4p 3.Giới thiệu bài mới : Mùa xuân gợi bao niềm ước mơ ,sự lạc quan niềm hi vọng .Mỗi người có những cảm nhận khác nhau về mùa xuân nhưng với Vũ Bằng thì sao ta cùng lắng nghe cảm nhận
Trang 1Ngày dạy : / 12 / 08
Tuần 16
Tiết 61 (64 tt ) Văn bản MÙA XUÂN CỦA TÔI
I Mục tiêu cần đạt :
-Cảm nhận được nét đặc sắc riêng của cảnh sắc mùa xuân Hà Nội và miền Bắc được tái hiện trong bài tùy bút
-Thấy đượctình yêu quê hương đất nước thiết tha ,sâu đậm của tác giả được thể hiện qua ngòi bút tinh tế giàu cảm xúc
-Yêu quê hương đất nước giữ gìn truyền thống văn hóa của dân tộc
-Cảm nhận và học tập nét đặc sắc về nội dung và biện pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng
II Đồ dùng dạy học :
Sách giáo khoa ,sách giáo viên ,bảng phụ
III Tiến trình dạy học :
1.Kiểm tra sỉ số (1p)
2.Kiểm tra bài cũ : Thế nào là tùy bút? Trong một thứ quà của lúa non : Cốm Thạch Lam
cho rằng thưởng thức cốm phải thưởng thức như thế nào? (4p)
3.Giới thiệu bài mới : Mùa xuân gợi bao niềm ước mơ ,sự lạc quan niềm hi vọng Mỗi người
có những cảm nhận khác nhau về mùa xuân nhưng với Vũ Bằng thì sao ta cùng lắng nghe cảm
nhận của ông được gởi gắm trong tùy Mùa xuân của tôi (1p)
15 I Giới thiệu :
1.Tác giả : Vũ Bằng
(1913-1984) sinh tại Hà Nội; là nhà
văn, nhà báo đã sáng tác từ
trước CMT8 -1945.Có sở
trường về truyện ngắn tùy
bút ,bút kí
2.Tác phẩm :
-Đọan trích:trích từ thiên tùy
bút Tháng giêng mơ về trăng
non và rét ngọt trong tập
Thương nhớ mười hai.
-Thể lọai : tùy bút
-Bố cục : 3 phần
P1: “Tự … Mê luyến mx”
→Tình cảm con người với mx
P2:tiếp theo … “liên hoan”
→cảnh sắc và không khí mx
P3: còn lại →cảnh mx sau ngày
rằm tháng giêng
- Giới thiệu sơ nét về tác giả ?
- Giới thiệu sơ nét về tác phẩm ?
-Thể lọai ?
- Bố cục ?
-Vũ Bằng 1913-1984 sinh tại Hà Nộilà nhà văn nhà báo đã sáng tác
từ trước cmt8 -1945.có
sở trường về tùy bút ,bút
kí
- trích từ thiên tùy bút tháng giêng mơ về trăng non rét ngọt trong tập tùy bút thương nhớ 12 Tùy bút
Bố cục: ba phần
Trang 225 II Tìm hiểu văn bản
1.Tình cảm con người với mx:
Dùng biện pháp điệp từ ,ngữ
,kiểu câu như để khẳng dịnh qui
luật tất yếu của tình cảm con
người : ai cũng yêu mến và mê
luyến mùa xuân
2.Cảnh sắc và không khí mùa
xuân
-Cảnh thiên nhiên hiện lên thật
thơ mộngvà hạnh phúc :
+mưa riêu riêu ,gió lành lạnh
,tiếng nhạn kêu …
+ Nhang trầm đèn nến và bầu
không khí gia đình đòan tụ
_ Biện pháp so sánh gợi tả được
sức sống mạnh mẽ của thiên
nhiên và con người khi mùa
xuân đến: Nhựa sống trong
người căng lên,tim người ta như
trẻ lại ,…
→Giọng kể –tả –biểu cảm rất
nhịp nhàng hài hòa theo dòng
cảm xúc
3.Cảnh mùa xuân sau rằm tháng
giêng
Tập trung miêu tả nét riêng của
trời ,đất và thiên nhiên sau ngày
rằm tháng giêng : Đào hơi
phai ,nhụy vẫn còn phong ,cỏ
nức một mùi hương man mác
- tìm biện pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng ? tác giả muốn khẳng định điều
gì ?
