CO BON TUAN 34

Từ chỗ làm quen với một trích đoạn kịch bản sân khấu chèo cổ đồng bằng Bắc Bộ Quan Âm Thị Kính, trích đoạn hài kịch kịch nói Trởng giả học làm sang của Mô-li-e Pháp, thế kỉ XVII, chơng t

Tuaàn leó : 34 Ngaứy soaùn : 23.04.2011

TOÅNG KEÁT VAấN HOẽC NệễÙC NGOỉAI

I MỤC TIấU CẦN ĐẠT

- ễn tập, củng cố những kiến thức về thể loại, về nội dung của cỏc tỏc phẩm văn học nước ngoài đó học trong chương trỡnh Ngữ văn từ lớp 6 đến lớp 9

- Hệ thống kiến thức về cỏc tỏc phẩm văn học nước ngoài đó học

- Tổng hợp hệ thống húa kiến thức về cỏc tỏc phẩm văn học nước ngoài Liờn hệ với những tỏc phẩm văn học Việt Nam cú cựng đề tài

- Giỏo dục học sinh lũng yờu thớch văn học nước ngoài

II.CHUAÅN Bề :

1 Giaựo vieõn :

- Giaựo aựn, SGK, Saựch baứi taọp

- Baỷng phuù

2 Hoùc sinh :

- Soaùn baứi

III.TIEÁN TRèNH LEÂN LễÙP :

1.OÅn ủũnh lụựp:

2 Kieồm tra baứi cuừ : GV kiểm tra phần chuẩn bị của HS (các bảng hệ thống hoá, các câu trả lời)

3 Baứi mụựi: Kieồm tra

*

Giụựi thieọu baứi : : GV nêu kết quả cần đạt của tiết ôn tập, cách thức ôn tập.

Hoaùt ủoọng 1 : Giaựo vieõn giuựp caực em heọ thoỏng taực phaồm

vaờn hoùc ủaừ hoùc tửứ lụựp 6 ủeựn 9 1.Heọ thoỏng hoựa kieỏn thửực.Trong chửụng trỡnh tửứ lụựp 6 – 9 coự caực vaờn

baỷn vaờn hoùc nửụực ngoaứi sau:

VAấN HOẽC NệễÙC NGOAỉI Thửự

tửù Teõn baứi

Theồ loaùi

Taực giaỷ (nửụực) Noọi dung chuỷ yeỏu ẹaởc saộc ngheọ thuaọt

1 Caõy buựtthaàn Truyeọn

Daõn gian (Trung Quoỏc)

Quan nieọm veà coõng lyự xaừ hoọi, veà muùc ủớch, taứi naờng ngheọ thuaọt, ửụực mụ khaỷ naờng kyứ dieọu

Trớ tửụỷng tửụùng phong phuự, truyeọn keồ haỏp daón

2

Oõng laừo

ủaựnh caự

vaứ con caự

vaứng

Truyeọn Daõn gian(Nga)

Ca ngụùi loứng bieỏt ụn ủoỏi vụựi nhửừng ngửụứi nhaõn haọu, pheõ phaựn keỷ tham

lam

Laộp laùi taờng tieỏn cuỷa coỏt truyeọn, nhaõn vaọt ủoỏi laọp, yeỏu toỏ kyứ aỷo

3

Xa ngaộm

thaực nuựi

Lyự Baùch (Trung Quoỏc)

Veỷ ủeùp nuựi Lử vaứ tỡnh yeõu thieõn nhieõn ủaốm thaộm, boọc loọ tớnh caựch phoựng khoaựng cuỷa nhaứ

thụ

Hỡnh aỷnh thụ traựng leọ, huyeàn aỷo

4 trong ủeõmCaỷm nghú

thanh túnh

Thụ Lyự Baùch

Tỡnh caỷm queõ hửụng cuỷa ngửụứi soỏng xa nhaứ trong moọt ủeõm traờng thanh

túnh

Tửứ ngửừ giaỷn dũ, caỷm xuực chaõn thaứnh

5 Ngaóu Thụ Haù Tri Tỡnh caỷm saõu saộc maứ Caỷm xuực chaõn thaứnh, hoựm

tự Tên bài

Thể loại

Tác giả (nước) Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật

nhiên viết

chua xót của người sống

xa quê lâu ngày trong khoảnh khắc mới về

quê

hỉnh kết hợp với tự sự

6

Bài ca

nhà tranh

bị gió thu

phá

thơ

Đỗ Phủ (Trung Quốc)

Nỗi khổ nghèo túng và ước mơ có ngôi nhà vững chắc để che chở cho những người nghèo

Kết hợp trữ tình với tự sự,

nghị luận

7 Mây vàsóng Thơ Ta-go (AánĐộ) thiêng liêng bất diệt.Ca ngợi tình mẫu tử

Hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng Kết hợp biểu cảm với kể chuyện

8 Đanh mặcOâng Giốc

lễ phục

Kịch Mô li e(Pháp) lăng của tên trưởng giảPhê phán tính cách lố

học làm sang

Chọn tình huống tạo tiếng cười sảng khoái, châm biếm, sâu cay

9 cuối cùngBuổi học Truyện (Pháp)Đô đê Yêu nước là yêu cảtiếng nói dân tộc. Xây dựng nhân vật thầygiáo và cậu bé Phrăng.

