Nguyễn Ái Quốc I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : - Thấy được khả năng tưởng tượng dồi dào, xây dựng tình huống truyện bất ngờ, thú vị, hấp dẫn giọng văn châm biếm sắc sảo, hóm hỉnh của tác giả Nguy
Trang 2( Nguyễn Ái Quốc )
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Thấy được khả năng tưởng tượng dồi dào, xây dựng tình huống truyện bất ngờ, thú vị, hấp dẫn
giọng văn châm biếm sắc sảo, hóm hỉnh của tác giả Nguyễn Ái Quốc trong truyện ngắn Những trò
lố hay là Va- ren và Phan Bội Châu
- Hiểu được tình cảm yêu nước, mục đích tuyên truyền cách mạng của tác giả Nguyễn Ái Quốc
1 Kiến thức :
- Bản chất xấu xa , đê hèn của Va – ren
- Phẩm chất , khí phách của người chiến sĩ cách mạng Phan Bội Châu
10
Trang 3- Ngệ thuật tưởng tượng, sáng tạo tình huống truyện độc đáo, cách xây dựng hình tượng nhân vật đối lập cách kể, giọng kể hóm hỉnh, châm biếm
2 Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm văn xuôi tự sự ( truyện ngắn châm biếm) bằng giọng điệu phù hợp
- Phân tích tính cách nhân vật qua lời nói , cử chỉ và hành động
3 Thái độ
Tích hợp ND học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
HS có thái độ căm ghét cái xấu, sự lừa lọc, trân trọng cái đẹp
II CHU Ẩ N B Ị C Ủ A GV VÀ HS : - Thầy : Giáo án
- Trò : Bài soạn
11
Trang 4III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRỊ NỘI DUNG- KIẾN THỨC
* HĐ 1: Kt bài cũ:1 Nêu giá
trị hiện thực và giá trị nhân
đạo của tác phẩm“ Sống chất
Trang 5và tăng cấp B Tương phản và
phĩng đại C tương phản và
tăng cấpD So sánh và đối lập
* HĐ 2: BÀI MỚI Giới
thiệu“ Những trò lố hay là
Varen và Phan Bội Châu” ra
đời từ một hiện tượng lịch sử,
nhà cách mạnh Phan Bội
Châu sau 20 năm bôn ba hải
13
Trang 6ngoại để tìm đường cứu nước
đến năm 1925 bị thực dân
Pháp bố trí bắt cóc từ Trung
Quốc giải về nước xử tù
chung thânb, sau nhờ nhân
dân cả nước đấu tranh đòi thả,
đã phải ra lệnh ân xá
Varen vốn là Đảng viên xã
hội Pháp, phản bội Đảng được
14
Trang 7cử làm toàn quyền Đông
Dương, trước ngày chuẩn bị
sang Đông Dương nhậm chức,
có tuyên bố sẽ tân tới vụ Phân
Bội Châu và ngay lập tức
Nguyễn Ái Quốc viết tác
phẩm “Những trò lố hay là
Varen và Phan Bội Châu” để
phơi bày thực chất của Varen
15
Trang 8* HĐ3: HD Đọc – tìm hiểu
chú thích
- GV hướng dẫn đọc: giọng vừa
bình thản vừa di dỏm hai hước
Chú ý câu cảm, lời độc thoại,
lời tái bút đọc giọng phù hợp
- GV đọc mẫu, học sinh đọc
- Nhận xét
- HS tĩm tắt truyện theo hai ý
chính: +Va-ren chuẩn bị sang
-Học sinh đọc tiếp chú ý đến giọng điệu
-Tác giả – Tác phẩm SGK/104
I) Đọc – tìm hiểu chú thích
1) Tác giả
Nguyễn Ái Quốc (1890-1969) là tên gọi rất nổi tiếng của chủ tịch HCM, được dùng từ năm
Trang 9nhậm chức toàn quyền Đông
Dương và lời hứa chính thức
chăm sóc vụ Phan Bội Châu
- Theo dõi chú thích *.Nêu vài
Trang 101919: gửi tới Hội nghị họp ở
Véc-xai (Pháp) bản yêu sách
quyền các dân tộc : Nguyễn Ái
Quốc
8.1942 lấy tên Hồ Chí Minh
sang Trung Quốc liên lạc với
Trang 11Học sinh đọc chú thích khácsgk
GV : Phần giữa (lược) là cảnh
va-ren được đón tiếp ở Huế và
Sài Gòn nồng hậu, thịnh soạn
Khi hắn tiếp tục một cuộc hành
du linh đình qua khu phố bản
xứ
-> bị dân chúng vạch rõ bản
chất bất lương, xảo quyệt
19
Trang 12-P2: còn lại: cuộc gặp gỡ giữa Va-ren và Phan Bội Châu
1) Bố cục :2 đoạn
2) Phân tích
a.Va-ren và lời hứa của hắn
- Hắn hứa chăm sóc vụ Phan Bội Châu
20
Trang 13ghi chép sự thực hay là tưởng
tượng hư cấu?Căn cứ vào đâu
để kết luận? -Đây là truyện ngắn, hình thức có vẻ như bài ký sự nhưng là
một câu chuyện tư tưởng, hư cấu vì truyện được viết trước khi quan toàn quyền Đông Dương sang Việt nam Khi sang ông ta không gặp Phan Bội Châu
-Chăm sóc vụ PBC
- Va ren nửa chính thức hứa
- Do sức ép của công luận ở P ở Đông Dương
- Đó là lời hứa dối trả, hứa để vuốt ve, trấn an nhân dân Việt Nam.Lời hứa đó thực chất là một trò lố bịch
21
Trang 14- Trước khi sang Việt Nam
Va-ren đã hứa gì về vụ Phan Bội
Châu?
