Tuần 2….: Ôn tập tiếng Việt Ôn tập về từ và cấu tạo từ Tiếng Việt, ụn tập về từ loại tiếng Việt.. - Luyện kĩ năng làm bài tập tiếng Việt, kĩ năng viết đoạn có sử dụng kiến thức tiếngViệ
Trang 1Tuần 2….: Ôn tập tiếng Việt
( Ôn tập về từ và cấu tạo từ Tiếng Việt, ụn tập về từ loại tiếng Việt Các biện pháp tu từ)
A Mục tiêu tiết học
- Ôn lại những những đơn vị kiến thức đã học
- Luyện kĩ năng làm bài tập tiếng Việt, kĩ năng viết đoạn có sử dụng kiến thức tiếngViệt
B Lên lớp
Nội dung cơ bản
I.Từ và Cấu tạo từ tiếng Việt
1 Từ: Là đơn vị ngôn ngữ nhỏ nhất để cấu tạo nên câu
2 Cấu tạo từ tiếng Việt
a Từ đơn : là từ do một tiếng có nghĩa tạo thành.(cây, ghế…))
b Từ phức:Là từ gồm hai tiếng trở lên, gồm 2 loại: từ ghép, từ láy
* Từ ghép: là từ gồm hai tiếng ghép lại tạo thành nghĩa chung, các tiếng có quan hệ về nghĩa.( cố gắng, hợp tác xã…))
- Từ ghép đẳng lập (hợp nghĩa): mỗi tiếng đều có nghĩa, 2 tiếng gắn bó với nhau theo quan hệ bình đẳng không có tiếng chính, không có tiếng phụ (quần áo, nhà cửa,…))
- Từ ghép chính phụ (Phân loại): có 1 tiếng chính mang nghĩa khái quát, tiếng phụ làm rõ phạm vi của nghĩa khái quát (xe + X: xe đạp, xe máy…))
* Từ láy: là từ gồm 2 tiếng trở lên, giữa các tiếng có sự hoà phối âm thanh( một
bộ phận của tiếng hoặc cả tiếng đớc lặp lại)
- Láy bộ phận :
+ Láy âm đầu:chúm chím, long lanh
+ Láy vần: lè tè, lò dò
- Láy hoàn toàn: xinh xinh, xanh xanh, thăm thẳm…)
Chú ý:Nếu một từ phức có hình thức của từ láy nhng cả hai tiếng đều có nghĩa là từ ghép đẳng lập
II Từ loại
1 Danh từ: là những từ chỉ ngời, vật, cây cối, các hiện tợng tự nhiên – xã hội:
ma, sấm…)(Ngoài ra DT còn chỉ khái niệm, “vật” trừu tợng không tri giác đ-ợc: tâm hồn, văn học…))
- DT thờng làm chủ ngữ và bổ ngữ trong câu: Học sinh thăm viện bảo tàng
- Khi làm vị ngữ phải có từ là đứng trớc: Tôi là giáo viên
2 Động từ: là những từ chỉ hành động trạng thái của sự vật (chạy, đi, ốm…))
- ĐT thờng làm vị ngữ trong câu: Tôi đang học bài
3 Tính từ: là những từ chỉ đặc điểm, tính chất, màu sắc, kích thớc, mùi vị…) VD: màu sắc: xanh, đỏ, tím…)
Mùi vị: chua, cay, mặn, ngọt…)
tính tình: ngoan, hiền, chăm chỉ…)
hình dáng: cao, gầy, to, béo
III – Cỏc biện phỏp tu từ : So sỏnh, Nhõn hoỏ
Cỏc đề luyện
Phiếu bài tập Bài tập 1; Cho đoạn văn sau:
Trang 2Ngòi ta kể lại rằng, ngày xa, có một em bé rất thông minh tên là Mã
L-ơng Em thích học vẽ từ nhỏ Cha mẹ em đều mất sớm Em chặt củi, cắt cỏ,
kiếm ăn qua ngày, nhng vẫn nghèo đến nỗi không có tiền mua bút…)Em dốc lòng học vẽ, hàng ngày chăm chỉ luyện tập Khi kiếm củi trên núi, em lấy
que củi vạch xuống đất, vẽ những con chim đang bay trên đỉnh đầu Lúc cắt
cỏ ven sông, em lấy tay nhúng xuống nớc rồi vẽ tôm, vẽ các trên đá Khi về
nhà, em vẽ cácđồ đạc trong nhà lên tờng, bốn bức tờng dày đặc các hình vẽ
Tìm từ đơn, từ ghép, từ láy có trong đoạn văn trên
Bài tập 2:
a Trong những từ ghép sau từ nào có nghĩa khái quát, từ nào có nghĩa cụ
thể?
Xe máy, cá chép, xe cộ, nhà cửa, nhà máy, bàn ghế, xanh lè, xanh đỏ, ăn
uống
b Những từ sau có phải từ láy không? Vì sao?
Non nớc, chiều chuộng, bao bọc, cời cợt, trong trắng
Bài tập3:Xác định DT, ĐT,TT, CDT,CĐT,CTT có trong đoạn văn ở bài tập 1 Bài tập 4: Gạch chân dới những hình ảnh so sánh và cho biết đó là kiểu so sánh nào?
a, Hoa sầu riêng trổ vào cuối năm Gió đa hơng thơm ngát nh hơng cau, hơng bởi toả khắp khu vờn Cánh hoa nh vẩy cá, hao hao giống cánh sen con, lác đác vài nhuỵ li ti giữa những cánh hoa Mỗi cuống hoa ra một trái Nhìn trái sầu riêng lủng lẳng dới cành trông giống những tổ kiến
b, Con đi trăm núi ngàn khe
Cha bằng muông nỗi tái tê lòng bầm
Con đi đánh giặc mời năm
Cha bằng khó nhọc đời bầm sáu mơi
c, Con sông Đà tuôn dài, tuôn dài nh một áng tóc trữ tình, đầu tóc, chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắcbung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn khói núi ngời Mèo đốt nơng xuân
d, Qua đình ngả nón trông đình
Đình bai nhiêu ngói thơng mình bấy nhiêu
Bài tập 5: Điền vào chỗ châm,s từ ngữ thích hợp nđể tạo thành những thành ngữ so sânh,sau đó đặt câu
Đen nh…)
Khoẻ nh…)
Trắng nh…)
Cao nh…)
Bài tập 6: gạch chân dới những từ ngữ nhân hoá trong những câu sau? Nờu ngắn gọn tỏc dụng
a.Ông mặt trời
Trang 3Mặc áo giáp đen
Ra trận
Muôn ngàn cây mía
Múa gơm
b.Tre xung phong vào xe tăng đại bác Tre giữ làng, giữ nớc, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hi sinh để bảo vệ con ngời
c, Bác giun đào đất sau nhà
Hôm qua chết dới bóng cây sau nhà
d, Chị mây chải tóc bờ ao
Nàng mây áo trắng ghé vào soi gơng
e Đã dậy cha hả trầu?
Tao hái vài lá nhé
Cho bà và cho mẹ
Bài tập 7:Viết đoạn văn ngắn tả cảnh đẹp quê hơng em cú sử dụng nhõn hoa
so sỏnh
Gợi ý
- đảm bảo hình thức đoạn văn
- Chọn cảnh tiêu biểu để tả
- Làm nổi bật nét đẹp của cảnh
- Có yếu tố biểu cảm