10 Cô bé bándiêm Truyện An đec xem(Đan

Mạch)

Nỗi bất hạnh, cái chết đau khổ và niềm tin yêu cuộc sống của em bé bán diêm

Kể chuyện hấp dẫn, đan xen giữa hiện thực và mộng

tưởng

11

Đánh

nhau với

cối xay

gió

Truyện

Xec van tet (Tây ban nha)

Sự tương phản về nhiều mặt giữa hai nhân vật Đôn Kihôtê và Xantrô Phanxa qua đó ngợi ca mặt tốt, phê phán mặt

xấu

Nghệ thuật xây dựng nhân vật, nghệ thuật gây cười

12 cuối cùngChiếc lá Truyện Oâ hen-ry

Tình yêu thương cao cả giữa những con người nghèo khổ : cụ Bơmen, Gionxi và Xiu

Tình tiết hấp dẫn, kết cấu đảo ngược, tình huống hai

lần

13 Hai câyphong Truyện (Cư rơ giơAi ma tôp

xtan)

Tình yêu quê hương và câu chuyện về người thầy vun trồng mơ ước,

hy vọng cho học sinh

Lối kể chuyện hấp dẫn, lối miêu tả theo phong cách hội hoạ, gây ấn tượng

mạnh

14 Cố hương Truyện

Lỗ Tấn (Trung Quốc)

Sự thay đổi của làng quê, của nhân vật Nhuận Thổ → phê phán xã hội phong kiến, đặt vấn đề con đường đi cho nông dân, cho xã hội

Lối tường thuật hấp dẫn, kết hợp kể và bình… ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh

đứa trẻ Truyện Gorơki(Nga) những đứa trẻ (tác giả, 3Tình bạn thân thiết giữa

đứa trẻ con một đại tá) sống thiếu tình

thương-Lối kể chuyện giàu hình ảnh, đan xen chuyện đời thường với cổ tích

tửù Teõn baứi

Theồ loaùi

Taực giaỷ (nửụực) Noọi dung chuỷ yeỏu ẹaởc saộc ngheọ thuaọt

baỏt chaỏp caỷn trụỷ cuỷa xaừ

hoọi

16 ngoaứi ủaỷoRoõbinxụn

hoang

Trớch tieồu thuyeỏt

ẹiphoõ (Anh)

Cuoọc soỏng khoự khaờn vaứ tinh thaàn laùc quan cuỷa nhaõn vaọt giửừa vuứng hoang ủaỷo xớch ủaùo treõn

10 naờm trụứi

Ngheọ thuaọt keồ chuyeọn haỏp daón cuỷa nhaõn vaọt “toõi” tửù hoaù, keỏt hụùp mieõu taỷ

17 XimoõngBoỏ cuỷa Truyeọn Moõpaxaờng(Phaựp)

Noói tuyeọt voùng cuỷa Ximoõng, tỡnh caỷm chaõn thaứnh cuỷa ngửụứi meù (Baờng soỏt), sửù bao dung cuỷa Philip

Ngheọ thuaọt mieõu taỷ dieón bieỏn taõm traùng 3 nhaõn vaọt,keỏt hụùp tửù sửù vụựi nghũ

luaọn

18 Con choựBaỏc

Trớch tieồu thuyeỏt

Laõnủụn (Myừ)

Tỡnh caỷm yeõu thửụng cuỷa taực giaỷ ủoỏi vụựi loaứi

vaọt

Trớ tửụỷng tửụùng khi ủi saõu vaứo “theỏ giụựi taõm hoàn” cuỷa

choự Baỏc

19 Loứng yeõunửụực Nghũluaọn Eõrenbua(Nga)

Loứng yeõu nửụực baột ủaàu tửứ loứng yeõu nhaứ, yeõu laứng xoựm, yeõu mieàn queõ… nhử suoỏi chaỷy ra soõng, soõng ủi ra beồ…

Caỷm xuực chaõn thaứnh, maừnh lieọt Bieọn phaựp so saựnh hụùp

lyự

20 ngao duẹi boọ Nghũluaọn (Phaựp)Ruxoõ do, yeõu thieõn nhieõn, caànCa ngụùi sửù giaỷn dũ, tửù

ủi boọ → tửù do

Laọp luaọn chaởt cheừ, luaọn cửự sinh ủoọng, coự sửực thuyeỏt

phuùc

21 vaứ cửứu …Choự soựi Nghũluaọn H - Ten(Phaựp)

Neõu leõn ủaởc trửng cuỷa saựng taực ngheọ thuaọt laứm ủaọm daỏu aỏn, caựch nhỡn, caựch nghú rieõng cuỷa nhaứ

vaờn

Ngheọ thuaọt so saựnh, ngheọ thuaọt laọp luaọn cuỷa baứi nghũ luaọn vaờn hoực haỏp daón

4.Cuỷng coỏ :

- 2-3 HS đọc thuộc lòng bài thơ (qua bản dịch) mình yêu thích

- 2-3 HS kể tóm tắt truyện (qua bản dịch) mình yêu thích

5 Hướng dẫn tự học

- Tửù oõn taọp phaàn vaờn hoùc nửụực ngoaứi theo baỷng toồng keỏt

- Chuaồn bũ : Baộc Sụn

IV.RUÙT KINH NGHIEÄM :