* GV nêu vấn đề HS thảo luận
nhóm theo kĩ thuật dạy học
-Vì sao Va-ren không hứa
chính thức mà lại " nửa chính
thức hứa"?
GV nhận xét kết quả thảo
luận của hai nhóm và kết
- Do sức ép của công luận ở P
ở Đông Dương.Hứa“ nửa chính thức” chỉ hứa một nửa
22
Trang 15Thực chất của lời hứa ấy là gì?
-Vì sao hắn lại chăm sóc vụ
Phan Bội Châu
-Tác giả nhận xét về việc này
qua chi tiết nào?
- là lời hứa dối trá
-Để xoa dịu bớt làn sóng đấu tranh đòi thả Phan Bội Châu ở Việt Nam
-Giả thử cứ cho rằng… tự hỏi quan toàn quyền sẽ chăm sóc
vụ ấy vào lúc nào và làm ra sao
- Giọng mỉa mai, hài hước, câu
23
Trang 16-Em nhận xét gì về giọng văn
và kiểu câu trên?
->Gv: thái độ nghi ngờ của tác
giả
- Nhận xét gì về lời hứa của
quan toàn Đông Dương?
-Truyện được kể theo ngôi thứ
mấy? Tác dụng?
nghi vấn
- Đó là lời hứa dối trả, hứa để vuốt ve, trấn an nhân dân Việt Nam
-Ngôi thứ ba, người kể chứng kiến câu chuyện ở mọi lúc mọi nơi -> kể lại
24
Trang 17- Đoạn truyện giới thiệu cuộc
gặp gỡ ấy như thế nào?
- hs đọc
- Cuộc chạm trán đầy kịch tính cuộc đối mặt giữa hai nhân vật
ở hai trận tuyến
- Con người phản bội giai cấp
b Cuộc gặp gỡ giữa Varen và Phan Bội Châu trong sự tưởng tượng của tác giả.
a Giới thiệu chân dung Va ren
và PBC.
Châu
25
Trang 18-Va-ren được giới thiệu qua chi
tiết nào,Phan Bội Châu được
giới thiệu ra sao?
-Nhận xét gì về từ ngữ sử dụng
để giới thiệu hai nhân vật?
- Tên chính khách bị đồng bọn xua đuổi ra khỏi tập đoàn
- Kẻ ruồng bỏ quá khứ, ruồng
bỏ lòng tin, ruồng bỏ giai cấp
- Kẻ phản bội nhục nhã
- Những từ với tư cách đại từ Varen: dùng đại từ -> thái độ khinh miệt cao
Phan Bội Châu: dùng đại từ ->
sự tôn kính
- Con người phản bội giai cấp
- Tên chính khách bị đồng bọn xua đuổi ra khỏi tập
- Người đồng bào tôn kính,
đã hi sinh…Bậc anh hùng,
vị thiên sứ, đấng xả thân
26
Trang 19-Biện pháp nghệ thuật được sử
dụng để giới thiệu hai nhân
đoàn
- Kẻ ruồng
bỏ quá khứ, ruồng bỏ lòng tin, ruồng bỏ giai cấp
- Kẻ phản bội nhục nhã-> con người
-> con người đáng tôn kính, ngưỡng mộ
27
Trang 20* hs đọc đoạn “ Ôi ông nghe
tôi…Toàn quyền”
* Theo dõi tiếp
-Tiếp đó Va-ren bày tỏ thái độ
Thái độ của PBC
28
Trang 21-Nhận xét gì về lời dụ dỗ ca
ngợi của Va-ren?
