VĂN 7 TUAN 16

Vậy để giúp các em nói và viết đúng trong khi giao tiếp, chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu qua bài “chuẩn mực sử dụng từ ” Hoạt động 1:Hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung.31p -Gọi học sinh đ

Trang 1

Tuần 16 (Tiết 61-tiết 64) -Chuẩn mực sử dụng từ

-Ôn tập văn bản biểu cảm

- Mùa xuân của tôi -Sài Gòn tôi yêu Ngày soạn :29/11/2010 Ngày dạy:611/12/2010

Tiết 61.CHUẨN MỰC SỬ DỤNG TỪ

I.Mức độ cần đạt:

Hiểu các yêu cầu của việc sử dụng từ đúng chuẩn mực

Có ý thức sử dụng từ đúng chuẩn mực

II.Trọng tâm kiến thức ,kĩ năng:

1 Kiến thức: các yêu cầu của việc sử dụng từ đúng chuẩn mực.

2 Kĩ năng:

-Sử dụng từ đúng chuẩn mực

-Nhận biết được các từ được sử dụng phạm vi các chuẩn mực sử dụng từ

III.Hướng dẫn thực hiện:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của họcsinh Nội dung chính

1.Ổn định lớp:1p

2.Kiểm tra bài cũ:5p

-Thế nào là chơi chữ?

-Em hãy trình bày sự hiểu biết của

mình về các lối chơi chữ ? Mỗi loại cho

ví dụ để minh hoạ

3.Bài mới :

Giới thiệu :1p.Trong khi nói hoặc viết,

do cách phát âm không chinh xác, cách

sử dụng từ chưa đúng nghĩa, chưa đúng

sắc thái biểu cảm hoặc chưa đúng ngữ

pháp hoặc lạm dụng từ địa phương, từ

Hán Việt mà ta dễ gây ra tình trạng khó

hiểu hoặc hiểu lầm Vậy để giúp các

em nói và viết đúng trong khi giao tiếp,

chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu qua

bài “chuẩn mực sử dụng từ ”

Hoạt động 1:Hướng dẫn học sinh tìm

hiểu chung.31p

-Gọi học sinh đọc phần I SGK/166

-Các từ in đậm trong câu sau đây sai

âm, sai chính tả như thế nào? Các em

sửa lại cho đúng?

-Học sinh trả bài

-Học sinh đọc

-Học sinh trình bày

A.Tìm hiểuchung:

-Sử dụng từ đúng âm, đúng chính tả

Trang 2

Giáo viên chốt:Dùi – vùi

Tập tẹ - bập bẹ

Khoảng khắc – khoảnh khắc

GV:Hoặc là chúng ta thường mắc các

lỗi như:

cây tre – cây che

giữ gìn lại viết là giữ dìn

Vậy nguyên nhân nào dẫn đến sai âm

và và sai chính tả

-Do phát âm sai dẫn đến sai chính tả

Hoặc viết sai chính tả do nhiều nguyên

nhân: ảnh hưởng tiếng địa phương

không phân biệt n/l , x/l …hoặc không

phân biệt thanh hỏi, ngã

GV gọi học sinh đọc phần II SGK/166

-Các từ in đậm trong các câu sau đây

dùng sai nghĩa như thế nào? Giải thích

Em hãy dùng từ khác để sửa lại cho

đúng những câu diễn đạt?

-Nguyên nhân nào dẫn đến dùng từ ngữ

sai nghĩa?

-Do đó muốn dùng đúng nghĩa ta cần

căn cứ vào yếu tố nào?

Giáo viên nhận xét,chốt ý

Gọi học sinh đọc phần III SGK/167

-Các từ in đậm trong các câu sau đây

sai về sắc thái biểu cảm và không phù

hợp với tình huống giao tiếp như thế

nào?