=========================================================================

BAẫC SễN

(Nguyeón Huy Tửụỷng)

I MỤC TIấU CẦN ĐẠT

- Bước đầu biết cỏch tiếp cận một tỏc phẩm kịch hiện đại Nắm được xung đột, diễn biến hành động kịch, ý nghĩa tư tưởng của đoạn trớch hồi bốn của vở kịch và nghệ thuật viết truyện của Nguyễn Huy Tưởng

- Đặc trưng cơ bản của thể loại kịch Tỡnh thế cỏch mạng khi cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn xảy ra Nghệ thuật viết kịch của Nguyễn Huy Tưởng

- Đọc - hiểu một văn bản kịch

- Giỏo dục học sinh tinh thần đấu tranh cỏch mạng

II.CHUAÅN Bề :

1 Giaựo vieõn :

- Giaựo aựn, SGK

- Chaõn dung nhaứ vaờn, baỷng phuù

2 Hoùc sinh :

- Soaùn baứi

III.TIEÁN TRèNH LEÂN LễÙP :

1.OÅn ủũnh lụựp:

2 Kieồm tra baứi cuừ :

? Em ủaựnh giaự nhử theỏ naứo veà tỡnh caỷm cuỷa Baỏc vụựi oõng chuỷ? (10ủ)

- Cửỷ chổ haứnh ủoọng : Caộn vụừ, naốm phuùc ụỷ chaõn Thooực-tụn haứng giụứ, maột haựo hửực… quan taõm theo doừi…treõn neựt maởt, naốm xa hụn quan

saựt, baựm theo goựt chaõn oõng chuỷ

- Taõm hoàn : Trửụực kia chửa heà caỷm thaỏy moọt tỡnh thửụng yeõu nhử vaọy Baỏc thaỏy khoõng

coự gỡ vui sửụựng caựi oõm ghỡ maùnh meừ aỏy Noự nhử

tửụỷng traựi tim mỡnh nhaỷy ra khoỷi loàng ngửùc… Khoõng

muoỏn rụứi Thooực-tụn moọt bửụực, lo sụù Thooực-tụn rụứi

boỷ

- Sửù toõn thụứ kớnh phuùc Taực giaỷ ủaừ sửỷ duùng

ngheọ thuaọt so saựnh keỏt hụùp phaõn tớch

3 Baứi mụựi :

* Giụựi thieọu baứi : Khoõng chổ truyeọn ngaộn, thụ

boọc loọ ủửụùc taõm traùng,tớnh caựch maứ caỷ kũch cuừng goựp

moọt tieỏng noựi raỏt chung vaứo cuoọc soỏng Từ chỗ làm

quen với một trích đoạn kịch bản sân khấu chèo cổ

đồng bằng Bắc Bộ Quan Âm Thị Kính, trích đoạn hài

kịch (kịch nói) Trởng giả học làm sang của Mô-li-e

(Pháp, thế kỉ XVII), chơng trình lớp 9 tiếp tục học hai

đoạn kịch nói Việt Nam hiện đại của Nguyễn Huy

T-ởng và Lu Quang Vũ

Hoaùt ủoọng 1: Tỡm hieồu taực giaỷ-taực phaồm

- Gọi HS đọc phần chú giải trong SGK

- Cho HS xem chân dung nhà văn và toàn văn kịch bản Bắc

Sơn

? Em hãy kể tên, thể loại các kịch bản văn học-sân khấu,

tên tác giả mà em đã học trong chơng trình THCS?

- GV: Bắc Sơn là vở kịch nói đầu tiên sau Cách mạng

tháng Tám lấy đề tài từ cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn

(1940-1941) oai hùng và bi tráng

- HS theo dõi trong SGK , mục (), tr 164-165

? Em bieỏt gỡ veà theồ loaùi kũch?

I/ Giụựi thieọu 1.Taực giaỷ : Nguyeón Huy Tửụỷng

(1912-1960)

- Queõ ụỷ xaừ Duùc Tuự, huyeọn ẹoõng Anh, Haứ Noọi Nhửừng saựng taực cuỷa oõng thửụứng ủeà cao tinh thaàn daõn toọc vaứ giaứu caỷm hửựng lũch sửỷ OÂng ủửụùc Nhaứ nửụực truy taởng Giaỷi thửụỷng Hoà Chớ Minh veà vaờn hoùc ngheọ thuaọt naờm 1996.

