Giáo án Ngữ văn 7 tuần 7

MỤC TIÊU 1/ Kiến thức: - Sơ giản về tác giả Hồ Xuân Hương - Vẻ đẹp và thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ bánh trôi nước - Tính chất đa nghĩa của ngôn ngữ và hình tượng trong

Ngày soạn: Bài 7 Tuần:7 Ngày dạy: BÁNH TRÔI NƯỚC Tiết: 25,26

Hướng dẫn đọc thêm :Buổi chiều đứng ở phủ

Thiên Trường trông ra ,Sau phút chia ly

I MỤC TIÊU

1/ Kiến thức:

- Sơ giản về tác giả Hồ Xuân Hương

- Vẻ đẹp và thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua bài thơ bánh trôi nước

- Tính chất đa nghĩa của ngôn ngữ và hình tượng trong bài thơ

- Bức tranh làng quê trong sáng tác của Trần Nhân Tông

- Tâm hồn cao đẹp của vị vua tài đức

- Đặc điểm của thể thơ song thất lục bát

- Sơ giản về Chinh phụ ngâm khúc ,tác giả Đặng Trần Côn

2/ Kỹ năng:

- Nhận biết thể loại của văn bản

- Đọc- hiểu , phân tích văn bản thơ Nôm Đường luật

- Vận dụng kiến thức về thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đường luật

- Phân tích nghệ thuật tả cảnh tả tâm trạng trong đoạn trích

3/ Thái độ:

- Sự đồng cảm nơi người đọc ,khát vọng học tập để vươn lên làm giàu đất nước

và hạnh phúc cho mình

II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC

a/ Giáo viên: Sách giáo khoa ,sách giáo viên bảng phụ

b/ Học sinh: Sách giáo khoa , vở ghi, trả lời câu hỏi

III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP

4’ 1/ Ổn định- Kiểm tra bài cũ:

a/ Nêu nội dung văn bản Bài ca Côn Sơn?

b/ Nêu nghệ thuật văn bản Bài ca Côn Sơn?

2/ Dạy bài mới :

1' Hồ Xuân Hương một nữ sĩ xuất sắc ,bà đã có nhiều đóng góp cho kho tàng văn

học nước nhà với nhiều tác phẩm đặc sắc như :vịnh cái quạt ,quả mít ốc nhồi, đánh đu

…và một bài thơ nỗi tiếng là bánh trôi nước

TG Nội dung Họat động giáo viên Họat động học sinh

5’ I Giới thiệu chung:

A, Bánh trôi nước 1)Tác giả :Hồ Xuân Hương (? ?)con Hồ Phi Diễn quê Hà Nội

2)Tác phẩm :bánh trôi nước một lọai bánh

Họat động 1 :

?nêu sơ nét về tác giả

và tác phẩm ?

HS:Hồ Xuân Hương con Hồ Phi Diễn

-lọai bánh thường được cúng ở miền Bắc vào ngày 3-3 âm lịch

HS:thất ngôn tứ tuyệt ,gieo

5'

20'

thường được cúng ở miền

Bắc vào ngày 3-3 âm lịch

B/ Buổi chiều đứng ở phủ

Thiên Trường trông ra:

1)Tác giả :Trần Nhân

Tông 1258-1308 ông vua

yêu nước lãnh đạo 2 cuộc

chiến chống Nguyên –

Mông nhà thơ của đời

Trần

2)Tác phẩm :sáng tác

trong dịp về thăm quê cũ ở

Thiên Trường

C/ Sau phút chia ly:

1)Tác giả : Đặng Trần

Côn làng Nhân Mục

Thanh xuân Hà Nội sống

vào nửa tk XVIII bản dịch

của Đòan Thị Điểm

1705-1748 tỉnh Hưng Yên

2)Tác phẩm :là khúc ngâm

của người sầu thương nhớ

nhung của người vợ có

chồng ra trận là kiệt tác

trong lịch sử văn học

VN,thể song thất lục bát

II Tìm hiểu văn bản :

A Bánh trôi nước:

1/ Nội dung:

Là bài thơ có nhiều tầng

ý nghĩa:

-Ý nghĩa tả thực :hình ảnh

bánh trôi nước trắng, tròn,

chìm, nổi

-Ngụ ý sâu sắc:

+Trân trọng , ngợi ca vẽ

đẹp duyên dáng, phẩm

chất trong sáng , nghĩa

tình sắc son của người phụ

nữ ;

+Cảm thông xót xa cho

thân phận chìm nổi của

?Nêu sơ nét về tác giả

?nêu sơ nét về tác phẩm ?

