van 7 tuan 16

Thấy rõ vai trò của các yếu tố tự sự miêu tả trong văn biểu cảm.. Văn biểu cảm là văn bản nhằm viết ra để biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con ngời đối với thế giới xung quanh

Ngày dạy : 7A: 1 / 12 / 2009

A, Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh :

- Qua bài giảng giúp học sinh hiểu đợc các chuẩn mực về ngôn ngữ khi nói hoặc viết

- Tích hợp với phần văn và tập là văn trong làm thơ lục bát và văn biểu cảm

- Rèn luyện kỹ năng sử dụng từ đúng chuẩn mực khi nói và viết

B, Chuẩn bị:

- Gv: Nghiên cứu và soạn giáo án.Bảng phụ ghi ví dụ Phơng tiện trò chơi

- Hs: Nghiên cứu và làm bai ở nhà

C- Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động dạy học:

1- Ổn định tổ chức: : 7A:……… ………

7B:……… ………

2, Kiểm tra bài cũ:

Giải nghĩa và PT lối chơi chữ ở 2 cõu đố sau:

-Cú con mà chẳng cú cha

Cú lưỡi, khụng miệng, đú là vật chi ? -Hoa nào khụng cú lẳng lơ

Mà người gọi bướm ỡm ờ lắm thay

(Là hoa gỡ ?) (Con dao: chơi chữ đồng õm, Hoa bướm: chơi chữ đồng õm)

3, Tổ chức dạy và học bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

-Hs đọc vớ dụ, chỳ ý cỏc từ in đậm

-Những từ in đậm: dựi, tập tẹ, khoảng khắc, dựng

đó đỳng chỗ chưa, cú phự hợp với n từ ngữ xung quanh

khụng ? Vỡ sao ? (Vỡ: Dựi là đồ dựng để tạo lỗ thủng,

với nghĩa ấy thỡ từ dựi khụng thể kết hợp với cỏc từ

trong cõu văn đó cho Từ tập tẹ và từ khoảng khắc c

như vậy)

I- Sử dụng từ đỳng õm, đỳng chớnh tả:

*Vớ dụ: sgk (166 ).

-dựi -> vựi -tập tẹ -> bập bẹ -khoảng khắc -> khoảnh khắc

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

lại như thế nào cho đỳng ?

-Việc viết sai õm, sai c.tả này là do n ng.nhõn

nào ?

Nếu dựng sai c.tả thỡ sẽ dẫn đến tỡnh trạng gỡ ?

(ng đọc, ng nghe sẽ khụng hiểu được ý của ng viết)

-Qua 3 vd trờn, em rỳt ra bài học gỡ về việc dựng

từ khi núi, viết ?

-Hs đọc vd, chỳ ý cỏc từ in đậm

-Cỏc từ in đậm: sỏng sủa, cao cả, biết được dựng

ở trong cỏc ngữ cảnh trờn đó đỳng chưa, cú phự hợp

khụng ? Vỡ sao?

(Vỡ: sỏng sủa cú 4 nghĩa: 1 cú n a.s TN chiếu

vào, gõy cảm giỏc thớch thỳ; 2.cú n nột lộ vẻ th.minh;

3.cỏch diễn đạt rừ ràng, mạch lạc; 4.tốt đẹp, cú n

tr.vọng ở cõu 1 cú lẽ ng viết dựng sỏng sủa với nghĩa

thứ 4, tuy nhiờn dựng như vậy là khụng phự hợp với ý

định th.bỏo, tức là dựng chưa đỳng nghĩa)

-Em hóy tỡm n từ gần nghĩa với từ sỏng sủa để

thay thế nú ? (tươi đẹp)

-Cao cả là cao quớ đến mức khụng cũn cú thể

hơn Dựng từ cao cả ở cõu 2 đó phự hợp chưa với đ2

của cõu tục ngữ chưa ? Từ nào cú thể thay thế cho từ

này ? (quớ bỏu, sõu sắc)

-Gv: Lương tõm là yếu tố nội tõm giỳp con ng cú

thể tự đỏnh giỏ hành vi của m về mặt đ.đức; biết là

nhận rừ được ng, sự vật hay 1 điều gỡ đú hoặc cú

k.năng làm được việc gỡ đú

-Vậy cú thể núi biết lương tõm được khụng ? Cú

thể núi cú lương tõm hay vụ lương tõm được khụng ?