-Kịch là một trong 3 loại hình cơ bản của nghệ thuật ngôn

từ: Trữ tình, Tự sự và Kịch

- Kịch dùng ngôn ngữ trực tiếp của các nhân vật ( đối thoại, độc

thoại, bàng thoại), cử chỉ, hành động để thể hiện mâu thuẫn,

xung đột trong hiện thực đời sống

- Kịch - thể loại nghệ thuật tổng hợp : văn học-sân khấu

Phần văn học gọi là kịch bản văn học làm cơ sở cho đạo

diễn, diễn viên dàn dựng và biểu diễn trên sân khấu

- Phân loại kịch: Có nhiều cách phân loại dựa theo những cơ

sở, tiêu chí khác nhau

+ Kịch có kịch dân gian (chèo, tuồng), hí kịch, kinh kịch

(Trung Quốc) và kịch hiện đại, có kịch hát (ca kịch, ôpêra),

nhạc kịch, vũ kịch (kịch múa, ba-lê), kịch thơ, kịch nói, hài

kịch, bi kịch, chính kịch, kịch câm (không có lời thoại),

kịch rối (nớc, cạn ), kịch truyền thanh, kịch (cân khấu)

truyền hình

+ Chèo Quan Âm Thị Kính thuộc thể loại ca kịch dân gian

(chèo)

+ Hài kịch Trởng giả học sang thuộc thể loại kịch nói (hài

kịch)

+ Kịch nói (nhân vật nói là chủ yếu) có nguồn gốc từ châu

Âu, du nhập vào nớc ta từ đầu thế kỉ XX Kịch nói có hài

kịch, bi kịch, chính kịch

- Nội dung chính của vở kịch đợc thể hiện trong cốt truyện

kịch Cấu trúc, bố cục của vở kịch có thể chia làm những

hồi (màn), lớp (cảnh)

- Cốt lõi, linh hồn của kịch là mâu thuẫn xung đột thể hiện

trong hững tình huống kịch, trong đối thoại, độc thoại, hành

động của nhân vật kịch

GV nhaỏn maùnh : TP kũch mang ủaọm tớnh chaỏt anh huứng

vaứ khoõng khớ lũch sửỷ

Hoaùt ủoọng 2 : ẹoùc, tỡm hieồu vaờn baỷn.

- GV phân các vai đọc:

+ Ngời dẫn chuyện

+ Thái, Cửu, Thơm, Ngọc

- Yêu cầu giọng đọc các đối thoại phù hợp với tình huống

và tâm trạng, tính cách nhân vật Ví dụ: ngời dẫn chuyện:

giọng chậm, khách quan; Thái: bình tĩnh, ôn tồn, khẩn

tr-ơng, lo lắng và tin tởng Cửu: nóng nảy, hấp tấp, ngạc nhiên

chân thành; Thơm: đầy tâm trạng, chuyển giọng khi nói với

Thái, Cửu, khi nói với Ngọc

- Mỗi nhân vật phân công 2 HS đọc nối GV và HS nhận xét

cách đọc

Hớng dẫn HS giải thích từ khó: SGK

? Nêu bố cục của đoạn trích?

- Bố cục: trích đoạn hồi bốn

+Lớp I: Đối thoại giữa vợ chồng Thơm – Ngọc Mâu

thuẫn giữa hai ngời Thơm dần nhận ra sự thật về Ngọc Cô

đau xót và ân hận

+ Lớp II: Thơm – Thái – Cửu: Giới thiệu tình huống

kịch, tạo điều kiện cho mâu thuẫn, xung đột phát triển, tính

cách nhân vật bộc lộ, tâm lí, hành động chuyển biến Thái,

Cửu - hai cán bộ, chiến sĩ cách mạng chạy trốn sự lùng bắt

gắt gao của bọn quan, lính Pháp và bọn phản động tay sai

(Ngọc) Tình cờ trong lúc bối rối, vội vã, chạy vào nhà

Thơm - Ngọc Sau phút lo lắng hoảng hốt, Thơm quuyết

định tạm để hai anh trốn trong buồng ngủ của mình

+ Lớp III: Thơm - Ngọc : Ngọc đột ngột về nhà Thơm cố

tìm cách giấu chồng, qua câu chuyện, càng bộc lộ tâm trạng

mâu thuẫn, day dứt trong lòng Thơm: Một mặt dù đã nhận

ra bản chất phản động của Ngọc, đã quyết định che giấu và

bảo vệ hai cán bộ cách mạng nhng mặt khác, Thơm vẫn cha

đủ cơng quyết để hành động, chỉ mong sao Ngọc không

nghi ngờ, không vào buồng ngay lúc ấy Cuối lớp, Ngọc lại

sấp ngửa chạy theo bọn lính Pháp, tiếp tục truy lùng các

2.Taực phaồm

- Kũch chuỷ yeỏu laứ loaùi hỡnh ngheọ thuaọt saõn khaỏu bao goàm chớnh kũch, bi kũch, haứi kũch Moọt vụỷ kũch thửụứng ủửụùc chia thaứnh caực hoài Nhửừng maõu thuaón, xung ủoọt cuỷa ủụứi soỏng ủửụùc theồ hieọn qua ngoõn ngửừ trửùc tieỏp, qua haứnh ủoọng, cửỷ chổ cuỷa caực nhaõn vaọt.

- Bắc Sơn là vở kịch nói caựch maùng đầu tiên cuỷa neàn vaờn hoùc mụựi, ủửụùc saựng taực vaứ ủửa leõn saõn khaỏu ủaàu naờm 1946,

lấy đề tài từ cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn (1940-1941) oai hùng và bi tráng ẹoaùn

trớch naốm ụỷ hoài boỏn cuỷa vụỷ kũch.

II/ ẹoùc- hieồu vaờn baỷn

1.Boỏ cuùc : trích đoạn hồi bốn +Lớp I: Đối thoại giữa vợ chồng Thơm – Ngọc Mâu thuẫn giữa hai ngời + Lớp II: Thơm – Thái – Cửu:

Thơm quyết định tạm để hai anh trốn trong buồng ngủ của mình

+ Lớp III: Thơm - Ngọc : Ngọc đột ngột về nhà Thơm cố tìm cách giấu chồng

chiÕn sÜ B¾c S¬n.

