó: WTP lƠ m c s n lòng chi tr c a 1 ng i dơn (đ n v tính: nghìn
đ ng); Inc: bi n thu nh p (đ n v tính: tri u đ ng); Edu: bi n trình đ h c v n
Trang 32(đ n v tính: s n m đi h c); Age: s tu i c a ng i đ c ph ng v n; Nf: s
ng i trong m t h gia đình; Gen: gi i tính, D1, D2, D3, D4 lƠ các bi n gi th
hi n ngh nghi p c a ng i đ c ph ng v n t ng ng l n l t v i buôn bán, công ch c nhƠ n c, nông nghi p vƠ s n xu t nh Sai s uituơn theo phơn ph i chu n vƠ đ c l p, giá tr trung bình b ng không Sau khi th c hi n ph ng v n các
h dơn trên đ a bƠn kh o sát, nghiên c u đ a ra mô hình c l ng:
WTP = 1.7758 + 0.6180 Gen + 0.1062 Edu + 0.0028 Inc + 0.4972 D1 + 0.5183
D2 + 0.7770 D3 + 0.2753 D4 + 0.0282 Age - 1.0042 Nf
V i h s t ng quan bình ph ng c a mô hình Rsquare nh n giá tr 0.5112, mô hình đư gi i thích 51.12% s thay đ i c a m c WTP, 48.8% còn l i lƠ do các y u
t khác ch a đ a vƠo mô hình Nghiên c u đư tính toán đ c m c s n lòng chi
tr bình quơn c a m t h nông dơn cho d ch v thu gom, qu n lỦ, x lỦ rác th i lƠ 6.000 đ ng/ tháng Nghiên c u c ng đư phơn tích s nh h ng c a t ng y u t
đ n m c s n lòng chi tr c a ng i dơn Bi n thu nh p có nh h ng l n nh t, t
l thu n v i m c s n lòng chi tr c a cá nhơn Các cá nhơn có thu nh p 3 tri u
đ ng tr lên có m c s n lòng chi tr lƠ 20 ngƠn đ ng, các cá nhơn có thu nh p
d i 1 tri u đ ng có m c s n lòng chi tr b ng 0 chi m 50% Tùy thu c t ng ngh nghi p khác nhau mƠ m c WTP c a ng i dơn khác nhau Ng i lƠm trong khu v c nhƠ n c có m c WTP lƠ 8.500 đ ng/ tháng, k đ n lƠ ng i lƠm buôn bán có m c WTP lƠ 6.800 đ ng/ tháng, ng i lƠm s n xu t nh lƠ 6.400đ ng/tháng vƠ có m c WTP th p nh t lƠ nh ng ng i lƠm nông nghi p v i 3.800 đ ng/ tháng Trình đ h c v n cƠng cao thì m c WTP cƠng cao, nam gi i
có m c WTP cao h n n gi i (6.673 đ ng so v i 5.390 đ ng), ng i có đ tu i cƠng cao cƠng có Ủ th c b o v môi tr ng, h gia đình nƠo có nhi u ng i thì
ng i đ c ph ng v n có m c WTP th p h n v i các y u t khác nh nhau lƠ
nh ng nh n xét ti p theo đ c nghiên c u đ a ra
ơy lƠ m t bƠi nghiên c u v WTP trong Kinh t môi tr ng, l y Ủ t ng
t vi c các ch t th i trong môi tr ng s tác đ ng lên s c kho ng i dơn vƠ đo
l ng m c s n lòng chi tr c a ng i dơn đ có m t d ch v x lỦ ch t th i t t
Trang 33h n Nghiên c u c ng khá t ng t nh n i dung nghiên c u trong lu n v n, tuy nhiên có s khác nhau c b n đó lƠ: máy Kangen đư có trên th tr ng vƠ m c đ chi tr c a ng i dơn đ c th hi n thông qua các t h p l a ch n (bao g m giá bán, nhu c u s d ng, th i gian b o qu n, ch t l ng n cầ) Th nh ng nghiên
