Ngày soạn : 10/ 9/ 08Bài 02_Tiết 05+06_Văn học CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ Khánh Hoài A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS: Thấy được tình cảm chân thành của hai anh em trong câu chuyệ
Trang 1Ngày soạn : 10/ 9/ 08
Bài 02_Tiết 05+06_Văn học
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
(Khánh Hoài)
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
Thấy được tình cảm chân thành của hai anh em trong câu chuyện cảm động.Cảm nhận được nỗi đau đớn,xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh.Biết thông cảm và chia sẽ với những bạn ấy
Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể chuyện chân thành và cảm động
B.Chuẩn bị:
GV:
+ Nghiên cứu SGK,SGV,sách tham khảo
+ Sưu tầm một câu ca dao,tục ngữ về tình cảm gia đình
_ Bảng phụ
HS: + Đọc ,trả lời câu hỏi SGK
C Tiến trình lên lớp:
1.Ổn định
2 Bài cũ: _ Văn bản là một bức thư của người bố gởi cho
con nhưng tại sao tác giả lại lấy nhan đề là “ Mẹ tôi”?
_ Qua bài văn, em rút ra được bài học gì cho bản thân mình?
3.Bài mới:
a.Giơí thiệu: Trẻ em là chủ nhân của tương lai.Đó là đối
tượng được XH quan tâm, chăm sóc Công ước về quyền trẻ
em của LHQ đã từng quy định: Trẻ me có quyền được vui chơi, học hành, được XH nâng niu, chăm sóc Vậy mà đây đó vãn còn những em nhỏ phải chịu nỗi đau sống thiếu cha hoặc mẹ do gia đình chia lìa Dù có như thế, song tình cảm anh em trong sáng, sự gắn bó máu thịt vẫn là tình cảm thiêng liêng, không trở ngại nào chia cắt được Điều ấy được thể hiện rõ trong văn bản mà các em sẽ được học hôm nay: Cuộc chia tay của những con búp bê”
b.Tiền trình tổ chức:
TUẦN 2
Tiết 05+06: Cuộc chia tay của
những con búp bê.
Tiết 07 : Bố cục trong văn bản.
Tiết 08 : Mạc lạc trong văn bản.
Trang 2HOẠT ĐỘNG DẠY HOẠT ĐỘNG
HỌC GHI BẢNG
* HĐ1: Hướng dẫn HS
tiếp cận văn bản :
GV giới thiệu: + Là
văn bản nói về
quyền trẻ em đưọc
giải nhì trong cuộc thi
do viện KHGĐ và Tổ
chức cứu trợ trẻ em
Rát_đa Bác nen (Thụy
Điển) tổ chức năm
1992
+ Văn bản là một
truyện ngắn khá hoàn
chỉnh: có cốt truyện và
nhân vật,có sự việc
và chi tiết,có mở đầu
và kết thúc
GV đọc mẫu,hướng
dẫn đọc
Gọi HS tóm tắt
truyện
* HĐ 2: Hướng dẫn HS
tìm hiểu văn bản
? Truyện viết về ai?
Việc gì? Ai là nhân vật
chính?
? Câu chuyện được kể
theo ngôi thứ mấy?Việc
lựa chọn ngôi kể này
có tác dụng gì?
? Tại sao tên truyện là”
Cuộc chia tay búp
bê”.? Tên ấy có liên quan
gì đến ý nghĩa của
truyện?
GV: Chia búp bê_chia
đò chơi_chia đồ đạc
trong nhà _ gia đình
bắt đầu chia lìa,tan
vỡ
HS lắng nghe
3 HS đọc lại
1 HS tóm tắt truyện
+ Hai anh em Thành_ Thủy
+ Cuộc chia tay của họ
+Thành xưng “tôi” _ ngôi 1
+ Giúp tác giả thể hiện trực tiếp,sâu sắc suy nghĩ tình cảm của nhân vật_
tăng tính chân thật,sức thuyết phục
HS thảo luận nhóm
+ Búp bê vốn ngộ nghĩnh,ngây thơ,không tội lỗi gì mà phải chia tay như anh em Thành_Thủy
+ Tên truyện góp phần thể hiện nội dung ,chủ đề của truyện(Gia đình)
I Giới thiệu:
_ Văn bảnnhật dụng của Khánh Hoài nói về quyền trẻ em
_ Tuyện ngắn khá hoàn chỉnh
II Phân tích:
1 Tình cảm giữa hai anh
em Thành_ Thủy
Trang 3Thành_Thủy sẽ phải
xa nhau,chia tay nhau
vì gia đình tan
vỡ.Nhưng không có
trở lực nào có thể
ngăn cản tình cảm
giữa anh em với nhau
? Em hãy tìm các chi tiết
trong truyện để thấy
hai anh em rất mực
gần gũi,thương yêu,chia
sẽ và quan tâm đến
nhau?