2 Tóm tắt lớp kịch

- Thơm là con một gia đình họat động cách mạng lại có chồng là một tên Việt gian Hai cán bộ cách mạng bị truy lùng chạy lạc vào nhà cô, cô giấu chồng cứu được họ thóat khỏi sự lùng quét gắt gao

4.Củng cố :

? Em biết gì về tác giả Nguyền Huy Tưởng Aán tượng của em khi tìm hiểu về kịch ?

5 Hướng dẫn tự học

- Ôn bài chuẩn bị thi học kì

- Chuẩn bị : Chuẩn bị tốt cho tiết sau “ Bắc Sơn”, tìm hiểu kĩ về các nhân vật

IV

.RÚT KINH NGHIỆM :

=========================================================================

BẮC SƠN

(Nguyễn Huy Tưởng)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

- Bước đầu biết cách tiếp cận một tác phẩm kịch hiện đại Nắm được xung đột, diễn biến hành động kịch, ý nghĩa tư tưởng của đoạn trích hồi bốn của vở kịch và nghệ thuật viết truyện của Nguyễn Huy Tưởng

- Đặc trưng cơ bản của thể loại kịch Tình thế cách mạng khi cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn xảy ra Nghệ thuật viết kịch của Nguyễn Huy Tưởng

- Đọc - hiểu một văn bản kịch

- Giáo dục học sinh tinh thần đấu tranh cách mạng

II.CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên :

- Giáo án, SGK

- Chân dung nhà văn, bảng phụ

2 Học sinh :

- Soạn bài

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

1.Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ :

? Em biết gì về tác giả Nguyễn Huy Tưởng và vở kịch “Bắc Sơn” ? (10đ)

- Quê ở xã Dục Tú, huyện Đông Anh, Hà Nội Những sáng tác của ông thường đề cao tinh thần dân tộc và giàu cảm hứng lịch sử Ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 1996.

Tác phẩm

- Kũch chuỷ yeỏu laứ loaùi hỡnh ngheọ thuaọt saõn khaỏu bao goàm chớnh kũch, bi kũch, haứi kũch Moọt vụỷ kũch thửụứng ủửụùc chia thaứnh caực hoài Nhửừng maõu thuaón, xung ủoọt cuỷa ủụứi soỏng ủửụùc theồ hieọn qua ngoõn ngửừ trửùc tieỏp, qua haứnh ủoọng, cửỷ chổ cuỷa caực nhaõn vaọt.

- Bắc Sơn là vở kịch nói caựch maùng đầu tiên cuỷa neàn vaờn hoùc mụựi, ủửụùc saựng taực vaứ ủửa leõn saõn khaỏu ủaàu naờm 1946, lấy đề tài từ cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn (1940-1941) oai hùng và bi tráng ẹoaùn trớch naốm ụỷ hoài boỏn cuỷa vụỷ kũch.

3 Baứi mụựi :

* Giụựi thieọu baứi : Nguyeón Huy Tửụỷng ủaừ ủeồ laùi aỏn tửụùng saõu saộc veà tỡnh yeõu caựch maùng, tieỏt hoùc hoõm nay chuựng ta tieỏp tuùc tỡm hieồu vụỷ kũch “Baộc Sụn”

Hoaùt ủoọng 1: Phaõn tớch

? Mâu thuẫnxung đột kịch trong hồi bốn là mâu thuẫn

-xung đột gì? Giữa ai với ai ?

Mẫu thuẫn xung đột cơ bản là mâu thuẫn xung đột ta

-địch, giữa những cán bộ, chiến sĩ cách mạng (Thái, Cửu)

với bọn giặc Pháp (quan, lính) và bọn tay sai phản động

(Ngọc) lồng trong mâu thuẫn gia đình, mâu thuẫn nội tâm

giữa Thơm - Ngọc (ngời vợ đẹp hiền, trung thực và ngời

chồng hèn nhát, phản bội làm tay sai cho Pháp)

? Mâu thuật - xung đột ấy đợc thể hiện cụ thể và phát triển

trong các lớp II - III , hồi bốn nh thế nào ?

- Các mâu thuẫn - xung đột ấy đợc nảy sinh và phát triển

trong tình huống kịch gay cấn, đột ngột và kịch liệt: Cuộc

khởi nghĩa thất bại Giặc lùng bắt gắt gao các cán bộ chiến

sĩ Thái, Cửu sẽ đối phó thế nào? Ngọc có phát hiện ra Thái,

Cửu?

? Tình huống kịch làm nền cho mẫu thuật - xung đột phát

triển ở đây là gì ?