c u trên đư g i Ủ cho tác gi v m t vƠi bi n s có kh n ng đ c s d ng trong
mô hình c a mình
VƠ nghiên c u Measuring Consumers’ Willingness to Pay at the Point of
Purchase c a hai tác gi : Wertenbroch vƠ Skiera, 2002 đư ch ra: “các nhƠ kinh
t , nhƠ tơm lỦ h c, vƠ các nhƠ nghiên c u ti p th d a trên các bi n pháp đo
l ng m c s n lòng chi tr trong vi c c tính nhu c u v hƠng hóa t nhơn vƠ công c ng c a ng i tiêu dùng vƠ trong vi c thi t k b ng giá t i u Các k thu t nghiên c u th tr ng hi n nay đ đo l ng m c s n lòng chi tr lƠ khác nhau cho dù h cung c p m t s khuy n khích ng i tiêu dùng ti t l m c s n lòng chi tr th c s c a h vƠ m c dù h mô ph ng các đi m mua hƠng trong
nh ng b i c nh th c t Các tác gi trình bƠy m t s so sánh th c nghi m c a
m t s ph ng th c l y Ủ t ng t m c s n lòng chi tr đ c áp d ng tr c ti p
t i các đi m mua hƠng c bi t, các tác gi đư ki m tra các ng d ng c a Becker, DeGroot, vƠ Marschak (1964) đ c bi t đ n nh lƠ m t ph ng pháp so sánh khuy n khích dƠnh cho vi c đánh giá theo trò ch i may r i dùng đ đo
l ng m c s n lòng chi tr c a ng i tiêu dùng Trong nghiên c u, các tác gi tìm hi u đ tin c y, tính h p l , vƠ tính kh thi c a các ph ng pháp vƠ cho th y
nó mang l i c tính v m c s n lòng chi tr th p h n so v i các ph ng pháp không kích thích l i ích nh đánh giá ng u nhiên đóng-m vƠ t ng đôi H th
hi n b ng th c nghi m r ng s khác bi t trong vi c d đoán m c s n lòng chi tr phát sinh t ch đ khuy n khích ch không ph i lƠ n l c nh n th c c n thi t trong vi c đáp ng H c ng ki m soát đ c các hƠnh vi ph n ng mang tính chi n l c”
Nghiên c u nƠy khá t ng đ ng v i nghiên c u c a Nguy n V n Song vƠ
c ng s (2011) Tuy nhiên có thêm m t u đi m đó chính lƠ Wertenbroch vƠ
Trang 34Skiera đư đ a ra các ph ng pháp so sánh khác nhau (v giá c , ch t l ng d ch
v , m c đ trung thƠnh c a khách hƠngầ) nh m khuy n khích ng i tiêu dùng
đ a m c s n lòng chi tr chính xác nh t Cách lƠm nƠy mang l i đ tin c y, tính
h p l , vƠ tính kh thi cao cho các c l ng v m c s n lòng chi tr Tác gi đư
h c h i ph ng pháp nƠy vƠ v n d ng vƠo lu n v n b ng cách cung c p thêm nhi u thông tin v l i ích, tính n ng, ch t l ngầc a m i lo i máy, ch không
đ n thu n lƠ các thông tin v giá c nh m giúp ng i đ c ph ng v n đ a ra các
th ng hi u riêng không? S d ng d li u kh o sát tiêu dùng t 22.623 đ i t ng
t 23 qu c gia chơu Á, chơu Âu vƠ chơu M , trung bình có 63 ngƠnh hƠng đóng gói tiêu dùng nhanh m i n c BƠi nƠy nghiên c u qu ng cáo vƠ các y u t s n
xu t nh h ng nh th nƠo đ n giá c a m t ngƠnh tiêu dùng mƠ m c s n sƠng chi tr cho m t th ng hi u qu c gia s cao h n các th ng hi u riêng Các hi u