-Những từ: sỏng sủa, cao cả, biết ở trờn được

dựng đỳng nghĩa hay sai nghĩa ? Vỡ sao ?

-Từ 3 vd trờn, em rỳt ra bài học gỡ cho việc dựng

từ ?

-Hs đọc vớ dụ (bảng phụ)

-N từ in đậm trong n cõu trờn dựng sai như thế

nào? Vỡ sao lại dựng sai như vậy ? (Dựng sai về t.chất

NP của từ – Là do khụng nắm được đ2 NP của từ )

->Là nhung từ dựng sai õm, sai c.tả

=>Khi núi, viết phải dựng đỳng õm, đỳng c.tả

II-Sử dụng từ đỳng nghĩa:

*Vớ dụ: sgk (166 ).

->Dựng từ khụng đỳng nghĩa là do khụng nắm được nghĩa của từ hoặc khụng phõn biệt được cỏc từ đồng nghĩa

=>Dựng từ là phải dựng đỳng nghĩa

III-Sử dụng từ đỳng t.chất ngữ phỏp của từ:

*Vớ dụ: sgk.

-Hào quang -> hào nhoỏng

- Thờm từ sự vào đầu cõu; hoặc: Chị ăn mặc thật giản dị

-Thảm hại -> thảm bại -Giả tạo phồn vinh -> phồn

-Hãy tìm cách chữa lại cho đúng ?

-Khi nói, viết cần phải dùng từ như thế nào ?

-Hs đọc ví dụ, chú ý các từ in đậm

-Các từ in đậm trong các câu trên sai như thế

nào? (dùng sai sắc thái biểu cảm, không hợp với phong

cách)

- Hãy tìm các từ thích hợp thay cho các từ đó ?

-Qua việc dùng từ trên, em rút ra bài học gì ?

-Gv đưa ra tình huống: Một ng dân Nghệ An ra

HN thăm bà con, bị lạc đg, muốn hỏi đg, ng đó hỏi:

Cháu ơi, đg ni là đg đi mô ? Cậu bé được hỏi trả lời:

Cháu không hiểu bác muốn hỏi gì ?

-T.sao cậu bé lại không hiểu câu hỏi trên ? (Vì

câu hỏi có dùng n từ đ.phg)

-ở bài từ HV (bài 6) chúng ta đã rút ra được bài

học: Khi nói, viết không nên lạm dụng từ HV Vì sao ?

(vì lạm dụng từ HV sẽ làm cho lời ăn tiếng nói thiếu tự

nhiên, thiếu trong sáng, không phù hợp với h.cảnh

g.tiếp)

-Qua tình huống trên, em rút ra bài học gì ?

-Khi sd từ chúng ta cần chú ý gì ?

vinh giả tạo

=>Việc dùng từ phải đúng t.chất NP

IV-Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảmảm, hợp phong cách:

*Ví dụ: sgk -Lãnh đạo -> cầm đầu -Chú hổ -> nó

=>Việc dùng từ phải đúng sắc thái biểu cảm, hợp với tình huống giao tiếp

V-Không lạm dụng từ đ.phg, từ HV:

=> Không lạm dụng từ đ.phg, từ HV

*Ghi nhớ: sgk (167 ).

4, Cñng cè:

-Gv hệ thống lại k.thức toàn bài

5, Híng dÉn häc ë nhµ:

-Học thuộc ghi nhớ, đọc bài: luyện tập sử dụng từ

D, Tù rót kinh nghiÖm giê d¹y:

………

……….

……….