GV: Kể lại những nét chính về nhân vật Thơm ở các hồi

tr-ớc

- Thơm-ngời dân tộc Tày ở Bắc Sơn - là con gái lớn của cụ

Phơng, chị ruột Sáng, vợ Ngọc - một nho lại (làm việc văn

th hành chính) trong bộ máy chính quyền địa phơng Đã

quen với cuộc sống an nhàn, đợc chồng chiều chuộng, lại

thích sắm sửa, ăn diện, vì thế khi cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn

nổ ra, Thơm vẫn thờ ơ đứng ngoài cuộc, trong khi cha và

em trai đã trở thành những quần chúng tích cực tham gia

Nhng Thơm vẫn cha đánh mất bản chất trung thực, lòng

th-ơng ngời, lòng tự trọng của một cô gái sinh ra và lớn lên

trong một gia đình nông dân lao động Vì thế, Thơm rất quý

trọng ông giáo Thái - ngời cán bộ cách mạng có trách

nhiệm củng cố phong trào khi cuộc khởi nghĩa thất bại và bị

đàn áp Khi biết cha và em trai đều hi sinh, Thơm rất thơng

xót và ân hận Cô càng bị dày vò, day dứt hơn khi dần dần

biết đợc rằng chồng mình đang làm tay sai cho Pháp , dẫn

quân Pháp về đánh úp nghĩa quân

- Hoàn cảnh hiện tại: Mẹ đẻ Thơm phát điên, bỏ đi Thơm

nghe nhiều ngời nói Ngọc nhiều đêm dẫn quân Pháp đi lùng

bắt những ngời cách mạng Y dần lộ rõ bộ mặt Việt gian

Nhng Ngọc vẫn cho Thơm nhiều tiền để mua bán, sắm sửa,

thoả mãn nhu cầu ăn diện của cô

? Trong lớp II, Thơm đợc đặt trong tình huống nh thế nào?

- Trong lớp kịch này, Thơm đợc đặt trong một tình huống

rất căng thẳng, đầy kịch tính: Thái , Cửu - hai cán bộ, chiến

sĩ cách mạng, đang bị Pháp lùng bắt gắt gao chạy thẳng

vào trớc cửa nhà cô, trong khi Ngọc - chồng cô - kẻ đang đi

lùng bắt các anh có thể trở về bất cứ lúc này

- Tình huống ấy buộc cô phải nhanh chóng suy tính và có

quyết định ngay: Cứu ngời hay bỏ mặc, đóng cửa bàng

quan Bỏ qua, để hai ngời rơi vào tay Pháp thì lòng cô day

dứt không yên Cứu hai anh thì vô cùng nguy hiểm chính

bản thân cô và cứu bằng cách nào? Phút đầu, cô ngạc nhiên

I/ Giụựi thieọu II/ ẹoùc- hieồu vaờn baỷn

1.Boỏ cuùc

2 Toựm taột lụựp kũch 3

Phaõn tớch a/ Tỡnh huoỏng kũch

- Tỡnh huoỏng baỏt ngụứ:

+ Thaựi, Cửỷu: Hai chieỏn sú caựch maùng vaứo nhaứ Thụm, buoọc Thụm phaỷi lửùa choùn dửựt khoaựt Ccuoỏi cuứng Thụm che giaỏu hai ngửụứi vaứ ủửựng veà phớa caựch maùng

+ Boọc loọ roừ boọ maởt phaỷn ủoọng cuỷa Ngoùc

+ Xung ủoọt kũch: Ta vaứ keỷ thuứ

thấy sự xuất hiện đột ngột của Thái và Cửu, cứ ngỡ cách

mạng cử ngời đi bắt Ngọc - một Việt gian Nhng khi hiểu ra

hai ngời đang bị truy lùng, đang sắp bị bắt thì Thơm cũng

trở nên lo lắng, hốt hoảng, lúng túng: Chết nỗi, hai ông bị

chống nó đuổi phải không ? Làm thế nào bây giờ ? Nhng đã

hai lần cô khẳng định dứt khoát, nhất định không tiếp tay

cho giặc: Không đời nào cô định bắt hai anh, cũng không

bao giờ có ý định đi báo cho giặc bắt các anh Thậm chí cô

còn nhấn mạnh: Tôi chết thì chết chứ không báo hai ông

đâu ! Nhng làm thế nào để cứu hai anh thì nhất thời cô cha

nghĩ ra Chỉ đến khi tình thế cấp bách hơn - khi Ngọc sắp về

qua nhà - thì cô chợt nảy ra cách cứu Thái và Cửu Cô hành

động ngoan ngoãn, mau lẹ, thân mật nh ngời em gái, kéo

tay hai ngời, đẩy vào buồng riêng với lời dặn kịp thời

- GV : Với hành động táo bạo, bất ngờ này, Thơm đã thoát

ra khỏi trạng thái day dứt, trù trừ để đứng hẳn vào hàng ngũ

quần chúng cảm tình với cách mạng, hành động này không

phải ngẫu nhiên, tuỳ hứng, tuỳ tiện hay xếp đặt mà có

nguyên nhân bên trong, bên ngoài, chủ quan, khách quan

rất hợp lí hợp tình: lòng thơng ngời, lòng kính phục Thái,

cảm tình với cách mạng, nhớ đến cái chết của cha, em, hoàn

cảnh gia đình, dần nhận ra bộ mặt thật của chồng

? Trong lớp III, thái độ của Thơm đối với Ngọc qua những

câu đối đáp với chồng, cô đang ở trong tâm trạng nh thế

nào ?