GV cho HS bình phẩm
về tình cảm giữa hai
anh em
GV: Với tình cảm sâu
nặng ấy khi phải chia
tay ,các em phải đối
mặt với sự thật
như thế nào?_ Ý
nghĩa? Truyện phản
ành những cuộc?
? Hãy thuật lại ngắn
gọn cuộc chia tay giữa
hai con búp bê? [ Cuộc
chia tay ấy làm ta liên
tưởng đến cuộc chia
tay nào?]
? Lời nói và hành động
của Thủy khi thấy anh
chia hai con búp bêcó gì
mâu thuẩn?
? Theo em có cách nào
giải quyết được mâu
thuẩn ấy không?
? Kết thúc truyện Thủy
đã lựa chọn cách giải
quyết như thế nào?
+ Thủy đem kim chỉ
ra tận sân vận động vá áo cho anh
+Chiều nào Thành cũng đón em,vừa đi vừa trò chuyện
+ Thành bày em hoc,nhường hết đồ chơi cho em
Thủy như mất hồn,mặt xanh như tàu lá Thành nước mắt giàn giụa
+Thủy nhường lại con vệ sĩ
Trong sáng,thân thiết gắn bó máu thịt,chân thành,sâu nặng
T2
HS thuật
_ [Thành và Thủy]
Rất gần gũi,không muốn chia rẽ hai con búp bê nhưng mặt khác em rất thương anh,sợ đêm đêm không
Chỉ có cách gia đình Thủy phải đoàn tụ,hai anh em không phải chia tay
Để lại con “ em nhỏ” ở bên cạnh con
“vệ sĩ” để chúng không bao giờ xa nhau
Lòng thương cảm một em bé giàu lòng
vị tha thà mình chịu chia lìa chứ không để búp bê phải chia tay, không để anh đêm
_ Gắn bó máu thịt
thành,sâu nặng
2 Cuộc chia tay:
_ Giữa “em nhỏ” và “vệ sĩ”: [ Giữa Thành và Thủy]
_ Là vô lý, không nên có _ Giữa Thành và Thủy:
_ Đầy nước
Trang 4? Chi tiết đó gợi lên
trong em suy nghĩ và tình
cảm gì?
? Cuộc chia tay của
những con búp bê gợi
em liên tưởng gi?
? Hãy đọc những câu
văn miêu tả tâm trạng
của mỗi nhân vật?
? Em cảm nhận được gì
tình cảm của Thành và
Thủy?
? Chi tiết nào trong cuộc
chia tay của Thủy với lớp
học khác cô giáo bình
thường và làm em xúc
động nhất? Vì sao?
? Em hãy giải thích tại
sao khi dắt em ra khỏi
trường, tâm trạng của
Thành lại” kinh
ngạc vật”?
GV Đây là một diễn
biến tâm lý được tác
giả miêu tả rất chính
xác_ tăng thêm nỗi
buồn sâu thẳm,trạng
thái vọng, bơ vơ của
nhân vật trong truyện
* HĐ 3: Hướng dẫn
tổng kết tiết học
? Em hãy nhận xét về
đêm phải sợ _ ngưòi đọc thấy sự chia tay của những con búp bê là vô lý,không nên có
+ Cuộc chia tay của hai anh em
người tàu lá
+ Tôi khóc nấc lên,đứng chôn chân xuôïng đất?
+ Nỗi đau, sự thiệt thòi mất mát của những bạn nhỏ bất hạnh khi gia đình tan vỡ
Em không được đi học nũa
_ Cô giáo tặng Thủy quyển vở và cây bút
Bất ngờ,chỉ một sự chia tay mà làm thay đổi tất cả
Vì trong khi tất cả mọi việc đều diễn
ra bình thường thế mà Thành và Thủy lại phải chịu đựng sự mất mát và đổ vỡ qúa lớn
Kể bằng sự miêu tả các vật xung quanh và bằng miêu tả tâm lý nhân vật
HS thảo luận nhóm
HS đọc ghi nhớ
mắt gợi sự thương
cảm,xót xa _ Giữa Thủy và lớp học
Bất ngờ,thương tiếc
Bài học:
3 Ý nghĩa:
_ Kể chuyện thật cảm động
_ Hãy giữ gìn,bảo vệ tổ ấm gia đình
Trang 5cách kể chuyện của tác
giả?