Nêu sơ nét về tác giả?

Họat động 2 :

?nêu thể lọai thơ và đặc điểm thể thơ ?

?bài thơ nói lên điều gì?

? đọc những bài ca dao

có mô típ” thân em “?

?tìm thành ngữ được sử dụng ?tấm lòng son được hiểu như thế nào?

1,2,4 hoặc 2,4

Hs:Trần Nhân Tông

1258-1308, ông vua yêu nước ,nhà thơ tiêu biểu của đời Trần

HS:sáng tác nhân dịp về thăm quê cũ ở Thiên Trường

Hs: Đặng Trần Côn làng Thanh Xuân Hà Nội sống nửa tk 18

Đòan Thị Điểm :1705-1748 quê Hưng Yên nói về nỗi lòng của người phụ nữ có chồng ra trận theo thể song thất lục bát

4câu thành 1 khổ ,số khổ không hạn định luật bằng trắc

Hs:bánh trôi chỉ là cái cớ để tác giả kể ,tả chứng minh cho cuộc đời và thân phận của mình

HS:thân em như lá đài bi Thân em như tấm lụa… HS:thân phận chìm nổi và phê phán sự bất công trong

xã hội nhưng người phụ nữ vẫn kiên trinh thách thức HS: nhân bánh được ẩn

dụ ,nhân hóa thành tấm lòng son sắt thủy chung ,nhân hậu ,vẻ đẹp hòan mĩ

5'

15'

người phụ nữ

2/ Nghệ thuật:

-Vận dụng điêu luyện

những quy tắc của thơ

Đường luật

-Sử dụng ngôn ngữ thơ

bình dị , gần gũi với lời ăn

tiếng nói hằng ngày , với

thành ngữ mô típ dân gian

-Sáng tạo trong việc xây

dựng hình ảnh nhiều tầng

ý nghĩa

III.Tổng kết:

Là bài thơ thể hiện cảm

hứng nhân đạo trong vh

viết VN dưới thời PK , ca

ngợi vẻ đẹp , phẩm chất

của người phụ nữ đồng

thời thể hiện lòng cảm

thương sâu sắc với thân

phận chìm nổi của họ

B Buổi chiều đứng phủ

Thiên Trường trông ra:

1/ Nội dung :

-Bức tranh cảnh vật làng

quê thôn dã:

+không gian, thời gian

+Ánh sáng, màu sắc, âm

thanh

+Sự sống bình yên của

thiên nhiên và con người

hoà quyện

- Con người nhà thơ

+Cái nhìn "vãn vọng"của

vị vua –thi sĩ

+Tâm hồn gắn bó máu thịt

với cuộc sống bình dị

+Xúc cảm sâu lắng

2/ Nghệ thuật:

- Kết hợp giữa điệp ngữ và

tiểu đối, tạo nhịp điệu thơ

Nêu nghệ thuật văn bản?

Hoạt động 3

?hai câu đầu tả cảnh gì,

ở đâu ?

? đạm tự yên gợi lên không khí như thế nào cho cảnh vật ?

?câu 3,4 tả cảnh gì gợi cho người đọc ấn tượng gì ?

?nêu đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ ?

của người phụ nữ vượt lên

số phận của cuộc đời HS:ngôn ngữ bình dị bài thơ cho thấy Hồ Xuân Hương trân trọng vẻ đẹp ,phẩm chất trong sáng son sắt của người phụ nữ VN và cảm thương sâu sắt cho thân phận chìm nổi của họ

HS:tả buổi chiều ở thiên trường dười cách nhìn của một ông vua

HS:sương như có như không bao bọc lan tỏa khiến người ngắm cảm nhận cái

êm đềm của làng cảnh buồn man mác trong tâm hồn một

vị vua HS:sáo của trẻ chăn trâu , đồng vắng hoe bạch hạc bay liệng thấy được tâm hồn cao với dân

HS:cảnh tượng trầm lặng

mà không đìu hiu sáng lên

sự sống của con người trong

sự hòa hợp với cảnh vật thiên nhiên nên thơ tuy có địa vị nhưng vua gắn bó với quê hương