-Sau đó hắn tiếp tục diễn thuyết
điều gì?
-Vì sao tác giả để Va-ren lấy
chính sự phản bội của mình ra
làm gương?
bản thân ông, cho đất nước
-lời dụ dỗ, ca ngợi khôn khéo nhưng trơ tráo, trắng trợn
- Đưa ra những tấm gương phản bội nhục nhã trong đó có hắn
-Đặt hắn tới đỉnh cao của sự vô liêm sỉ
- Nhìn Varren
- Im lặng, dửng dưng
- Tôi đem tự
do đến cho ông đây
- Bắt tay, nâng gông
- Có đi phải
có lại, yêu cầu ông cộng tác, hợp lực
-Nhìn Varren-Im lặng, dửng dưng
-> thái độ bình tĩnh, khinh bỉ và
29
Trang 22-Trước trò hề của Va-ren, Phan
Bội Châu phản ứng như thế
nào?
-Cái nhìn và thái độ im lặng
dửng dưng ấy thể hiện tư thế,
khí phách gì của Phan Bội
với Pháp-> có vẻ thân thiện, giúp
đỡ nhưng lập tức đặt ra yêu cầu buộc Phan Bội Châu theo Pháp
- Ca ngợi
bản lĩnh , kiên cường của Phan Bội Châu trước
kẻ thù
- Nhếch mép mỉm cười kín
30
Trang 23-Dụng ý của tác giả khi khắc
hoạ nhân vật?
-Theo em, nếu truyện dừng lại
ở “ Không hiểu Phan Bội
Châu” có được không?
Phan Bội Châu im lặng dửng dưng không thèm nói
- Va-ren nhiều , PBC không lời nào
- Tô đậm, khắc sâu bản chất đối lậpcủa hai nhân vật
- Được
Phan Bội Châu và hứa hẹn
- Dụ dỗ-> lời dụ dỗ,
ca ngợi khôn khéo nhưng trơ tráo, trắng trợn
đáo
- Nhổ vào mặt Varen
-> Căm tức, khinh bỉ cao độ
31
Trang 24-Thêm đoạn kết và phần tái bút
- Nhếch mép cười ruồi, khinh bỉ
- Nhếch mép mỉm cười kín đáo
- Nhổ vào mặt Varen
- Đối lập – tương phản
- Đưa ra những tấm gương phản bội nhục nhã trong đó có hắn
Trang 25- Qua truyện ngắn em có cảm
nghĩ gì về hai nhân vật Va- ren
và Phan Bội Châu?
* HĐ 5 : Toång keát :
- hs nêu
Nhầm khắc họa hình tượng 2 nhân vật đối lập : người anh Phan Bội Châu kẻ phản bội hèn
Trang 26Tích hợp ND học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh:
-Qua câu chuyện em thấy
Nguyễn Ái Quốc bộc lộ thái
độ ntn đối với dân , với nước ,
với kẻ thù, với người anh PBC
GV: Nguyễn Ái Quốc bộc lộ
gián tiếp lòng yêu nước thông
qua ngợi ca cuộc đời và bản
trong chốn ngục tù , đồng thời giúp ta hiểu rằng không gì có thể lung lạc được ý chí, tình cảm của người chiến sĩ cách mạng
34
Trang 27lĩnh kiên cường của người sĩ
phu yêu nước Phan Bội Châu
trước sự lố bịch của Va-ren
Qua đây thấy được mọt
phương diện khác của Nguyễn
Ái Quốc khi sử dụng vũ khí văn
nghệ.
1) Em cảm nhận từ truyện
những trò lố hay là Varen và
Phan Bội Châu :
35
Trang 28a/ Những ý nghĩa nội dung nổi
bật nào ?
b/ Những giá trị hình thức đặc
sắc nào ?
* Giáo viên cho học sinh đọc
phần ghi nhớ SGK/95
Luyện tập: - HS đọc ghi nhớ
36
Trang 29Bài tập 1,2(SGK/95) IV.GHI NHỚ
* LUYỆN TẬP
* Luyện tập.