? Qua câu chuyện
này,tác giả muốn gởi
gắm người đọc điều
gì?
4 Cũng cố: _ Tình cảm chân thành,sâu nặng của Thành và
Thủy
_ Cuộc chia tay đầy thương cảmHạnh phúc ,tổ ấm gia đình là quan trọng_ biết chia sẻ,thông cảm
5 Dặn dò: _ Học thuộc ghi nhớ,xem kỹ bài học.
Đọc trước “ Bố cục trong văn bản”
************************************
Bài 02_Tiết 07_Tập làm văn
BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
A.Mục tiêu cần đạt: Giúp HS hiểu rõ:
Tầm quan trọng của bố cục trong văn bản,trên cơ sở đó có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản.Thế nào là một bố cục rành mạch,hợp lý để bước đầu xây dựng được những bố cục rành mạch,hợp lý cho bài văn
Tính phổ biến và hợp lý của dạng bố cục ba phần, nhiệm vụ của mỗi phần trong bố cục.Từ đó có thể làm mở bài,thân bài,kết bài đúng hướng hơn
B.Chuẩn bị:
GV: +Nghiên cứu SGK,SGV, sách BTNV 7
+ Bảng phụ
HS : + Đọc ,trả lời trước câu hỏi SGK/28_29_30
C.Lên lớp:
1.Ổn định:
2.Kiểm tra: _ Văn bản là gì? Thế nào là liên kết trong văn
bản?
_ Có những phương tiện liên kết nào? Làm bài tập 5/19
3.Bài mới:
Trang 6a Giới thiệu: Trong bóng đá,các HLV phải sắp xếp các cầu thủ thành một đội hình; còn trong chiến đấu các vị tướng phải bố trí các đạo quân, cách quân thành thế trận Nếu không có sự sắp xếp như vậy, sẽ dẫn đến hậu quả gì? Trong việc tạo lập văn bản cũng thế, các ý cần được bố trí, sắp đặt theo một trình tự hợp lý Đó là nội xung của bài học chúng ta hôm nay
b Tiến trình tổ chức:
HOẠT ĐỘNG DẠY HOẠT ĐỘNG
HỌC GHI BẢNG
* HĐ 1: Hướng dẫn học
sinh tìm hiểu bài:
Bước 1: Tìm hiểu bố
cục của văn bản
? Em muốn viết 1 lá đơn
gia nhập Đội TNTP_ nội
dung lá đơn ấy có cần
được sắp xếp theo một
trình tự không?Vì sao?
? Trật tự ấy gọi là bố
cục.Vậy em hiểu bố
cục của văn bản là gì?
Yêu cầu đọc ghi nhớ
1/30
Bước 2: Tìm hiểu
những yêu cầu về bố
cục trong văn bản:
Yêu cầu đọc hai ví dụ/
29
? Hai câu chuyện trên đã
có bố cục chưa? Cách
kể chuyện như trên bất
hợp lý ở chổ nào?
? Theo em, nên sắp xếp lai
bố cục của chúng ra sao?
? Khi đọc bố cục
mới,người nghe có dễ
tiếp xúc văn bản không?
Bước 3: Tìm hiểu các
phần trong bố cục văn
bản
? Bố cục đày đủ nhất
Theo dõi 1/a/28
_ Cần,vì nó đảm bảo tính hệ thống,rành
mạch,người đọc dễ tiếp thu
Là sự bố trí,sắp xếp các phần ,đoạn theo một trình tự rành mạch,hợp lý
HS đọc GN 1/30
2 HS đọc ví dụ/29
_ Chưa _ Nội dung lộn xộn, chưa thống nhất vớinhau:(Chưa giải thích lại nêu diễn biến, chưa nói nguyên nhân lại nêu kết quả) các ý chưa có sự phân biệt rạch ròi( ý viết về trâu nhập luôn với ếch)
HS thực hiện
_Dễ
HS đọc ghi nhớ 2/30
_ 3 phần (MB,TB,KB)
_ MB: giới thiệu đề
I.Tìm hiểu bài:
1 Bố cục của văn bản:
_ Là sự sắp xếp, bố trí các
phần,đoạn theo một trình tự rành mạch, hợp lý
2 .Yêu cầu về bôï cục:
_Nội dung phải thống nhất
_ Có sự phân biệt rạch ròi giữa các ý
_ Giúp người nghe dễ tiếp thu
3 Các phần của bố cục:
Trang 7của một văn bản gồm
mấy phần? Nêu nhiệm
vụ của mỗi phần?