HS:thể hiện nỗi lòng thương nhớ triền miên của người phụ nữ có chồng đi chinh chiến ở nơi xa

HS:nghệ thuật đối lập được

sử dụng hiệu quả khắc họa

êm ái, hài hoà

- Sử dụng ngôn ngữ miêu

tả đậm chất hội hoạ , làm

hiện lên hình ảnh thơ đầy

thi vị

-Dùng cái hư làm nổi bật

cái thực và ngược lại qua

đó khắc hoạ hình ảnh bình

dị

3/ Ý nghĩa:

Bài thơ thể hiện hồn thơ

thắm thiết tình quê của vị

vua anh minh tài đức Trần

Nhân Tông

III Tổng kết

C/ Sau phút chia ly:

1/ Nội dung:

Tâm trạng của người

chinh phụ sau phút chia ly

được diễn tả ở nhiều mức

độ khác nhau:

+Người chinh phụ cảm

nhận về nổi cách xa chồng

vợ

+Người chinh phụ thấm

thía tình cảm oái oăm :tình

vợ chồng nồng thắm mà

không được gần nhau

niềm khao khát hạnh phúc

lứa đôi của người chinh

phụ được tái hiện như

những đợt sóng tình cảm

triền miên không dứt

-Lòng cảm thông sâu sắc

của tác giả với nổi niềm

của người chinh phụ:

+Thấu hiểu tâm trạng của

người phụ nữ có chồng đi

chiến trận

+Đồng cảm với mong ước

hạnh phúc lứa đôi

2/ Nghệ thuật:

? đây là tâm trạng của

ai ? -Hai câu đầu sử dụng biện pháp nghệ thuật gì -Người vợ nhìn thấy gì sau phút chia li đó ?

?hình ảnh mây biếc,núi xanh có ý nghĩa gì?

nhận xét các địa danh ? -Các địa danh lặp lại

có dụng ý gì?

?biện pháp nghệ thuật

cò tác dụng gì

?nhận xét nhịp điệu ,tác dụng câu hỏi cuối

để làm gì ?

?nêu đặc sắc về ý nghĩa

nỗi cô đơn quạnh quẻ ,chiếc bóng chia li vô vọng

HS:mây ,núi xa vời vợi cho thấy sự ngăn cách của con người về mặt không gian ,mây biếc núi xanh gợi sự hòai mong vô vọng sự lẻ loi HS: địa danh thuộc vùng Trung Hoa không gian xa cách mênh mông của người

đi kẻ ở , đối thể hiện sự lưu luyến giữa hai người

HS:nhịp theo kiểu bắt cầu tạo nhịp vòng tròn thể hiện không gian xa cách ngày càng rộng lớn và tâm trạng tuyệt vọng của người vợ trẻ người vợ đang hứng chịu từng ngày nỗi nhớ như

vò xé tâm can của nàng ngôn từ điêu luyện , điệp ngữ tài tình

-Khắc họa nỗi sầu chia li của người chinh phụ có chồng ra trận ,tố cáo chiến tranh phi nghĩa thể hiện niềm khát khao hạnh phúc của người phụ nữ

HS làm bài tập

-Sử dụng thể thơ song thất lục bát

-Cực tả tâm trạng buồn nhớ nhung vời vợi qua hình ảnh địa danh có tính chất ước lệ tượng trưng -Sáng tạo trong việc sử dụng phép đối, điệp ngữ, câu hỏi tu từ … góp phần thể hiện giọng điệu buồn

3/ Ý nghĩa:

Nổi buồn chia phôi của người chinh phụ sau lúc tiễn đưa chồng ra trận .Qua đó tố cáo chiến tranh phi nghĩa đẩy hạnh phút lứa đôi chia lìa

III Tổng kết:

*Luyện tập

của văn bản ?

Hoạt động 4 -Y/ cầu hs làm bài tâp

4' 3)Củng cố :

a/Hai nghĩa ,nghĩa nào quyết định giá trị bài thơ ? tại sao ?

b/Nêu hành động của em về vấn đề bảo vệ môi trường ?

c/ Nêu cảm nhận của em về người phụ nữ ngày xưa ?