Vì sao con người ai cũng yêu mx ta sẽ nghe lời lí giải của tác giả
- Cách mở đầu tác giả muốn nói lên điều gì ?
- Tìm những chi tiết thể hiện nét đặc trưng tiêu biểu của mx đất Bắc ?
- Em thích chi tiết nào vì sao ?
-Tìm biện pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng trong đọan 2?nêu mục đích của việc dùng biện pháp nghệ thuật đó?
- Nhận xét về giọng điệu và ngôn ngữ của đọan văn này ?
- so sánh cảnh sắc của mùa xuân trước và sau ngày rằm tháng giêng ?
-Qua cách tả em hiểu tác
Điệp ngữ : ai bảo … đừng thương …ai cấm được …thì mới hết … Khẳng định qui luật tất yếu của tình cảm con người ai cũng mê luyến mùa xuân
- Khẳng định mùa xuân
là của tôi của những kí
ức luôn tồn tại trong tâm trí tôi mãi không phai
- mưa riêu riêu,gió lành lạnh ,có tiếng nhạn kêu ,có tiếng trống chèo ,có câu hát huê tình cái rét ngọt ngào
-Nhang trầm đèn nến không khí gia đình đòan
tụ , ấm áp và hạnh phúc -Biện pháp so sánh sử dụng rất thành công thể hiện sức sống mạnh mẽ của thiên nhiên và con người khi mùa xuân đến : nhựa trong người căng lên như máu căng lên trong lộc của lòai nai như mầm non của cây cối …
- giọng kể –tả –biểu cảm rất nhẹ nhành hài hòa theo dòng cảm xúc
- đào tươi nhụy phong /hơi phai nhụy phong
Cỏ mướt xanh /mùi hương man mác
Trời nồm /hết nồm Mưa phùn /mưa xuân
- Rất am hiểu và hết sức tinh tế trong việc cảm nhận nét đẹp của Hà Nội
Trang 3(t64)
…
→Thể hiện sự am hiểu và tình
yêu thiên nhiên sâu sắc của tác
giả
III Tổng kết :
Cảnh sắc thiên nhiên không khí
mùa xuân ở Hà Nội và miền
Bắc được cảm nhận tái hiện
trong nỗi nhớ thương da diết
của một người xa quê Bài tùy
bút đã biểu lộ chân thật và cụ
thể tình yêu quê hương,đất
nước ,lòng yêu cuộc sống và
tâm hồn tinh tế ,nhạy cảm ,ngòi
bút tài hoa của tác giả
giả là người như thế nào ?
- Em làm gì để thể hiện tình cảm của mình đối với thiên nhiên ?
-cảnh thiên nhiên và không khí mùa xuân được tác giả tái hiện bằng tâm trạng gì ? -Qua tùy bút này em có cảm nhận gì về tình cảm và con người tác giả ?