Ngµy so¹n : 28 / 11 / 2009

«n tËp v¨n biÓu c¶m

7B: 2 / 12 / 2009

A, Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh :

- Giúp học sinh ôn lại những quan điểm quan trong nhất về lý thuyết văn biểu cảm

- Phân biệt văn tự sự, văn miêu tả với văn biểu cảm Thấy rõ vai trò của các yếu tố tự

sự miêu tả trong văn biểu cảm Nắm vững các bớc làm một bài văn biểu cảm Giải thích đợc tại sao văn biểu cảm lại gần với thơ

- Rèn luyện cách lập ý, lập dàn ý, cách diễn đạt các ý trong một bài văn biểu cảm

- Tích hợp các văn bản biểu cảm đã học.Giáo dục lòng yêu thiên nhiên ,quê hơng dất nớc

B, Chuẩn bị:

Gv: Đọc sách tham khảo ,hệ thống lại toàn bộ kiến thức và soạn giáo án

Hs: Ôn tập theo sự hớng dẫn của giáo viên

C- Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động dạy học:

1- Ổn định tổ chức: : 7A:……… ………

7B:……… ………

2, Kiểm tra bài cũ:

3, Tổ chức dạy và học bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

? Trớc hết 1 em hãy nhắc lại cho cô giáo ở các

lớp 6,7 em đã đợc tìm hiểu về những kiểu loại văn bản

nào ?

-Văn tự sự ,văn miêu tả ,văn biểu cảm

? Thế nào là văn tự sự ?

- Văn tự sự nhằm tái hiện lại một câu chuyện có đầu, có cuối có nguyên nhân, có diễn

biến, kết quả

GV Là văn bản gồm một chuỗi các sự việc ,sự

việc này nối tiếp sự việc kia cuối cùng dẫn đến một kêt

thúc ,nêu lên một ý nghĩa

? Thế nào là văn miêu tả?

-Văn miêu tả là nhằm tái hiện lại đối tợng (ngời

và cảnh vật) làm sao cho ngời đọc, ngời nghe cảm nhân

I Lý Thuyết

1 Thế nào là văn bản biểu cảm:

đợc nó.

? Còn văn biểu cảm là một văn bản nh thế nào?

Văn biểu cảm là văn bản nhằm viết ra để biểu đạt

tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con ngời đối với thế

giới xung quanh và khêu gôi sự đồng cảm nơi ngời đọc

? Vận dụng kiến thức về ba loại văn bản trên em

hãy lên bảng làm cho cô giáo bài tập này?

Bài tập: Hãy điền dấu (X) vào cột chỉ phơng thức

biểu đạt chính của những văn bản sau

St

t Tên văn bản Phơng thức biểu đạt

Tự sự Miêu tả

Biểu cảm

1 Sơn Tinh Thuy Tinh

(Truyền thuyết)

2 Về An Giang

(M.V Tạo)

3 Sông nớc Cà Mau

(Đoàn Giỏi)

4 Hoa học trò(X.Diệu)

5 Kẹo mần (Băng Sơn)

? Hãy đọc lại yêu cầu của bài tập

Hãy cho biết phơng thức biểu đạt chính của

các văn bản sau

- Học sinh lên bảng làm

? Vì sao văn bản ST- TT em lại cho là văn bản tự

sự?

? Vì sao văn bản “sông nớc Ca Mau” lại là văn

bản miêu tả?

Gv: Bằng nghệ thuật miêu tả tác giả Đoàn Giỏi đã

làm tái hiện lại trớc mắt ngời đọc vẻ đẹp rộng lớn hoang

dã và cuộc sống trù phú độc đáo ở vùng đất tận cùng của

tổ Quốc

* Văn biểu cảm là văn bản nhằm viết ra để biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con ngời

đối với thế giới xung quanh và khêu gôi sự đồng cảm nơi ngời đọc

2 Đặc điểm của văn biểu cảm.

* Tình cảm trong văn biểu cảm

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

? Vậy tại văn bản “Hoa học trò” em lại cho là văn

bản biểu cảm?

- Vì văn bản này ngời viết tập trung biểu đạt

một tình cảm chủ yếu đó là cảm giác bâng khuâng

buồn nhớ của ngời học trò khi phải xa trờng

- Văn bản này dùng hình ảnh nhân hóa đã lấy

hình ảnh hoa phợng làm nên cho cảm xúc của mình

Gv: Văn bản “Hoa học trò” đã biểu đạt tình cảm

một cách sâu đậm của ngời học trò với trờng lớp với bạn

bè

? Qua đây em thấy văn bản tự sự, biểu cảm, miêu

tả khác nhau ở điểm nào?