-Em hãy giới thiệu và tìm các từ thích

hợp để thay thế các từ đó

Giáo viên nhận xét

-Học sinh chú ý

-Học sinh đọc

 HS giải thích nghĩa:

+Sáng sủa: nói về khuôn mặt, màu sắc,

sự vật

+Cao cả: bằng việc làm, hoạt động tốt được mọi người tôn trọng

+Biết: hiểu biết

Do không nắm vững khái niệm của từ.Không phân biệt đượccác từ đồng nghĩa, gần nghĩa

Căn cứ vào câu cụ thể, vào ngữ cảnh để nhận xét lỗi và tìm từ ngữ thích đáng để sửa

-Học sinh đọc

+hào quang – đẹp

vì hào quang là danh

từ không thể làm vị ngữ như tính từ

+thảm hại – tổn thất

vì từ “thảm hại” là tính

từ mà bổ ngữ phải là

-Sử dụng từ đúng nghĩa:

-Sử dụng từ đúng tính chất ngữ pháp của từ:

Trang 3

-“lãnh đạo” có phù hợp trong câu này

hay không? Vậy ta nên thay từ gì?

GV: Dùng trong câu trên là sai nghĩa,

không phù hợp với quân giặc đi xâm

lược.Do đó khi sử dụng từ ta nên sử

dụng đúng sắc thái biểu cảm, hợp

phong cảnh.Do những đặc điểm về lịch

sử,địa lí,phong tục tập quáng,mỗi địa

phương có những từ ngữ riêng gọi là từ

địa phương

-Vậy trong trường hợp nào không nên

sử dụng từ địa phương?

Ví dụ:

Nói (viết ):Công ti cầu đường

Không nói (viết)công ti kiều lộ

Nói :cha mẹ nào chẳng thương con

Không nói:phụ mẫu nào mà chẳng

thương con

-Vậy muốn sử dụng từ một cách chuẩn

mực ta phải lưu ý mấy điều?

Giáo viên giáo dục học sinh có sự lựa

chọn cách sử dụng từ để giao tiếp có

hiệu quả

Hoạt động 2.Hướng dẫn tự học.3p

4.Củng cố:3p

-Khi sử dụng từ chúng ta cần chú ý

những gì?

-Có nên lạm dụng từ địa phương và từ

Hán Việt không?

5.Dặn dò :1p

-Học bài,xem lại nội dung bài học

-Chuẩn bị bài:Luyện tập sử dụng

từ/179

-Chuẩn bị bài tập 1 theo mẫu SGK

-Đọc bài tập làm văn của bạn cùng

lớp,nhận xét những từ bạn dùng sai-nêu

cách sửa

động từ

+giả tạo phồn vinh – phồn vinh giả tạo Vì giả tạo là tính từ, phồn vinh là danh từ, mà tính từ làm định ngữ phải đứng sau danh từ

Từ “lãnh đạo” mang sắc thái trân trọng không phù hợp trong ngữ cảnh này

-Trong tình huống trang trọng

-Trong các văn bản hành chính,chính luận

-Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợp phong cảnh:

-Không nên lạm dụng

từ địa phương:

B.Hướng dẫn tự học.

Viết một đoạn văn ngắn trong đó sử dụng chính xác 3 từ cụ thể

Trang 4

Tiết 62 ÔN TẬP VĂN BIỂU CẢM

Hệ thống hóa toàn bộ kiến thức,kĩ năng đã học ở phần đọc hiểu văn bản các văn bản trữ tình đã học ở học kì I

1.Kiến thức:

-Văn tự sự ,miêu tả và các yếu tố tự sự ,miêu tả trong văn biểu cảm

-Cách lập ý và lập dàn bài cho một đề văn biểu cảm

-Cách diễn đạt trong bài văn biểu cảm

2.Kĩ năng:

-Nhận biết,phân tích đặc điểm của văn bản biểu cảm

-Tạo lập văn bản biểu cảm

II.Hướng dẫn thực hiện:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung chính

1.Ổn định lớp:1p

2.Kiểm tra bài cũ :5p

Giáo viên kiểm tra việc chuẩn bị bài

ở nhà của học sinh

3.Bài mới:

Giáo viên giới thiệu yêu cầu của bài

ôn tập.1p

Hoạt động 1:Hệ thống hóa kiến

thức :1op

-Văn biểu cảm là gì ?đặc điểm của

bài văn biểu cảm:

-Nêu các bước làm bài văn biểu

cảm?

-Vì sao phài xác định 4 bước như vậy

?

-Hãy trình bày nhiệm vụ của từng

phần trong văn bản?