- Ngọc bất chợt trở về , đặt trớc Thơm một tình huống nguy

hiểm hơn nhiều Đến đây, Thơm buộc phải tìm cách che

mắt chồng, đóng kịch với Ngọc để hắn không nghi ngờ gì

chính vợ y đã dám đa hai tên phản loạn nguy hiểm vào

trong chính căn buồng ngủ của mình

? Qua cuộc nói chuyện, cô nhận ra thêm điều gì về Ngọc ?

- Những câu hỏi, câu trả lời của cô với Ngọc thật khôn

khéo: một mặt vẫn tự nhiên, gần nh hàng ngày, lời lẽ của

một ngời vợ đẹp, đợc chồng yêu chiều (trừ câu nói có vẻ hốt

hoảng khi biết bọn lính đang đợi ở sau nhà, sau buồng), mặt

khác, càng trò chuyện với Ngọc, cô càng nhận rõ bộ mặt

phản động của y, bộ mặt ham tiền, ham quyền chức, thù hằn

nhỏ nhặt của y, cô càng thấy việc làm của mình là đúng

? Có phải vì cô chỉ muốn tìm mọi cách để Ngọc đi, đảm

bảo an toàn cho Thái và Cửu hay không ?

- Và đến khi Ngọc lại tất tả ra đi, tiếp tục công việc chó săn

của mình, thì qủa thật, Thơm nh đã trút đợc gánh nặng, thở

phào Và đến hồi sau, cô đã quên nguy hiểm cho bản thân,

giữa đêm băng rừng đi báo tin cho du kích biết để ngăn

chặn hành động phản động và nguy hiểm của Ngọc

? Tại sao Thơm cha tỏ thái độ dứt khoát với chồng ?

+HS đọc lại một số câu hỏi và trả lời của Thơm với Ngọc,

phân tích tâm trạng và hành động của cô trong lớp III

- Nhng cần phải thấy, cô vẫn cha dứt hẳn đợc thói quen sinh

hoạt, nếp nghĩ, nếp sống thờng ngày, cô vẫn núi lấy một

chút hi vọng Thơm cũng không dễ gì từ bỏ cuộc sống nhàn

nhã và những đồng tiền Ngọc đa cho để may sắm tiêu dùng

Với Ngọc, cô vẫn cha hoàn toàn ghét bỏ, căm thù Tâm

trạng này cũng rất phù hợp với tính cách và hoàn cảnh của

nhân vật

? Qua sự chuyển biến của nhân vật Thơm, tác giả muốn

khẳng định điều gì ?

- Qua sự chuyển biến đột ngột có lí của nhân vật Thơm, tác

giả muốn khẳng định rằng ngay cả khi cách mạng gặp khó

khăn, bị kẻ thù đàn áp khốc liệt, cách mạng vẫn không thể

bị tiêu diệt Nó vẫn tiềm tàng khả năng thức tỉnh quần

chúng, cả với những ngời ở vị trí trung gian nh Thơm

? Tại sao nói Nguyễn Huy Tởng miêu tả hình tợng nhân vật

kẻ thù không hề đơn giản ?

? Phaõn tớch nhaõn vaọt Ngoùc, baỷn chaỏt cuỷa y nhử theỏ naứo?

- Đó là một ngời chồng luôn yêu chiều vợ nhng lại là một

b/ Taõm traùng vaứ haứnh ủoọng cuỷa nhaõn vaọt Thụm

- Hoaứn caỷnh : Cha, em trai hy sinh Meù boỷ ủi Coứn moọt ngửụứi thaõn duy nhaỏt laứ Ngoùc (Choàng) Soỏng an nhaứn ủửụùc choàng chieàu chuoọng (saộm sửỷa, may maởc….)

- Taõm traùng : Luoõn day dửựt, aõn haọn cha vaứ em hy sinh, meù ủieõn daùi

- Thaựi ủoọ vụựi choàng : Baờn khoaờn, nghi ngụứ lo choàng laứm Vieọt gian Tỡm caựch doứ xeựt, coỏ nớu chuựt hy voùng veà choàng

- Haứnh ủoọng : Che giaỏu Thaựi, Cửỷu (Chieỏn sú Caựch maùng) ngay trong buoàng cuỷa mỡnh Khoõn ngoan, che maột Ngoùc baỷo veọ cho hai chieỏn sú caựch maùng

+ Laứ ngửụứi coự baỷn chaỏt trung thửùc,

tên nho lại đầy tham vọng ngoi lên để thoả mãn lòng ham

muốn địa vị, quyền lực và tiền tài Y đã cam tâm tình

nguyện làm tay sai cho Pháp, dẫn quân Pháp về trờng Vũ

Lăng quê hơng để đánh úp quân khởi nghĩa, gián tiếp gây ra

cái chết của bố vợ, em vợ

- ở hồi bốn, y càng thể hiện bản chất Việt gian phản động, y

ra sức truy lùng những ngời cách mạng, đặc biệt là Thái và

Cửu Nhng Ngọc lại ra sức che giấu bộ mặt thật của mình

trớc Thơm, bản chất và tâm địa Ngọc càng hiện rõ đầy đủ:

tham lam, hiếu sắc, ghen tức, tiếp tục dấn sâu vào con đờng

phản dân hại nớc

? Nhận xét điểm chung và riêng của hai nhân vật cách

mạng Thái và Cửu?