- Giáo viên gợi ý

? Trong văn bản tự sự yếu tố nào đóng vai trò

chính?

- Yếu tố kể

? Trong văn bản miêu tả yếu tố nào là yếu tố

chính?

- Yếu tố tả

? Còn văn bản biểu cảm khác với hai loại văn bản

trên ở điểm nào?

- Yếu tố biểu cảm là chính

Gv: Tình cảm cảm xúc là yếu tố đầu tiên và là yếu

tố quan trọng nhất trong văn bản biểu cảm Vì tình cảm

cảm xúc làm nảy sinh nhu cầu biểu cẩm của con ngời

Gv: Đa bảng phụ về sự khác nhau giữa ba thể loại

văn bản này

? Một em hãy nhắc lại thật đầy đủ cho cô giáo thế

nào là văn bản biểu cảm?

- Học sinh trả lời giáo viên ghi lên bảng

Gv: Văn bản biểu cảm là bộc lộ cảm xúc của ngời

viết Vậy văn bản biểu cảm có đặc điểm gì?

? Tình cảm trong văn bản biểu cảm đợc bộc lộ nh

thế nào?

- Tình cảm trong văn biểu cảm là tình cảm

trong sáng rõ ràng chân thật

? Khi phát biểu cảm nghĩ về một đối tợng nào đó

thì tình cảm ấy là tình cảm của ai?

- Tình cảm ấy phải là tình cảm của chính

mình (ngời viết)

? Vậy trong văn biểu cảm có mấy cách để thể hiện

cảm xúc?

? Bộc lộ trực tiếp và bộc lộ gián tiếp khác nhau ở

điểm nào?

- Giống nhau: Đều là tình cảm, cảm xúc của

con ngời

- Khác nhau:

+ Biểu cảm gián tiếp là cách thể hiện

tình cảm, cảm xúc thông qua cách miêu tả, tự sự để

khêu gợi sự đồng cảm một cách kín đáo, không nói

thẳng ra cảm xúc của mình

ngời nghe cảm nhân đợc nó

? Hãy theo dõi văn bản: Cốm Một thứ quà của lúa

non đã đợc học ở tiết trớc?

? Hãy trình bày nội dung của văn bản này?

- Giáo viên trình bày theo phần ghi nhơ trong

Sgk

? Văn bản này đợc viết theo phơng thức biểu đạt

nào?

- Đây là văn bản tùy bút, đợc viết theo phơng

thức biểu đạt chính là biểu cảm

? Ngoài phơng thức biểu đạt chính là biểu cảm ra

tác giả còn sử dụng phơng thức biểu đạt nào nữa?

- Ngoài ra còn sử dụng phơng thức biểu đạt

là tự sự và miêu tả

? Hãy tìm một vài yếu tố tự sự và miêu tả trong

văn bản để minh họa?

? Vậy các yếu tố tự sự, miêu tả có tác dụng gì

trong văn bản này?

- Các yếu tố tự sự và miêu tả nhằm khêu gợi

cảm xúc tình cảm trân trọng ca ngợi một thứ quà

đặc biệt đó là Cốm

- Tình cảm trong văn biểu cảm

là tình cảm trong sáng rõ ràng chân thật

- Có hai cách để bộc lộ cảm xúc

+ Bộc lộ trực tiếp

+ Bộc lộ gián tiếp

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Gv: Thứ quà đặc biệt này là nét đẹp trong văn hóa

ẩm thực Việt Nam và chỉ có ngời Việt Nam mới có

? Qua đây em thấy muốn bày tỏ tình cảm cảm xúc

của mình về đối tợng nào đó trớc hết các em phải có

những yếu tố nào?

- Các yếu tố để hình thành cảm xúc và sự

đánh giá của ngời viết trớc hết phải là các yếu tố tự

sự miêu tả

? Qua đây em thấy các yếu tự sự, miêu tả có tác

dụng gì trong văn bản biểu cảm?