Hoạt động 2:Thực hành.22p

Gọi học sinh đọc lại văn bản Hải

Đường/73 và An Giang/89

-Hãy cho biết văn miêu tả và văn

biểu cảm khác nhau ở chỗ nào?

-Học sinh nêu

Định hướng đúng vấn đề cần giải quyết

MB:giới thiệu vấn

đề biểu cảm.Ấn tượng chung về vấn đề đó

TB:tự sự ,miêu tả ,biểu cảm

KB:nhận định,khái quát,kết luận vấn đề biểu cảm

-Học sinh đọc

A.Hệ thống hóa kiến

thức:

-Đặc điểm của văn biểu cảm

-Bố cục của bài văn biểu cảm

-Lập ý cho bài văn biểu cảm

-Các yếu tố tự sự ,miêu

tả ,biểu cảm trong bài văn biểu cảm

B.Thực hành

1

-Văn miêu tả:tả là chủ yếu,nhằm tái hiện đối tượng(người,vật,cảnh)sao cho người khác cảm nhận

Trang 5

Gọi học sinh đọc lại bài Kẹo

mầm/138

-Văn biểu cảm khác văn tự sự ở

điểm nào?

-Tự sự,miêu tả trong văn biểu cảm

đóng vai trò gì ?Chúng thực hiện

những vai trò gì?Nêu ví dụ ?

GV giảng thêm:thiếu tự sự ,miêu tả

thì tình cảm mơ hồ,không cụ thể,bởi

vì tình cảm,cảm xúc của con người

nãy sinh từ sự việc,cảnh vật cụ thể

-Cho một đề bài văn biểu cảm,chẳng

hạn:cảm nghĩ về mùa xuân,em sẽ

thực hiện bài qua những bước nào?

Giáo viên chốt ý

-Học sinh đọc và trình bày

được nó -Văn biểu cảm:mượn đặc điểm,phẩm chất của văn miêu tả-nói lên suy nghĩ,cảm xúc của mình 2

Văn tự sự:nhằm kể lại một câu chuyện có đầu có cuối,có nguyên nhân,kết quả còn trong văn biểu cảm,yết tố tự sự chỉ để làm nền nhằn bộc lộ cảm xúc qua sự việc đó

3

Tự sự miêu tả trong văn biểu cảm đóng vai trò làm giá đỡ cho tình cảm,cảm xúc của tác giả được bộc lộ

4.4 bước

Đề bài: Cảm nghĩ mùa xuân

1.Thực hiện qua các bước: -Tìm hiểu đề

-Lập ý (xác định biểu hiện những tình cảm gì? Đối với người hay cảnh gì?) -Lập dàn bài

- Đọc và sửa chữa

2.Tìm ý và sắp xếp ý: -Mùa xuân đem lại cho mỗi người một tuổi trong đời

-Mùa xuân là mùa đâm chồi nảy lộc của thực vật,

là mùa sinh sôi của muôn loài

-Mùa xuân là mùa mở đầu cho một năm, mở đầu cho một kế hoạch, một dự định

-Mùa xuân đem lại cho

em biết bao suy nghĩ về mình và mọi người xung quanh

Trang 6

-Bài văn biểu cảm thường sử dụng

những phương pháp tu từ nào?người

ta nói văn biểu cảm gần với thơ,em

có đồng ý không ,vì sao ?

Gọi học sinh đọc lại bài :cây sấu Hà

Nội/100.cảm nghĩ về một bài ca

dao/146

4.Củng cố :2p Giáo viên nhấn mạnh

chung các yếu tố tự sự ,miêu tả trong

văn biểu cảm

5.Dặn dò:1p

Xem lại nội dung bài học,ôn tập

chuẩn bị thi học kì 1

Chuẩn bị bài:ôn tập tác phẩm trữ tình

Chuẩn bị theo những câu hỏi

SGK/180-181-182

-Học sinh chú ý

5

Văn biểu cảm thường sử dụng các biện pháp :so sánh,ẩn dụ,nhân hóa

C.Hướng dẫn tự học.