ng nƠy đ c trung hoƠ b i nh n th c c a ng i tiêu dùng v ch t l ng c a các
th ng hi u qu c gia so v i các th ng hi u riêng cùng ngƠnh M c dù k t qu không ph i lƠ t t cho các th ng hi u qu c gia (ngh a lƠ m c s n sƠng chi tr
gi m sút khi các th ng hi u riêng tr ng thƠnh) các tác gi c ng đ a ra m t s
ki n ngh mang tính qu n lỦ đ ch ng l i xu h ng nƠy các n c mƠ trong đó các th ng hi u riêng l n m nh h n, con đ ng d n đ n thƠnh công lƠ ph i quay
tr l i nh ng v n đ c b n trong s n xu t các n c phát tri n, có m t vai trò
m nh m h n cho qu ng cáo đ gia t ng s s n sƠng chi tr cho các th ng hi u
qu c gia”
Trang 35Nghiên c u nƠy đư ch ra s l n m nh & s s n sƠng chi tr cao h n cho các nhưn hi u riêng Kangen lƠ th ng hi u mƠ công ngh s n xu t đ c đ ng kỦ
đ c quy n trên toƠn th gi i Nh th có ngh a lƠ, không m t th ng hi u nƠo có cùng công ngh s n xu t vƠ có th c nh tranh v i Kangen L i d ng th m nh đó, tác gi có th thông tin đ n cho nh ng ng i đ c ph ng v n đ t o nhu c u mua máy Kangen vƠ kích thích h đ a ra nh ng m c s n lòng chi tr cao h n
xác đ nh m c WTP có th áp d ng m t trong hai mô hình: đánh giá
ng u nhiên hay mô hình ch n l a Nh ng nghiên c u đư l c kh o bên trên đ u
s d ng mô hình đánh giá ng u nhiên, theo Ph m Khánh Nam vƠ Tr n Võ Hùng
S n, 2005: “V m t lỦ thuy t, các k t qu c a mô hình l a ch n th ng đ c xem lƠ mang l i nh ng thông tin phù h p v i chính sách h n” Chính vì v y, tác
gi đư l a ch n mô hình đ c s d ng trong đ tƠi nghiên c u “ ánh giá s s n lòng chi tr c a ng i dơn Vi t Nam đ i v i s n ph m máy đi n gi i n c Kangen” lƠ mô hình ch n l a (Choice Modeling, g i t t lƠ CM), trong đó ng i
ph ng v n đ c yêu c u l a ch n m t trong các ph ng án tr l i Theo Ph m Khánh Nam vƠ Tr n Võ Hùng S n, 2005: “CM lƠ m t k thu t thu c v nhóm phát bi u s thích, trong đó ng i tr l i ch n ph ng án s d ng ngu n l c a thích c a h t m t s ph ng án Trong nghiên c u CM, các cá nhơn đ c gi i thi u m t b i c nh gi đ nh vƠ đ c yêu c u ch n ph ng án a thích trong s các ph ng án thu c m t t p h p ch n l a vƠ h th ng đ c yêu c u lƠm đi u nƠy cho m t vƠi t p h p ch n l a khác nhau M i ph ng án đ c mô t b ng
m t s thu c tính mƠ tu theo phơn tích s bao g m m t thu c tính b ng ti n
Ng i tr l i th c hi n đánh đ i gi a các m c đ c a m t thu c tính nƠy vƠ các
m c đ c a nh ng thu c tính khác, ng m cơn nh c vƠ đánh giá các thu c tính trong các t p h p l a ch n CM cho phép ta tìm hi u vƠ l p mô hình đánh giá c a
cá nhơn v các thu c tính s n ph m vƠ s ch n l a c a h gi a các ph ng án
c nh tranh nhau.”