1’ 4)Dặn dò :

-Hoc thuộc lòng bài thơ

-Tìm đọc một vài bài kháccủa Hồ Xuân Hương

-Phân tích hiệu quả nghệ thuật của các biểu hiện Việt hoá trong bài thơ

-Phân tích tác dụng của một vài chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong đoạn trích

-Nhận xét về các mức độ tình cảm của người chinh phụ được diễn tả qua các khổ thơ song thất lục bát

-Soạn bài Qua đèo ngang trang 102 theo câu hỏi trong sgk

Ngày dạy: QUAN HỆ TỪ Tiết:27

I.MỤC TIÊU

1/ Kiến thức:

- Khái niệm quan hệ từ

- Việc sử dụng quan hệ từ trong giao tiếp và tạo lập văn bản

2/ Kỹ năng:

- Nhận biết quan hệ từ trong câu

- Phân tích được tác dụng của quan hệ từ

3/ Thái độ:

- Có ý thức học tập để sử dụng tốt quan hệ từ

II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC

a/ Giáo viên: Sách giáo khoa ,sách giáo viên ,bảng phụ

b/ Học sinh: Sách giáo khoa, vở ghi, trả lời câu hỏi

III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP

4’ 1/ Ổn định- Kiểm tra bài cũ:

a/Sử dụng từ Hán Việt để tạo sắc thái biểu cảm gì? cho ví dụ ?

b/ Tại sao không nên lạm dụng từ Hán Việt?

2/ Dạy bài mới :

1' Trong tiếng Việt có một số từ dùng để nối các câu để làm cho bài văn mạch lạc hơn ,hôm nay ta sẻ tìm hiểu về lọai từ này

10’

11'

15'

I Thế nào là quan hệ từ:

Quan hệ từ để biểu thị các ý

nghĩa quan hệ :sỡ hữu ,so

sánh ,nhân quả,đẳng lập …

Vd: Nếu trời mưa thì tôi sẻ đi

học trễ

II Sử dụng quan hệ từ :

- Trong khi nói hoặc viết có

trường hợp bắt buộc phải sử

dụng quan hệ từ vì nếu không

có câu sẻ đổi nghĩa hoặc

không rỏ nghĩa

-Cũng có trường hợp không

bắt buộc dùng quan hệ từ

-Có môt số quan hệ từ được

dùng thành cặp :

nếu ….thì …

vì …nên …

Tuy …nhưng …

HĐ1 -Xác định quan hệ từ trong câu a,b,c, ?chức năng liên kết và ý nghĩa của quan hệ từ ?

HĐ2

?Tác dụng của quan hệ

từ và vai trò của chúng ?

HĐ3:

? Trường hợp nào bắt buộc dùng quan hệ từ ?

vì sao ?

HĐ4

-của ,như và cặp từ :bởi

….nên

Của :nối định ngữ với trung chỉ quan hệ sở hữu

Như :nối bổ ngữ với trung tâm

chỉ quan hệ so sánh bởi …nên :nối 2 vế của câu ghép chỉ quan hệ nguyên nhân ,

kết quả HS:dùng biểu thị các quan

hệ như sở hữu so sánh ,nhân quả …giữa các bộ phận của câu hay giữa

câu với câu trong đọan

HS:b,d,g,h cần có quan hệ

Hễ …thì ….

Sỡ dĩ … là gì …

III Luyện tập :

1.Của : so sánh

Như :so sánh

đối tượng : đến với con

đối lập : mà

nhưng : đối lập

2 Với ,với ,cùng bằng ,nếu,

và

3.chọn câu đúng có quan hệ

từ thích hợp :b,g,i,l

4.Trong một lần tình cờ tôi

và em gặp nhau lòng tôi rộn

ràng niềm vui còn anh thì

lặng lẽ nhìn tôi một cách tẻ

nhạt và lạnh lùng

? Tìm quan hệ từ được dùng thành cặp ? đặt câu

?

Tìm quan hệ từ trong đọan đầu văn bản ?

? Điều quan hệ từ thích hợp ?

? xác định câu nào đúng ?