và tình yêu thiên nhiên sâu sắc
- Yêu mến bảo vệ môi trường sống phê [phán nhữnh hành động vô trách nhiệm thiếu ý thức trong việc bảo vệ thiên nhiên
Trong nỗi nhớ thương
da diết của một người xa quê
-Bộc lộ chân và cụ thể tình yêu quê hương ,đất nước ,lòng yêu cuộc sống và tâm hồn tinh tế nhạy cảm ,ngòi bút tài hoa của tác giả
4.Củng cố : Thế nào là thể tùy bút ? (3p)
5.Dặn dò : học bài chuẩn bị bài Chuẩn mực sử dụng từ (1p)
Ngày dạy : / 12 /08
Tuần 16
Tiết 62 Tiếng Việt CHUẨN MỰC SỬ DỤNG TỪ
I Mục tiêu cần đạt :
-Nắm tất cả các yêu cầu khi sử dụng từ : đúng âm đúng chính tả ,đúng tính chất ngữ pháp ,đúng sắc thái biểu cảm ,không lạm dụng từ địa phương
-Dùng từ đúng mực ,tránh sử dụng sai từ của dân tộc ,có ý thức học tập để tránh viết sai và hiểu sai tiếng Việt
-Có khả năng vận dụng kiến thức đã học để hòan thành bài tạp cũng như vận dụng vào việc học tập của mình
II Đồ dùng dạy học :
Sách giáo khoa ,sách giáo viên ,bảng phụ
III Tiến trình dạy học :
1.Kiểm tra sỉ số (1p)
2.Kiểm tra bài cũ : Thế nào là chơi chữ ,các lối chơi chữ thường gặp ?cho ví dụ minh họa ? (4p)
Trang 43.Giới thiệu bài mới : Ở tiết trước ta đã tìm hiểu cách làm thơ Lục bát và một trong những yêu cầu của làm thơ là sử dụng từ đúng chuẩn mực ,tiết này giúp chúng ta có những kĩ n ăng đó (1p)
7
7
7
7
7
I Sử dụng từ đúng
âm đúng chính tả
II Sử dụng từ đúng
nghĩa
III Sử dụng từ đúng
tính chất ngữ pháp
của từ :
IV Sử dụng từ đúng
sắc thái biểu cảm
,hợp phong cách
V Không lạm dụng
từ địa phương ,từ
hán việt :
- Các từ in đậm dùng sai như thế nào ?
-Cần chú ý viết đúng các phụ
âm :l/n,x/s,d/gi,…?
-Các từ in đậm dưới đây dùng sai như thế nào ?
-Sửa lại cho phù hợp
- Các từ in đậm sau đây dùng sai như thế nào Hãy sửa lại cho đúng ?
-Các từ in đậm sai như thế nào ,sửa lại cho đúng ?
Họat động V : -Trong trường hợp nào không nên sử dụng từ địa phương ? và
từ hán Việt ?
-phân tích “mô răng mô rứa mô
mỏ trộ
Mô răng mô mộ trộ mô mồ”
- viết sai chính tả nên sửa lại
là : vùi đầu ,bập bẹ ,khỏanh khắc
-năng nổ ,nâng lên ,xán lạn,sáng sớm da giò,nỗi lòng ,chìm nổi
-sáng sủa ,sâu sắc ,có -sáng sủa chỉ mức độ ánh sáng nên không phù hợp với ngữ cảnh này =tươi đẹp Cao cả =sâu sắc
Biết =có
- hào nhóang ,sáng sủa , Chị ăn mặc ,trang phục Rất thảm hại
Phồn vinh giả tạo
- cầm đầu/cái xấu Cái độc ác
Nó /thể hiện sự căm phẩn
- trong hòan cảnh nghiêm trang ,bài văn viết …Hoặc trong giao tiếp thông thường không nên lạm dụng từ Hán Việt sẻ gây khó hiểu
- “ Đâu sông đâu núi đâu chẳng thấy
Đâu sông đâu biển thấy đâu nào”
3p 4.Củng cố : Khi sử dụng từ cần chú ý điểu gì ?Cho ví dụ
1p 5.Dặn dò : Chuẩn bị bài ôn văn biểu cảm
Trang 5
Ngày dạy : /12/08
Tuần 16
Tiết 63 TLV ÔN TẬP VĂN BẢN BIỂU CẢM
I Mục đích yêu cầu :
Giúp HS :
_ Ôn lại những điểm quan trọng nhất về lí thuyết về làm bài văn biểu cảm
_ Phân biệt bài văn tự sự, miêu tả với yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm
_ Cách lập ý và lập dàn bài cho một đề văn biểu cảm
_ Cách diễm đạt trong bài văn biểu cảm
II Phương pháp và phương tiện dạy học
- Đàm thoại , diễn giảng
- SGK + SGV + giáo án
III Nộidung và phương pháp lên lớp
1 Ổn định lớp : 1 phút
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS (3p)
3 Giới thiệu bài mới: Nhắc mục tiêu bài học (1 p)
10 1 Sự khác nhau giữa văn miêu tả
và văn bản biểu cảm.