? MB+ KB viết sơ lược_
Đúng không?
* HĐ 2: Hướng dẫn tiếp
thu, khắc sâu bài học
Yêu cầu đọc ghi nhớ/30
* HĐ 3: Hướng dẫn luyện
tập:
_ BT 1: Tìm ví dụ trong
thực tế để chứng minh
tính thuyết phục
của,hiệu quả của của bố
cục văn bản?
_ BT 2: + Ghi lại bố cục “
Cuộc chia tay của những
con búp bê”.?
+ Có thể kể theo một
bố cục khác?
_ BT 3: Xác định bố cục
của một văn bản đã cho
Gợi ý: _ Nội dung đã
thấy trước?
_ Để bố cục rành mạch
thì:
+ Nêu lời chào mừng HN +
giới thiệu về mình
+ Nêu từng kinh nghiệm
hoc tập( tập trung nghe
giảng, làm bài tập, học
bài cũ, nghiên cứu tài
liệu )
+ Nhờ thế, việc học
phát triển như thế nào?
+ Nguyện vọng muốn
nghe ý kiến troao đổi,góp
ý
+ Chúc ĐH thành công
tài
_TB: triển khai ,phát triển đề tài
_ KB: Kết luận,tạo ấn tượng
Không, cần thu hút người đọc
HS đọc GN
HS đọc_ xác định yêu cầu của BT 1/30
HS thực hiện độc lập
Được, miễn sao rành mạch và hợp lý
HS thảo luận nhóm
Cử đại diện trình bày
_ MB: giới thiệu đề tài _ TB: Triển khai,phát triển đề tài
_ KB: Kết,tạo ấn tượng cho người đọc
III Luyện tập :
_ BT 1/30:
+ Lời kêu gọi (Bác
Hồ) + Diễn văn khai trường( cô Hiệu trưởng ) + Bài văn của những bạn giỏi
_ BT 2/30:
+ Chia đồ chơi_ Thủy: tay lớp_ 2 anh em _ BT 3/30:
+ Chưa thật rành
mạch,hợp lý (1),(2), (3) chỉ kể lại việc học tốt chứ chưa trình bày kinh
nghiệm.Hoặc không phải nói về học tập
Trang 84 Củng cố: _ Vì sao khi xây dựng văn bản, cần phai quan tâm
đến bố cục?
_ Nhiệm vụ của mỗi phần trong bố cục 3 phần?
5 Dặn dò: _ Học thuộc ghi nhớ.
_ Xem kỹ bài mạch lạc trong văn bản?
*************************************
Bài 02_Tiết 08_Tập làm văn
MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
A Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
Có những hiểu biết ban đầu về mạch lac trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản mạch lạc,không đứt đoạn hoặc quẩn quanh
Chú ý đến sự mạch lạc trong các bài tập làm văn
B Chuẩn bị:
GV: + Nghiên cứu kỹ SGK,SGV,sách BTNV 7
+ Bảng phụ
HS: + Đọc ,trả lời trước câu hỏi SGK
C Tiến hành:
1 Ổn định:
2.Kiểm tra: _ Vì sao khi xây dựng văn bản cần phải quan
tâm đến bố cục? Bố cục văn bản là gì?
_ Nêu cụ thể các phần trong bố cục văn bản?
1 1 Bài mới:
Trang 9a giới thiệu:Nói đến bố cục là nói đến sự sắp
đặt,sự phân chia Nhưng văn bản lại không thể không liên kết.Vậy làm thế nào để các phần,các đoạn của một văn bản vẫn được phân cắt rành mạch mà lại không mất đi
sự liên kết? Bài học Mạch lạc trong văn bản sẽ giúp em
các thao tác ,kinh nghiệm đó
b Tiến trình hoạt động:
HOẠT ĐỘNG DẠY HOẠT ĐỘNG
HỌC GHI BẢNG
* HĐ 1: Hướng dẫn
học sinh tìm hiểu bài
Bước 1: Tìm hiểu
tính mạch lạc
Cho đọc mục 1/a/31
GV giảng giải: Mạch
lạc trong Đông y vốn
có nghĩa đen là “
Mạch máu trong cơ
thể “
? Vậy khái niệm “
mạch lạc” trong văn
bản có được dùng theo
nghĩa đen trên không?