- Các yếu tố tự sự miêu tả là phơng tiện để

ngời viết bày tỏ cảm xúc của mình

Gv: Nh vậy trong văn tự sự hay biểu cảm đều có

sự đan xen giữa các phơng thức biểu đạt Nhn nếu là văn

biểu cảm nhng nếu là văn biểu cảm thì phơng thức biểu

đạt chính là biểu cảm Còn tự sự và miêu tả chỉ là phơng

tiện để ngời viết bày tỏ tình cảm cảm xúc của mình Nói

nh vậy là chúng ta không đợc coi nhẹ các yếu tố tự sự,

miêu tả trong văn biểu cảm Nếu thiếu đi các yếu tố đó

tình cảm của ngời viết sẽ hời hợt, thiếu rõ ràng

? Các em đã học mấy dạng văn biểu cảm? Đó là

những dạng nào?

? Biểu cảm về sự vật con ngời và biểu cảm về tác

phẩm văn học khác nhau ở điểm nào?

- Biểu cảm về sự vật con ngời và cảm nghĩ

của mình về sự vật con ngời diễn ra đời thờng

- Biểu cảm về tác phẩm văn học cũng là biểu

cảm về sự vật con ngời nhng đơc thể hiện trong một

tác phẩm văn học

? Muốn làm một bài phát biểu cảm nghĩ chúng ta

cần phải thực hiện qua những bớc nào?

?Trong quá trình thực hiện mỗi bớc ta cấn chú ý

những điểm gì ?

HS thảo luận nhóm

Cử đại diện trình bày

Gv nhận xét nhấn mạnh những điều cần chú ý khi

làm bài văn biểu cảm

2 Các dạng văn biểu cảm.

Có hai dạng văn biểu cảm + Biểu cảm về sự vật con ng-ời

+ Biểu cảm về tác phẩm văn học

* Các bớc tiến hành làm một bài văn biểu cảm

-Tìm hiểu đề, -Tìm ý

-Lập dàn ý -Viết thành bài văn hoàn chỉnh

- Kiểm tra soát lại bài,sửa lỗi sai

II Luỵên tập

Bài tập 1 : Hãy lập dàn ý cho đề bài sau

Đề : Phát biểu cảm nghĩ vàê bài thơ “Bánh trôi nứơc” của nhà thơ Hồ xuân Hơng

? Hãy đọc và xác định yêu cầu của đề bài?

? Đề bài này thuộc bớc thứ mấy?

- Đề bài này thuộc bớc thứ ba

? Muốn làm bài tập này em phải trải qua những bớc nào?

- Tìm hiểu đề, tìm hiểu ý

? Bớc tìm hiểu đề em làm nh thế nào?

- Xác định thể loại

- Xác đinh nội dung

? Bớc thứ hai là bớc tìm ý em làm nh thế nào?

- Tìm những từ ngữ, hình ảnh trong bài thơ mà gây cho em cảm xúc Chẳng hạn

từ hình ảnh bánh trôi giúp em hiểu thêm về ngời phụ nữ

? Vậy trong bài thơ này em tìm đợc mấy ý để bộc lộ cảm xúc?

- 4 ý:

+ Cảm nghĩ của em về vẻ đẹp hình thức ngời phụ nữ

+ Cảm thông với nỗi vất vả lận đận của ngời phụ nữ trong xã hội phong kiến ngày xa

+ Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn ngời phụ nữ trong xã hội phong kiến

+ Xót xa về thân phận bị lệ thuộc của ngời phụ nữ

? Dựa vào đây em hãy lập dàn ý cho đề bài này?