V cách thi t k nghiên c u, Nguy n Ti n Thông, 2015, trang 5-11 đư vi t
r ng: “thí nghi m s l a ch n (choice experiment) do Louviere vƠ các tác gi
Trang 36khác phát tri n t ph ng pháp phơn tích h p lai trong nghiên c u marketing Trong thí nghi m s l a ch n, ng i nghiên c u thi t k các t p l a ch n (choice sets) vƠ yêu c u ng i tr l i ph ng v n phát bi u, mua hay đánh d u m t l a
ch n (option) mƠ h yêu thích nh t Các l a ch n đ c mô t b ng đ c tính s n
ph m vƠ m c đ khác nhau do ng i nghiên c u thi t k vƠ g i lƠ h s (profile)
l a ch n Qua vi c phát bi u, mua hay đánh d u vƠo m t l a ch n h ng Ủ nh t,
ng i đ c ph ng v n đư đ l s thích c a mình cho nhƠ nghiên c uầThông
th ng m i b n đi u tra nên ch có ít h n 10 t p l a ch n vì nh v y gi m b t gánh n ng cho ng i tr l i ph ng v n vƠ lƠm cho ch t l ng đi u tra đ c đ m
b o Trong t p l a ch n có m t l a ch n lƠ “Không ch n s n ph m nƠo“ Vi c
đ a “Không ch n s n ph m nƠo” lƠm cho thí nghi m s l a ch n th c t h n vì không b t ng i tr l i ph ng v n ph i ch n m t s n ph m mƠ h th y không phù h p Ta có ph ng trình th hi n đ th a d ng c a ph ng án i nh sau:
Pr(i) = Pr {V i + i ≥ăV j +ă j ; j C}
Trong đó C lƠ t p h p t t c các ph ng án có th x y ra Xác su t ch n
ph ng án i có d ng:
3.3ăMôăhìnhănghiênăc u c a lu năv n:
Trang 37C n c k t qu vƠ mô hình nghiên c u c a các tác gi đư th c hi n tr c đơy v m c s n lòng chi tr đ i v i các s n ph m s n có trên th tr ng, lu n v n nƠy xem s s n lòng chi tr đ i v i s n ph m máy đi n gi i n c Kangen trong
ph m vi nghiên c u nƠy lƠ bi n ph thu c Nghiên c u xác đ nh có 17 bi n đ c
l p có kh n ng tác đ ng đ n bi n ph thu c, đ c chia lƠm ba nhóm: nhóm các
y u t đ c đi m Kinh t - Xư h i; nhóm các y u t c m xúc vƠ nhóm y u t v chi tiêu cho các nhu c u s d ng n c khác nhau
Nghiên c u s d ng ph ng pháp phơn tích s li u lƠ h i quy Logit đa
th c (MNL) đ nghiên c u s tác đ ng c a các bi n đ c l p lên bi n ph thu c, thông qua ho t đ ng đi u tra kh o sát ng i tiêu dùng Vi t Nam trong ph m vi
kh o sát v m c s n lòng chi tr đ i v i s n ph m máy đi n gi i n c Kangen
Mô hình nghiên c u t ng quát đ c xơy d ng nh sau:
WTP = f(SEX, AGE, PLACE, EDU, PE_INCOME, FA_INCOME, SAVE, MARRIED, FA_MEMBER, DECISION, PRICE, AGREE, NEED, HEALTH, WORRY, BELIE, COST)
Trong đó:
WTP: M c s n lòng chi tr c a ng i đ c kh o sát đ i v i s n ph m máy đi n gi i n c Kangen
SEX: Gi i tính c a ng i đ c kh o sát
AGE: Nhóm tu i c a ng i đ c kh o sát
PLACE: N i hi n nay c a ng i đ c kh o sát
EDU: Trình đ h c v n c a ng i đ c kh o sát
PE_INCOME: Thu nh p hi n nay c a ng i đ c kh o sát