? Tuy nhiên nội dung của
khái niệm “mạc lạc”
trong văn bản có xa rới
với nghĩa đen của từ
“mạc lạc” không?
Yêu cầu HS nhắc lai
một số văn bản lớp
6 và nêu bố cục
một văn bản tự
sự? Miêu tả?
Dùng bảng phụ
GV: Yêu cầu mạch
lạc: các sự việc
nối kết nhau hợp lý
theo diễn biến
GV: Yêu cầu mạch
lạc: các diện quan
sát phải có sự liên
kết để tạo cái nhìn
tổng thể
? Vậy em hiểu mạch
1 em đọc
Vậy không có nghĩa tương tự,có các tính chất: _Trôi chảy_
_ Tuần tự trôi qua phần đầu _ Thông suốt,liên tục,không đứt đoạn
_“ CRTC” ,”
Thánh Gióng”, “
SN Cà Mau”
+ Văn bản tự sự:
Giới thiệu sự việc_ diễn biến sự việc_ kết thúc sự việc_ý nghĩa sự việc
+ Văn bản miêu tả:
Giới thiệu cảnh vật_miêu tả theo sự quan sát_
cản nghĩ về cảnh vật
HS tự rút ra
I Tìm hiểu bài:
1 Mạch lạc trong văn bản:
_ Là sự tiếp nối các câu,các ý theo một trình tự hợp lý
2 Các điều kiện để có một văn bản mạch lạc:
Trang 10lạc trong văn bản là gì?
GV: Các ý,các phần
trong văn bản thống
nhất, hướng về
một chủ đề chung
Bước 2: Tìm hiểu
các điều kiện để
văn bản có tính
mạch lạc
? Mình nghĩ ra ý nào,
viết ra là có một văn
bản mạch lạc_đúng
không? Tại sao?
GV : Ví thế để tạo
tính mạch lạc cần
có các điều kiện
như thế nào?
Cho HS đọc mục 2.a/
31
? Các sự việc trong văn
bản “ Cuộc chia búp
bê” xoay quanh sự việc
chính nào? Những nhân
vật chính nào?
? Sự chia tay và nhũng
con búp bê đóng vai trò
gì?
? Theo em sự lặp đi
lặp lại một số từ
ngữ có tác dụng gì?
? Hãy cho biết các
đoạn trong văn bản
được nối với nhau theo
mối liên hệ nào?
? Qua đó ,em thấy để
tạo tính mạch lạc
trong văn bản cần có
nhũng điều kiện nào?
Cho đọc điểm 2/ghi
nhớ
* HĐ 2: Hướng dẫn
khắc sâu kiến thức qua
ghi nhớ
* HĐ 3: Hướng dẫn
luyện tập
_ BT 1: HS làm độc lập:
Không, vì văn bản chưa được sắp xếp,không có bố cục
HS thảo luận nhóm
_ Hai anh em Thành _Thủy phải chia tay,chia những con búp bê
Đóng vai trò chính trong truyện_ đề tài,chủ đề
Biểu thị sự liên kết các sự việc
Thời gian,không gian,tâm lý,ý nghĩa
HS rút ra hai ý nhỏ
HS đọc ghi nhớ 2/32
Hai em đọc lại
nhớ/32
HS theo dõi thực hiện
_ Các phần,đoạn cùng nói về một đề tài,hướng về một chủ đề chung _ Các phần được tiếp nối với nhau theo một trình tự hợp lý
II Bài học:
Ghi nhớ/32
III Luyện tập:
_ BT 1: Tìm hiểu tính mạch lạc:
a “Mẹ tôi”: _ Có lời giới thiệu của nhân vật tôi, nói rõ lý do gì mà bố viết thư cho con
_ Sau đó là bức thư được E nhớ lại: + Bố nhắc lại sự hỗn láo của con + Bố nhắc lại quá khứ mẹ lo mất con,đánh gia sự hi sinh của mẹ
+ Bố đặt giả định ngày mất mẹ
+ Bố yêu cầu nghiêm khắc