_ Văn bản miêu tả nhằm tái hiện
lại đối tượng ( người vật, cảnh vật, )
sao cho người ta cảm nhận được nó
-Hãy cho biết văn bản miêu
tả và văn bản biểu cảm khác nhau như thế nào?
Đọc đoạn văn 5,6,7,9 ,12 và các văn bản trữ tình khác.
Trang 610
7
_ Văn biểu cảm miêu tả đối tượng
nhằm mượn những đặc điểm, phẩm
chất của nó mà nói lên suy nghĩ,
cảm xúc của mình Do đặc điểm này
văn bản biểu cảm thường nói lên
biện pháp tu từ so sánh, ẩn dụ, nhân
hóa
2 Sự khác nhau giữa văn tự sự và
văn biểu cảm.
_ Văn tự sự nhằm kể lại một
chuyện ( sự việc) có đầu có đuôi, có
nguyên nhân, có diễn biến, kết quả
_ Văn bản biểu cảm, tự sự chỉ làm
nền để nói lên cảm xúc qua sự
việc.Do đó tự sự trong văn bản biểu
cảm thường nhớ lại những sự việc
trong quá khứ, những sự việc để lạu
ấn tượng sâu đậm, chứ không cần đi
sâu vào nguyên nhân kết quả
3 Vai trò và nhiệm vụ của tự sự
và miêu tả trong văn biểu cảm
_ Tự sự và miêu tả trong văn biểu
cảm đóng vai trò làm giá đỡ cho tác
giả bộc lộ tình cảm, cảm xúc
_ Thiếu tự sự, miêu tả tình cảm
mơ hồ không cụ thể bởi vì tình
cảm, cảm xúc của con người nảy
sinh từ sự việc cảnh vật cụ thể
4 Các bước làm bài
_ Tìm hiểu đề và tìm ý
_ Lập dàn bài
_ Viết thành bài văn biểu cảm
-Đọc lại văn bản “ kẹo mầm”
và cho biết văn biểu cảm khác văn tự sự ở điểm nào?
-Tự sự và miêu tả đóng vai trò gì?Chúng thực hiện nhiệm vụ biểu cảm gì?
-Bài “ cảm nghĩ mùa xuân”
em sẽ thực hiện bài làm qua những bước nào? Tìm ý và sắp sếp ý như thế nào?
GV cho HS tìm ý sắp sếp ý trực tiếp qua bài cảm nghĩ mùa xuân.Sau đó đọc lên GV nhận xét
Bài văn biểu cảm thường sử dụng biện pháp tu từ nào?
Người ta nói ngôn ngữ biểu cảm gần với thơ, em có đồng
ý không? Vì sao?
Đọc lại văn bản “ kẹo mầm”
Thống kê lại các biện pháp tu từ mà tác giả đã dùng và nêu tác dụng biểu cảm của nó
Từ đó em có thể chứng minh ngôn
Trang 7ngữ văn biểu cảm gần với thơ và giải thích lí do
4 Củng cố : (2 p)
4.1 Sự khác nhau giữa văn miêu tả và văn bản biểu cảm
4.2 Sự khác nhau giữa văn tự sự và văn biểu cảm
4.3 Vai trò và nhiệm vụ của tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm
5 Dặn dò: (1 p)
Học thuộc bài cũ ,đọc soạn trước bài mới