FA_INCOME: T ng thu nh p hƠng tháng trong gia đình c a ng i
Trang 38 FA_MEMBER: S l ng thƠnh viên trong gia đình c a ng i đ c
NEED: Nhu c u mu n s d ng n c Kangen c a ng i đ c kh o sát
HEALTH: S quan tơm đ n s c kho b n thơn vƠ gia đình c a ng i
đ c kh o sát
WORRY: M c đ lo l ng c a ng i đ c kh o sát đ i v i c ch ho t
đ ng c a máy, hi u qu c a n c, có tác h i hay có mùi v l không
BELIE: S tin t ng c a ng i đ c kh o sát đ i v i ng i t v n bán hƠng, th ng hi u Kangen, hay các nghiên c u khoa h c
COST: M c chi tiêu hƠng tháng dƠnh cho các nhu c u tiêu dùng n c khác nhau (bao g m chi phí cho n c sinh ho t, n c u ng vƠ các lo i
n c lƠm đ p) c a gia đình ng i đ c kh o sát
3.4 Gi iăthíchăvƠăcáchăđoăl ngăcácăbi n s :
3.4.1 Bi n ph thu căắs s nălòngăchiătr ”:
Theo Breidert vƠ c ng s , 2006 thì “m c s n lòng chi tr đ c đ nh ngh a
lƠ m t kho n ti n cao nh t m t cá nhơn s n sƠng ch p nh n chi tr cho m t hƠng hóa ho c d ch v ” K thu t ch y u d a trên kho n ti n t i đa mƠ cá nhơn đó s n lòng tr cho m t hƠng hóa lƠ m t th c đo v giá tr c a hƠng hóa đó đ i v i h
Th c đo tr c ti p v m c s n lòng chi tr cho hƠng hóa vƠ d ch v c th có th
đ c đ nh giá b ng cách h i ng i đ c ph ng v n m t cách tr c ti p h s s n lòng tr bao nhiêu cho các d ch v ho c s n ph m ch m sóc s c kh e phù h p
Bi n “WTP” c n c vƠo nhu c u phơn tích c a tác gi s bao g m b n l a
ch n: không (l a ch n không mua máy Kangen), m t (ng i đ c ph ng v n
Trang 39đ ng Ủ b kho n ti n 60-80 tri u mua máy JRII), hai (ng i đ c ph ng v n
đ ng Ủ b kho n ti n 90-110 tri u mua máy SD501) vƠ ba (ng i đ c ph ng
v n đ ng Ủ b kho n ti n 140-160 tri u mua máy Super 501)
3.4.2ăNhómăcácăbi n gi iăthíchăv đ căđi m kinh t - xưăh i:
Trong nghiên c u nƠy, các bi n s mô t đ c đi m kinh t xư h i c a
ng i đ c ph ng v n đ c đ a vƠo mô hình v i nh ng gi đ nh nh sau:
Bi n “SEX” đ c k v ng có nh h ng m nh đ n m c s n lòng chi tr
v i nh ng xu h ng chi tr khác nhau gi a nam vƠ n cho cùng m t s n ph m Nam gi i th ng có cá tính hƠo phóng, chi tiêu các kho n ti n l n, ít dè d t trong chi tiêu nên s có m c s n lòng chi tr cao h n so v i n gi i, lƠ nh ng ng i
v n đ c xem nh lƠ “th qu ” trong m t gia đình Nam gi i c ng th ng b h p
d n b i các s n ph m thiên v khoa h c, công ngh cao h n n gi i v n a thích
s đ n gi n Bi n “SEX” c n c vƠo nhu c u phơn tích c a tác gi s bao g m hai l a ch n: không (gi i tính n ) vƠ m t (gi i tính nam) V i k v ng bi n
“SEX” s tác đ ng d ng lên WTP
Bi n “AGE”: m t xư h i có nhi u th h cùng sinh s ng, nh ng ng i có
đ tu i cƠng cao thì h cƠng ch ng ki n, tr i qua nhi u r i ro b nh t t (có xu