1) Thái độ của tác giả đối với Phan Bội Châu là khâm phục ngưỡng mộ Dễ dàng nhận
ra thái độ ấy qua việc mô tả cuộc chạm trán giữa Varen “kẻ phản bội nhục nhã” và Phan Bội Châu “bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xã thân vì độc lập, được 20 triệu con người trong vòng nô lệ tôn sùng” Cách xây dựng truyện như vậy đã tỏ rõ thái độ tôn kính của tác giả đối với vị anh hùng cứu nước
37
Trang 302) Những trò lố trong nhân đề tác phẩm chỉ những trò hề lố bịch của Varen, từ đó vạch trần bộ mặt lừa bịp của thực dân Pháp.
Trong văn bản trích có 2 trò lố:
a) Varen hứa sẽ chăm sóc cụ Phan Bội Châu
b) Varen đến gặp cụ Phan Bội Châu trong nhà ngục, khua môi múa mép dụ dỗ người chiến sĩ nhưng vô hiệu, hắn chỉ được đáp lại bằng sự im lặng, dửng dưng, một cái nhếch mép cười ruồi và một cái nhổ vào mặt
IV.C ỦNG CỐ- HD HS TỰ HỌC Ở NHÀ :
-Em có nhận xét gì về tính cách của hai nhân vật, qua đó thái độ của tác giả?
38
Trang 31-Để làm nổi bật hai tính cách đó, tác giả sử dụng nghệ thuật ?
- Qua câu chuyện tưởng tượng của tác giả, em thấy bản chất của Va-ren và Phann Bội Châu ntn?
Về nhà đọc lại văn bản, chép và học phần ghi nhớ; soạn bài tiếp theo : Dùng cụm chủ_
vị để mở rộng câu ( tiếp theo)
Chú ý thực hiện luyện tập theo các bài tập sgk
39
Trang 33- Cách dùng cụm c-v để mở rộng câu
- Tác dụng của việc dùng cụm c- v để mở rộng câu
2.Kĩ năng :
- Mở rộng câu bằng cụm c- v
- Phân tích tác dụng của việc dùng cụm c- v để mở rộng câu
- GD kĩ năng sống : KN giao tiếp + ra quyết định lựa chọn cách dùng cụm c- v để mở rộng câu
II CHUẨ N B Ị C Ủ A GV VÀ HS : : - Thầy : Giáo án- Bảng phụ
- Trò : Bài soạn
41
Trang 34III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRỊ NỘI DUNG- KIẾN THỨC
HĐ 1: Yêu cầu học sinh
nhắc lại phần lý thuyết (đã
học ở bài 25)
*HĐ2 Luyện tập
Làm bài tập hướng dẫn
học sinh thực hiện các bài
tập luyện tập
-Hai học sinh nhắc lại 2 ghi nhớ được học ở bài 25 trang 68-69/SGK
-Học sinh làm bài tập
trước ở nhà Sửa bài theo hường dẫn của giáo viên
-1 học sinh đọc yêu cầu
Trang 35Giáo viên ghi sẵn các bài
tập trên bảng phụ
- Em hãy xác định yêu cầu
của BT1
- Gọi học sinh lên bảng làm
bài
-Yêu cầu học sinh phân tích
cấu tạo câu nêu rõ vai trò
ngũ pháp của mỗi cụm C-V
của bài tập 1
-3 học sinh lên bảng phân tích ví dụ
+ Câu 1a: Cụm C-V làm chủ ngữ Cụm C2 – V2 làm phụ ngữ cho ĐT: cho phép
+ Câu 1b: 2 cụm C-V làm
phụ ngữ cho ĐT: khi.
phần câu hoặc thành phần cụm từ Cho biết cụm C.V làm thành phần gì?
a) Khí hậu nước ta/ ấp áp// cho phép
ta/ C
CN
V C
quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa
43
Trang 36b)
- Có hai cụm c - v làm phụ ngữ cho
44
Trang 37* Yêu cầu học sinh nêu yêu
cầu của bài tập 2
-Hướng dẫn học sinh thảo
luận tổ (mỗi tổ làm một
câu):3 phút
-Gọi học sinh ở dưới lớp cho
ý kiến về bài tập của mỗi
nhóm
câu 1, Tổ 2-câu 2…
-Đại diện tổ lên trình bày kết quả thảo luận
+ Câu 2a: Thay dấu chấm bằng “làm cho”
+ Câu 2b: Cụm CV làm phụ ngữ cho ĐT (thay dấu hai chấm bằng từ răng)
+ Câu 2c: Bỏ dấu chấm và
danh từ khi.