Cho hs trao đối nhóm ,cử đại diện trình bày

Các nhóm khác nhận xét ,sửa

Mở bài : -Giới thiệu tác giả ,tác phẩm

-Cảm xúc chung nhất về tác phẩm

Thân bài : ý 1 :Ca ngợi vẻ đẹp hình thức của ngời phụ nữ

ý 2 :Cảm thông với thân phận khổ đau chìm nổi

ý3 Xót xa trớc những thân phận bị lệ thuộc của ngời phụ nữ

ý4 Ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn ,kham\ngr định giá trị tâm hồn của ngời phụ nữ Kết bài Cảm tởng suy nghĩ sâu sắc nhất của mình khi đọc bầi thơ

GV Có thể nói khi làm một bài văn bớc lập dàn ý là bớc quan trọng nhất lập dàn ý mà lộn sxộn ,thiếu ý bài làm sẽ thiếu rõ ràng rành mạch khó có thể thành công do vậy chúng ta phải thực sự coi trọng nó

-Từ dàn bài đã lập ở trên về nhà hãy viêt thành bài văn hoàn chỉnh

Bài tập 2 :Hãy trình bày miệng đề văn sau :Phát biểu cảm nghĩ của em về ngờì thân

mà em yêu quý nhất

?Nêu yêu cầu baì tập ?

?Bài tập yeu cầu em thực hiện bớc nào của quá trình làm bài văn ?

?Muốn thực hiện tôt yêu cầu của bài tập ta cần thực hiện những bớc nào ?

?Căn cứ vào bài tập đã chuẩn bị ở nhà từ tiết trớc ,em hãy trình bày bài viết của mình ? Gọi hs trình bày ,Gv nhận xét bổ sung ,sửa những lỗi sai

Đọc một bài viết tôt của một hs sinh khá để hs tham khảo

4, Củng cố:

? Hãy nhắc lại đặc điểm của văn bản biểu cảm

? Khi tạo lập văn bản biểu cảm cần lu ý điều gì ?

Nắm chắc đặc điểm của văn biểu cảm

5, Hớng dẫn học ở nhà:

- Làm bàivăn ở bài tập số 1 thành bài hoàn chỉnh này vào vở bài tập

-Làm bài tập :PHát biểu cảm nghĩ của em về bài thơ “Tiéng gà tra “-Xuân Quỳnh -Tìm hiểu trớc văn bản “Sài Gòn tôi yêu “ -Minh Hơng

D, Tự rút kinh nghiệm giờ dạy:

………

……….

……….

Ngày dạy : 7A: 3 / 12 / 2009

A, Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh :

1 Kiến thức: - Giúp học sinh cảm nhận đợc nét đặc sắc riêng của xuân Hà Nội và miền Bắc đợc tái hiện trong bài tuỳ bút

- Qua bài tuỳ bút học sinh cảm nhận đợc tình yêu quê hơng đất nớc của tác giả thể hiện qua ngòi bút tinh tế ,giàu cảm xúc ,hìmh ảnh

2 Kĩ năng: - Rèn luyện kỹ năng đọc diễn cảm,cách cảm nhận một văn bản thuộc thể loại tuỳ bút

3 Thái độ: - Giáo dục lòng yêu quê hơng đất nớc,yêu thủ đô yêu dấu của đất nớc

B, Chuẩn bị:

GV: Đọc và soạn giáo án

HS: Đọc và trả lời câu hỏi trong SGK

C- Tiến trỡnh tổ chức cỏc hoạt động dạy học:

1- Ổn định tổ chức: : 7A:……… ………

7B:……… ………

2, Kiểm tra bài cũ:

? Cảm nghĩ của em về cốm qua văn bản “Cốm : Một thứ quà của lúa non”

3, Tổ chức dạy và học bài mới

Mùa xuân là mùa đã khơi dậy ở con ngời sức sống tiềm tàng, sự trẻ trung yêu đời Mùa xuân có những ngày tết sum họp của gia đình, nó thôi thúc trong lòng mỗi con ngời tình cảm gắn bó, hớng về cội nguồn tổ tiên Tại sao mùa xuân lại có tác dụng nh vậy đối với con ngời?

để thấy đợc phần nào tình cảm của con ngời Việt Nam với quê hơng đát nớc , hôm nay chúng

ta cùng đi tìm hiểu văn bản “Mùa xuân của tôi” của nhà văn Vũ Bằng

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

? Qua việc soạn bài ở nhà em hãy cho biết những

nét chính về nhà văn Vũ Bằng?

Gv: Ông làm báo và viết văn từ nhỏ (trớc 1945) ở

Hà Nội Sở trờng của ông là tuỳ bút và bút kí Sau năm

I Giới thiệu tác phẩm, tác giả.