Tìm ý và sắp xếp ý để làm một bài văn theo đề bài văn biểu cảm

Trang 7

Tiết 63.MÙA XUÂN CỦA TÔI

(Vũ Bằng )

Cảm nhận được tình yêu quê hương của một người miền Bắc sống ở miền Nam qua

lối viết tùy bút tài hoa ,độc đáo

1.Kiến thức :

-Một số hiểu biết về Vũ Bằng

-Cảm nhận được nét riêng của cảnh sác thiên nhiên,không khí mùa xuân ở Hà Nội và

miền Bắc

-Thấy dược tình yêu quê hương đất nước thăm thắm thiết và sâu đậm và ngòi bút tinh

tế của tác giả

2.Kĩ năng :

-Đọc –hiểu văn bản tùy bút

-Phân tích áng văn xuôi trữ tình giàu chất thơ,nhận biết và làm rõ vai trò của các yếu

tố miêu tả trong văn biểu cảm

II.Hướng dẫn thực hiện:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung chính

1.Ổn định lớp :1p

2.Kiểm tra bài cũ :5p

-Đọc thuộc lòng một đoạn văn tromg

bài:Cốm :một thứ quà của lúa non ?(khoảng

5-6 câu )

-Nêu nội dung và nghệ thuật của bài ?

3.Bài mới:

Gới thiệu sơ lược về tác giả-dẫn vào bài

mới.1p

Hoạt động 1:Hướng dẫn học sinh tìm

hiểu chung:18p

Giáo viên đọc mẫu văn bản 1 đoạn

Lưu ý học sinh:đọc giọng chậm rãi,sâu

lắng

-Cho biết vài nét về tác giả?

-Bài ‘’Mùa xuân của tôi’’được sáng tác

theo thể loại nào ?

-Bài tùy bút này ra đời trong hoàn cảnh

nào?

-Văn bản này có bố cục mấy đoạn ?nội

dung từng đoạn ?

Giáo viên chốt:

Đoạn 1:đầu mê luyến mùa xuân:tình cảm

của con người với mùa xuân là một quy

Học sinh trả bài

-Học sinh chú ý và đọc lại

-Dựa vào chú thích trình bày

Thể loại:Tùy bút

Khi đất nước bị chia cắt hai miền

 Bố cục:3 đoạn

I.Tìm hiểu chung

Vũ Bằng (1913-1894),sinh tại Hà Nội,ông có sở trường

về truyện ngắn,bút

kí ,tùy bút

Thương nhớ mười hai

là tập tùy bút –bút kí của nhà văn được viết trong cảnh đất nước bị chia cắt

Trang 8

luật tất yếu,tự nhiên.

Đoạn 2 :tôi yêu sông xanh mở hội liên

hoan:cảnh sắc và không khí mùa xuân ở đất

trời và lòng người

Đoạn 3:còn lại:cảnh sắc riêng của đất trời

mùa xuân từ sau ngày rằm tháng giêng

Hoạt động 2:Hướng dẫn học sinh đọc

hiểu văn bản:23p

-Bài văn viết về cảnh sắc và không khí mùa

xuân ở đâu?Hoàn cảnh và tâm trạng của tác

giả khi viết bài này ?

-Khi mùa xuân đến con người có tâm trạng

gì?

-Tìm câu văn trong bài diễn tả tâm trạng

đó?

Giáo viên:đoạn văn như muốn tranh

luận,biện bác với ai đó cốt để khẳng định

cái quy luật rất đổi tự nhiên,tất yếu của tình

cảm con người:yêu mến mùa xuân,hạnh

phúc tuổi trẻ và lòng người

-Tại sao tác giả lại mở đầu đoạn bằng

câu’’mùa xuân của tôi’’?(174)

-Cảnh sắc và không khí mùa xuân được nhớ

lại qua những hình ảnh và chi tiết nào ?

Giáo viên chốt :hình ảnh tiêu biểu của

mùa xuân tháng giêng’’mưa riêu

riêu buốt căn căn nữa’’

-Con người Hà Nội những lúc trời đất mang

mang như vậy ra đường họ trang bị những

gì?

-Những tình cảm gì trỗi dậy mạnh mẽ trong

lòng tác giả khi mùa xuân đến?

-Theo em vì sao lúc này tác giả lại nói đến

không khí mùa xuân?