- Hai nhân vật phụ nhng cũng để lại ấn tợng đậm nét: Hai

cán bộ chiến sĩ cách mạng dũng cảm, trung thành Trong

hoàn cảnh nguy hiểm bị kẻ thù lùng bắt vẫn sáng suốt, bình

tĩnh, tranh thủ sự chuyển biến, thức tỉnh nhiệm vụ giúp đỡ

của quần chúng nhân dân Nhng so với Thái - một cán bộ

dày dạn kinh nghiệm và tinh tế, Cửu hăng hái, nóng nẩy,

thiếu chín chắn hơn

Hoaùt ủoọng 2: Toồng keỏt

? Nhận xét những đặc sắc về nghệ thuật kịch của tác giả

trong đoạn trích hồi bốn ?

? Từ một ngời đàn bà sống nhờ chồng, tầm thờng, lặng lẽ

dần trở thành ngời quần chúng tích cực, đứng hẳn về phía

cách mạng, quá trình ấy của Thơm đã diễn tiến nh thế nào?

Những nguyên nhân nào dẫn đến sự thay đổi cơ bản ấy?

? í nghĩa của văn bản này là gỡ?

loứng tửù troùng, tửứ choó thụứ ụ vụựi caựch maùng, sụù lieõn luùy ủeỏn choó ủửựng haỳn veà phớa caựch maùng.

c Nhaõn vaọt Ngoùc, Thaựi, Cửỷu:

c1 Ngoùc:

+Laứ anh nho laùi, ủũa vũ thaỏp keựm, ham muoỏn ủũa vũ, quyeàn lửùc, tieàn baùc Daón quaõn Phaựp veà ủaựnh phaự caờn cửự caựch maùng Truy luứng nhửừng ngửụứi caựch maùng nhử: Thaựi vaứ Cửỷu Y che giaỏu baỷn chaỏt cuỷa mỡnh baống caựch chỡu chuoọng vụù

 Nhaõn vaọt phaỷn dieọn, tửứ nhửừng

tham voùng, ham muoỏn ủũa vũ, quyeàn lửùc vaứ tieàn taứi ủaừ bieỏn haộn trụỷ thaứnh Vieọt gian

c2 Thaựi vaứ Cửỷu:

+ Laứ nhaõn vaọt phuù, bũ Ngoùc truy ủuoồi chaùy nhaàm vaứo chớnh nhaứ Ngoùc

+ Thaựi bỡnh túnh, tin tửụỷng Thụm + Cửỷu thieỏu chớnh chaộn, nghi ngụứ Thụm  ủũnh baộn, khi Thaựi giaỷi thớch mụiự tin tửụỷng Thụm

=> Moói ngửụứi moọt tớnh caựch nhửng ủeàu laứ nhửừng caựn boọ caựch maùng yeõu nửụực.

III

/ Toồng keỏt

1 Nghệ thuật

- Taùo tỡnh huoỏng, xung ủoọt kũch.

- Sỏng tạo nờn ngụn ngữ đối thoại giữa cỏc nhõn vật.

2 Ý nghĩa văn bản

- Văn bản là sự thuyết phục của chính nghĩa.

4.Củng cố :

? Tĩm tắt lại đoạn trích?

5 Hướng dẫn tự học

- Nhớ lại đặc trưng của thể loại kịch.

- Chuẩn bị : Tổng kết tập làm văn

IV

.RÚT KINH NGHIỆM :

=========================================================================

TỔNG KẾT TẬP LÀM VĂN

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

- Nắm vững kiến thức về các kiểu văn bản (Tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, điều hành) đã được học từ lớp 6 đến lớp 9

- Đặc trưng của từng kiểu văn bản và phương biểu đạt đã được học Sự khác nhau giữa kiểu văn bản và thể loại văn học

- Tổng hợp, hệ thống hĩa kiến thức về các kiểu văn bản đã học Đọc - hiểu các kiểu các kiểu văn bản theo đặc trưng của kiểu văn bản ấy Nâng cao năng lực đọc và viết các kiểu văn bản thơng dụng Kết hợp haì hịa, hợp lí các kiểu văn bản trong thực tế làm bài

- Viết được văn bản phù hợp Nâng cao năng lực tích hợp đọc và viết các văn bản thông dụng

II.CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên :

- Giáo án, SGK

- Bảng phụ

2 Học sinh :

- Soạn bài

III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :

1.Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ : ( Trong giờ )

3 Bài mới :

* Giới thiệu bài : Tổng kết hệ thống các dạng bài là việc làm quan trọng Nó giúp cho học sinh củng cố những kiến thức đã học Tiết học hôm nay, chúng ta đi vào tổng kết phần tập làm văn

Hoạt động 1: Lập bảng hệ thống hóa các kiểu văn bản

đã học

- GV yªu cÇu HS t×m hiĨu b¶ng tỉng kÕt díi ®©y vµ tr¶ lêi

c¸c c©u hái

* Bảng hệ thống các văn bản đã học

TT Kiểu văn

bản

Phương thức biểu đạt Ví dụ về hình thức văn bản cụ thể

1 Văn bản tự

sự - Trình bày các sự vật (sự kiện) có quan hệ nhân quả dẫn đến kết cục - Bản tin báo chí. - Bản tường thuật, tường trình.