?viết đọan văn ngắn có dùng quan hệ từ

từ : không có thì câu không có nghĩa không cần quan hệ

từ : hay không thì câucũng có nghĩa như thế

HS: Nếu trời mưa thì tôi sẻ trể học

Vì lười biếng nen Lan bị

cô mắng Tuy nhà xa nhưng Yến vẫn

đi học đúng giờ

Hễ gió thổi mạnh thì diều bay cao

HS:của :so sánh Như :so sánh đối tượng : đến với con Đối lập : mà nhưng HS:với với ,cùng bằng , nếu thì và

HS: b d g i.l

HS: Trong một lần tình cờ tôi với anh gặp nhau ,lòng tôi tràn ngập niềm vui nhưng

anh thì không như vậy

3’ 3.Củng cố :

* Phân biệt ý nghĩa của hai câu :

a/ Nó gầy nhưng khỏe

b/ Nó khỏe nhưng gầy

1’ 4.Dặn dPhân tích ý nghĩa của câu văn có sử dụng quan hệ từHọc chuẩn bị trả lời

câu hỏi các lỗi thường gặp về quan hệ từ của bàiChữa lỗi về quan hệ từ trang 106

Ngày soạn Bài 7 Tuần:

Ngày dạy: LUYỆN TẬP CÁCH LÀM Tiết

I MỤC TIÊU VĂN BẢN BIỂU CẢM

1/ Kiến thức:

-Đặc điểm thể loại biểu cảm

- Các thao tác làm bài văn biểu cảm , cách thể hiện những tình cảm cảm xúc

2/ Kỹ năng:

- Rèn luyện kỷ năng biểu cảm

3/ Thái độ:

-Có ý thức học tập nhạy cảm linh họat trườc những vấn đề và thực hiện một

văn bản hòan chỉnh

II ĐỒ DÙNG DẠY VÀ HỌC

a/ Giáo viên: Sách giáo khoa sách giáo viên ,bảng phụ

b/ Học sinh: Sách giáo khoa , vở ghi, trả lời câu hỏi

III CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP

4’ 1/ Ổn định- Kiểm tra bài cũ:

a/ Thế nào là văn bản biểu cảm , đặc điểm của văn bản biểu cảm ?

b/ Các bước làm bài văn biểu cảm ?

2/Dạy bài mới :

1' Ở các tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về văn biểu cảm và ở tiết này giúp ta hiểu sâu hơn về văn biểu cảm

TG Nội dung Họat động giáo viên Họat động học sinh

15’ I Chuẩn bị ở nhà :

Đề bài :lòai cây em yêu 1.Tìm hiểu đề và tìm

ý : -Viết về lòai cây mà em thích

-trả lời ;vì sao em yêu cây

đó

→Tạo sắc thái biểu cảm 2.Lập dàn bài :

MB:nêu lọai cây và lí do

em thích

TB : đặc điểm của cây ,lợi ích của cây đối với mọi người ,và với bản thân em KB:tình cảm của em đối với lòai cây đó

3.Viết đọan văn : MB: đối tượng của em

Họat động I :

? đề yêu cầu viết về điều gì ?tìm ý ?

Hoạt động 2 Lập dàn bài cho đề văn đó ?

Hoạt động 3

?viết đọan mở bài và

HS:viết về lòai cây mà em yêu thích

Tìm ý :vì sao em yêu cây

đó ?(tạo sắc thái biểu cảm )

HS: MB :nêu lòai cây và lí

do em thích TB:các đặc điểm của cây ,lợi ích đối ới mọi người ,với bản thân em

KB:tình cảm của em đối với lòai

HS: từ thuở nhỏ em đã thấy cây bàng trước nhà tỏa bóng

định tả và tình cảm của

em KB:khẳng định một lần nữa tình cảm của em với lọai cây đó

II Thực hành trên lớp :

-Chú ý nội dung , đề

- Chú ý phát âm giọng đọc -Lỗi chính tả

- Câu ,ngữ pháp của câu

- Thái độ của học sinh khi tham gia thực hành

kết bài ?

Họat động 4 :

?Cho học sinh đọc bài ?

? giáo viên nhận xét ?

và học sinh rút kinh nghiệm

mát rượi ,

em rất yêu mến nó và em mong nó sẻ gắn bó với em mãi không lìa

HS: 5 học sinh đọc và học sinh khác nhận xét

HS: giáo viên nhận xét để học sinh rút kinh nghiệm

4' 3.Củng cố :

a/ Nêu các bước làm văn biểu cảm ?

b/ Bước nào quan trọng nhất? tại sao?

1' 4.Dặn dò :

-Đọc kỷ lại văn bản cây sấu Hà Nội thử tóm tắt lại thành dàn ý

- Học ôn lại kiến thức văn biểu cảm để chuẩn bị làm bài viết số 2