Giáo viên:Lúc này tác giả đang xa

quê-Ở đất Bắc trong những ngày tháng giêng.khi mùa xuân đến,tác giả hồi nhớ lại mùa xuân của miền Bắc,mùa xuân của Hà Nội với tâm trạng hào hức,tha thiết ,nồng nàn

Vui mừng quý trọng mùa xuân

thương ai cấm được thì mới hết

Đây là mùa xuân riêng trong hởi ức của người sầu xa xứ

-Nhóm 2p -Học sinh trình bày nhóm

áo bông,ngậm một ống điếu,thú giang hồ trỗi dậy

con người sống lại thèm khát yêu thươngkhi nắng ấm về,về nhà không khí đoàn tụ gia đìnhêm đềm trên kính dưới nhường

II.Đọc –hiểu văn

bản:

1.Nội dung :

-Tình cảm tự nhiên đối với mùa xuân Hà Nội

-Nỗi nhớ cảnh sắc,không khí đất trời

và đất trời lúc mùa xuân sang

+Những nét riêng của thời tiết,khí hậu miền Bắc lúc mùa xuân sang

+Những nét riêng của ngày tết miền Bắc-một nét đẹp văn hóa của người việt,của không khí đoàn tụ ,sum họp trong mỗi gia đình

+Cảm nhận về lòng người lúc mùa xuân sang

Trang 9

không khí ấm áp trội về-nhớ quê nhiều hơn.

-Cảnh sắc và không khí mùa xuân Hà Nội

như thế nào ?

-Sau ngày rằm tháng giêng không khí và

cảnh sắc thiên nhiên như thế nào ?

Giáo viên giáo dục học sinh yêu thiên nhiên

yêu cái đẹp

-Em có nhận xét gì về giọng điệu và ngôn

ngữ của đoạn văn này ?

-Tác giả đã sử dụng những phương thức

biểu đạt nào trong đoạn này ?biện pháp

nghệ thuật nào ?

-Qua bài này,em có càm nhận gì về cảnh

sắc mùa xuân miền Bắc qua ngòi bút tài

hoa,tinh tế của tác giả?

4.Củng cố:3p

-Cảnh sắc và không khí mùa xuân Hà Nội

như thế nào ?

đẹp,mang một vẻ đẹp riêng,dạt dào tình người

-Học sinh thảo luận nhóm 2 phút

-Học sinh đại diện nhóm trình bày

-Nỗi nhớ cảnh sắc,không khí đất trời

và lòng người sau ngày rằm tháng giêng +Cảm nhận tình tế về

sự thay đổi của thời tiết khí hậu mùa xuân

ở thời điểm sau rằm tháng giêng

+Cảm nhận về cuộc sống êm đềm thường nhật trở lại sau tết:gợi nhớ những nếp sống ,sinh hoạt đời thường

2.Nghệ thuật:

-Trình bày nội dung văn bản theo mạch cảm xúc lôi cuốn say mê

-Lựa chọn từ ,ngữ,câu văn linh hoạt,biểu cảm giàu hình ảnh -Có nhiều so sánh,liên tưởng phong phú,độc đáo ,giàu chất thơ

3.Ý nghĩa văn bản.

-Văn bản đem đến cho người đọc cảm nhận về vẻ đẹp của mùa xuân trên quê hương miền Bắc hiện lên trong nỗi nhớ của con người xa quê -Văn bản thể hiện sự gắn bó máu thịt giữa con người với quê hương ,xứ sở-một biểu hiện cụ thể của tình yêu đất nước

III.Hướng dẫn tự

học.

Ghi lại những câu văn

mà em cho là hay

Trang 10

-Nêu nội dung của bài ?

5.Dặn dò :1p

-Đọc lại văn bản

-Học bài,xem lại nội dung bài học

Chuẩn bị bài:Sài gòn tôi yêu(hướng dẫn

học thêm)

-Đọc trước văn bản

-Phân chia bố cục?nêu nội dung?

-Soạn theo câu hỏi đọc hiểu văn bản/172

-173

+Tác giả cảm nhận Sài Gòn về những

phương diện nào?dựa vào mạch cảm xúc và

suy nghĩ của tác giả?

+’’đầu hàng triệu người khác ‘’tác giả đã

bày tỏ lòng yêu mến của mình với Sài Gòn

qua những cảm nhận chungg về thiên nhiên

của cuộc sống nơi ấy ?

trong văn bản và phân tích

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	124 KB