+ từ khi các thi sĩ / ca tụng cảnh
DT c v núi non hoa cỏ từ khi cĩ người /
DT c lấy tiếng chim, tiếng suối làm v
- Cĩ hai cụm c - v làm phụ ngữ cho
động từ nĩi.
Cĩ kẻ nĩi từ khi các thi sĩ / ca tụng
45
Trang 38từ “điều đó” – Cụm C-V
làm chủ ngữ và phụ ngữ
cho ĐT.Mỗi học sinh làm
một câu
cảnh ĐT c v núi non hoa cỏ từ khi cĩ người /
c lấy tiếng chim, tiếng suối làm v
46
Trang 39c) Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy
ĐTnhững tục lệ tốt đẹp ấy /mất dần và
c v
những thức quý của đất mình / người ngoài c
v
47
Trang 40* Giáo viên: tổng hợp ý
kiến và sửa lại bài cho
+ Câu 3b: bỏ dấu chấm
+ Câu 3c bỏ dấu chấm và các từ “sự ra đời của các
-> hai cụm c-v làm bổ ngữ cho động
từ thấy
3)Gộp mỗi cặp câu hoặc vế câu thành một câu có cụm C.V làm thành phần.
a Anh em/ hoà thuận// khiến hai thân/ vui
vầy
C V ĐT C
V
48
Trang 41- Nêu cách làm của 3 em ở
- GV sửa chữa, bổ sung
vở kịch ấy” cụm C-V làm chủ ngữ b Đây là cảnh một rừng thông (mà) ngày ngày biết bao nhiêu người/ qua
lại
c Hàng loạt vở kịch như “Tay người
đàn bà”, “Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”/… ra đời// đã sưởi ấm cho ánh đèn
C V
49
Trang 42sân khấu ở khắp mọi miền đất nước.
IV CỦNG CỐ -HD HS TỰ HỌC Ở NHÀ:
- GV cho HS nhắc lại nội dung phần ghi nhớ
-Về nhà xem lại các bài tập để nắm kĩ bài
-Soạn bài : Luyện nói bài văn giải thích một vấn đề
Chú ý lập dàn bài sơ lược và chuẩn bị kĩ bài văn nói cho mỗi đề bài để tiết sau luện nói trên lớp
50
Trang 43-Rèn luyện kĩ năng nghe, nói giải thích một vấn đề.
- Rèn luyện kĩ năng phát triển dàn ý thành bài nói giải thích một vấn đề
51
Trang 441 Kiến thức :
- Các cách biểu cảm trức tiếp và gián tiếp trong việc trình bày văn nĩi giải thích một vấn đề
- Những yêu cầu trình bày văn nĩi giải thích một vấn đề
2 Kĩ năng :
- Tìm ý ,lập dàn ý cho bài văn giải thích một vấn đề
- Biết cách giải quyết một vấn đề trước tập thể
- Diễn đạt mạch lạc , rõ ràng một vấn đề mà người nghe chưa biết bằng ngơn ngữ nĩi
II CHUẨ N B Ị C Ủ A GV VÀ HS : -GV: SGK,SGV, STK, giáo án
-HS: SGK,SBT, tập bài soạn
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
52
Trang 45HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRỊ NỘI DUNG- KIẾN THỨC
* HĐ 1: Kt bài cũ: Thế nào là
phép lập luận giải thích?
Dàn ý gồm mấy phần? Nhiệm
vụ từng phần
*H Đ 2: BÀI M Ớ I Giớithiệu“Để
củng cố kiến thức về văn nghị
luận giải thích, cũng như để
cho các em mạnh dạn, tự
53
Trang 46nhiên trình bày trôi chảy một
vấn đề trước lớp Chúng ta
cùng tham gia tiết luyện tập:
“Luyện nói……”
HĐ3 GV kiểm tra dàn ý của
học sinh.
* GV ghi đề lên bảng, yêu cầu
học sinh đọc lại đề
- Em hãy xác định yêu cầu của
- Đề (1) Lòng biết ơn
- Đề (2) Những tấn trò lố mà Varen diễn ra với Phan Bội Châu là cuộc đấu tranh về tư
I Chuẩn bị ở nhà
II Thực hành trên lớp.
Đề (a) Trường em tổ chức
cuộc thi giải thích tục ngữ Để tham dự cuộc thi đó, em hãy
54