h ng lo l ng h n) trong cu c đ i h h n các b n tr , nên m c s n lòng chi tr
c a h cho m t s n ph m b o v s c kho có th s cao h n Hay nói cách khác,
nh ng ng i tr tu i th ng kho m nh h n, có s c kho t t h n, tr i nghi m
c a h đ i v i b nh t t ít h n khi n cho s nh n th c c a h đ i v i nh ng thay
đ i trong s c kho không cao cho nên h th ng có xu h ng s n lòng chi tr cho nh ng r i ro v s c kho th p h n Bi n “AGE” c n c vƠo nhu c u phơn tích c a tác gi s bao g m b n l a ch n: m t (18-30 tu i); hai (31-40 tu i); ba (41-50 tu i) vƠ b n (51-60 tu i) (tu i c a ng i ph ng v n đ c tính đ n ngƠy
tr l i b ng ph ng v n c a lu n v n nƠy) V i k v ng bi n “AGE” s tác đ ng
d ng lên WTP
Bi n “PLACE” có nh h ng m nh lên m c s n lòng chi tr Ng i dơn
s ng các khu đô th phát tri n th ng g p các v n đ v s c kho nhi u do các
Trang 40áp l c c ng th ng t nh p s ng h i h b n r n, môi tr ng s ng ô nhi m (m c khí th i công nghi p vƠ ph ng ti n giao thông nhi u, không gian s ng ch t h p,
ô nhi m ti ng nầ); ngu n n c sinh ho t b ô nhi m do nhi u nguyên nhơn,
ch đ n u ng vui ch i không lƠnh m nh Do đó nhu c u s d ng m t ngu n
n c dinh d ng, thanh l c t t các t p ch t, b o v s c kho s cao h n so v i
ng i dơn không sinh s ng t i các khu đô th phát tri n Bi n “PLACE” c n c vƠo nhu c u phơn tích c a tác gi s bao g m hai l a ch n: không (thƠnh ph H Chí Minh) vƠ m t (các t nh thƠnh khác ngoƠi Tp H Chí Minh) V i k v ng
ph m v s c kho s cao h n nh m tránh nh ng bi n c nh h ng đ n s c kho
mƠ h đư nhìn th y tr c Bi n “EDU” c n c vƠo nhu c u phơn tích c a tác gi
s bao g m ba l a ch n: m t (trình đ 12/12), hai (bao g m các trình đ : trung
c p, cao đ ng vƠ đ i h c) vƠ ba (bao g m các trình đ : th c s , ti n s ) V i k
v ng bi n “EDU” s tác đ ng d ng lên WTP
Bi n “PE_INCOME” (thu nh p cá nhơn/ tháng) vƠ “FA_INCOME” (thu
nh p c gia đình/ tháng): thu nh p th ng t l thu n v i m c s n lòng chi tr ,
khi ng i tiêu dùng có thu nh p cƠng cao thì h cƠng có xu h ng ngh v s c kho c a b n thơn vƠ gia đình nhi u h n, mong mu n ch t l ng cu c s ng c a mình s đ c c i thi n h n nên h s s n sƠng chi tiêu nhi u h n cho các s n
ph m v s c kho đ tho mưn mong mu n đó Nói nh v y không có ngh a lƠ
nh ng ng i có thu nh p th p không có nhu c u s d ng các s n ph m v s c kho H c ng có nhu c u v chúng, nh ng tr c khi tiêu dùng h th ng đ n đo
h n b i các chi tiêu c n thi t khác đ sinh t n, m u sinh Trong kho n thu nh p
h n h p c a mình không cho h nhi u s l a ch n D li u c a bi n
“PE_INCOME” đ c t ng h p d a trên cơu tr l i c a ng i đ c ph ng v n vƠ